<?xml version="1.0" encoding="iso-8859-1"?>
<!DOCTYPE TEI.2 SYSTEM "/dtds/tei/p4x/teicelt.dtd" [
<!ENTITY % TEIbase "TEI.prose">
]>
<TEI.2 id="G201009">
<teiHeader creator="Beatrix F&auml;rber" status="update" date.created="2000-08-23" date.updated="2012-02-21">
<fileDesc>
<titleStmt>
<title type="uniform">Betha Phatraic</title>
<title type="extended">[LB pp. 24b&ndash;29b]</title>
<title type="gmd">An electronic edition</title>
<author>Unknown</author>
<editor id="WS">Whitley Stokes</editor>
<respStmt>
<resp>compiled by</resp>
<name>Beatrix F&auml;rber </name>
<name>Elva Johnston </name>
<name>Ruth Murphy</name>
</respStmt>
<funder>University College, Cork</funder>
<funder>Professor Marianne McDonald via the CELT Project</funder>
</titleStmt>
<editionStmt>
<edition n="2">Second draft.</edition>
</editionStmt>
<extent><measure type="words">9985</measure></extent>
<publicationStmt>
<publisher>CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork</publisher>
<address>
<addrLine>College Road, Cork, Ireland</addrLine>
</address>
<date>2000</date>
<date>2012</date>
<distributor>CELT online at University College, Cork, Ireland.</distributor>
<idno type="celt">G201009</idno>
<availability status="restricted">
<p>Available with prior consent of the CELT programme for purposes of
academic research and teaching only.</p>
</availability>
</publicationStmt>
<sourceDesc>
<listBibl>
<head>Manuscript sources</head>
<bibl n="1">Dublin, Royal Irish Academy, 1230, olim 23 P 16 al. Lebar Brecc, p. 24b&ndash;29b.</bibl>
<bibl n="2">London, British Library, Egerton 93; written in 1477 by Domhnall Albanach &Oacute; Troighthigh; origin Baile an Mh&oacute;in&iacute;n, Co Clare.</bibl>
<bibl n="3">Oxford, Bodleian Library, Rawlinson B 512; 15th to 16th century.</bibl>
</listBibl>
<listBibl>
<head>Editions</head>
<bibl n="1">Leabhar Breac, the Speckled Book, otherwise styled Leabhar M&oacute;r D&uacute;na Doighre, the Great Book of Dun Doighre. lithographic facsimile. Dublin 1876.</bibl>
</listBibl>
<listBibl>
<head>Editions and Translations</head>
<bibl n="1">W. M. Hennessy, The Tripartite life of Saint Patrick, apostle of Ireland. Translated from the original Irish, by W.M. Hennessy. In: M. F. Cusack: Life of Saint Patrick, London, 1870, 371&ndash;502, 4to.</bibl>
<bibl n="2">Whitley Stokes (ed.), Three Middle-Irish Homilies, Calcutta 1877. [For the English translation the editor made use of a manuscript version by John O'Donovan, which Stokes corrected in a few instances mentioned in his edition.]</bibl>
<bibl n="3">Whitley Stokes, The Tripartite Life of Patrick, with other documents relating to that Saint. Edited with translations and indexes. D.C.L., L.L.D., Rolls Ser. 8vo, London. Part I. cxcix + 267 [8] pp. facs.  Part II. 269&ndash;676, 1887.</bibl>
<bibl n="4">Whitley Stokes, Lives of Saints from the Book of Lismore. Edited with translation and notes. Oxford, 1890.</bibl>
<bibl n="5">R. I. Best, Betha P&aacute;traic. From MS. 10 King's Inn Library, Dublin. (Anecdota from Irish MSS. III., 29&ndash;42, Halle, 1909).</bibl>
<bibl n="6">Charles Plummer, Vitae Sanctorum Hiberniae partim hactenus ineditae ad fidem codicum manuscriptorum recognovit prolegomis notis indicibus instruxit Carolus Plummer. Tom. I.&ndash;II., Oxonii, 1910. [Introduction deals with the relation of the Latin and Irish lives, content, folklore, mythology, etc.]</bibl>
<bibl n="7">Sir John T. Gilbert, Facsimiles of National manuscripts of Ireland. Pt. I [Pl. xvi&ndash;xxvii Book of Armagh, fol. 18. Text and translation] Dublin, 1874.</bibl>
<bibl n="8">Kathleen Mulchrone, Bethu Ph&aacute;traic. The Tripartite Life of Patrick. Ed. with translation and indexes. I. Text and Sources. Dublin: Royal Irish Academy, 1939. [Text based on Egerton 93 and Rawl. B. 512.]</bibl>
<bibl n="9">J. Gwynn, Liber Ardmachanus.  The Book of Armagh. Ed. with introduction and glosses. Dublin, 1913. [Irish notes, glosses, names on persons and places, etc. with indices, revised by E. J. Gwynn.]</bibl>
</listBibl>
<listBibl>
<head>Secondary literature</head>
<bibl n="1">Whitley Stokes, St Patrick's Doctrines. Academy XXXIV. 26, 1888, 54&ndash;55,104.</bibl>
<bibl n="2">E. MacNeill, The native place of St. Patrick. Royal Irish Academy Proceedings XXXVII Sect.C No.6, 1926, 118&ndash;40 </bibl>
<bibl n="3">E. MacNeill, The earliest lives of St. Patrick. Royal Society of Antiq. Journ. LVIII, 1928, 1&ndash;21.</bibl>
<bibl n="4">J. F. Kenny, St Patrick and the Patrick Legend. Thought VIII. 1&ndash;34, 1933, 213&ndash;229.</bibl>
<bibl n="5">Ludwig Bieler (comp). Codices Patriciani Latini. A descriptive catalogue of Latin manuscripts relating to St. Patrick. Dublin: D.I.A.S., 1942.</bibl>
<bibl n="6">Ludwig Bieler, The Life and Legend of St. Patrick. The Irish Ecclesiastical Record, 5th series 70, 1948, 1087&ndash;1091.</bibl>
<bibl n="7">Ludwig Bieler, The mission of Palladius. A comparative study of sources. Traditio 6, 1948 1&ndash;32.</bibl>
<bibl n="8">Ludwig Bieler, The life and legend of St. Patrick. Problems of modern scholarship. Dublin: Clonmore &amp; Reynolds, 1949.</bibl>
<bibl n="9">Paul S. Grosjean, Patrice d'Irlande et quelques homonymes dans les anciens matyrologes. Journal of Ecclesiastical History 1, 1950 125&ndash;129.</bibl>
<bibl n="10">John Ryan (Ed. and introduction), Saint Patrick. Dublin: (for Radio Eireann) Stationery Offce, 1958. (Thomas David lectures 1957) 6 lectures by various scholars.</bibl>
<bibl n="11">John Ryan, St. Patrick, Apostle of Ireland.  Studies 50, 1961, 113&ndash;151.</bibl>
<bibl n="12">Robert E. McNally, St Patrick 461&ndash;1961. The Catholic Historical Review 47, 1961/62. 1962, 305&ndash;324.</bibl>
<bibl n="13">B. A. Binchy, Patrick and his biographers: ancient and modern. Studia Hibernica 2, 1962, 7&ndash;173.</bibl>
<bibl n="14">Robert McNally (Ed. and introduction) Old Ireland, Dublin: Gill, 1965.</bibl>
<bibl n="15">K. W. Hughes, The Church in Early Irish Society, London 1966.</bibl>
<bibl n="16">R.P.C. Hanson, Saint Patrick. His origins and career. Oxford: Clarendon, 1968.</bibl>
<bibl n="17">Ludwig Bieler, St Patrick and the coming of Christianity. Dublin, Melboure: Gill, 1967. (A history of Irish catholicism  vol.1, no. 1).</bibl>
<bibl n="18">Thomas F. O'Rahilly, The two Patricks. A lecture on the history of Christianity in fifth-century Ireland. Dublin: D.I.A.S., 1942, repr. 1971.</bibl>
<bibl n="19">James Carney, Studies in Irish Literature and History. Dublin: D.I.A.S. 1995.</bibl>
<bibl n="20">Cormac Bourke.  Patrick: the archaeology of a saint. Belfast: Her Majesty's Stationery Office, 1993.</bibl>
<bibl n="21">R.P.C. Hanson, The Life and Writings of the Historical St. Patrick. New York: Seabury Press, 1983.</bibl>
<bibl n="22">Review of R.P.C. Hanson. [5] Tarlach &Oacute; Raifeartaigh, Irish Theological Quarterly 50 (1984), 276&ndash;280.</bibl>
<bibl n="23">E. A. Thompson, Who was Saint Patrick?  Woodbridge: Boydell Press, 1985.</bibl>
<bibl n="24">Review of E. A. Thompson. [3] Alan Dierkens, Latomus 48 (1989), 46.</bibl>
<bibl n="25">Review of R.P.C. Hanson. [1] Keith J. Egan, Church History 53 (1984), 548&ndash;549.</bibl>
<bibl n="26">Review of R.P.C. Hanson. [2] Joseph F. Kelly, Speculum 59 (1984), 652&ndash;653.</bibl>
<bibl n="27">Review of R.P.C. Hanson. [3] Robert T. Meyer, Theological Studies 45 (1984), 208.</bibl>
<bibl n="28">Review of R.P.C. Hanson. [4] D. &Oacute; Cr&oacute;in&iacute;n, Irish Historical Studies 24 (1984&ndash;85), 398&ndash;399.</bibl>
<bibl n="29">Review of E. A. Thompson. [1] Michael E. Jones, Albion 19 (1987), 209&ndash;210.</bibl>
<bibl n="30">Review of E. A. Thompson. [2] E. A. Overgaauw, Le Moyen-Age 94/3&ndash;4 (1988), 481&ndash;482.</bibl>
<bibl n="31">Alannah Hopkin. The Living Legend of St Patrick. London: Grafton Books, 1989.</bibl>
<bibl n="32">Review of Alannah Hopkin. Richard Sharpe. Folklore 102/1 (1991), 120&ndash;121.</bibl>
<bibl n="33">Liam De Paor, (Ed. and trans.) Saint Patrick's World. The Christian Culture of Ireland's Apostolic Age. Blackrock (Co. Dublin): Four Courts Press, 1993.</bibl>
<bibl n="34">David N. Dumville with Lesley Abrams, T. M. Charles-Edwards, Alicia Corr&ecirc;a, K. R. Dark, K. L. Maund, and A. P. McD. Orchard, Saint Patrick A.D. 493&ndash;1993. Woodbridge, Suffolk: The Boydell Press, 1993.</bibl>
<bibl n="35">Laurance J. Maney, "When Brigit Met Patrick." Proceedings of the Harvard Celtic Colloquium 14 (1994), 175&ndash;194.</bibl>
<bibl n="36">Review of Liam De Paor. [1] Claire Stancliffe, Early Medieval Europe 4 (1995) 220&ndash;221.</bibl>
<bibl n="37">Fr&eacute;d&eacute;ric Kurzawa, Petite vie de saint Patrick. Paris: Descl&eacute;e de Brouwer, 1995. Rev. Gwena&euml;l Le Duc. Annales de Bretagne et des Pays de l'Ouest (Anjou, Maine, Touraine) 102/4 (1995), 129.</bibl>
<bibl n="38">Review of Liam De Paor. [2] Colm&aacute;n Etchingham, &Eacute;igse 29 (1996), 214&ndash;220.</bibl>
<bibl n="39">Review of Dumville et al. [1] Ann Hamlin. Medieval Archaeology 39 (1995), 296&ndash;297.</bibl>
<bibl n="40">Review of Dumville et al. [2] N. J. Higham. Britannia 26 (1995), 399&ndash;400.</bibl>
<bibl n="41">Review of Dumville et al. [3] D&aacute;ibh&iacute; &Oacute; Cr&oacute;in&iacute;n. Cambrian Medieval Celtic Studies 29 (1995), 72.</bibl>
<bibl n="42">Review of Dumville et al. [4] Jane Stevenson. Early Medieval Europe 4 (1995), 114&ndash;115.</bibl>
<bibl n="43">P&aacute;draig &Oacute; Riain, A dictionary of Irish Saints (Dublin 2011), 526&ndash;531 (with bibliography).</bibl>
</listBibl>
<listBibl>
<head>The edition used in the digital edition</head>
<biblFull>
<titleStmt>
<title level="m">Three Middle-Irish Homilies</title>
<editor>Whitley Stokes</editor>
</titleStmt>
<editionStmt>
<edition>First edition</edition>
</editionStmt>
<extent>47 pp.</extent>
<publicationStmt>
<publisher> (100 copies privately printed)</publisher>
<pubPlace>Calcutta</pubPlace>
<date>1877</date>
</publicationStmt>
</biblFull>
</listBibl>
</sourceDesc>
</fileDesc>
<encodingDesc>
<projectDesc>
<p>CELT: Corpus of Electronic Texts</p>
</projectDesc>
<samplingDecl>
<p>The present text represents pages 1&ndash;47 of the volume.</p>
</samplingDecl>
<editorialDecl>
<correction status="medium">
<p>Text has been checked and proofread twice. All corrections and supplied text are tagged.</p>
</correction>
<normalization>
<p>The electronic texts represents the edited text.</p>
</normalization>
<hyphenation>
<p>When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page break, the break is marked after the completion of the hyphenated word.</p>
</hyphenation>
<interpretation>
<p>Personal names and place names have been tagged. The abbreviation din. was silently expanded to dino; some basic punctuation was introduced; and Stokes's (?) was replaced by <emph>uncl resp=""</emph>.</p>
</interpretation>
</editorialDecl>
</encodingDesc>
<profileDesc>
<creation>By unknown Irish monastic scribes.
