Tá neasceacha don láithreán so i mbun an leathanaigh
Focail as Irisleabhair Éagsúla 7rl
Seán Ua Súilleabháin a chnósaigh
© 1996-2003 Seán Ua Súilleabháin
Is é Kevin Murray a sholáthair focail as ZCP 32-45
Ceartúcháin agus tagairtí breise (ná fuil le fáil sna hinnéacsanna le R. I. Best, Bibliography of Irish Philology and of Printed Irish Literature (1913), Bibliography of Irish Philology and Manuscript Literature (1942), ná le R. Baumgarten, Bibliography of Irish Linguistics and Literature 1942-71 (1986)) go dtí suas@ucc.ie
Corrections and additions (i.e. words not to be found in the indexes of R. I. Best, Bibliography of Irish Philology and of Printed Irish Literature (1913), Bibliography of Irish Philology and Manuscript Literature (1942), or R. Baumgarten, Bibliography of Irish Linguistics and Literature 1942-71 (1986)) to suas@ucc.ie
Cabhair mar leis an síneadh fada.
Buailtear an eochair Home chun teacht go barr leathanaigh.
A - D
A
- a, ár - réamhfhocail + aidiachtaí sealbhacha Ériu 39, 199
- a, neuter article OI, a use of ériu 41, 95,
- abhall 'apple' Alba, Éire (véarsaíocht) Éigse, 6, 62; Celtica 7, 58 n. 10
- Abhalta (Ollta) < Abhla < Abhall gin. iol. (logainmneacha), Clonoulty Studia Hibernica 29, 205
- ábhars, adabair SG Ériu 35, 196
- abhus a' bata Éigse 16, 218
- abú Ériu 22, 167
- acht go Ériu 23, 143
- acht* 'danger' < acht .i. conntabhairt O'Cl., recte abhras Ériu 46, 172
- acus - ocuis Ériu 32, 158-
- ad-cí, simplex of Celtica 15, 140-
- ad-claid Ériu 22, 190
- ag, extended use before verbal nouns Ériu 47, 185
- ag seo Éigse 16, 221
- aghaidh, thug sé aghaidh ar Celtica 11, 266
- agus Celtica 9, 129
- agus, ocus (lenition after) Ériu 30, 54
- áibíosaíos 'a, b, c' Ériu 31, 100
- aibítir Ériu 31, 100
- -aid, agent suffix Ériu 46, 7
- -aige '-seeker' Ériu 46, 5
- aigne Celtica 11, 18
- aigseradh, recte faigseradh, foicserad 'nearness' Celtica 15, 141
- ail Ériu 43, 208
- ailcith*, ailcid* 'a strand stone' < ailcithbhe .i. cloch frigh ar traigh Ó Neacht., < ail áobhtha .i. ail aithbhe .i. cloch frith ar tráigh Ériu 46, 172
- aill Ériu 40, 39
- aillbhil (Pl) Éigse 33, 176
- aillse Ériu 13, 144
- ailm =
ní crann í ach litir
Ériu 39, 161 - aimirtne, aimirne Ériu 13, 214
- ainb OI 'ignorant' Ériu 41, 140
- aincheas* 'danger' < aincheas .i. conntabhairt O'Cl., recte 'abhras' Ériu 46, 172
- aineach* 'horsemanship' < áineach, s.v. equitatio Pl. < áin each .i. marcaigheacht each O'Cl. < oenach .i. áine ech (i.e. horse-races) Corm Y Ériu 46, 172
- ainimh Ériu 13, 201
- ainimh (ainim) Ériu 43, 69
- ainmne Celtica 15, 78
- ainsiléad Éigse 17, 319
- ainsiléad Éigse 21, 164
- ainteirt OI Ériu 41, 1
