Tic in ríg dia thig iar sin &ersir; ro tinóiled fled baindsi lais do dénam baindsi a dúine &ersir; a rígi, ar ní raibe a n-Érinn dún amail a dún-sum acht nár ba bind lasna rígai &ersir; la Domnall fesin anmum in dúin sin .i. Dún na n-Géd dogoirdís de &ersir; is ed ro ráid Domnall fria máeru &ersir; fria rechtairiu &ersir; fri h-óes tobaig a chána &ersir; a chí-sa cech ní fogébtha a n-Érinn de uigib geóidh do thabairt leó doc^hum na fleide ar nírbo míad la Domnall co m-beith for domun cenél m-bíd nách fuigbithea forsin f^hleid sin. Ro tinólad trá in f^hlead uile itir fhín &ersir; mid &ersir; chormaim &ersir; cenél cech bíd olchena cenmothát na h-uigi namá ar nírba réid a fagbáil. Ocus do-deachadar óes in tobaig seachnón Mide for íarrair na n-uige conus tarladar for duirtheach m-bec &ersir; óenbannscál ann &ersir; caille dub fora cind &ersir; sí oc irnaigthi fri Día. Atc^híad muinnter in ríg ealta do gédaib i n-dorus in duirthige. Tíagait isin teach &ersir; fogabat íand lán de uigib géd ann. Ocus as-bertadar: Rop sén maith dún, ol íat, dia sirmís Érinn, ní fuigbithea ní bud mó oldáseo de uigib géd i n-óeninad innti. Nipu sén maith itir ón, ol in bannscál, &ersir; ní fu líth don f^hleid gusa m-bertha in m-bec m-bíd sin. Cid sin, ol íat. Ní hannsa, ol in banscál, náem mírbulda do muindtir Dé fil sunn .i. Espuc Earc Sláine, &ersir; is ed a mod beith isin Bóinn conice a dí ocsail ó madain co fescor &ersir; a shaltair forsin trácht ina f^híadnaisi &ersir; sé oc irnaigthi do grés &ersir; is í a p^hroind cecha nóna iar tocht sunn: ug co leith &ersir; teóra gasa do biror na Bóinne &ersir; is ed is chóir dúibsi cen a shárugad imon m-bec m-bíd fil aici. Ní tardsat íarum muinnter úaibrech in ríg nách freagra furri, úair ba h-aithech a h-ucht treóin insin &ersir; berait leó cuid i f^híreóin &ersir; in náeim dia aindeóin. Mairg trá gusa rucadh in m-bec m-bíd sin ar ro fhás mórolc de iar tain, úair ní raibe Ériu óenadaig ó sin ille a síd ná a socra nó cen rún uilc do dénum indti. Tic int érlam dia thig íarum .i. Espuc Earc Sláine tráthnóna &ersir; innisid in bannscál. Fergaigther íarum in fírén &ersir; as-bert: Nípu sén maith dontí gusa rucad in cenél bíd sin &ersir; nárub é síd ná leas Érenn tic don f^hleid gusa rucad acht gurub é a h-imresna &ersir; a congala &ersir; a h-esíd tic di &ersir; ro escain íarum in f^hlead amail is neimneachu forcáemnacair a h-eascaine.

A m-bátar muinnter in ríg ann iar sin, co n-acadar in lánumain chucu .i. ben &ersir; fer médithir fri mulba di charraic for sléib cech m-ball dia m-ballaib; gérithir altan berrtha fáebur a lurgan; a sála &ersir; a n-eascada rempu; ge focerdta míach di ublaib fora cennaib ní roised uball díb lár acht conclised for barr cech óenrúainne don f^hult buí fora cennaib; guirmithir gúal nó duibithir deathaig cech m-ball díb; gilithir snechta a súile. Concerdat fabach dia &fdot;és íchtair co clised dar cúl a cind sechtair, &ersir; concerdat fabhach dia fés úachtair co foilged a n-glúine; ulcha forsin m-bannscáil &ersir; in ferscál cen ulchain. Dronglach eturru 'gá h-imarchor lán de uigib géd. Bennachsat don ríg samlaid. Cid sin? ol in ríg. Ní hannsa, ol íat. Firu Érenn oc teaglumad fledi duit-siu, &ersir; do-beir cech fer a chumang don &fdot;leid sin, &ersir; agus is é ar cumangne ina fil for ar muin de uigib. Am buidech de, ol in ríg. Berar isin dún íat, &ersir; do-berar proind céd do bíud &ersir; cormaim dóib. Loingid in ferscál sin, &ersir; ní thard ní de don banscáil. Berar proind céd eli dóib. Loingid sí sin a h-óenar &ersir; sirid tuilled. Do-berar proind céd eli dóib. Loingid dib línib sin. Tabar bíad dún, ol íat, má tá lib hé. Is cubus dún, ol Cas Cíabach .i. rechtaire in ríg, ní tibirther co toirset firu Érenn olchena don f^hleid. As-bertadar-sum: Bid olc dúib sinne do thomailt na fledi ar tús, ar bid imresnaig firu Érenn impe, ar is do muinntir ifrinn dún. Ocus fogníat míchélmaine co mór dona slógaib. Lingit amach íarum &ersir; tíagait for nefní.

Ro tocurthea íarum cóicedaig Érenn don f^hleid sin &ersir; a rígu &ersir; a toísig &ersir; a n-ócthigernn &ersir; a n-amsaid &ersir; óes cacha dána gnáthaig &ersir; ingnáthaig olchena. IS íat so ba cóicedaig for Érinn in tan sin .i. Congal Cláen mac Scannláin i rígi nUlad, Crimthan mac Áeda Cirr i rígi Laigen &ersir; Máel Dúin mac Áeda Bennáin i rígi Muman &ersir; a bráthair .i. Illan mac Áeda Bennáin for Desmumain &ersir; Ragallach mac Úadach i rígi Connacht &ersir; Domnall mac Áeda fesin i n-airdrígi for Érinn úaistib sin uile.

Tuctha íarum na slóig sin uile firu, macu, mná, sceó ingena, láechaib, clérchib co m-bádar for faichthi Dúin na n-Géd oc techt do thochaithim na fledi do-rónta and la Domnall mac Áeda. Ro érig in ríg do f^herthain fáilti frisna rígu &ersir; as-bert: Fo c^hen dúib uile, ol sé, itir ríg &ersir; rígain &ersir; filid &ersir; ollum. Ocus as-bert fri Congal Cláen fria dalta fesin: Eirg, ol sé, do déchsain na fledi móire fil isin dún &ersir; dia t^haidbriud ar at maith do thaidbriud &ersir; t'fhaircsiu for nách ní atc^hífithea.