<dateRange>Middle Irish period</dateRange></creation>
<langUsage>
<language id="ga">The text is in Middle Irish.</language>
<language id="la">Some passages, words and phrases are in Latin.</language>
</langUsage>
<textClass>
<keywords>
<term>religious</term>
<term>prose</term>
<term>medieval</term>
<term>Saint's Life</term>
</keywords>
</textClass>
</profileDesc>
<revisionDesc>
<change>
<date>2012-02-21</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Addition made to bibliographic details.</item>
</change>
<change>
<date>2011-01-27</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Header updated; new wordcount made.</item>
</change>
<change>
<date>2008-09-30</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Keywords added; file validated.</item>
</change>
<change>
<date>2005-08-25</date>
<respStmt>
<name>Julianne Nyhan</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion</item>
</change>
<change>
<date>2005-08-04T15:40:23+0100</date>
<respStmt>
<name>Peter Flynn</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Converted to XML</item>
</change>
<change>
<date>2001-12-04</date>
<respStmt>
<name id="BF">Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>File re-parsed using GNU Emacs; numbers, quotes and nomina sacra tagged. HTML file created.</item>
</change>
<change>
<date>2001-11-22</date>
<respStmt>
<name>Ruth Murphy</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Second proofing; insertion of addenda and corrigenda; markup of personal and place names completed; bibliography created.</item>
</change>
<change>
<date>2001-08-23</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Header created; file parsed using GNU Emacs, insertion of footnotes begun.</item>
</change>
<change>
<date>2000-08-18</date>
<respStmt>
<name>Beatrix F&auml;rber</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Markup of personal names, group and place names begun.</item>
</change>
<change>
<date>1996-</date>
<respStmt>
<name id="EBJ">Elva Johnston</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Content markup applied.</item>
</change>
<change>
<date>1995-03-14</date>
<respStmt>
<name>Mavis Cournane</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Structural markup applied.</item>
</change>
<change>
<date>1995-03</date>
<respStmt>
<name>Students at the Department of History, UCC</name>
<resp>ed.</resp>
</respStmt>
<item>Text capture.</item>
</change>
</revisionDesc>
</teiHeader>
<text n="G201009">
<body>
<div0 type="saintslife" lang="ga">
<pb n="2"/>
<head>[BETHA PHATRAIC <frn lang="la">INCIPIT.]</frn></head>
<head>Lebar Brecc p. 24,b ll. 1-29.</head>
<div1 n="1" type="paragraph">
<p><frn lang="la"><sup resp="WS">P</sup>opulus qui sedebat in tenebris uidit lucem magnam</frn>. IN popul deisid i n-dorchuib at-connaircc sollsi moir. <frn lang="la">Et sedentibus in regione et in umbra mortis lux orta est eis</frn>. IN &fdot;oirenn ro batar h-i &fdot;erund &ampersir; i fhoscad bais. Fuaratar sollsi dia tanic a n-inorchugud.</p>
</div1>
<div1 n="2" type="paragraph">
<p>IN <name type="nomen sacrum">spirut noem</name> in spirut is uaisliu inas cech spirut. In spirut do-rinfid ind eclas cechtarda fetarlacthi &ampersir; nua-fiadnaise o rath ecna &ampersir; fatsine. Is e in spirut-sin ro raid na briathra-sin tria gin in pr&iacute;m-fatha <ps><fn>Ysaias</fn> mic <fn>Amois</fn></ps>. <frn lang="la">De cuius laude dicitur quod non tam dicendus esset propheta quam euangelista</frn>. IS dia molad-side at-bert <ps><fn>Cirine</fn></ps> noem. Conid c&oacute;ru suiscelaig do-rada friss andas faith. Ara &fdot;ollsi &ampersir; ara imchuibdhe fria nu-&fdot;iadnaise ro indis scela <name type="nomen sacrum">Crist</name>. <frn lang="la">ITa enim uniuersa <name type="nomen sacrum">Christi</name> ecclesieque misteria ad lucidum prosecutus est ut non eum putes de futuro uaticinari sed de <sup resp="WS">prae</sup>terito historiam texere</frn>. Ar ro boi dia &fdot;ollsi ro indis uli ruine <name type="nomen sacrum">Crist</name> &ampersir; na h-eclasi noime. Conna bud doig la nech co m-bad taircetul raet todochaide itir do-gneth. Acht aisnes ræt reimtechtach chena iar forpthiugud an gn&iacute;ma.</p>
</div1>
<div1 n="3" type="paragraph">
<p>Oen tra dia thaircetlaib f&oacute;llsib an&iacute; at-fiadar sund tria aisnes sechmadatai.</p>
</div1>
<div1 n="4" type="paragraph">
<p></p>
<p><frn lang="la">Populus qui sedebat in tenebris uidit l<sup resp="EBJ">ucem</sup> m<sup resp="EBJ">agnam</sup></frn>. IN popul dessid i n-dorchuib it-connairc sollsi mair. Is e immurro leth a toibe ind aisneisea lasin f&aacute;ith co d&uacute; i n-depert remi isin sceol c&eacute;tna. <frn lang="la">Pr&iacute;mo tempore alleuata Zabulon et terra Neptalim</frn>. Tanic la h-athn&iacute;ugud n-amsire. Gloir mor &ampersir; inocbail do threb <on>Zabuloin</on> &ampersir; do threb <on>Neptalim</on>. <frn lang="la">Inde dicitur</frn>. Conid for slicht na m-briathar-sin at-berar. <frn lang="la">Populus qui sedebat in tenebris</frn>. IN popul deisid i n-dorchaib. Mad iar stair cipinnas. <on>Popul Israel</on> <sup resp="WS">is &eacute;</sup>-sin<pb n="4"/>
ro b&oacute;i i n-dorchataid na daire la h-<on>Asardu</on>. At-connairc s&oacute;llsi a thaithcreca don daire-sin .i. <ps><fn>Hestras</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Nem&iacute;as</fn></ps> <ps><fn>Iosuæ</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Zorobel</fn></ps>. Mad iar sians tra is e-sin popul at-berar sund. Popul na n-genti ro boi i n-dorchataid aneolais oc &aacute;drad h-idal &ampersir; arracht. C&eacute;in co ro artraig in &fdot;&iacute;r-&sdot;&oacute;llsi .i. <name type="nomen sacrum">Isu Crist</name> con<sup resp="WS">a</sup> aspalu. <frn lang="la">Nox enim erat in mundo usque dum <name type="nomen sacrum">Christus</name> qui sol iustitie est radios suos aspersit in mundum</frn>. Uair b&oacute;i dorchotu m&oacute;r &ampersir; temel dar chroidib na n-g&eacute;nti. C&eacute;in co ro sc&aacute;il gr&iacute;an na f&iacute;rinde, <name type="nomen sacrum">&Iacute;su Crist</name>, a ruthni f&oacute; cethar aird in domain dia in&sdot;orchugud.</p>
</div1>
<div1 n="5" type="paragraph">
<p>Oen tra dona ruthnib ros-esreid gr&iacute;an na firinde isin domun .i. in ruithen &ampersir; in lassar &ampersir; in lia l&oacute;gmar &ampersir; in locharnd loinderdai ro in-&sdot;orchaig iarthar in <corr resp="WS" sic="bethad">betha</corr> .i. <frn lang="la">sanctus <ps><fn>Patricius</fn></ps> episcopus</frn> .i. Noem <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> ard-epscop iarthair <corr resp="WS" sic="bethad">betha</corr>. Athair baitsi &ampersir; cretmi <on>fer n-Erenn</on>.</p>
</div1>
<div1 n="6" type="paragraph">
<p>IS and tra innister &ampersir; at-fiadar n&iacute; d&aacute; &fdot;ertaib &ampersir; dia m&iacute;rbulib ocus dona <corr resp="WS" sic="tusmigib">tusmidib</corr> on genir. &ampersir; dia bunad thalmanda int&iacute;&iacute; noem <ps><fn>Patraic</fn></ps> i n-eclasib na <corr resp="WS" sic="cristaige">cristaide</corr> .i. <date value="03-17">x. ui. kl. apreil</date> arai lathi m&iacute;s gr&eacute;ne insin <frn lang="la">&ampersir; rl</frn>.</p>
</div1>
<div1 n="7" type="paragraph">
<p><ps><fn>Patraic</fn></ps> dino. Do <on>Bretnaib</on> <pn reg="Clyde">Ail Cluaide</pn> a cen&eacute;l. <ps><fn>Calpruind</fn></ps> ainmm a athar. Uasal-&sdot;acart esside. <ps><fn>&Oacute;tid</fn></ps> ainm a senathar. Deochain ata-c&oacute;mnac-side. Conchess immurro ainm a m&aacute;thar. Ingen Ochbais do <on>&Fdot;rancuib</on> a cen&eacute;l .i. s&iacute;ur do <ps reg="St. Martin of Tours" type="saint"><fn>Martain</fn></ps> h-&iacute;.</p>
</div1>
<div1 n="8" type="paragraph">
<p><ps><fn>Patraic</fn></ps> tra mac <ps><fn>Calpruind</fn></ps> mic <ps><fn>Otide</fn></ps> mic <ps><fn>&Oacute;dissi</fn></ps> mic <ps><fn>Gorn&iacute;uth</fn></ps> mic <ps><fn>Lubeniuth</fn></ps> mic <ps><fn>Mercuit</fn></ps> mic <ps><fn>Otta</fn></ps> mic <ps><fn>Muric</fn></ps> mic <ps><fn>Oricc</fn></ps> mic <ps><fn>Leo</fn></ps> mic <ps><fn>Maxim</fn></ps> mic <ps><fn>Ecreti</fn></ps> mic <ps><fn>Eresi</fn></ps> mic <ps><fn>Felesti</fn></ps> mic <ps><fn>Ferine</fn></ps> mic <ps><fn>Britti</fn></ps>, dia tatt <on>Bretnaig</on>.</p>
</div1>
<div1 n="9" type="paragraph">