- airbritiud 'moment' Ériu 21, 25
- airchisín (*richisín) Éigse 33, 173
- áirdeall Ériu 13, 217
- airdrech, 'a battlefield spirit' Éigse 25, 45
- airdri - ardrach DIL Ériu 37, 192
- aire Celtica 15, 18
- -aire, agent suffix Ériu 46, 5
- airitiu Ériu 40, 32
- airlicud Ériu 24, 167
- airmid* 'a swan' < airmid .i. airmide .i. ala Ó Neacht. < airmhid .i. geis O'Cl., recte 'taboo' Ériu 46, 173
- airmnecht = áirmheacht Éigse 25, 160
- airndel OI, Ériu 13, 217
- aisc Ériu 25, 273
- aisnde Archaic OI Ériu 40, 179
- -áiste, -iste etc., on the terminations Gadelica 1, 283
- -ait, passive plu. ending Ériu 27, 123
- áit Ériu 49, 41
- aitheallach* 'a second proof' Ld. < aitheallach .i. aithshuidhiughadh, aitheallacht Ó Neacht., recte 're-joining', 're-uniting' DIL Ériu 46, 173
- aithneamh, easnamh Ériu 27, 128
- áladh 'wound' Ériu 31, 172
- aladh*, ala* 'a trout' Ó Neacht. < aladh .i. breac O'Cl., [recte 'speckled'] Ériu 46, 173
- Alba Proc.Harv.Celt.Coll. 6, 5-6
- Albion Proc.Harv.Celt.Coll. 6, 1-28
- alfat* Ld. < al, fáth Pl. Éigse 29, 54
- alfhalach* Ld. < a bhfalach Pl. Éigse 29, 55
- alfraits Gadelica 1, 134
- all Ériu 43, 207
- allas Ériu 13, 144
- allt Ériu 43, 208
- Alltraige Caille Ériu 30, 178
- alt Ériu 43, 208
- -am/-em, agent suffix Ériu 46, 4
- amach, breá amach Éigse 14, 128
- amadán Ériu 39, 191
- amadán na bruidhne Gadelica 1, 271
- amaid, ammait, 'a battlefield spirit' Éigse 25, 45
- amaid Ériu 13, 151
- amaid, amadán Ériu 39, 191
- amáille Ériu 13, 206
- amuigh, a b'fhearr amuigh Éigse 14, 128
- -ánac OI suffixless preterite Ériu 33, 184
- anbal Ériu 25, 282
- ann, in ann, i n-ann, i n-an, i ndon [TSOM] Éigse 11, 85
- ann, is ann: is amlaid Celtica 12, 185-
- annleisciúil Celtica 1 ii, 338
- ar marb, ar mbeo: ar mairbh, ar mbí Ériu 40, 99
- ar nóin Éigse 16, 232
- ar 'for', 'since' Celtica 9, 113
- arae, ZCP 43, 174-178
- Araid Proc.Harv.Celt.Coll. 8, 11-30
- ar-berna (airbernaid, DIL) Ériu 40, 35
- ar-neget OI Ériu 31, 164
- arg, ro-arg Ériu 25, 280
- argad* 'a hindrance' Ld., argad no airgead .i. céd O'Cl. + [laistíos de:] arghaire .i. bacáil no crosadh O'Cl. Ériu 46, 174
- arís Éigse 17, 114
- arracht (? < ar + richt), 'a battlefield spirit' Éigse 25, 45
- Artán (ainm duine), Artucan W. arth bear Celtica 9, 212
- arudgair Celtica 16, 62
- as go 'whereby' Celtica 9, 117
- as, fear an énais Celtica 9, 202
- ás, fás, ZCP 32, 77-78
- ásaid, [fásann] 'grows' Ériu 36, 193
- asse Ériu 25, 281
- astal OI - æstal OE CMCS 24
- at-baill, Ériu 24, 179
- at-ballat a beóil
er stirbt
[he died] Celtica 11, 267 - atá, tá, introducing answer Celtica 13, 120-
- athag Ériu 32, 173-
- athnamh Ériu 27, 128
- aub [abha] Ériu 24, 80