Téit didiu Congal isin teach a roibe in f^hled &ersir; ro déchustar uile hí itir bíad &ersir; fín &ersir; chormaim &ersir; ro thairind a rosc forsna h-uigib géd atc^honnairc ann, ar ba h-ingnad lais &ersir; ro thomail mír a h-ug díb &ersir; ibid dig ina díaid &ersir; tic amach íar sin &ersir; as-bert fri Domnall: Ba dóig lim, ol sé, dia m-bedís firu Érenn fri teóra mísa isin dún co m-bíad a n-dáithin bíd &ersir; digi ind. Ba buidech in ríg de sin &ersir; téit fesin do déic-siu na fledi &ersir; innister dó amail ro escain Espuc Earc Sláine in f^hled &ersir; cech óen no c^haithfed na h-uige do-ratá úada fesin &ersir; atc^hí in ríg na h-uige &ersir; ro íarfacht: Cía ro thomail ní don uig ucut? ol sé, ar ro fitir-sium in cédna ro thoimélad ní don f^hleid &ersir; sí arna h-escaine comad de ticfad Érind do mhilled &ersir; a aimréir-sium do dénum conid de sin ro íarfacht scéla in uige ucut. As-bertadar cách: Congal, ol íat, do dalta fesin is é ro thomail in ug. Ba brónach in ríg de sin ar ní raibe a n-Érinn neach bud measa lais do thomailt na fledi ar tús iná Congal, ar forfitir-sium a míchíall &ersir; a olc co menic roime sin for Congal. Ocus as-bert in ríg iar sin: Ní thoiméla neach in f^hled sa, ol sé, co tucthar dá apsdal décc na h-Érenn dia bennachad &ersir; dia coiseagrad &ersir; gura chuiret a h-escaine for cúlu dia cáemsadís.

Tuctha íarum na náeim sin uile co h-óen-inad co m-bátar isin dún la Domnall. IT é sunn anmum na náem do-deachadar annsin .i. Findén Muigi Bile &ersir; Findén Clúana h-Adaird &ersir; Colum Cille &ersir; Colum mac Crimthainn &ersir; Cíarán Clúana mic Nóis &ersir; Caindech mac h-uí Daland &ersir; Comgall Bennchair &ersir; Brénaind mac Findlacha &ersir; Brénaind Biror &ersir; Rúadán Lothra &ersir; Nindid Cráibdech &ersir; Mobí Clárainech &ersir; Molaisi mac Natfraích. IT é sin dá apsdal décc na h-Érenn, &ersir; céd náem malle fri cech náem díb. Doratá uile in lín náem sin do bennachad &ersir; do choisegrad na fledi &ersir; araí nír fhédsat a h-escaine do chur for cúlu dáig ro thomail Congal ní don f^hleid resíu ro bennaiged hí &ersir; nír fhédsat a neimséin do c^hur for cúlu.

Ro suidiged na slóig iar sin. Ro suid trá in ríg ar tús isin imscing órdai. Ocus is ed ba bés &ersir; ba dliged acu-sum in tan bud ríg ó Uíb Néill in deiscirt no bíad for Érind cumad hé ríg Connacht no bíad fora láim deis. Mád ó Uíb Néill in túaiscirt trá in rígi ríg Ulad no bíd fora láim deis &ersir; ríg Connacht fora láim c^hlí. Ní h-amlaid sin do-rala in adaig sin acht Máelodar Macha ríg noí ttríchat cét Oirgíall ro curead for gúalaind in ríg &ersir; na cóicedaig archena do shuidiugad amail ro buí a n-dán do chách. Mórolc do thecht de iar tain.

Ro dáiled íarum bíad &ersir; deoch foraib comdar mesc &ersir; tuctha ug géid for méis airgdigi i fíadnaisi cech ríg isin tig. Ocus ó ráinic in méis &ersir; in ug i fíadnaisi Congail Chláein do-rigne mías c^hranda don méis argaid &ersir; do-rigne ug circe clúmrúaide don uig géid amail ro thirchansat fáidi ó chéin. Atc^honncadar Ulaid sin &ersir; nírba líth leó suide ná longad &ersir; in dímíad sin ro imdig fora ríg .i. for Congal Cláen. Ro érig didiu gilla gráda do muinntir C^hongail .i. Gáir Gand mac Sdúagáin &ersir; as-bert: Nípu sén maith duit anocht, a C^hongail, ol sé, at móra na h-aithisi do-radad fort a tig in ríg anocht .i. Máelodar Macha ríg Oirgíall do c^hur isin inad ropa dú duit-siu &ersir; ug geóid for méis argaid i fíadnaisi cech ríg isin tig &ersir; ug circe for méis cranda i t'fhíadnaisisiu. Ní thard Congal dia aire comad dímíad dó cech ní fogébad a tig a aide thairisi fesin. Ocus ro érig in gilla cédna doridisi .i. Gáir Gann &ersir; as-bert in cédna fri Congal ut dixit: IN chuid sin chaithi-se anocht, cen úabar, cen imarnocht: ug circe ón ríg národ car, is ug géoid do Máelodar. Nochan fhitir misi ríam, comad úasal ríg Oirgíall, no co faca in Máelodar, a tig óil 'gá fhíadugad. Dá m-beith ag óenríg cen ail, cenél Conaill is Eógain, is Oirgíalla fri gním n-ga, nír dulta dó a t'inadsa. IN chuid sin co teilgead gaill, tucad duit a tig Domnaill, ar Gáir Gann, nárub slán duit má dá toimli tú in drochc^huid. In .c.