<p>Batar <num value="5">.u.</num> &sdot;ethracha acca .i. <ps><fn>Lupait</fn></ps>. &ampersir; <ps><fn>Tigris</fn></ps>. &ampersir; <ps><fn>Dar Ercca</fn></ps> ocus <ps><fn>Liamain</fn></ps>. &ampersir; <ps><fn>Richell</fn></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="10" type="paragraph">
<p>IN <pn>Nemthur</pn> tra ro genir, &ampersir; in lecc forsan genair .i. cech oen do-gn&iacute; luga n-eithig fothi do-fuissim usce amal bid oc c&aacute;ined in gu fh&oacute;rcill do-beth. Mad f&iacute;r a luga tairisid in chloch in<sup resp="WS">a</sup> aicniud choir.</p>
</div1>
<pb n="6"/>
<div1 n="11" type="paragraph">
<p>O ro genir immurro int&iacute;&iacute; noem <ps><fn>Patraic</fn></ps>. Is e leth ruccad dia baitsed cusin mac dall clarenech, <ps><fn>Gorn&iacute;as</fn></ps> a ainm-sium. Acht ni rabi usce acca as a n-d&eacute;rnad in bathis. Co tarut airdhi na crochi do l&aacute;im na n&oacute;iden darsin talmain, co r-r&iacute;maid topur usci ass. Dos-rat <ps><fn>Gorn&iacute;as</fn></ps> in usce foa gn&uacute;is <mls n="25a" unit="MS page"/> feisin &ampersir; ros-&iacute;cc fo ch&eacute;toir &ampersir; ro thuicestar na littri c&eacute;in co facca iat remi riam. Do-rigne <name type="nomen sacrum">Dia</name> tra firt tr&eacute;dai sund fo ch&eacute;toir ar <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> .i. in topur usci as in talmain &ampersir; a rosc don mac d&aacute;ll &ampersir; eolas arl&eacute;gind do urd na baiste cen aichne na litter remi riam. Ro baitsed dino <ps><fn>Patraic</fn></ps> iar sin.</p>
</div1>
<div1 n="12" type="paragraph">
<p>Ro alt tra int&iacute;&iacute; noem <ps><fn>Patraic</fn></ps> in <pn>Nemtur</pn> co m-ba gilla &ampersir; is lia turim &ampersir; aisn&eacute;s ara n-derna in Coimdiu fair do fertaib &ampersir; mirbulib ina noidendacht &ampersir; ina gilla<uncl resp="WS">cht</uncl>. &Aacute;r boi rath d&eacute; ina chomaitecht in cech &aacute;is. Ocus in cech n&iacute; do-gn&iacute;d. Acht aisn&eacute;dfim-ne uati do h-ilib d&iacute;b.</p>
</div1>
<div1 n="13" type="paragraph">
<p>Fecht and do-lluid t&oacute;la usci isin tech a m-b&oacute;i <ps><fn>Patraic</fn></ps> co rus-b&aacute;id in tenid uli. &ampersir; co m-batar na lestair for sn&aacute;m. Luid <ps><fn>Patraic</fn></ps> iar sin co port tirimm boi isin tig. Cor' th&uacute;mm a <num value="5">.u.</num> m&eacute;ra isin usce. &ampersir; roptar &oacute;ible tened na <num value="5">.u.</num> banni silset estib. Co ro h-adannad in teni-sin isin tig &ampersir; ni ros-artraig in t-usce fo ch&eacute;toir. Ro morad ainm <name type="nomen sacrum">De</name> &ampersir; n&oacute;em <ps><fn>Patraic</fn></ps> and triasin fhirt-sin.</p>
</div1>
<div1 n="14" type="paragraph">
<p>Fect aile dos-bert <ps><fn>Patraic</fn></ps> utlach do bissib &oacute;igrid co nus-l&eacute;ic for l&aacute;r i &fdot;iadnaise a muime. <q>Ba mou rancumar a less brosna cr&iacute;naig d&uacute;n for tenid</q>, ol a mumi. Conid andsin tuc <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> in &oacute;igriud forsin tenid &ampersir; dos-rat a an&aacute;il f&oacute;i &ampersir; lassais amal cr&iacute;nach. Ro m&oacute;rad tra ainm <name type="nomen sacrum">D&eacute;</name> &ampersir; <ps><fn>Patraic</fn></ps> de-sin.</p>
</div1>
<div1 n="15" type="paragraph">
<p>Fecht aile do-lluid c&uacute; allaid co r-ruc chairig leis o <ps><fn>Patraic</fn></ps> don tr&eacute;ot dia m-boi oc ingaire choerech. &ampersir; rot-cairig a mumi h-&eacute; co m&oacute;r for essbuid na coerech. Dia m-b&oacute;i immurro <ps><fn>Patraic</fn></ps> is<sup resp="WS">in</sup> inud c&eacute;tna iarnabaruch tanic in c&uacute; allaid co ro thaisselb in c&aacute;irig sl&aacute;in ina &fdot;iadnaise. &Aacute;r nir bo gn&aacute;th aissec uad conice sin. Ro morad ainm <name type="nomen sacrum">De</name> ocus <ps><fn>Patraic</fn></ps> insin.</p>
</div1>
<div1 n="16" type="paragraph">
<p>Fecht ele do-lluid <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> immaille fria aide i n-d&aacute;il m-<on>Bretan</on>. O rancatar cusin d&aacute;il at-bath in <sup resp="WS">t</sup>-aide do dian b&aacute;s. O ro sairig tra <ps><fn>Patraic</fn></ps><pb n="8"/>
b&aacute;s a aide, at-bert friss: <q>Erig &ampersir; tiagum di ar tig.</q> At-r&aacute;cht fo ch&eacute;toir in t-aide a b&aacute;s la brethir <ps><fn>Patraic</fn></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="17" type="paragraph">
<p>Fecht ba d&iacute;mdach a mumi de-sium. Arna tabrad mil d&aacute; miltenaib amal do-bert&iacute;s meic becca in baile dia m&aacute;threchuib. L&iacute;naid <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> lestar as in sruth ba n-essu d&oacute; &ampersir; ros-bennach in usce co ro soud immil &ampersir; tucc dia mumi co m-boi dochretraib aicci co n-&iacute;ccad cech t&eacute;idm ocus cech galar.</p>
</div1>
<div1 n="18" type="paragraph">
<p>Fecht ann at-bath mac aroli mn&aacute; no chungnad fria mumi-sium oc blegun a b&oacute;. At-bert tra mummi <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps>: <q>Tuc latt do mac isin airge ind&iacute;u <corr sic="feib">fein</corr> do-berthea cech l&aacute;i</q>, &ampersir; do-r&oacute;nad amlaid. Dia m-batar tra na mn&aacute; oc blegun &ampersir; in mac marb for l&aacute;r na buailed. Do-bert a mummi lemnacht do <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> &ampersir; at-bert fris: <q>Gair chucat th' fer c&uacute;mtha co nas-ebi cumaid aræn fritt.</q> At-bert <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps>: <q>Tair a fhir chumtha co nus-ebem cumaid,</q>, &ampersir; at-racht fo ch&eacute;t&oacute;ir in mac a b&aacute;s fri gairm <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> co ras-ebatar cumaid iarum an d&iacute;s.</p>
</div1>
<div1 n="19" type="paragraph">
<p>Fecht ele do <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> &ampersir; dia shiair .i. <ps><fn>Lupait</fn></ps> oc ingaire choerech. Co tancotar na h-uain co h-opund dochumm a m&aacute;thar amal ba b&eacute;s d&oacute;ib. O 't-connairc <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> &ampersir; a &sdot;iur inn&iacute;-sin. Ro rithset co dian dia terp&uacute;d na n-&uacute;an. Dorchuir in ingen co ras-ben a cend fo chloich cu m-ba com&fdot;ocus b&aacute;s di. Tanic <ps><fn>Patraic</fn></ps> chucci cen fuirech. &ampersir; do-rat ardhe na crochi darsin cr&eacute;cht <corr resp="WS" sic="coro&sdot;l&aacute;naid">co ro &sdot;l&aacute;naig</corr> cennach galar de.</p>
</div1>
<div1 n="20" type="paragraph">
<p>Fecht and luid a mummi <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> do blegan b&oacute;. Luid-sium do h-&oacute;l dige lemnachta. Dastar imon m-boin isin buale .i. demun tanic innte co rus-marb <num value="5">.u.</num> b&uacute; aile. B&oacute;i torsi mor for a mummi do mandar na m-b&oacute;. Co nd-epert frisium toduscad na m-b&oacute;. Ro dusaig iar sin na b&uacute; &ampersir; h-i c-caid in m-boin dasachtaig.</p>
</div1>
<div1 n="21" type="paragraph">
<p>Fecht ele fororcongair rechtaire in r&iacute;g for mummi <ps><fn>Patraic</fn></ps> glanad tellaig in r&iacute;gthige in <pn>Ail c-Cluade</pn>. Tanic tra <ps><fn>Patraic</fn></ps> cona mummi for s&eacute;t do-glanad in tellaig. Is annsin tanic in t-aingel co <ps><fn>Patraic</fn></ps> co nd-epert friss: <q>Dena airnaigthe &ampersir; ni ba h-&eacute;cen duitt in gn&iacute;m-sa.</q> Dos-gn&iacute; tra <ps><fn>Patraic</fn></ps><pb n="10"/>
airnaigthe &ampersir; ros-glan in t-aingel in tellach in &oacute;idche-sin. At-bert <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> iarnab&aacute;rach cia no loiscthe connud <pn>Brettan</pn> uli forsin tellach na bud &eacute;cen a glanad co br&aacute;th. Amal comaillter sin beos.</p>
</div1>
<div1 n="22" type="paragraph">
<p><mls n="25b" unit="MS page"/>Fecht ele do-lluid rechtaire in r&iacute;g do chunchid grotha &ampersir; imme co mummi <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> &ampersir; ni roibe ecci n&iacute; do-berad isin c&iacute;s. Conid annsin do-rigne <ps><fn>Patraic</fn></ps> in gruth &ampersir; in n-imm don shnechta co r-ructha uad don rig. O ro taisselbad tra don rig-sin <corr resp="WS" sic="rosc&aacute;id">ro sc&aacute;ig</corr> i n-anaicned f&eacute;n. Ros-maith iar sin in rig in c&iacute;s do <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> do gr&eacute;s. Ro morad tra ainm <name type="nomen sacrum">D&eacute;</name> &ampersir; <ps><fn>Patraic</fn></ps> triasin fhirt-sin.</p>