B
- bab, bob Celtica 18, 63
- babáil Celtica 18, 65
- bacat* (bacad*, bacas*) 'a captive' Pl. < bacat .i. bráighe O'Cl., recte 'muineál' Ériu 46, 174
- Baccán (ainm duine), W. bach 'small' Celtica 9, 212
- Baile Mhic Scanláin, Ballymascanlan [Ó Muraíle], litir, The Irish Times, Friday, July 5, 1996
- baincheann an úird chrábhaidh, banab Ériu 46, 65
- bairín Éigse 16, 44
- bambairne < bambarria Sp. Celtica 18, 53
- banab Ériu 46, 66
- bánánach, 'a battlefield spirit' Éigse 25, 50
- Banba Ériu 24, 169
- bára Éigse 16, 44
- bard, P. Breatnach, Téamaí Taighde... 123-24
- barróg Éigse 18, 105
- bata, idir dhá bhata Liaim Éigse 2, 290
- bata scóir Éigse 14, 124
- batam Éigse 21, 150
- bé 'woman' Ériu 31, 156
- bé Ériu 40, 135
- beach eolais Celtica 13, 115
- beach, meach Ériu 22, 184
- beach, meach, sbeach, smeach Ériu 24, 186
- bealach Ériu 13, 165
- beargún / beirgiún / biorgún Éigse 21, 158
- Bealtaine 'May Day', and Bealtancu, 'a cattle rent in Pre-Norman Lancashire' Éigse 29, 59
- beilleán, milleán < *meilleán Ériu 13, 194
- béim* 'a nation' Ld., < béim .i. cinneadh O'Cl., [recte 'determination', 'definition', 'decision'] Ériu 46, 175
- beir, ZCP 42, 311-318
- béitín(e) Éigse 21, 159
- Belach Ebrat Éigse 29, 153
- Belach Legtha Éigse 29, 153
- bélderg, usage, Éigse 25, 51
- ben 'woman' Ériu 31, 156
- betham Ériu 40, 37
- bïáil 'axe', ZCP 39, 86-87
- bindealán Éigse 17, 319
- bionda / mionda Ériu 41, 129
- blámás / plámás Éigse 21, 150
- blaoch ina thóin Éigse 14, 276
- blaosc, plaosc Ériu 26, 175
- bláthnaid 'female stoat' ScriptOralia (Tübingen) 58, (1994), 462.
- bláthnaid, bláthnait Éigse 28, 7, n.21
- bleachtaire Celtica 20, 1
- blogh Ériu 13, 165
- bó, inflection Ériu 42, 37
- bocánach, 'a battlefield spirit' Éigse 25, 45
- bocht, boicht Chorcaige Celtica 18, 105
- bóidmís (Eg.Gloss) 'July'= boidhmhí Pl. Celtica 19, 139.
- boinéad Pl. Celtica 18, 57
- boíthi, ZCP 43, 171-173.
- bolg Ériu 13, 'gap' Ériu 13, 163
- bolg 'gap; Ériu 40, 181
- bollstaic 'beithíoch ná beadh gearrtha sa cheart' Éigse 17, 536
- bonn-bhualadh, bonn-ualadh Éigse 16, 133
- bonnleac [boinnleac] Éigse 16, 133
- Both Domhnaigh /m@'no:ni/ Éigse 25, 175
- bráca, barráca Celtica 20, 2
- brad, broid Ériu 13, 169
- bradán Ériu 13, 170
- bradán na beatha, an t-éasc, iasc, beatha - Almqvist, Viking Ale (1991), 141-54, 287-90
- bradán, 'sgoltadh beithreach/bradain ort' Scottish Gaelic Studies 12 ii, 263
- bráisiléad, bráisléad Celtica 18, 57
- bratbiad Ériu 40, 29
- brathad, brafad 'moment; moving' (of the eye) Ériu 21, 27
- breab 'bribe' Ériu 21m 28
- breab 'piece' Ériu 21, 28
- breabadair (Sc) 'weaver' Ériu 21, 30