Ro ling dásacht &ersir; mire menman a Congal frí h-aithesc in óclaig sin &ersir; ro ling in fúir demnach .i. Tesifone a cumgaise a chride do c^humniugad cecha drochc^homairli dó. Ro érig didiu ina sheasam &ersir; ro gab a gaiscead fair &ersir; ro érig a bruth míled &ersir; a én gaile for folúamain úasa &ersir; ní tharat aichne for charait ná for nemcharait in tan sin amail ropa dúal dó óna sheanathair .i. ó Chonall Cernach mac Amairgin. Ro ling íarum i fíadnaisi in ríg &ersir; do-rala chuici Cas Cíabach .i. rechtaire in ríg &ersir; ní fitir Cas Cíabach comad hé Congal no beith ann &ersir; ro ráid fris suide a n-inad óil &ersir; fogébad dig &ersir; bíad amail fúaratar cách. Ó'tc^húala trá Congal anísin do-rad béim do Chas Chíabach co n-derna dí leith de i fíadnaisi cháich &ersir; ba h-úamun la cech n-óen isin tig &ersir; lasin ríg fesin Congal annsin ó ro airigset ferg fair. Ocus as-bert Congal: Nárbat úamnach, a ríg, ar cidat móra na h-uilc do-rónais frim, ní h-úamun duit misi coléic. Ocus at-bér-sa anosa fíad c^hách na h-ulcu do-rónais frim. Is é ba ríg for Érinn remutsa, Suibhne mac Fíachna mic F^heradaig mic Muredaig mic Eógain mic Néill Noígíallaig. Nírbo ríarach tusa don ríg sin íarum &ersir; do-dechadais do dénum chóru fri h-Ulltu, &ersir; do-radad misi for altrom duit óm athair &ersir; óm chenél archena, &ersir; do-radad mnaí dom chenél fesin lim dom aileamain agut-sa, &ersir; ó do-ríachtai-siu do theach ro chuiris in mnaí nUlltaig dia tír féin &ersir; ro chuiris ben dot chenél fesin dom altram-sa i lubgort in lis i rabadais. Dorala láa n-and misi am óenar isin lubgort cen neach agum choiméd &ersir; ro érgidar beochu beca in lubguirt lá teas n-gréne co tard beach díb a neim for mo lethroscsa, gura c^hláen mo shúil, Congal Cláen mo ainm iar sin. Rom ailead latsu iar sin gura h-indarbad tusa ó ríg Érenn .i. ó Shuibhne Mend mac Fíachna mic &Fdot;eradaig &ersir; do-deachadais co ríg nAlban &ersir; misi lat forsin indarba sin &ersir; fúarais grádugad mór aici &ersir; do-rónsabair codach .i. tusa &ersir; ríg Alban &ersir; ro tharrngair duit nách ticfad at adaig cén bes muir im Érinn. Do-dechadais íarum doc^hum n-Érenn &ersir; do-deachusa lat úair bádus for indarba malle frit. Ro gab-sum port a Tráig Rudraige &ersir; fogní-sium comairli m-bic ann. Ocus is ed ro ráidi-siu cipead neach fogébtha do thaiscélad for ríg Érenn, cipé tan bud ríg tusa for Érinn comad éicean a dúthaig do légud dontí no ragad ann. Do-deachusa didiu ann, a ríg, ar mo dúthaig do thabairt dam in tan bud ríg for Érinn tusa &ersir; níro airisius co h-Ailech Néit, ar is ann buí domnás in ríg in tan sin.

Tic in ríg forsin faichthi &ersir; dál mór ime de f^heraib Érenn &ersir; sé oc imbirt fidchille itir na slógu. Ocus tíagsa isin dáil cen cheadugad do neach co tardus forgum don gaí Gearr Congail buí im láim a n-ucht in ríg gura f^hreagair in coirthi cloiche buí fria druim allathíar &ersir; a c^hride for rind in gaí comba marb de. In tan íarum ro buí an ríg oc blaisecht báis do-rad erchur don f^hir fidchille buí'na láim dam-sa gura bris in súil cláein buí am chindsa. Am cláen reme. Am cáech íarum. Ro teichset didiu slóig &ersir; muinnter in ríg ar ba dóig leó tusa &ersir; fir Alpan do beith imum-sa ó ro marbus in ríg .i. Suibne Mend.

Do-deachusa for do chenn-sa íarum &ersir; ro gabais rígi n-Érenn iar sin. Marb didiu m'athairsi iar sin .i. Scannal Scíathlethan &ersir; tíag-sa chugut-sa dom rígad amail ro gellais frim. Níro chomaillis anísin acht bec, dáig ro benais dím cenél Conaill &ersir; Eógain, noí ttríchait cét Oirgíall .i. ferand Máeluidir Macha fil for do gúalaind-siu &ersir; do-radais hé a n-inad ríg romum-sa anocht at tíg fesin, a ríg, ol sé, &ersir; do-radad ug géoid for méis airgdigi ina f^híadnaisi &ersir; ug circe for méis cranda damsa. Ocus do-biur-sa cath duit-siu ind &ersir; do f^heraib Érenn mar atát imut anocht, ar Congal, &ersir; ro imthig úaidib amach íarum &ersir; ro lensat Ulaid hé.

As-bert Domnall fri náemu Érenn bádar isin tig: Leanaid Congal, ol sé, &ersir; ticead lib co tardar-sa a réir féin dó. Tíagait na náeim ina díaid &ersir; ro gellsat a eascaine mine ticead leó &ersir; a cluic &ersir; a m-bachla do bein fair. Do-biur-sa fám gaisced, ar Congal, nách ría cléirech úaib ina bethaid teach in ríg dia n-escaintea misi ná Ulltach eli for bith lib. Ro gab didiu omun na náeim co n-deachaid Congal i céin úaidib &ersir; ro escainset hé as aithle. Ocus ro escainset didiu intí Suibne mac Colmáin Chúair mic Cobthaig ríg Dál nAraide, ar is é ruc úaidib int inar illathach do-rad Domnall i láim Rónáin F^hind (.i. sanctus) mic Beraig dia thabairt do C^hongal, &ersir; ó ro fhéimig Congal in inar sin, do-bert Suibne a láim in c^hlérig dia aindeóin inar in ríg, conid don escaine sin do-rónsat for Congal ro ráided sunn: Congal Cláen, in gáir tucsumar nír fháem; cethrar ar fichit, ní brég, impide céd leis cech náem. In mac rod fora tucsam in gáir clog, nochar dulta dó sin cath, cid reme do beith rath bog. Mór in ró, gémad úaiti, gémad lía, in fer 'gá m-bí timthacht ríg is leis co fír chungnas Día. Mór in col comann fri ríg Dáire drol; ferann do t^habairt 'na láim, is é in cnáim a m-bél na con. Congal.

As-bert Domnall iar sin fri filedu Érenn toidecht i n-diaid Congail dia f^hastud. Tíagait na filid ina díaid; atc^hí Congal na filidu chuici &ersir; as-bert: Ro cailled eineach Ulad co bráth, ol sé, úair ní thardsam innmus dona filedaib isin tig n-óil &ersir; atát ag tocht anosa diar n-grísad inar n-díaid. Ticit na filid co h-airm a m-buí Congal &ersir; feraid-sium fáilti friu &ersir; do-bert maíne móra dóib &ersir; indisit a scéla dó. At-bert-sum ná gébad coma for bith ón ríg acht cath. Ocus [téid reme co tech Cellaig mic Fhíachna Finn .i. bráthair] athar Congail &ersir; innisid a scéla dó [ó thús co dered. Ní chluined in Cellach sin] acht bec, &ersir; ní chéimniged fora chosaib acht tolg créduma ima leapaid &ersir; sei-sum ann do grés &ersir; ba láech amra hé i tosach a aísi. Céin buí Congal oc innisi scél dó, do-bert-sum a c^hloidem fa choim cen f^his do neoch, &ersir; as-bert: Do-biur-sa bréthir dia n-gabtha coma for bith ón ríg acht cath nách fédfadís Ulaid h'eadráin form-sa co clandaind in cloidem-sa trit chride sechtair, úair ní bés d'Ulltaib coma do gabáil fri broind catha no co n-díglat a n-anfolta. Ocus atát secht macu maithi ocum-sa &ersir; ragait lat isin cath &ersir; dia cáemsaindsi féin dula ann no ragaind &ersir; ní moidfed for Ulltaib cén no beindsi im beathaid &ersir; as-bert ann: A mic, ná geb sí[th] cen c^hath, cid síd íarrus ríg Temrach; mad romut raib, ferr do gním; mad fort, do-fáeth do chomlín. Ná geib seódu ná maíne, acht mad cindu degdaíne, coná tuca ríg ele, tár ar c^hlandaib Rudraige. Luga fáth Scannail na scíath, da tuc cath is Cúán Clíach, dar chuir ceand Cúáin ar c^hlud, trena rád gur chrín Scannul. Fis a n-deadaig mo s^hecht mac, ó nach fédaimsi dul lat; da m-bédis tinól bud mó, doragdais at s^hochraideo. Cech cath mór tuc h'athair ríam, seachnón Érenn tair is tíar, misi do bíd fora deis, mic mo derbráthar dílis. IN cath mór tuc h'athair thair— da tuc ár for Frangcachaib— re ríg raglan na Frangc trá[th]: tuig ní rabrad a macán. A mic.