</div1>
<div1 n="23" type="paragraph">
<p>An do-rigne tra <ps><fn>Patraic</fn></ps> do &fdot;ertaib &ampersir; da damruib ina noidendacht isna t&iacute;rib-sin ni h-etir fria nech a tuirem n&aacute;ch anaisn&eacute;s.</p>
</div1>
<div1 n="24" type="paragraph">
<p>Is h-e seo dino tuirth&iacute;ud tidechta <ps><fn>Patraic</fn></ps> docum n-<pn>Erenn</pn>, .uii. meic <ps><fn>Sechtmaid</fn></ps> .i. uii. meic rig Bretan batar for longais. Do-ronsat orcuin i t&iacute;r m-<pn>Bretan</pn> &ampersir; batar <on>Ulaid</on> immalle friu. Co tucsat <ps><fn>Patraic</fn></ps> leo h-i m-broit dochumm n-<pn>Erenn</pn> &ampersir; a d&iacute; siair .i. <ps><fn>Tigris</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Lupait</fn></ps>, co nus-rensat <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> fria <ps><fn>M&iacute;liucc</fn> <corr resp="EBJ" sic="mac hui">moccu</corr> <fn>Buain</fn></ps> .i. fri rig <pn>Dal Araide</pn> &ampersir; fria thriar m-br&aacute;thar. &ampersir; rensat a d&iacute; shiair i <pn>Conaille M&uacute;irthemni</pn> &ampersir; ni ma fitir doib &ampersir; nicon fitir nech d&iacute;b cia t&iacute;r in ro reccad aroile.</p>
</div1>
<div1 n="25" type="paragraph">
<p>Do fhognad tra <ps><fn>Patraic</fn></ps> don rig &ampersir; dia <num type="personal" value="3">triur</num> br&aacute;thar. Conid aire sin tuccad fair in n-ainm is <ps><fn>Cothraige</fn></ps> .i. mog <num type="personal" value="4">cethrair</num>. Batar <corr resp="WS" sic="di">din</corr>o <num value="5">.&iacute;&iacute;i&iacute;&iacute;.</num> h-anmand fair .i. <ps><fn>Succait</fn></ps> a ainmm <corr resp="WS" sic="othustigib">o thustidib</corr>. <ps><fn>Cothraige</fn></ps> dia m-boi oc fognum don cethrur. <ps><fn>Magonius</fn></ps> <gloss><frn lang="la">.i. magis agens</frn></gloss> a ainm ic German. <ps><fn>Patricius</fn></ps> <gloss><frn lang="la">.i. pater ciuium</frn> .i. athair na catharda</gloss> a ainm ic <sup resp="WS">c</sup>omorba <ps><fn>Petair</fn></ps> <gloss>.i. <ps><fn>Celis<sup resp="WS">tinus</sup></fn></ps></gloss>.</p>
</div1>
<div1 n="26" type="paragraph">
<p>O 't-connairc tra <ps><fn>M&iacute;liucc</fn></ps> cor' ba mog iresach <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> ro chennaig on triur aile co ro fhognad d&oacute; a oenur &ampersir; ro fhogain d&oacute; co cend <num value="7">secht</num> m-bliadan fo b&eacute;s na n-<on>Ebraide</on>. &ampersir; ised ro h-erbad do ingaire mucc i n-<corr resp="WS" sic="&ddot;">d</corr>ithrebu <pn>Slebi Miss</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="27" type="paragraph">
<p>Ticced immurro <ps><fn>Uictor</fn></ps> aingel dia acallaim &ampersir; dia forcetul im chrabud do d&eacute;num .i. c&eacute;t slechtain cech l&aacute;ithi &ampersir; c&eacute;t cech n-oidche do-gnid.<pb n="12"/>
O ro boi tra <ps><fn>P&aacute;traic</fn></ps> <num value="7">.u&iacute;&iacute;.</num> m-bliadna oc fognum fo b&eacute;s na n-<on>&Eacute;braide</on>, at-bert in t-aingel friss h-i fh&iacute;s: <frn lang="la"><q>Bene oras &ampersir; bene ieiunas cito iturus eris ad patriam tuam</q></frn> .i. <q>is maith do-gn&iacute; ernaigthe, is maith do-gn&iacute; aine. Raga co luath co t' athardai fodein.</q></p>
</div1>
<div1 n="28" type="paragraph">
<p>Ro chomfocsig tra aimser thuaslaicthe <ps><fn>Patraic</fn></ps> a d&oacute;ire ar no chlechtatis na genti særad a mogad isin <num type="ordinal" value="7">sechtmad</num> bliadain. O n&aacute; imraided <corr resp="WS" sic="hautem">immurro</corr> <ps><fn>Miliucc</fn></ps> indus no astfad intii <ps><fn>Patraic</fn></ps> ro chendaig cumail co rus-naisc do <ps><fn>Patraic</fn></ps> h-i. O ro cuirtha h-i tech fo leth aidche na baindsi is andsin pritchais <ps><fn>Patraic</fn></ps> don chumail co ro thochathitis in n-uli n-aidche oc ernaigthe. ISin matain iarnabaruch at-connairc <ps><fn>Patraic</fn></ps> in gelchrecht h-i n-dreich na cumaile &ampersir; <corr resp="WS" sic="roiafaid">ro iarfaig</corr> di fochann in chrechtai. At-bert in chumal: <q>In tan basa in <pn>Nemthur</pn> i m-<pn>Bretnaib</pn>, da rochar co rus-ben mo chend fri cloich cu m-ba focus bas dam. O 't-connairc mo br&aacute;thair .i. <ps><fn>Succet</fn></ps> in crecht, do-rat ardhe crochi <name type="nomen sacrum">Crist</name> tairis co m-ba h-&oacute;gshlan fo ch&eacute;toir.</q> ISed at-bert <ps><fn>Patraic</fn></ps>: <q>Messi f&eacute;n do brathair &ampersir; is me rot-&iacute;cc.</q> Gn&iacute;set insin atlugud do <name type="nomen sacrum">Dia</name> &ampersir; tiagait isin dithreb.</p>
</div1>
<div1 n="29" type="paragraph">
<p>O ro b&oacute;i tra <ps><fn>Patraic</fn></ps> isin dithrub it-chuala guth ind aingil at-bered friss: <q>IS fairithe in long co n-deca-su innte co h-<pn>Et&aacute;il</pn> do fogluim na screpttra.</q> At-bert <ps><fn>Patraic</fn></ps>: <q>Nim-tha l&oacute;g do &oacute;r dom thigernai &ampersir; ni chomarlecfi chena dam.</q> At-bert in t-aingel fris-sium: <q>Feith in tret indiu &ampersir; at-ciera-su torcc ic claide in talman &ampersir; dos-bera maiss n-oir ass ocus tabair dot chind dot tigerna &ampersir; imthig as in t&iacute;r-sea do &fdot;ogluim ecnai &ampersir; crabuid.</q> Ros-comet-sum in torcc &ampersir; fuair in maiss do or &ampersir; dos-rat dara chend da thigerna &ampersir; ros-comairlec a l&eacute;cud uad ar ba failid frisin &oacute;r.</p>
</div1>
<div1 n="30" type="paragraph">
<p>Luid <ps><fn>Patraic</fn></ps> iar sin for fecht. &ampersir; fuair luing cona foirind do gentib &ampersir; fuair f&aacute;ilte accu. &ampersir; rucsat leo h-&eacute; dar muir. Ba h-aithrech tra fria a thigerna .i. fri <ps><fn>Miliuc</fn></ps> a lecud ass. Do-chuaid ina diaid &ampersir; <corr resp="WS">ni tharraig</corr> h-e &ampersir; ni ros-car in t-&oacute;r iar sin.</p>
</div1>
<div1 n="31" type="paragraph">
<p>Ro ergabad dino h-i creich int&iacute;&iacute; <ps><fn>Patraic</fn></ps> for a s&eacute;t co raba accu fri re da mis. Dos-gn&iacute; <ps><fn>Patraic</fn></ps> ernaigthi &ampersir; ro shær <name type="nomen sacrum">Dia</name> h-e co rocht slan co a <corr resp="WS" sic="thustigib">thustidib</corr>. Ro atachsat <corr resp="WS" sic="athustige">a thustide</corr> h-e co ro thairis accu o sin amach
 <pb n="14"/>
do gr&eacute;s. <frn lang="la">Sed tamen</frn> tanic in t-aingel chuice ina chotlud co n-epistlib immdaib leis tria Goedeilg. &ampersir; in tan b&oacute;i-sium occa n-airlegend at-chuala gair mor do n&oacute;idenu a m-bronnaib a maithrech h-i cr&iacute;chaib <pn>Connacht</pn>. IN macrad-sin <mls n="26a" unit="MS page"/> a <pn>Caille Fochlad</pn> conid ed-so at-bertis: <frn lang="la"><q>Ueni sancte <ps><fn>Patrici</fn></ps> saluos nos facere</q></frn>.</p>
</div1>
<div1 n="32" type="paragraph">
<p>IS andsin do-chuaid <ps><fn>Patraic</fn></ps> do &fdot;ogluim ecna &ampersir; crabuid in oir<corr resp="WS">therdescirt</corr> <pn>Etaile</pn> co <ps><fn>German</fn></ps> escop. &ampersir; tarrustar accu <num value="30">.xxx.</num> bliadan oc fogluimm na screptra n&oacute;ibe &ampersir; ica comallad co h-umal inisel. Ocus <num value="30">.xxx.</num> aile aæs in tan tanic co <ps><fn>German</fn></ps>, <num value="30">.xxx.</num> bliadan do ica foglaim, <num value="40">.lx.</num> ic procept in <pn>Eirinn</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="33" type="paragraph">
<p>Celebrais do <ps><fn>German</fn></ps>. &ampersir; dos-ber <ps><fn>German</fn></ps> bendachtu lais. &ampersir; teit uasal-&sdot;acart leis dia forcill cu comorba <ps><fn>Petair</fn></ps> im cech n-grad .i. <ps><fn>Signetius</fn></ps> cruimther a ainm side.</p>
</div1>
<div1 n="34" type="paragraph">
<p>Luid <ps><fn>Patraic</fn></ps> iar sin for <pn>muir Thorr&eacute;n</pn>. Is annsin do-rala a n-inis do. Co n-acca in tech nua &ampersir; lanomain &oacute;cc ann &ampersir; it-connairc sen-chaillig cr&iacute;n in <corr resp="WS" sic="&ddot;">d</corr>oras in tige. <q>Cid das in chaillech?</q> ol <ps><fn>Patraic</fn></ps>. <q>INgen ingine dam-sa sin</q>, ar in t-oclach <q>&ampersir; is marb a m&aacute;thair do chr&iacute;ne.</q> <q>Cid fodera sin?</q> ol <ps><fn>Patraic</fn></ps>. <q><name type="nomen sacrum">Crist</name> do-rala chucaind dia m-b&oacute;i itir d&oacute;inib ar in t-&oacute;clach. Co n-dernsumar-ni fleid d&oacute;. Bennachais ar t&eacute;gdais &ampersir; sind f&eacute;n. Ocus ni tharaill in bennachtu ar clannu &ampersir; ro tharngir duin co tistasu chuc&aacute;ind &ampersir; for-acaib a bachaill accaind dia tabairt det-siu.</q> <q>Ni geb-sa</q>, ol <ps><fn>Patraic</fn></ps> <q>co tarda f&eacute;n dam.</q></p>