- -bria, O.Ir. Subjunctive of bronnaid, 'injures, damages, spoils, breaks', ZCP 39, 83-85
- -bria, ZCP 40, 280-281
- bríobhús (c) Pl. Celtica 18, 62
- brod Ériu 13, 169
- broim OI 'fart' bráhma Skt 'pious effusion', 'prayer', 'spirit' Ériu 36, 169
- brothad 'moment', 'unit of time' Ériu 21, 26
- brothrach Ériu 13, 169n.4
- bruasach, mosach Ériu 32, 149-
- bruinne* = a fine (recte bruinnim, 'to refine') Ériu 44, 185
- buachallán < Ó Corráin et al. (edd.), Sages, Saints and Storytellers 449
- buachallán < buafallán Ériu 46, 4
- buchet Ériu 42, 37
- buicéad Pl. < 'bucket' [ach 'buicéad' Pl. = 'blúire' nó 'scealbóg'!] Celtica 18, 58
- builbhín, builín Ériu 13, 200
- builcín, 1 beithíoch 7c. óg ramhar, 2 scata beag, 3 cnuasach áirithe réaltaí, 4 ceathrar le chéile ag casadh thart sa 'half-set' Celtica 19, 12
- builín a dhéanamh ar dhuine Studia Hibernica 26, 137
- buimbéal Éigse 17, 320
- búirthé Éigse 21, 167
- bulga, gaé bulga Ériu 24, 160-
- bumbal, buimbiléad 'rud cruinn ar bith, rud cosúil le liathróid' Éigse 17, 321
- bunóc TFO'R Ériu 9, 16
- burdún Celtica 20, 2
C
- cac ar aithris Éigse 20, 134
- cad do cham srón Firín? Gadelica 1, 188
- cadad Ériu 13, 160
- cadessin [v. fadessin] Ériu 33, 167
- cadhnaíocht, ar thús cadhnaíocht Éigse 17, 266
- caideal 'conical shaped net set by poacher to catch fish when going down-stream'(Achill) Ériu 35, 198
- caidéal 'pump'? < 'cattle-pump' Ériu 35, 197
- caidiail 'sun-dial'? < caid + diail Ériu 35, 197
- cailleann and coilleann, ZCP 37, 5-9
- caillech, caillech aithrige, Éigse 28, 71
- cailpís Celtica 20, 3
- cáipéis / cáipís Celtica 20, 3
- cairpéad Pl. Celtica 18, 58
- caite, tá sé caite ocht gclocha déag méachain Ériu 36, 200
- caiteach* 'a mourner'DIL, recte 'caointeach' Celtica 19, 139
- camra Éigse 16, 45
- cánóg "Sturmtaucher, Puffinus"; ZCP 38, 179-86
- caoch Ériu 34, 114
- caoince Measgra Dánta I
- Carman Éigse 33, 57
- cas, cos, cuis Éigse 18, 285
- cás, i gcás go = 'cé go', (b) 'cuir i gcás' Éigse 19, 150
- casacht Ériu 39, 193
- catach Éigse 16, 45
- cathair ghríobháin Gadelica 1, 189
- cé is maithte dho Éigse 17, 545
- ceairliciú Éigse 27, 136
- ceann finne Éigse 17, 213
- céanna, céadna > céarna U. [fé lé 'darna'] Éigse 16, 274
- ceard Ériu 13, 159
- Ceat Ériu 13, 166
- ceillín, cillín (?) < kiln, keln CMO Éigse 13, ?80
- céimheasacht Pl. Éigse 20, 128
- céimseata < 'go cém[h]easta'Pl. Éigse 20, 128
- céir 'beeswax' Éigse 33, 71
- ceirtlidhe Ériu 46, 65
- Ceithearn Ériu 13, 166
- ceithearn, cith ifrinn Éigse 18, 304
- ceithre, tá rud éigin a cheithre orm < 'ciorrú' Éigse 18, 299
- cén cú chac thú ná mada gearr a mhún thú Ériu 42, 147
- cén cú chac thú ná madra gearr a mhún thú Ériu 52, 147