As-bert trá in senóir fris: Eirg i nAlbain, ol sé, do shaigid do shenathar .i. Eochaid Buide mac Áedáin mic Gabráin. Is é is ríg for Albain, ar is ingen dó do máthair, &ersir; ingen ríg Bretan .i. Eochaid Aingces ben ríg Alban do s^henmáthair .i. máthair do máthar, &ersir; tabair lat firu Alban &ersir; Bretan ar in n-gáel sin doc^hum n-Érenn do thabairt catha don ríg.

Ba buidech íarum intí Congal &ersir; téit i nAlpain céd láech &ersir; níro airis for muir ná tír co ríacht co Dún Monaid áit a m-buí ríg Alban .i. Eochaid Buide &ersir; maithi Alpan i n-óendáil ime and. Dorala didiu do C^hongal allamuig don dáil éices &ersir; filid in ríg .i. Dub Díad draí a ainmside. Ba fisig &ersir; ba draí amra intí Dub Díad &ersir; ro fer fáilti fri Congal &ersir; ro íarfacht scéla dó &ersir; ro innis Congal a scéla conid ann as-bert Dub Díad: IS mo chen in loingius léir, doc^honnarc a h-etercéin; can bar cenél clú cen ail, cá tír asa táncabair. Táncamar a h-Érinn áin, a óclaig úallaig imnáir; is dó tháncamar i lle, d'acallaim Eachach Buide. Más ead táncabair i lle d'acallaim Eachach Buide, ar toidecht díb tar cech ler, aderim rib, is mo chen. Is mo chen.

Dotáed Congal isin dáil a raibe ríg Alpan iar sin &ersir; feraid in ríg &ersir; firu Alpan fáilti fris &ersir; ro innis a scéla dóib ó thús co déig. As-bert ríg Alpan fri Congal: Nídam cuimgeach-sa for dul let i n-adaig ríg Érenn i ceand catha ar in tan ro h-indarbtha ei-sium a h-Érinn fúair anóir agumsa, &ersir; do-rón-sum córu annsin &ersir; ro tharrngairiu-sa dó &ersir; do-radus bréithir fris ná ragaind i ceand catha ina agaid co bráth. Araí sin trá níba lugaidi do s^hochraidi-siu cen misi do dul let, ol sé, úair atád cethrar mac ocum-sa .i. Áed in errid úaine &ersir; Suibne &ersir; Congal Mend &ersir; Domnall Breac a sinnser, .i. bráithre máthar duit-siu, is acusin atát amsaig &ersir; ánraid Alpan, &ersir; ragdáit latsu doc^hum n-Érenn do thabairt catha do Domnall, &ersir; eirg-siu féin dia n-acallaim airm a filid &ersir; maithi Alpan impu. Téit íarum &ersir; ferait fáilti fri Congal &ersir; ro innis dóib aithesc in ríg &ersir; ba maith leó.

As-bert Áed in errid úaine sósar na mac: Mad áil duit-siu, a C^hongail, beith im thigsi anocht for fleid, tíagsa lat doc^hum n-Érenn &ersir; in cethramad rann d'Albain imum &ersir; minub am thig bíasu anocht ní théis lat doc^hum in c^hatha. As-bert Congal Mend mac Eachach Buide: Nípu fír són, a Áed, ol sé, acht im h-igsea bías ríg Ulad anocht, dáig dia n-deachar-sa lais ticfasu lim ar is ocum-sa ataí. Ba é sin didiu rád Suibne &ersir; Domnaill Bricc. As-bert didiu Domnall Breac: Mád im thigsi beas ríg Ulad anocht dia n-dechar lais ticfaithisi a tríur [lim-sa ar is mé bar sinnser &ersir; is mé do-rat foirb dúibsi]. Ba brónach [trá intí Congal d'imresai]n cloindi in ríg ime féin &ersir; téit seachnón na dála &ersir; do-rala Dub Díad draí dó &ersir; innisid aithesc cloindi in ríg dó. As-bert Dub Díad: Nárbat brónachsu araí sin, a C^hongail, ol sé, ar is misi ícfas do dobrón. Eirg anosa dia saigid, ol sé, &ersir; abair friu cipé úaidib fogébad in caire flatha fil a tig in ríg dot bíathad anocht comad lásintí fogébad in caire no ragtha &ersir; intí ná fuigbead in caire cen a dimda do beith fortsu, acht is forsin ríg ba córu a beith imón caire. Ba maith leó-som sin &ersir; as-bertadar dogéndaís amail adubairt-sium.

At-bert immorro Áed mac Eachach Buide fria mnaí fesin dul for íarrair in chaire forsin ríg. Téit íarum &ersir; innisid comad ina tig no bíad Congal co maithib Ulad &ersir; Alban &ersir; comad chóir in caire ainsicean do thabairt fri h-aigid a bíata.

Cid dia fil caire ainsicean do ráda fris? Ní hannsa, .i. caire no aisicead a c^huid chóir do chách &ersir; ní théigead dám dimdach úada &ersir; cid mór no cuirthea ann níba bruithi de acht dáithin na dáime fana míad &ersir; fana n-grád. IS é immorro samail in c^haire sin buí a mBruigin Huí Derga in ro marbtha Conaire mac Mesi Búachalla &ersir; i mBruigin Blaí Bruga áit a m-buí ben C^heltchair mic Uithir &ersir; i mBruigin Forgaill Monach i táeb Lusca &ersir; i mBruigin mic Cécht for Sléib Fuiri &ersir; i mBruigin mic Dáthó áit in ro laad ár Connacht &ersir; Ulad imon muic n-irdraic &ersir; i mBruigin Dá Choga in ro marbtha Cormac Conlongus &ersir; ár Ulad ime &ersir; ag ríg Alban isin aimsir sin.