</div1>
<div1 n="35" type="paragraph">
<p>Taraill iar sin co araile n-uasal-<sup resp="WS">epscop</sup> co tarut grad n-escuip fair. Do-chuaid-sium iar sin do <pn>Roim</pn> &ampersir; fuair onoir &ampersir; oirmitin ic r&oacute;manchaib &ampersir; ic on abbaid .i. <ps><fn>Celestinus</fn></ps> a ainm-sium.</p>
</div1>
<div1 n="36" type="paragraph">
<p>Is esside ro fhaid fer dia muntir docum n-<pn>Erenn</pn> do shilad cretmi &ampersir; irse do <on>feraib Erenn</on> .i. <ps><fn>Palladius</fn></ps> a ainm, co n-<num value="12">d&iacute;b feraib .x.</num> do procept do <on>Goedelaib</on>, ar is la comorba <ps><fn>Petair</fn></ps> lesugud na h-<pn>Eorpa</pn> uli &ampersir; a cendus. O da-ruacht <ps><fn>Palladius</fn></ps> h-i <pn>Cr&iacute;ch Laigen</pn> frithorissair do <ps><fn>Nah&iacute;i</fn> mac <fn>Garrchon</fn> meic <fn>Fothaid</fn> meic <fn>Echach</fn> <an>Laimderg</an> meic <fn>Mesincorb</fn></ps> &ampersir; ro indarb uadae. Araide ro baist uati ann &ampersir; rofhothaig tri<pb n="16"/>
cella ann .i. <ps><fn>Cell&fdot;ine</fn></ps> h-i farcaib a liubra co taissib <ps><fn>Poil</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Petair</fn></ps> <sup resp="WS">ocus <pn>Tech na R&oacute;man</pn> &ampersir; <pn>Domnach Airte</pn></sup>. &ampersir; co n-erbailt-sium a n-inis <pn>Bretan</pn> oc dul sair. Conid andsin ro ordaigset <ps><fn>Patraic</fn></ps> uadib ina apstal doc&uacute;m n-<pn>Erenn</pn>. &ampersir; at-bertsat aingil fris-sium tidecht co solam doc&uacute;m n-<pn>Erenn</pn>. At-bert-sum na ticfad co ros-aicilled f&eacute;n in Coimdiu. Iar sin ro fucc in t-aingel in <pn>Arboric Letha</pn> cusin cathraig dianad ainm <pn>Capua</pn> i <pn>Sl&eacute;ib Arm&oacute;in</pn> <frn lang="la">super <corr resp="WS" sic="risam">ripam</corr> <pn>maris Tyrreni</pn></frn>. Co ros-acaill in Coimdid isin luc-sin amal ros-acaill <ps><fn>M<sup resp="WS">o</sup>ysi</fn></ps> i <pn>Sleib S&iacute;na</pn> &ampersir; co n-<corr resp="WS" sic="&ddot;">d</corr>epert friss techt do procept do <on>Goedelu</on> &ampersir; co tarut bachaill <name type="nomen sacrum">&Iacute;su</name> d&oacute; ind. Conid do reir shenaid na <pn>R&oacute;ma</pn> &ampersir; in aingil &ampersir; in <name type="nomen sacrum">Choimded</name> tanic <ps><fn>Patraic</fn></ps> doc&uacute;m n-<pn>Erenn</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="37" type="paragraph">
<p>Tanic iar sin for conair <num value="24">.xx. iiii.</num> fer a l&iacute;n &ampersir; fuair noei for a chind in erlaime h-i tr&aacute;cht mara <pn>Bretan</pn>. In tan tra tanic <ps><fn>Patraic</fn></ps> isin curach is ann b&oacute;i clam oc cuinchid inaid fair &ampersir; ni ro bi inad f&aacute;s itir ann. Co ro lasum remi amach inim altoir clochi forsan denad oifrend cech læi. <frn lang="la">Sed tamen</frn> do-rigne <name type="nomen sacrum">Dia</name> firt mor and .i. ni dechaid in cloch a n-ichtar &ampersir; ni tharasar dia n-essi acht ro &sdot;nai imon curach ba cuairt cu toracht in <pn>Eirinn</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="38" type="paragraph">
<p>IS and-sin it-connairc <ps><fn>Patraic</fn></ps> circull trom do d&eacute;mnaib timchell <pn>Erenn</pn> .i. <frn lang="la">uide</frn> <num value="6">.u&iacute;.</num> laa uathi for cech leth.</p>
</div1>
<div1 n="39" type="paragraph">
<p>O dha-ruacht <ps><fn>Patraic</fn></ps> co h-<pn>Inber n-Dea</pn> h-i <pn>cr&iacute;ch Laigen</pn> &ampersir; co aroile f&iacute;ch comfocus n&iacute; fuair failte inntib. &ampersir; mallachais <ps><fn>Patraic</fn></ps> an inber-sin conid etoirthech o sin ille h-e. &ampersir; co tanic muir darsin t&iacute;r-sin. <ps><fn>Nath&iacute;i</fn> mac <fn>Garrchon</fn></ps> tra is e ro diult fri <ps><fn>Patraic</fn></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="40" type="paragraph">
<p>Teit <ps><fn>Patraic</fn></ps> iarum tar muir co h-<pn>Ulltu</pn> do saigid <ps><fn>M&iacute;licc</fn></ps> rig <pn>Dal Araide</pn> do precept anma <name type="nomen sacrum">D&eacute;</name>, ar is accu ros-boi a &ndot;-d&oacute;ire ar t&uacute;s comad d&oacute; t&oacute;isech no pritchad, comad chomlan in fognam dia churp &ampersir; da anmain. <frn lang="la">Sed tamen</frn> tanic <ps><fn>Miliuc</fn></ps> ina agaid cu slogu moraib do g&eacute;ntib. co n&aacute; ro l&eacute;ced h-e fo th&iacute;r. Uair ro forcongart <ps><fn>Loegaire</fn></ps> for <on>firu Erenn</on> co na ro slectis <ps><fn>Patraic</fn></ps> fo th&iacute;r, uair ro thirchansatar a dr&uacute;ide do <ps><fn>Loegaire</fn></ps><pb n="18"/>
tidecht <ps><fn>Patraic</fn></ps> docum n-<pn>Erenn</pn> <num value="5">.u.</num> bliadna remi feisin .i. <ps><fn>Lochra</fn></ps> ocus <ps><fn>Lothrach</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Lucat Moel</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Renell</fn></ps> a n-anmunna &ampersir; ba h-ed-so at-bertis:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>Ticfai taillcend tar muir meircend</l>
<l><corr resp="WS" sic=".i. cochall.">a bratt</corr> toillcend, <corr resp="WS" sic=".i. bachall.">a crand</corr> crom-cend</l>
<l><corr resp="WS" sic=".i. aaltoir">a mias</corr> a n-airthiur a thige</l>
<l>friscerut a munter uli amen amen.</l>
</lg>
</body>
</text>
Ocus traigfid cech flaithius &ampersir; cech adrad &ampersir; cech cumachta na ba h-umal d&oacute;. &ampersir; is as a flaithius f&eacute;n for bia co br&aacute;th.</p>
</div1>
<div1 n="41" type="paragraph">
<p>Do-chuaid <ps><fn>Patraic</fn></ps> iarum ina churach co h-<pn>Inber Sl&aacute;ni</pn>. &ampersir; tanic ina agaid <ps><fn>D&iacute;ch&uacute;</fn> mac <fn>Trechim</fn></ps> co ro greis ina aghaid coin r&oacute;-g&eacute;ir b&oacute;i occa, <frn lang="la">sed tamen</frn> do-r&aacute;t <ps><fn>Patraic</fn></ps> ardhe na crochi <name type="nomen sacrum">Coimdeta</name> ina h-agaid. &ampersir; ro gab in fers fhathacda: <frn lang="la">Ne trad&aacute;s domine b<sup resp="WS">estiis</sup> a<sup resp="WS">nimas</sup> conf<sup resp="WS">iten</sup>t<sup resp="WS">ium</sup> t<sup resp="WS">ibi</sup></frn>. Ocus tarrusar in c&uacute; isin inad-sin &ampersir; for-&fdot;emid cor de. IS annsin ro nochtustar <ps><fn>D&iacute;chu</fn></ps> a cloidem &ampersir; teit do marbad <ps><fn>Patraic</fn></ps>. Dos-ber <ps><fn>Patraic</fn></ps> arde crochi <name type="nomen sacrum">Crist</name> ina agaid cor' f&eacute;mid cor do chois no do laim de. Iar sin dos-gn&iacute; <ps><fn>D&iacute;chu</fn></ps> aithrige &ampersir; slechtais i fiadnaise <ps><fn>Patraic</fn></ps> co tarut a &oacute;greir do &ampersir; ro creit in n-oen-<name type="nomen sacrum">Dia</name> &ampersir; ro baitsed co slogu mora immaille friss &ampersir; do-rat in feronn-sin do <name type="nomen sacrum">Dia</name> &ampersir; do <ps><fn>Patraic</fn></ps>. Ro chumtaig <ps><fn>Patraic</fn></ps> eclas isin inud-sin dianid ainm <pn>Saball Patraic</pn> ind&iacute;u &ampersir; ro tharngir do <ps><fn>D&iacute;choin</fn></ps> is ann no ragad dochum nime &ampersir; do-rat bennachtain moir do <ps><fn>D&iacute;choin</fn></ps> &ampersir; dia clannaib, <frn lang="la">ut dixit</frn> <ps><fn>Patraic</fn></ps> insin:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>Bendacht <name type="nomen sacrum">D&eacute;</name> do <ps><fn>D&iacute;choin</fn></ps> rom-f&oacute;ir imon saball</l>
<l>ron-bia-sum dia &eacute;ssi in noem-tech n-glesed n-glanoll.</l>
<l>Bendacht <name type="nomen sacrum">D&eacute;</name> for <ps><fn>D&iacute;choin</fn></ps> D&iacute;chu dilcend cr&oacute;</l>
<l>ni ba h-ifornach buan bann cland na cined d&oacute;.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div1>
<div1 n="42" type="paragraph">
<p>Luid <ps><fn>Patraic</fn></ps> iarum do forcetul <ps><fn>M&iacute;liuc</fn></ps> amal ro triallustar. O ros-cuala <ps><fn>M&iacute;liuc</fn></ps> <ps><fn>Patraic</fn></ps> for s&eacute;t chuca, iadais a tech fair f&eacute;n ocus fora uli indmas, &ampersir; dos-ber tenid fair &iacute;nd co ro loisced-sum co n-auli &aacute;rilliud ar na ro chreted do <ps><fn>Patraic</fn></ps>. Ro airis <ps><fn>Patraic</fn></ps> oc f&eacute;gad na teined. &ampersir; issed at-bert:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>IN fer a saerbaid airi siut</l>