- cenco 'although ... not' Celtica 9, 113
- Cenn Ebrat Éigse 29, 153
- cennaige 'transactor, merchant'(? < end-seeker) Ériu 46, 5
- cenni Ériu 26, 175
- cerd, abstract > person Ériu 46, 6
- Cermna in Meath Ériu 22, 87
- césmuite Éigse 18, 109
- césmuite,] cé is maithte dho Éigse 17, 545
- cess naíden Éigse 15, 252
- cét- [céad-] Celtica 12, 185-
- cha Éigse 16, 37
- cha, chan Éigse 16, 286
- chóir a bheith Éigse 14, 127
- cía 'though' Ériu 21, 92
- cía, 'if', 'although', 'even if' Ériu 49, 89
- cía/ce 'that' Ériu 42, 45
- cíid 'weeps'- 'ad-cí' Celtica 15, 140
- cilfing [cf. cilfing, clifing, cailfing Plu.] 'bag, sack' Merugud Uilix maicc Leirtis, líní 155, 282, + Stowe Glos I, uimh. 40 :
It is, as Professor D. Greene has pointed out to me, to be connected with mod. Icelandic kilpingr 'zusammenziehung ['tarrac chun a chéile'], einschnürung ['ceangal suas le hiall']
(A. Jóhannesson, Isländisches Etymologisches Würterbuch, p. 367).A cilfing, one may reasonably assume, was a bag fastened at the mouth by a drawstring.
-G. Mac Niocaill, léirmheas, Éigse, 9, 136 - Cill Chaise Éigse 27, 89
- Cill Mhura Éigse 27, 58
- círmaire Celtica 21, 231
- ciumhais > ciosa (RAB) Celtica 2, 345 n.1
- clabar / clapar = gloinithe Ériu 52, 147
- clabar, bainne clabair, clapar TBC Ériu 42, 147
- clabhar 'mantel-piece; Ériu 32, 173-
- claibéad Celtica 18, 58
- claideb Ériu 22, 192
- clann Thomáis Mhic Lóbais Pl. Ériu 33, 172
- Claonadh Ériu 13, 176
- cleaimideighs Éigse 20, 132
- clí and cleth OI 'doorpost' Ériu 29, 153
- cliatha fis, ar a chliathaibh fis EIHM 324, n. 2, 3
- climseáil Éigse 20, 130
- clódhghalar Pl. Éigse 18, 297
- clóiséad, clósaed Pl. Celtica 18, 58
- Clonoulty, Cluain Abhal(t)a Studia Hibernica 29, 205
- Cluain Proc.Harv.Celt.Coll. 9, 11-31
- Cluanaire Proc.Harv.Celt.Coll. 9. 11-31
- Cnámraige Ériu 30, 179
- cníopaire < knipar No. Celtica 18, 53
- co (W. py), ZCP 32, 1-3
- co, co n-, ZCP 32, 3-13
- co nómad náu Celtica 16, 1
- cobf n, cab n, Ahlqvist & Capová (edd.) Dán do Oide, 334
- Coccán (ainm duine), W. coch 'red' Celtica 9, 212
- co-cúala, con-acca, ZCP 32, 13-18
- codhalc Pl 'soap' Éigse 24, 124
- codod Ériu 13, 160
- coi 'cuckoo', ZCP 33, 66
- coibhchiogh* 'ravenous, fierce' Ld. < 'coibhchiogh .i. fíachach O'Cl., recte 'i bhfiacha' Ériu 46, 174
- coibhéis Ériu 13, 183
- coiblidí, cablaid Éigse 14, 121
- coichmhe*, coíchmhe* 'an udder'Pl. < coichmhe .i. ballán; recte 'cupán' Ériu 46, 174
- coilín, coilíneach Ériu 13, 208
- coimdither, con-íada (coimdigid DIL) Ériu 40, 30
- coimhlíón Ériu 13, 175
- coitcheann Ériu 13, 158
- colamhan, colún Ériu 13, 208
- coll, coillid Ériu 35, 200