At-bert in ríg fri mnaí a mic: Cía maith fil for do chéile-siu seach firu Alpan uile in tan do-béraind-si mo chaire dó? As-bert sí:

Níro eitig neach im ní / móo a eineach oldás bith. Ut dixit mulier: Ní fúair Áed, ní fhuigéba ní do cheiled for duine; is leithiu fós a eineach iná in bith bleidech buidhe. Seóid in talman táebúaine. a fúair duine &ersir; dáenna, re h-athlam na h-óenúaire, ní bedis i láim Áeda. A caiter re h-aígedaib 'gá thríur bráthar méd n-úailli, cuirthir sin ar fáenberaib ag Áed in errid úaini. .n.

At-bert in ríg: Ní thibér-sa in caire duit coléic. Tic sí do s^haigid a fir &ersir; innisid aithesc in ríg dó. At-bert Congal Mend mac Eachach Buidi fria shéitig fesin dul for íarrair in choire. Téit íarum &ersir; sirid in caire do bíathad ríg Ulad. At-bert in ríg: Cía maith fil fort chéile-siu ó do-bértha in coire dó tar in mac dia ro sired hé gus trásta? At-bert sí: Nís fil mac ríg is ferr oldá Congal. Cinnid for cach comlann &ersir; fogníad a armu díles don andíles in tan berar a tír aniúil íat. Ut dixit mulier: Congal Mend, nís faca mac ríg bud ferr, mar cromaid cách isin c^hléith, ar scáth a scéith, coeca ceand. In úair berar airm Congail, a tír aniúil, fáth n-éidig, doníther tír díles di don tír aniúil ar éicin. IN úair silles ben C^hongail er óglach n-álaind ollblad, ní anann aga togairm in fer dán comainm Congal. Congal M.

Tigside amach &ersir; inndisid a n-debairt in rí fria. At-bert Domnall Breac fria mnaí dol d'íarraid in choire gusin ríg. Táinicside co h-airm a m-buí in ríg &ersir; sirid in coire. As-bert-som fria: Cia maith fil fort chéili-siu seach na macu ele dia ro cuindged in coire? At-bert sí. Ní tuille buide fri nách ríg intí Domnall Breacc. Gémad ór Slíab Monaid nos fogailfed fri h-óenúair. Ní rogab Albain ríg is deach oldás Domnall Brec; &ersir; dixit mulier: Domnall Brec, Domnall mac Echach Buide, re ríg d' f^heabus a delba, ní derna tuillim buide. IS fír cach a n-abraimsi, foclaidit filid fuinid; dámad ór Slíab mór Monaid, ros foghail, is nís fuirig. Is fír cach a n-abraimsi, a ríg cert in dá c^homland, nachar gab Albain cen f^heall ríg bud ferr iná Domnall. D.B.

Tic in mnaí sin co h-airm i m-buí a céile, &ersir; innisid aithesc in ríg. At-bert Suibne fria mnaí fesin: Eirg, ol sé, &ersir; cuindig in coire. Tic sí íarum &ersir; cuindgis in coire. At-bert in ríg: Cia búaid fil fort chéilisiu, a ingen, ol sé, tar na macu ele ó tángus d'íarraid in choire. At-bert sí: Bíd cethrar im lepaid in óenf^hir, &ersir; int oenf^her im chuidig in c^hethrair a tig Suibne, &ersir; in lín bíte i seasam ann ní thallat i suidiu, &ersir; in lín tallat i suidiu ní tallat a ligiu. Céd cornn &ersir; céd eascra n-airgit fil dáil leanna ann do grés. Ut dixit mulier: Teach Suibne, Suibne mic Eachach Buide, a toill ind ina seasam, ní thoillit ina suide. A thoill ind ina suide, ní toillit ina laige; óenf^her im chuid in c^heathrair, cethrar im lepaid duine. Céd cornn ocus céd copán, céd torc &ersir; céd tinde, is céd eascra airgdide, bís tall ar lár a thige. T.

IS ann as-bert in ríg: Nárbat dimdachsu, a ingen, ol sé, ar at-bert Dub Díad draí frim-sa cen mo chaire do thabairt do neach ele anocht acht a beith ocum féin &ersir; ríg Ulad, .i. mac m'ingine, &ersir; firu Alban do bíathad agumsa ass anocht. Ocus at-bert in Dub Díad cédna dia m-bad choire óir no beith ann comad chóir a thabairt do Domnall, do s^hinnser mo mac &ersir; dia m-bad choire argaid a thabairt don tsósar .i. d'Áed &ersir; dia m-bad choire do líc lógmair a thabairt do C^hongal Mend. Ocus in caire fil and didiu ar is é is deach díbsin uile dia tardtái do neach ele hé is do S^huibne no ragad. Ar is é in senfhocal ó chéin máir, .i. in coire don tsochaide ar is éside teach Suibne, ar ní dechaid dám dimdach ass. Conadh ann as-bert in ríg: Beread mo draí dealgnaigi breath do mnáib mac mo gaire, cá bean chneisgeal c^heannbuide díb dá tibér mo chaire. Dia m-bad choire órdaigi co n-drolaib óir da f^hognann, a Eochaid, a shlógduine, cóir a thabairt do Domnall. Dia m-bad choire airgdigi do ná tic dé ná deathach, a thabairt d'Áed airgnigi, do shósar cloindi Eachach. Dia m-bad c^hoire comadbal do C^hongal co méd leannmais, don f^hir shochla s^honadbal, doní mór n-díles d'ainles. IN coire co clothaigi, a Eochaid, a ríg ruide, a thabairt don tsochaide do S^huibne ar lár a thige. Ósa lim Albain cen f^heill dámadam ríg for Érinn, do-béraind do mnáib mo mac mo bennacht &ersir; béreat. beread.

Tíagait slóig Alban uile &ersir; ríg Ulad do thig ríg Alban in adaig sin &ersir; ba maith dóib ann itir bíad &ersir; lind, &ersir; fogníad dál óenaig arna bárach dia fhis in ticfadis la Congal Cláen dochum n-Érenn do thabairt catha do Domnall mac Áeda do ríg Érenn &ersir; ro ráidset fri Dub n-Díad &ersir; fria n-draíthib olchena fáitsine do dénam dóib in bud shoraid a séd &ersir; a turus &ersir; ro gabsat ag míchélmaine dóib &ersir; oca toirmesc conadh ann as-bert Dub Díad: Maith sin, a fhiru Alban, cá caingen uil bar fargam? Cid do-rala ar bar n-aire, ón ló atáthai a n-óenbaile? Ó nach hí bar [f]leasc láma Ériu co n-imad n-dála, marg téit tria cláechclód uige do t^hroid re ríg Temraigi. Go ría fer findlíath féta, níba h-urra énéchta; ní gébthar fris tíar ná tair, cuirfid ár ar Albanchaib. A s^hlúag co lín óg is each! mac Áeda mic Ainmirech tria fírinne a breath, ní brég, atá Críst ica choiméd. IS mairg ná seachain in mag, a teagar dá bar scarad; Gáedil na cuire fan clad; sibsi ag dul rob ferr anad. IS mairg ná seachain in gleand, gébthar oirb is tír táebsheng; ní thibre neach úaib a cheand, gan a chreic re ríg Érenn. Deich céd cenn tosach bar n-áir, timc^hell ríg Ulad ollbáin; d'f^heraib Alban sin san ár, &ersir; fiche céd comlán. Co n-áirmiter buidne ban, ropsat cuibde is cind c^hurad. co rímthar gaineam grind glan, ní háirémthar cind Ulad. Ní bía fáitsine co bráth ón ló gabthai dím anfáth; scérthar bar fir re flaithes, beid a mná cen bithmaithes. M.