<l>na ro creted dam-sa &ampersir; don <name type="nomen sacrum">Choimdiu</name></l>
<pb n="20"/>
<l>ni bia rige na oirechus uad co br&aacute;th</l>
<l>&ampersir; a animm a n-iffrind tria bithu.</l>
</lg>
</body>
</text>
&ampersir; o 't-rubairt <ps><fn>Patraic</fn></ps> na briathra-sa ro imp&oacute; dessel ina frith lorg doridisi i t&iacute;r n-<pn>Ulad</pn> co toracht <pn>Mag n-Inis</pn> co <ps><fn>D&iacute;choin</fn> mac <fn>Trechim</fn></ps>. Ocus roan and fri r&eacute; cian.</p>
</div1>
<div1 n="42" type="paragraph">
<p>Teit iarum <ps><fn>Patraic</fn></ps> co <pn>Saball</pn> fo dess co pritchad do <ps><fn>R&uacute;s</fn> mac <fn>Trechim</fn></ps>. Is isede b&oacute;i in <pn>Derlus</pn> fri <pn>D&uacute;n Lethglasi</pn> indess. Ata cathair becc and ind&iacute;u &ampersir; <pn>Brectain</pn> a h-ainm sium, d&uacute; h-it&aacute; escop <ps><fn>Loairnd</fn></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="43" type="paragraph">
<p>Dia m-boi <ps><fn>Patraic</fn></ps> tra iarna &sdot;&eacute;t co n-acca in moethoclach oc ingaire mucc. <ps><fn>Mo Choa</fn></ps> a ainm-sium. Pritchais <ps><fn>Patraic</fn></ps> d&oacute; &ampersir; ro baist &ampersir; ro berr &ampersir; do-rat sosc&eacute;la &ampersir; menistir d&oacute; &ampersir; do-rat d&oacute; tra tan aile bachaill tucad doib o <name type="nomen sacrum">Dia</name>, a cend i n-ucht <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; a coss i n-ucht <ps><fn>Mo Choe</fn></ps>. Is&iacute;-sin tra in deittech <ps><fn>Mo Choe</fn></ps> <pn>Noendromæ</pn>. &ampersir; do ordaig muicc m-berrtha cecha bliadna do <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; do-berar fous.</p>
</div1>
<div1 n="44" type="paragraph">
<p>Celebrais <ps><fn>Patraic</fn></ps> do <ps><fn>D&iacute;choin</fn></ps> &ampersir; triallaid do acallam <ps><fn>Loegaire</fn></ps> co <pn>T&eacute;mraig</pn> iar&fdot;airgi co <pn>Mag m-Breg</pn>. &ampersir; fuair failte moir isin inad-sin oc aroli fir uasal. &ampersir; ro chreit cona muntir d&oacute; &ampersir; r&oacute;baitsed conid acca for-acaib a churach.</p>
</div1>
<div1 n="45" type="paragraph">
<p>Mac becc boi isin tig do-rat seircc do <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; gebis a chois oc dul d&oacute; isin carpat &ampersir; dilsigit am&uacute;nter do <ps><fn>Patraic</fn></ps> h-e &ampersir; nos-beir <ps><fn>Patraic</fn></ps> leis conid h-e-sin <ps><fn>Bin&eacute;n</fn></ps> gilla <ps><fn>Patraic</fn></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="46" type="paragraph">
<p>IS andsin ro &eacute;cnaig aroli drui &eacute;ccraibtech .i. <ps><fn>M&aacute;ntais</fn></ps> a ainm do <ps><fn>Patraic</fn></ps>. Fergaither <ps><fn>Patraic</fn></ps> fris. &ampersir; do-beir amus do bachaill <name type="nomen sacrum">&Iacute;su</name> fair co torchair i fiadnaise na sl&oacute;g &ampersir; co ro &sdot;luic talum h-e, conid de-sin ata: Noconuil am&aacute;in <ps><fn>M&aacute;ntais</fn></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="47" type="paragraph">
<p>Teit <ps><fn>Patraic</fn></ps> iar sin cu <pn>Ferta &Fdot;er F&eacute;icc</pn>. Adhanntar tenid occa isin inud-sin i fescor na C&aacute;sc. Fergaither <ps><fn>Loegaire</fn></ps> o 't-ch&iacute; in tenid ar ba h-i-sin geis <pn>Temrach</pn> oc <on>Goedeluib</on> &ampersir; ni lamad nech tenid d' fhat&oacute;d in <pn>Eirinn</pn> isind lou-sin, n&oacute; cu n-adant&aacute; h-i <pn>Temraig</pn> ar t&uacute;s isin sollamain. Ocus<pb n="22"/>
at-bertsatar <mls n="27a" unit="MS page"/> na druide: <q>Mine b&aacute;iter ria n-oidche anocht in tene ut bid laisint&iacute;&iacute; is a tene s&iacute;ut flaith <pn>Erenn</pn> co br&aacute;th.</q></p>
</div1>
<div1 n="48" type="paragraph">
<p><frn lang="la">Tunc dixit rex</frn>: <q>Nib amlaid bess acht bid sinde nos-ricfa-sum ocus n&oacute;s-muirbfe.</q> At-raig in rig cona &sdot;logu do &sdot;aigid <ps><fn>Patraic</fn></ps> dia marbad. Ni rancatar immurro ria &ndot;-deriud &oacute;idche. O ro-siacht tra in rig comfocus at-bert a dr&uacute;id friss: <q>Na h-eirc-siu chuice-sium o leat na rup comartha onora d&oacute;. Acht corap eisium t&iacute;&iacute; cucat-su.&ampersir; na h-erced nech remi.</q>  Da-ronad amlaid. O 't-connairc <ps><fn>Patraic</fn></ps> na h-eich &ampersir; na carpait is andsin ro chan in fersa-sa: <frn lang="la"><q>h-&Iacute;&iacute; in curribus &ampersir; h-ii in equis, nos hautem in nomine domini dei nostri magni</q></frn>. Acht nama &oacute; thanic <ps><fn>Patraic</fn></ps> isin oirecht, at-racht remi mac <ps><fn>Dega</fn></ps> .i. epscop <ps><fn>Ercc</fn></ps> fil ic <pn>Slani</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="49" type="paragraph">
<p>IS andsin tanic co h-esamain &ampersir; co fergach in agaid <ps><fn>Patraic</fn></ps> oen dona draidib .i. <ps><fn>Lochru</fn></ps> &ampersir; <corr resp="WS" sic="ros&eacute;cnaid">ros-&eacute;cnaig</corr> don iris cristaide. <frn lang="la">Tunc <ps><rn>sanctus</rn><fn>Patricius</fn></ps> dixit</frn>: <q>A mo <name type="nomen sacrum">Choimdiu</name>, is t&uacute; connicc in uli. Isat chumachtu att&aacute;t. Is t&uacute; ron-f&aacute;id i l-leth-sa. Malartar <frn lang="la">nunc</frn> in t-&eacute;craibdech-sa fil oc &eacute;cnach th' anma-su i fiadnaise ch&aacute;ich.</q></p>
</div1>
<div1 n="50" type="paragraph">
<p>D&eacute;niurad la br&eacute;thir <ps><fn>Patraic</fn></ps> tuarcaibset d&eacute;mnu isind æor in dr&uacute;id &ampersir; ros-l&eacute;cset uadib fri l&aacute;r co ro ben a chend fri cloich &ampersir; co n-derna men ocus luaith de i fiadnaise ch&aacute;ich, co rus-gab crith &ampersir; uamun do&fdot;ulachta na sluaig batar and.</p>
</div1>
<div1 n="51" type="paragraph">
<p>Ro fergaiged tra <ps><fn>Loegaire</fn></ps> fri <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; toet dia marbad. O 't-connairc <ps><fn>Patraic</fn></ps> tiduapairt na n-g&eacute;nti ina agaid is andsin at-bert o guth m&oacute;r: <q><frn lang="la">Exurgat <name type="nomen sacrum">Deus</name> et disipinitur ini<sup resp="WS">mici</sup> eius</frn>.</q> Tanic talamchumscugud m&oacute;r &ampersir; torand and &ampersir; goeth co ro sc&aacute;il na cairpthiu &ampersir; na gregu co fata for cech leth, co r-rancatar co <pn>Br&iacute;g Graide</pn> &ampersir; co <pn>Sliab Moenuirnd</pn>, &ampersir; co m-b&oacute;i c&aacute;ch dib a n-&aacute;r a chele tria mallachtain <ps><fn>Patraic</fn></ps>, co nar facbad i &fdot;ail in rig acht oen-chethrur isin inud-sin .i. h-e f&eacute;n &ampersir; a &sdot;etig &ampersir; dias dia æs gradai.</p>
</div1>
<div1 n="52" type="paragraph">
<p>O rus-gab uamun in rigan do-dechaid co <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; at-bert friss: <q>A duine f&iacute;reoin &ampersir; a duine cumachtaig, ni ros-marba in rig, vair sl&eacute;chtfaid duitt &ampersir; do-b&eacute;ra do riar f&eacute;n duit.</q> T&aacute;nic in rig &ampersir; do-rat-som a reir do <ps><fn>Patraic</fn></ps> o beolu &ampersir; ni tharut o chridiu. &ampersir; at-bert fri <ps><fn>Patraic</fn></ps> dul ina dhiaid co <pn>T&eacute;mraig</pn> co tartad a riar do h-i fiadnaise <on>fer n-Erenn</on>. Ni h-ed-sin tra<pb n="24"/>
boi ina menmain. Acht marbad <ps><fn>Patraic</fn></ps> vair for-&aacute;ccaib <corr resp="WS" sic="etarnaige">etarnaide</corr> cech belaig for a chind ot&aacute; sin co <pn>Temraig</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="53" type="paragraph">
<p>Do-chuaid <ps><fn>Patraic</fn></ps> iar sin ochtur mor la gilla .i. <ps><fn>Bin&eacute;n</fn></ps> sech in uli <corr resp="WS" sic="etarnaige">etarnaide</corr> h-i r-richt ocht n-oige n-alltai &ampersir; en-loeg allaid ina n-diaid, ocus &eacute;n find for a gualaind .i. <ps><fn>Binen</fn></ps> sin &ampersir; polire <ps><fn>Patraic</fn></ps> for a muin, co n-<corr resp="WS" sic="&ddot;">d</corr>echaid iar sin doirrsib foriattaib isin <pn>T&eacute;mraig</pn> co l-l&aacute;r in rig-thaigi. Is andsin boi in rig oc fledugud co rigraid <pn>Erenn</pn> imi ar in sollamain-se .i. vair ba h-&iacute;-sin feis <pn>Temra</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="54" type="paragraph">