- comhaillim Ériu 13, 174
- Com Dhíneól, Comíneól Éigse 2, 155-56
- cómharc i dtóin Éigse 14, 275
- comhlann Ériu 13, 173
- comhnámha, comhnámhaí Ériu 13, 213
- comhphocaide recte gúphocaide Ériu 39, 197
- Con-, Cú- (i sloinnte) Éigse 32, 25
- connál, conál Ériu 13, 193
- contabhairt Ériu 13, 146
- conús Éigse 29, 55
- coparús Éigse 24, 124
- corc Sc. Ériu 13, 212
- Corco Auluim (élum) Ériu 30, 176
- corr mhargaidh Ériu 43, 213
- corrán cuisireach, Sages, Saints and Storytellers, 450
- cos, cuirim faoina chosaibh Éigse 20, 133
- cos, dia chuis, im chuis Celtica 18, 123
- coth, cothaigh Ériu 13, 166
- Cothraige [Pádraig] Ériu 36, 1
- craebruad Éigse 15, 103
- Craiphtine Ériu 13, 186
- craisgéad Celtica 18, 58
- crann Ériu 43, 205
- creach Ériu 13, 168
- creathnais Éigse 33, 178
- creccaire OI, kreahkir Sc. Ériu 37, 185
- crech ríg Éigse 15, 24
- Credne Ériu 39, 192
- Creidhne Ériu 13, 160
- creithinisí / cleathainisí / greathainisí, creathnais (ua) Éigse 33, 178
- crích Éigse 22, 108
- Crichán (ainm duine), Crechan, W. cryg 'hoarse' Celtica 9, 212
- crioslach Éigse 14, 278
- crioslach Éigse 25, 160
- cró, cráo 'enclosure', 'socket, hoop' (of lance), 'eye' (of needle), 'box, container', Celtica 15, 3
- cró, cró 'inheritance', 'inheritable property' (cráoidheacht no croidheacht Plu.) Celtica 15, 8
- cró, cró 'wound', 'violent death', 'wergild' Celtica 15, 7
- cró, croüd 'bringing into, caring for in an enclosure', crúdh 'collecting', crúdh 'milking', ?crúdh 'plundering' Celtica 15, 5
- cró cf. crú 'gore, blood' Celtica 15, 6
- cró, cruë 'hoof'> 'horseshoe' Celtica 15, 1
- crodhaighe Plu. 'heir' Celtica 15, 9
- Cromadh Ériu 13, 176
- crú 'gore, blood' Celtica 15, 6
- crú OI - inflection Ériu 39, 169
- cruitire Celtica 21, 232
- Cú-, Con- (i sloinnte) Éigse 32, 25
- Cú Roí ZCP 9, 189
- cuchtaire 'kitchener': a ghost-word Ériu 34, 195
- cuirc Ériu 13, 211
- cuirim in úil Éigse 18, 100
- cuirim in úil, ar aoniúl Éigse 18, 287
- cúirnín Éigse 16, 45
- cuitbéar / cuiptéar Éigse 24, 125
- cuitléir(e) Éigse 22, 110
- cumcaisiu > cógas, cóngas 'medicine, cure' Éigse 14, 54
- cuntabhairt Ériu 13, 146
D
- Dagán (ainm duine), W. da 'good' Celtica 9, 212
- daigéad Celtica 18, 58
- dainid, dainíd Ériu 13, 202
- dainimh Ériu 13, 201
- daíocht, duibheacht/duíocht Éigse 2, 230; Éigse3, 69
- dálach 'mournful, sad, sorrowful' Éigse 15, 22
- damhsa: AD 1417. Piarrus mac Semais meic Emainn Butiler .i. adbur Iarla Urmuman do marbhadh adaigh Inite a tig Donnchadha Oirig Meic Gilla Patraic ind Osraige la gabaind Dondchadha & siat oc denam damsa, & sepultus est i Manester Chuili iarom. The Annals of Connacht, 437; Cidh na dena damsa frit cosaibh? (lch 95) Créd dobeir ort gan damsa do denum la do chosaibh (lch 122) Aisling Tundail le Muirgheas Mac Páidín Ó Maolchonaire + 1543. Ceol na héireann/Irish Music 1 (1993), 74