IS andsin at-bert ríg Alban fri Congal: Is ed is chóir duit, ol sé, dul a mBreatnaib co h-Eochaid Aingces, co ríg Bretan ar is ingen dó fil do mnaí ocum-sa &ersir; is íside máthair do mátharsu &ersir; fogéba cobair slóig úada &ersir; do-biur-sa eólus duit conice teach ríg Bretan dia téis ann.

Ba buidech intí Congal de sin &ersir; téit lucht tríchat ciúil co Bretnu, co ríacht co dún in ríg. INnisit in óic scéla don ríg &ersir; do maithib Bretan conid hé ríg Ulad do-ríacht ann. Ba fáilidh firu Bretan &ersir; in ríg fris &ersir; ferait fáilti fris &ersir; íarfaigit scéla de &ersir; innisid a scéla co léir &ersir; a imthúsa itir Albain &ersir; Érinn.

Dogníthir íarum dáil óenig leó im C^hongal &ersir; im Ulltaib olcheana fri dénam comairli imon caingin sin. Amail ro bádar ann isin dáil co nfacadar óenláech mór chucu: cáeime do láechaib in domain, moo &ersir; airdiu oldás cech fer; guirmithir oigread a rosc, dergithir núapartaingi a bél, gilithir frasa némand a déd, áillithir snechta n-óenaidche a chorp. Scíath cobradach cona thimthach óir fair, dá c^hraísig catha 'na láim, cloidem co n-altaib déd &ersir; co n-imdénum óir fora tháeb &ersir; [cen] trealam laích lais oldásin, folt órbuidi fora chind &ersir; gnúis cháem chorcurda lais. Doceachaing chucu isin dáil &ersir; as-bert in ríg cen a fíadugad co fesad in anfad sechtair na dála nó in ricfad airm a m-bedis na ríg &ersir; na cathmílid olchena. Ó'tc^honnairc-sium sin níro airis co h-airm i facaid écosc in ríg &ersir; ro suid fora láim deis eturru &ersir; ríg Ulad. Cid imar suidis samlaid? ol cách. Nír h-erbad frim anad a n-inad eli, ol sei-sium. Dáig is mé féin do-rigne inad dam, dia m-beith ann inad bud ferr oldá seo is ann no airisfind. Tibis in ríg ime &ersir; as-bert: Ba cóir dó a n-dernai. Íarfaigit ind fir scéla dó &ersir; innisid dóib scéla in betha frecnairc; indar leó ní buí fa nim scéla nád buí aici, &ersir; ro grádaigset co mór hé itir f^hiru &ersir; mná for febus a écoisc &ersir; a irlabra. Airm móra lais, ní buí isin óenach óenlæch no fédfad a n-imlúad a láthair catha ara méd &ersir; ara n-aidble. Ocus íarfaigit dó can a chenél &ersir; cía a s^hlonnud. As-bert-sum nácha sloinnead do neach ele &ersir; ní innisfed dóib-sium can a c^henél nách a s^hlonnud.

Tíagait na slóig isin dún iar sin &ersir; fágabar ei-sium a óenar amuig seachnón na tealcha for-sa m-buí int óenach. A m-buí n-ann conus faca óenduine chuice isin tulaig. Aichnid fora eirread comba filid intí tháinic ann &ersir; feraid fáilti amail bud aichnid dó hé &ersir; suidis in filid aici for táeb na telcha &ersir; íarfaigis scéla dó. INnisid-sium dó na h-uile scél ba laind lais acht namá níro s^hloind a chenél dó. Cía thusa anosa? ol int óglach anaichnid, &ersir; can do chenél, ar at-géon-sa isat filid? Éices &ersir; filid in ríg adumc^homnaic-si, ol sé, &ersir; do s^haigid dúine in ríg do-deachadus anosa. Fearaid íarum fleochud mór &ersir; falcc anbáil dóib &ersir; ba sneachta cech re fecht ro ferad ann. Cuirid-sium didiu a scíath itir in éices &ersir; in fleochud &ersir; lécid a armu &ersir; a éidiud catha fesin frisin sneachta. Cid sin? ol in filid. Atbér frit, ol sé, dia bedh airmitiu bud mó oldás so agum fogébtha-sa í ar th'égsi &ersir; ó ná fil isam cuibdisi fri fleochud inás intí oca m-bíad écsi. Ba buidech in filid de sin &ersir; as-pert fris: Diamad míad lat-sa tíachtain lim-sa anocht dom t^hig fogébainn bíad &ersir; fes aidche duit. Maith lim, ol sé. Tíagait do thig in écis &ersir; fogebit a n-dáithin bíd &ersir; leanna and.

Is andsin táinic techtaire in ríg ar c^henn in écis. As-pert-sum ná ragad acht minbud toil don óglach anaichnid buí malli fris dul ann. As-pertsein ba cóir dul ann, ar is ed siúd in treas inad is móo i fagbait filid achuingid .i. i n-óenach &ersir; for banais &ersir; for fleid, &ersir; ní thicfa dím-sa slóig Bretan i n-óenmaigin &ersir; a n-dul úait-siu cen ní d'f^hagbáil úaidib. Tíagait don dún &ersir; fíadaigter íat ann, .i. in filid i fíadnaisi in ríg &ersir; ei-sium a maigin eli. Do-berar bíad dóib &ersir; tóchaithid a m-bíad comba sáitheach íat. As-pert in filid frisium dia tugtha cnáim for méis ina f^híadnaisi cen a bladad co bráth, ar atá a teglach in ríg óglach diana dliged cech cnáim ima téit smir &ersir; dia m-brister dara aindeóin-sium hé, is éicen a chomt^hrom de dergór do thabairt do-sum ind nó comrac for galaib óenf^hir, &ersir; fer comlaind c^héd ei-sium. Maith sin, ol sé, mad áil dogéntar seacha. Níro an-sum didiu co tardad cnáim for méis dó &ersir; do-ber láim for cech cind de &ersir; brisid itir a dí mér hé &ersir; toimlid a smir &ersir; a fheóil asa aithli. Atc^híad cách sin &ersir; ba h-ingnad leó. Innister don láech ucud anísin. Atraigsein súas co feirg móir &ersir; a bruth míled ass dá dígail forsintí ro mill a gesi &ersir; ro thomail a dliged. Ó't c^honnairc-sium sin do-rala erchur don chnáim dó co m-buí asa édan síar iar tregdad a inchinde a medón a chind. Atraigset muinnter in ríg &ersir; a theglach dia airlech-sum 'na dígail sin. Téit-sium fúithib amail téit ség fa mindtu &ersir; dogní airlech foraib co m-ba lía a mairb oldáit a m-bí &ersir; ro theichset in drong ropa beó díb. Tic-sium doridisi &ersir; suidig for gúalaind in f^hiled cédna &ersir; ro gab omun mór in ríg &ersir; in rígan reme, ó'tc^honncadar a gal curad &ersir; a luinde laích &ersir; a bruth míled ar n-érgi. As-pert-sum friu nárbo h-ecail dóib hé acht mine thiced in teglach isin teach doridisi. Ro ráidh in ríg ná ticfadís. Ro bean-sum a chathbarr n-óir dia chind annsin &ersir; ba cáem a gnúis &ersir; a delb iar n-érgi a ruidig fri feirg in c^hathaigthe.