<p>N&iacute; erracht nech ria <ps><fn>Patraic</fn></ps> i <pn>Temraig</pn> acht fili in rig .i. <ps><fn>Dubthach</fn> <sn><corr resp="EBJ" sic="mac hui">moccu</corr> Lugair</sn></ps> &ampersir; ro chreit &ampersir; ro baist &ampersir; dos-beir <ps><fn>Patraic</fn></ps> bennachtu d&oacute;.</p>
</div1>
<div1 n="55" type="paragraph">
<p>Gairmther insin <ps><fn>Patraic</fn></ps> docum leptha in rig co ros-thoimled biad. Ni ro h-obb immurro <ps><fn>Patraic</fn></ps> inn&iacute;-sin. Do-rat tra in dr&uacute;id <ps><fn>Lucat Mæl</fn></ps> banni do neim i n-&eacute;rdig <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; dos-rat i l-laim <ps><fn>Patraic</fn></ps>. Ro bennaig immurro <ps><fn>Patraic</fn></ps> in &eacute;rdig &ampersir; ros-impoi in lestar &ampersir; at-rochair ass ind neim &ampersir; ni torchair a becc don l&iacute;nd &ampersir; att-ib <ps><fn>Patraic</fn></ps> in lind iarum.</p>
</div1>
<div1 n="56" type="paragraph">
<p>IS andsin at-bert in rig fria gilla .i. fri <ps><fn>Crund Mæl</fn></ps>: <q>Eirg immach for cloch&aacute;n na <pn>Temrach</pn> &ampersir; not-l&eacute;ic f&eacute;in fair &ampersir; coimlet toes cum<sup resp="WS">asc</sup>tha fuil imot chend &ampersir; abrat is tutim do-rochar forsna clochaib co n-erbaltais &ampersir; at-b&eacute;r-sa frisin clerech techt dot tod&uacute;scad &ampersir; ci at-b&eacute;ra-som frit-sa ergi na h-erig.</q> Do-r&oacute;nad &aacute;mlaid. O 't-connairc tra <ps><fn>Patraic</fn></ps> in corp ro &fdot;ollsig <name type="nomen sacrum">Dia</name> d&oacute; co robr&eacute;c tuccad imme con<sup resp="WS">id</sup> aire sin at-bert-som:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>A mo <ps><fn>Chrund Mæl</fn></ps>, A mo gill mæl, A mo gerat,</l>
<l>ge ro thiacht n&iacute; cen co ro-siacht, ni rot-&eacute;racht,</l>
<l>ge do-rochar, cen co torchar forsna clocha comul cricha</l>
<l>ge rot-siacht n&iacute; cen co tiacht, n&iacute; rot-ichthar.</l>
</lg>
</body>
</text>
IS derb dino nocho r' h-&iacute;ccad la brethir <ps><fn>Patraic</fn></ps> <ps><fn>Crund Mæl</fn></ps> &ampersir; ni eracht itir o sin ille.</p>
</div1>
<div1 n="57" type="paragraph">
<p>Do-chotar iar sin na &sdot;loig as in <pn>Temraig</pn> immach. Is andsin at-bert in druid Denumm com-&fdot;erta co &fdot;essamar cia uaind bus calma.<pb n="26"/>
<q>Dentar amlaid</q>, ol <ps><fn>Patraic</fn></ps>. Is andsin do-rat in drui <mls n="27b" unit="MS page"/> snechta darsin mag co rocht formna fer. <frn lang="la">Dixit Patricius</frn> fris: <q>D&iacute;chuir fodechta, <frn lang="la">si potes.</frn></q> <frn lang="la">Dixit magus</frn>: <q>Ni chumcaim cusin trath c&eacute;tna imb&aacute;rach.</q> <q>Dar mo <name type="nomen sacrum">D&eacute;</name> broth</q> .i. dar mo <name type="nomen sacrum">Dia</name> m-br&aacute;tha, ol <ps><fn>Patraic</fn></ps> <q>isin ulcc att&aacute; do cumachtu &ampersir; ni &fdot;il itir a maith.</q> S&eacute;nais <ps><fn>Patraic</fn></ps> in mag co ro leag in snechta fo ch&eacute;toir.</p>
</div1>
<div1 n="58" type="paragraph">
<p>Do-rogart in dra&iacute; demnu co tuc dorchai sholamachtaige darsin mag co ros-gab crith &ampersir; uamun cach. <frn lang="la">Dixit Patricius</frn>: <q>Beir ass in dorchatu, <frn lang="la">si potes</frn>.</q> At-bert in dra&iacute;: <q>N&iacute; chumcaim cusin trath c&eacute;tna imbarach.</q> Senais <ps><fn>Patraic</fn></ps> in mag &ampersir; tiagat assna dorchatu fo ch&eacute;toir co ro lass in grian <uncl resp="WS">ataiblebech</uncl>. Ros-gniset in uli batar and atlugud do <name type="nomen sacrum">Dia</name> &ampersir; <ps><fn>Patraic</fn></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="59" type="paragraph">
<p><frn lang="la">Tunc dixit rex</frn>: <q>Curid bar libra in usce &ampersir; cibe uaib is a libair &eacute;lait do-genum-ne adrad d&oacute;.</q> <q>Isamerlum-sa d&oacute;-sin</q>, ol <ps><fn>Patraic</fn></ps>. At-bert in drai: <q><name type="nomen sacrum">Dia</name> usce &aacute;dras in fer-sa &ampersir; ni rag-sa im oen-&fdot;uigell fris.</q> Rath na baitsi sin ro airig-sium oc <ps><fn>Patraic</fn></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="60" type="paragraph">
<p>At-bert in rig: <q>Curid bar libra i tenid.</q> <q>Is am erlum-sa d&oacute;-sin</q>, ol <ps><fn>Patraic</fn></ps>. <q>N&iacute; dingen amlaid</q>, ol in dra&iacute;, <q>vair <name type="nomen sacrum">Dia</name> tened adras in fer-sa cech <num value="2">da</num> bliadain</q>, .i. rath in <name type="nomen sacrum">Spirta N&oacute;ib</name> ror-athaig oc <ps><fn>Patraic</fn></ps> indsin. Conid andsin frith aroli comarli ann .i. tech do d&eacute;num isin vair-sin a leth &uacute;r &ampersir; aroli cr&iacute;n &ampersir; in dra&iacute; do chur isin <sup resp="WS">leth</sup> &uacute;r &ampersir; &eacute;tach <ps><fn>Patraic</fn></ps> imme. Gilla <ps><fn>Patraic</fn></ps> .i. <ps><fn>Bin&eacute;n</fn></ps> do thabairt isin leth cr&iacute;n &ampersir; tonach in drvad imme.</p>
</div1>
<div1 n="61" type="paragraph">
<p>IS andsin tancatar co <ps><fn>Patraic</fn></ps> <num type="personal" value="3">teora</num> maccoemu batar a n-eterius oc <ps><fn>Loegaire</fn></ps>. C&iacute;it fri <ps><fn>Patraic</fn></ps>. <corr resp="WS" sic="roiarfaid">Ro iarfaig</corr> <ps><fn>Patraic</fn></ps>: <q>Cid sin a macu?</q>. <q>F&iacute;r flatha areat do-brissed h-i pr&iacute;m-cathraig na n-<on>Goedel</on> ind&iacute;u.</q> <q>C&aacute;it &oacute;n</q>, ol <ps><fn>Patraic</fn></ps>. <q>In tech gn&iacute;ther don dra&iacute; &ampersir; dot gilla-su is amlaid gn&iacute;ther .i. leth de &uacute;r &ampersir; leth cr&iacute;n .i. in leth &uacute;r don drai &ampersir; in cr&iacute;n dot gilla-sa.</q></p>
</div1>
<div1 n="62" type="paragraph">
<p>Tuc <ps><fn>Patraic</fn></ps> a m&eacute;r for gruad &ndot;-deis cech meic dib &ampersir; tuc d&eacute;r tar gruaid deis cech meic for &aacute; dernaind cl&iacute;&iacute;. Tuc a anail fothib co n-derna <num value="3">teora</num> gemma d&iacute;b. <q>Slucid</q> ol <ps><fn>Patraic</fn></ps> <q>na gemma.</q> <q>Slucfemit</q>, areat.<pb n="28"/>
<q>Maith tra</q>, ol <ps><fn>Patraic</fn></ps> genfedit <num value="3">teora</num> gemma uaisle oirmitnecha vaib .i. <ps><fn>Colomb Cille</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Comgall</fn> <an>Bennchuir</an></ps> &ampersir; <ps><fn>Finden</fn> <an>Maige Bile</an></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="63" type="paragraph">
<p>Do-ronad tra amal at-bertsat na macc&oacute;im &ampersir; tucad teni isin tech &ampersir; loiscther in leth &uacute;r &ampersir; in dr&aacute;i ind &ampersir; ni ro loisced etach <ps><fn>Patraic</fn></ps> boi imme. Ni roloisced tra in leth cr&iacute;n nach i n-gilla &ampersir; roloisced tonach in druad boi immi.</p>
</div1>
<div1 n="64" type="paragraph">
<p>O claichther in rig do marbad in druad &ampersir; triallaid marbad <ps><fn>Patraic</fn></ps>. Tanic dino ferg <name type="nomen sacrum">D&eacute;</name> frisin popul n-&eacute;craibdech co n-epil sochaide d&iacute;b. <frn lang="la"><num value="12000">xii. millia</num></frn>.</p>
</div1>
<div1 n="65" type="paragraph">
<p>Ro gab uaman iarum <ps><fn>Loegaire</fn></ps> co ro &sdot;lecht do <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; ro creit do <name type="nomen sacrum">Dia</name> ob eolu nam&aacute; &ampersir; ni ocride glan. Cretit in uli archena ocus ro baitsit.</p>
</div1>
<div1 n="66" type="paragraph">
<p>At-bert <ps><fn>Patraic</fn></ps> fri <ps><fn>Loegaire</fn></ps>: <q>Vair ro creti-siu do <name type="nomen sacrum">Dia</name> do-b&eacute;rthar fot sægail duit h-i r-rigi. I l-l&oacute;g immurro t' anumla anallana &ampersir; vair na ro gabais in m-bathis o d&uacute;thracht, cia ro cretis &oacute; beolu rot-bia iffernd, &ampersir; nis-bia rigi no airechus ot chiniud co br&aacute;th.</q></p>
</div1>
<div1 n="67" type="paragraph">
<p>Ro guid tra in rigan int&iacute;&iacute; <ps><fn>Patraic</fn></ps> na ro mallachad in gein boi ina broind .i. <ps><fn>Lugaid</fn> mac <fn>Loegairi</fn></ps>. At-bert <ps><fn>Patraic</fn></ps>: <q>Ni maillechub co t&iacute;&iacute; frium.</q> Ro gab immurro <ps><fn>Lugaid</fn></ps> flaith <pn>Erenn</pn> &ampersir; tanic iar sin co h-<pn>Achad Fhorcha</pn> &ampersir; is andsin at-bert: <q>Nach h-&iacute; siut cell in clerig at-rubairt nach biad rig no rigdamna diar sil-ne co br&aacute;th.</q> Den&iacute;urad tarlaiced forcha tened fo ch&eacute;toir ina chend-sum co rus-marb. Conid de-sin ata <pn>&Aacute;chad Forcha</pn> i n-<pn>&Uacute;ib Cremthainde</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="68" type="paragraph">