- Damma, Co. Kilkenny (?) < Damh-magh Éigse 3, 71
- daor Ériu 28, 161
- daorach Celtica 20, 6
- daorach Éigse 25, 160
- -dar (verbal termination), Bun a' Cruc Éigse 15, 114
- dar, syntax of Éigse 27, 130
- dar le, Ahlqvist & Capová (edd.) Dán do Oide, 545
- Dar óma Ériu 30, 165
- Dardaoin álainn = Corpus Christi Éigse 16, 238
- dath, a dhath ar bith Éigse 17, 197
- dath, daithín = 'cuid', 'neamhní' Éigse 19, 152
- dealamh Ériu 13, 203
- deárlaí, deárlachaí < 'yarn' Éigse 20, 131
- déat, déataí, géataí, geáitsí, geáitsí Éigse 9, 147
- deibhil < deidhil (in árainn) Ériu 34, 185
- déideadh Éigse 21, 167
- deilbh Ériu 46, 70
- déis Ériu 43, 193
- deisréad [aisréad, eisríat] Éigse 29, 150
- deisse, treise, cethraimthe, cóicthe Ériu 22, 176
- demnai OI, Ériu 13, 157
- deór Ériu 22, 181
- Dercu: the feminine of Mocu Éigse 28, 42
- derg 'red, bloody'- deorc O.Eng. Éigse 28, 165
- dérgaid 'spreads' (coverings),
makes a bed
Celtica 9, 205 - d'fhóbair dom Celtica 13, 120-
- dhá chuid = 1 dhá dtrian, 2 formhór Éigse 21, 154
- dhá leath = 1 dhá phíosa chothroma, 2 dhá phíosa, 3 formhór Éigse 21, 155
- dhá leor Éigse 21, 155
- dia do bheatha Celtica 14, 28
- diabhal, deamhan, 7rl mar dheis chomhréire Ériu 31, 46
- Diardaoin álainn Éigse 14, 121
- dícheall, raghad dom' dhícheall An Linn Bhuí: Iris Ghaeltacht na nDéise 1, 1997, 93
- díchealtair* 'a park' < fé fiadha a tuigeadh mar a bheadh 'deer-park', s.v. septum Pl.(forl.) Ériu 46, 175
- díobtha, díobraithe Ériu 13, 205
- Díthreabhach Ghlinne an Pheice Gadelica 1, 279
- dlúth / dluth Ériu 25, 284
- do, participal *-do- in Celtic Ériu 40, 113
- do-airet Ériu 33, 167
- do-em, dítiu Ériu 28, 146
- do-fochtra, díuchtra Ériu 35, 203
- do-midethar 'guesses, solves a riddle' Ériu 34, 195
- do-s-n-áirthet, tárachtain Ériu 26, 170
- dóbair, d'fhóbair < ba obair do Celtica 13, 120
- dóig ám Celtica 12, 185-
- doiligh, doilghe Celtica 14, 2
- doíni OI, Ériu 13, 156
- Doire na bhFlann - Derrynavlan - Derrynaflan Éigse 18, 210
- don, son Ériu 43, 69
- donál Ériu 13, 192
- dord fían Éigse 28, 11
- dordán Ériu 45, 205
- druí (draoi), 'wizard' Éigse 25, 49-50
- drettel, treitell Celtica 15, 150
- dú, ZCP 44, 76-78
- duan Celtica 11, 270
- Dubh Indrecht mac Cathassaich, king of arraid Ériu 30, 176
- Duibhne gen. (Corca Dhuibhne) & Suibhne, Ériu 40, 131
- duibléad Celtica 18, 59
- duine agus duine Éigse 21, 156
- duine Ériu 13, 156
- duirc Ériu 13, 212
- dul amach = evacuation (Rosa Anglica, xxxvii) Éigse 19, 278-9.