Atc^hí ben ríg Bretan glac &ersir; lám in óglaig &ersir; buí 'gá f^heithem co fada ar ba machtnugad mór lé in fáinne órda atc^honnairc fa láim in míled, ar ní tháinic for talmain fáinne a macsamla ná cloch ba ferr oldás in c^hloch do-rala ann. Ocus ro íarfacht in rígan scéla in f^háinne don láech anaichnid. At-bert-sum frisin rígain: Is agum athair fesin do-rala in fáinne .i. ag mac Obéid ag ríg .... conad ann as-pert sí: Can as tángais, a laích lóir? cé thuc duit in fáinne óir? nó cá tír asa targa? mo chin cách 'sa c^homarda. 'Gom athair féin do bí sin, ag mac Obéid ingantaig; is amlaid fríth fáinde in f^hir, ag láech a comlann óenf^hir. Aderimsi riut-sa de, is derb is as áirithe, scíth mo c^hraide co bráth m-bán, agud déchsain a macán. can as. t.

Ocus ro fágaib in fáinne agum-sa in tan atbath fesin. Ó'tc^húala trá in rígan sin ro búail a basa &ersir; ro thúairc a h-ucht &ersir; ro sgríb a h-agaid &ersir; do-rad a callad rígnaide forsin teinid i fíadnaisi cháich &ersir; do-rad a faíd guil esti iar sin. Cid sin, a rígan? ol cách. Ní hannsa, ol sí, mac ronucus don ríg &ersir; do-dechaid úaim féin atá fhichit m-blíadain ann anosa do f^hoglaim gaiscid seachnón in domain, &ersir; is aici ro buí in fáinne fil im láim in óclaig ucud, dáig do-biur-sa aichne fair, ar is ocum féin ro buí i tosach co ruc in mac lais hé in tan ro imthig úaim.

Ocus ro gab for lámchomairt móir asa aithle sin cuma derb leó co n-eibélad mine fagbad furtacht fo c^hédóir. Téit-sium íarum i comf^hocus don rígain &ersir; as-bert fria: Dia n-dernnta rún formsa, a rígan, ol sé, ro indésaind scéla do mic duit. Ro gell sí cona luga co n-dingnead. Misi do mac, ol sé, a rígan, &ersir; is mé do-deachaid úait do f^hoglaim gaiscid timchell in beatha. Níro c^hreid sí sin gura déch a s^hlinnén deas. Cid sin, a rígan, ol sé. Ní hannsa, ol sí. In tan ro imthig mo mac úaim do-radus gráinne n-óir fo barr a shlindéin deis do shén úaire &ersir; do chomartha fair. Masa thusa mo mac, fogéb-sa sin indat. Féchaid íarum &ersir; fuair amail rob áil dí, &ersir; ro búail a basa doridisi tria a mac eólchaire do thecht &ersir; as-pert: Is trúag in gním rob áil dúib do dénam, a ríg .i. ar n-óenmac a n-dís do marbad cen c^hinaid dot muinntir. Níro c^hreid in ríg curbad é a mac no beith and. Cid ná creide a n-abair in rígan, a ríg Bretan? ol Congal. Atbérsa frit, ol in ríg. Bádu-sa fechtus &ersir; dáil mór imum isin dún-sa iar n-imthecht mo mic úaim, conus faca buidin móir chugam, céd láech a lín, óenóglach rempu, &ersir; folt rúad fair, is é ba tóiseach dóib. Íarfaigter scéla díb. As-pert int óglach rúad ucud ba mac dam-sa hé &ersir; ba chugam tháinic. Íarfacht cách in bá fír sin &ersir; ní tardus nach fregra forro, acht ro fáemus a beith 'na mac dam arná tísta frim f^hlaithius ó ánradaib Bretan &ersir; íarfaigim a ainm de. At-bert-sum ba Conán a ainm, úair ba Conán anmum in c^hédmic buí ocum-sa &ersir; ro ráidiu-sa fris cúairt Bretan do thabairt &ersir; a thecht a cind blíadna dom s^haigid féin. Iarna bárach dún didiu isin dáil c^hédna, atc^híam buidin móir ele cugaind, céd láech a línséin, óglach rempu &ersir; folt find fair. ÍArfaigit in fir scéla de. At-bert-sum in cédna ba mac dam-sa hé &ersir; ba Conán a anmum &ersir; as-pert-sa fris cúairt Bretan do chur mar in cédna. ISin tres laa trá atc^híam buidin n-dímóir aile chugaind, móo oldás cach buiden, trí chéd láech a lín. Óglach cruthach rempu, áilli do láechaib in domain, folt dond fair. Tic chugaind iar sin &ersir; as-pert comad mac dam-sa &ersir; comad Conán a anmum. As-pert-sa in cédna fris &ersir; is aire sin, a C^hongail, ol in ríg, nach creidimsi comad hé in láech ucud mo mac, ar in tríur sin do rád gó im agaid. IS ead is chóir ann, ol Congal, dia tísat in tríar sin don dún comrac dóib &ersir; don láech ucut ar galaib óenf^hir &ersir; cipé díb tí ass a beith 'na mac agut-sa. Is cead lim, ol in ríg.

Anait and in adaig sin &ersir; érgis Conán Rod co moch iarna bárach, ar is é ba mac díles don ríg. Ocus téit do décsin in tsrotha buí i comf^hocus don dún, &ersir; buí ag foircsi for néllaib áeoir &ersir; as-pert: Atc^hím nél fola ós cind Conáin Ruaid, &ersir; nél fola ós cind Conáin F^hind, &ersir; nís fil ós cind Conáin Duind, &ersir; a dee nime, ol sé, créd beirius Conán Donn ass cen tuitim limsa, ar is lim thuitit in dí Chonán aile. Conadh ann as-pert: Atc^híu tríar míled 'sa mag, co n-eirred n-álaind n-ingnad; fil úaistib, fri h-úair fergi, nél na fola fordergi. Nél fola ós cind Conáin Rúaid, is do bodéin a dímbúaid; in cédna ós cind Conáin F^hind in errid álaind imrind. Nír gab claidem, nír gab scíath, nír gab eirred tráeta tríath, nír gab gaisced is gním glonn, láech ná freigéraind comlonn. Ní uil ós cind Conáin Duind nél na fola ros fégaim; dergfat-sa mo lainn indíu forna Conánaib atc^híu. atc^híu.

Atc^hí iar sin buidin móir chuici isin drochat buí tarsin sruth &ersir; atc^hí óenláech rúad múr rempu &ersir; aichnis hé. Ocus as-pert fris: Cía lán bud ferr lat agud do ní no thallad forsin drochat-sa? As-pert-sum ba hé a lán óir &ersir; argait. Fír, ol sé, nidat mac-sa don ríg, acht mac cerdai nó fir fogní nách aicdi éicin di ór nó argad, &ersir; fogéba-sa bás ind. Ferait comlann íarum &ersir; marbthar Conán Rúad ann. As-pert mac in ríg .i. Conán Rod, fri muinntir in f^hir ros marb: Dia n-innised neach úaib dam in fír in aichne do-radus forsin láech ro ainicfind sib. Fír, ol síat, ní thard neach for bith aichne bá-sa ferr iná in aichne do-radais for ar tigerna, ar ba mac cerdai a túaiscert Bretan hé &ersir; táinic tria borrfad n-aicenta co n-ebairt combad mac don ríg hé ó ro chúalai a beith cen mac oca.

Tic indara fer díb gusin drochat &ersir; ro íarfaig-sium de in cédna. As-pert-sum ba hé a lán de búaib &ersir; graigib &ersir; táintib. Fír, ol sé, nídat mac-sa don ríg acht mac brugad &ersir; fhir thacaid &ersir; conáich. Scuchaid chuici íarum &ersir; gadaig a cheann de &ersir; íarfaigis dia muinntir in ba fír in aichne. Fír, ol íat.

Atc^híat trá in tres m-buidin chucai, óenláech mór i tosach na buidne sin, tri chéd láech ina fharrad. Téit Conán ina choinne forsin drochat cédna &ersir; íarfaigis de, cía lán bá deach lais aici do ní no thallad forsin drochat cédna. As-pert-sum ba hé a lán do láechaib &ersir; curadaib fa óengním &ersir; óengaisced fris féin. Fír sin, ol Conán, at mac rígsa &ersir; nídat mac do ríg Bretan. Fír, ol sei-sium, nídam mac-sa do ríg Bretan acht am mac do ríg Lochland &ersir; m'athair ro marbtha i fill la bráthair dó budéin tria thangnacht, &ersir; ro indarpustar misi iar marbad m'athar, &ersir; ó'tc^húalai ríg Bretan cen mac oca tánag fora amus d'f^hagbáil chunganta slóig &ersir; soc^hraide lim do dígail m'athar; &ersir; is ed sin is fír ann, &ersir; ní choimréc frit-sa imon flaithius nach dúthaig dam. Dogníat a n-dís síd &ersir; córu andsin &ersir; tecait isin dún go h-airm a m-buí ríg Bretan &ersir; Congal, &ersir; innisit a scéla ann leth for leith. Ba maith la cách uile in scél sin &ersir; as-pert didiu in ríg, Do-bér-sa tuilled derbtha forsin macsa. Cía derbad, ar Congal Cláen. Ní hannsa, ol sé. Dún fil agum-sa a n-imel Bretan .i. Dún Dá Lacha a ainm, atá didiu cloch amra isin dún sin &ersir; ní glúaiseann fri bréig &ersir; ní fhédann fer fingaile a toglúasacht nách a tógbáil &ersir; atát dá each óendatha ocum-sa isin dún cédna &ersir; ní rithait fa neach fogní gói co bráth &ersir; tíag-sa gusin dún sin dia derbad fort-sa in fír atberi frim. Dogníther samlaid uile: tógbaid in c^hloch &ersir; rithaid na h-eochu foí, ut dixit in ríg: Cloch atá a n-Dún Dá Lacha is fíu a comt^hrom d'ór datha; ní glúaisenn le bréig cen brath, is ní glúaisend fingalach. M'eichsi féin is ferrdi a n-gnaí co bráth ní glúaisit le gaí; gluaisit le fírinde find, is lúath ághasta a n-érim. Dia fhis in bud tú mo mac, a chuingid calma comnart, rachad indíu co moch moch gusin dún a fuil mo c^hloch. cloch.

Tinólaid Congal iar sin slóig Saxan &ersir; a ríg .i. Garb mac Rogairb &ersir; slóig na Fraingce &ersir; a ríg .i. Dairbe mac Dornnmáir &ersir; slóig Bretan fa C^honán Rod mac Eachach Aingcis &ersir; firu Alban fa chethrib macaib Eachach Buide .i. Áed in errid úaine &ersir; Congal Mend &ersir; Suibne &ersir; Domnall Breac a sinnser. Do-bert lais uile in lín slóg sin co tardsat cath do Domnall co feraib Érenn ime for Muig Rath co tardad ár cenn eturru &ersir; co torchair Congal Cláen ann. Ar it é sin teóra búada in c^hatha .i. maidm ria n-Domnall ina fhírinne for Congal ina gói &ersir; Suibne do dul fri gealtacht ara méd do laídib ro lesaig &ersir; in fer do fheraib Alban do dul dia thír fesin cen luing, cen báirc, &ersir; láech aile i leanmain de. Ro marb didiu Cellach mac Maíl Chaba Conán Rod .i. mac ríg Bretan for galaib óenf^hir, &ersir; ro marbtha didiu na rígu &ersir; na toísig olcheana tri nert comlaind &ersir; tria f^hírindi flatha in ríg .i. Domnaill mic Áeda mic Ainmirech &ersir; tria nert in cathmíled amra .i. Cellach mac Maíl Chaba .i. mac bráthar Domnaill, ar níro marbad láech ná cathmíled do c^hlannaib Néill isin cath nach dígélad Cellach tria nert comlaind &ersir; imbúailti. Cona térná d'Ulltaib ass acht sé céd láech namá ro éladar asin ármuig fa Fherdomun mac Iomamain .i. láech amra d'Ulltaib intí Feardomun. Ní térna didiu d'allmarachaib ass acht Dub Díad druí do-deachaid fri folúamain asin c^hath &ersir; níro airis co h-Albain cen luing, cen báirc &ersir; láech marb i lenmain dia leathchois, dáig ro chuir Congal glas i cengal itir cech n-dís dia muinntir ag cur in c^hatha coná teichead neach díb ó chéli amail do-rónsat clanda Conaill &ersir; Eógain tria forcongar Conaill mic Báedáin mic Nindeda in rígmíled amra conid amlaid sin ro chuirset in cath. Conad Flead Dúin na n-Géd &ersir; tucait catha Muige Rath conice sin iar fír. FINIT. amen FINIT.