<p>Teit <ps><fn>Patraic</fn></ps> insin co h-ænach <pn>Taillten</pn> co macu <ps><fn>Neill</fn></ps>. Ro creit <ps><fn>Maine</fn></ps> do &ampersir; ro baist iarum. Tanic tra ina agaid <ps><fn>Coirpre</fn> mac <fn>N&eacute;ill</fn></ps> conid h-e ainm tucc <ps><fn>Patraic</fn></ps> fair-sium, <frn lang="la">inimicus <name type="nomen sacrum">Dei</name></frn> &ampersir; at-bert <ps><fn>Patraic</fn></ps>: <q>Is do clannaib a brathar f&oacute;-gnifitis a chland-sum co brath &ampersir; n&iacute; genfitis rig no escuip no ecnaide vad &ampersir; ropad becc a &fdot;erond.</q> &ampersir; ropad essith amlaid.</p>
</div1>
<div1 n="69" type="paragraph">
<p>Ro cretistar tra <ps><fn>Conall</fn></ps> .i. <ps><fn>Cremtan</fn></ps> mac <ps><fn>Neill</fn></ps> &ampersir; ro baitsed &ampersir; tuc an inad a robi do <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; ro cumdaiged eclas and di an ainm <pn type="church">Domnach Patraic</pn> &ampersir; tuc bennachtain do. &ampersir; ro thoraind r&aacute;ith in airthiur<pb n="30"/>
doruis na cille. &ampersir; ro tharrngir co n-genfit&iacute;s r&iacute;g immda vad for <pn>Eirinn</pn> ocus ordnige læch &ampersir; clerech cu mor. Conid da &sdot;il <on>Clann Colm&aacute;in</on> &ampersir; <on>S&iacute;l Aeda Sl&aacute;ine</on>. &ampersir; ro bennachai ænach <pn>Taillten</pn> co na biad marb fair co br&aacute;th &ampersir; co na biad acht æn-marb h-i r-<pn>Raith Airrthir</pn> &ampersir; for-&aacute;ccaib a immaltoir h-i n-<pn type="church">Domnach Patraic</pn> &ampersir; luid <ps><fn>Patraic</fn></ps> assin h-i <pn>Cr&iacute;ch h-Ua M&eacute;ith</pn> i m-<pn>Mendoit Tire</pn> &ampersir; ni taraill in <pn type="monastery">Ard Macha</pn> <mls n="28a" unit="MS page"/> don chur-sin, &ampersir; for-acaib sruthi noeba dia muntir i <pn>Tig Thalan</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="70" type="paragraph">
<p>IS andsin tallsat <num type="personal" value="3">triar</num> do&eacute;b mid <pn>Mendoit T&iacute;re</pn> in <num type="ordinal" value="2">dara</num> bocc no b&iacute;d oc tabairt usci do <ps><fn>Patraic</fn></ps>. &ampersir; tancatar dia luga in &eacute;thiuch. B&eacute;ccis as a m-bronnaib a <num type="personal" value="3">triur</num>. <q>Mo <name type="nomen sacrum">D&eacute;</name> broth</q>, ol <ps><fn>Patraic</fn></ps> <q>ni d&iacute;chlend in bocc f&eacute;n baile h-it&aacute;.</q></p>
</div1>
<div1 n="71" type="paragraph">
<p>Luid iarum co <on>Firu Breg</on>. &ampersir; pritchustar br&eacute;thir &ndot;-d&eacute; doib cu m&oacute;r. &ampersir; ro baist &ampersir; ro bennach.</p>
</div1>
<div1 n="72" type="paragraph">
<p>Taraill leiss <pn>Ath Cliath</pn> &ampersir; fuair f&aacute;ilte moir and. &ampersir; at-bert <ps><fn>Patraic</fn></ps>: <q>Nos-biad ordan &ampersir; oirechus isin i<sup resp="WS">n</sup>ud-sin feib co mallfither sin beos.</q></p>
</div1>
<div1 n="73" type="paragraph">
<p>Ro l&aacute; <ps><fn>Patraic</fn></ps> cuairt <on>Laigen</on> &ampersir; pritchaid br&eacute;thir &ndot;-<name type="nomen sacrum">D&eacute;</name> doib, ocus ro baitsi &ampersir; ros-bennach &ampersir; ro creitset meic <ps><fn>D&uacute;nlaing</fn></ps> tra don <name type="nomen sacrum">Ch&oacute;imdid</name> &ampersir; do <ps><fn>Patraic</fn></ps> cu slogaib mora. &ampersir; do-ratsat a riar d&oacute;, conid leo in flaithius &oacute; sin co br&aacute;th.</p>
</div1>
<div1 n="74" type="paragraph">
<p><ps><fn>Drich&uacute;</fn></ps> ba r&iacute; h-<on>Ua n-Garrchon</on> for cind <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; ingen <ps><fn>Loegairi</fn></ps> meic <ps><fn>Neill</fn></ps> do mn&aacute;i occa. Diultaid fri <ps><fn>Patraic</fn></ps> oc <pn>Raith Inbir</pn> ar maith fri <ps><fn>Loegaire</fn></ps>. Do-rat-sam immurro <ps><fn>Cill&iacute;ne</fn></ps> f&aacute;ilte d&oacute; &ampersir; ro marb a æn-boin d&oacute; <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; do-rat aird<uncl resp="WS">ig</uncl> d&oacute; tucad d&oacute; a tig in rig. <frn lang="la">Tunc dixit Patricius</frn> frisin mnai &fdot;uine:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>A ben talaig do macc&aacute;n</l>
<l>do-toet torcc m&oacute;r do orccan</l>
<l>is do &aacute;ibill &fdot;&aacute;s as breo</l>
<l>bid beo bid slan do macc&aacute;n.</l>
</lg>
<lg n="2" type="quatrain">
<l>IN arbor</l>
<l>asdech do lossa<sup resp="WS">ib</sup> talman</l>
<l>is <ps><fn>Marcan</fn> mac <fn>Cilline</fn></ps></l>
<l>is dech bias do h-&amp;<on>Iacute;b Garrchon</on>.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div1>
<pb n="32"/>
<div1 n="75" type="paragraph">
<p>Luid iarum <ps><fn>Patraic</fn></ps> i n-<pn>Osraigib</pn> &ampersir; fothaigis cella &ampersir; congbala intib. &ampersir; <frn lang="la">dixit</frn> no bet&iacute;s ordnige læch &ampersir; clerech d&iacute;b &ampersir; ni biad furail n&aacute;ch c&oacute;<sup resp="WS">i</sup>cid forru c&eacute;in no bet&iacute;s do r&eacute;ir <ps><fn>Patraic</fn></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="76" type="paragraph">
<p>Celebrais <ps><fn>Patraic</fn></ps> iarum do <on>Osraigib</on> i m-<pn>Belach G&aacute;br&aacute;n</pn>. &ampersir; for-&aacute;ccaib <ps><fn>M&aacute;rtin</fn></ps> sruthi occ&uacute; &ampersir; dr&eacute;m di a m&uacute;ntir d&uacute; h-ita <pn>Martharthech</pn> ind&iacute;u a <pn>Muig R&aacute;igne</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="77" type="paragraph">
<p>Luid <ps><fn>Patraic</fn></ps> iarum for <pn>Belach n-Gabran</pn> i <pn>Cr&iacute;ch Muman</pn>. &ampersir; pritcais dona tuathaib &ampersir; dona cellaib co ro cretset &ampersir; ro baitsi &ampersir; ros bennach. Ocus for-&aacute;ccaib oes n-gr&aacute;id occu oc forcetul &ampersir; occ rabud.</p>
</div1>
<div1 n="78" type="paragraph">
<p>O ro-siacht <pn>Mag &Fdot;emin</pn> do cuirither do <ps><fn>Aengus</fn> mac <fn>Nat Fraich</fn></ps> .i. ri <pn>Muman</pn>. ferais <ps><fn>Aengus</fn></ps> failte moir friss, &ampersir; nos-beir leis dia thig conice <pn>Caissel</pn>. Pritcais <ps><fn>Patraic</fn></ps> d&oacute;. Teit erlund na bachla tria na chois co ro crechtnaig co mor h-i. As-bert <ps><fn>Patraic</fn></ps>: <q>Cid ro m-ba cen timditen?</q> <q>An dar lium</q>, ar <ps><fn>Aengus</fn></ps> <q>rope c&oacute;ir na cretmi.</q> At-bert <ps><fn>Patraic</fn></ps>: <q>N&iacute; telcfider fuil isin inud-sa ond&iacute;u co br&aacute;th &ampersir; n&iacute; gonfaither acht oen-r&iacute; do neoch gebus t' inud.</q></p>
</div1>
<div1 n="79" type="paragraph">
<p>Baistither <ps><fn>Aengus</fn></ps> cu slogu mora immalle friss. Bennachais <ps><fn>Patraic</fn></ps> <ps><fn>Aengus</fn></ps> for Leicc cathraigi fora n-ordnigtea na rig i c-<pn>Caissel</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="80" type="paragraph">
<p>Bennachais <ps><fn>Patraic</fn></ps> do <on>Eoganacht</on> &ampersir; teitt h-i n-<pn>Urmumain</pn>. Pritchais <ps><fn>Patraic</fn></ps> doib &ampersir; nos-baist &ampersir; for-&aacute;ccaib bennachtain &ampersir; sobarthain occu. Timcellaid <on>Mumain</on> uli &ampersir; pritchais doib &ampersir; ron-baist &ampersir; ros-bennach ocus facbuid cella &ampersir; clerchiu occu. Celebrais <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; dos-beir bennachtu dichra d&oacute;ib <frn lang="la">ut dixit</frn>:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>Bennacht <name type="nomen sacrum">D&eacute;</name> for <pn>Mumain</pn>, feraib macaib mnaib,</l>
<l>bennacht for in talmain do-beir tarad daib.</l>
<l>Bennacht for cech n-indbas gignes for a m-<corr resp="WS" sic="brigaib">brugaib</corr>,</l>
<l>cennach fore cobair bennacht <name type="nomen sacrum">D&eacute;</name> for <pn>Mumain</pn>.</l>
</lg>
<lg n="2" type="quatrain">
<l>Bennacht for a m-benda, for a lecca lomma,</l>
<l>bennacht for a n-glenda, bennacht for a n-dromma.</l>
<pb n="34"/>
<l>Gainem lir fo longaib ropat l&iacute;n a tellaig,</l>
<l>i &fdot;&aacute;naib i r-redib i slebtib i m-bendaib.</l>
<trailer>b. d.</trailer>
</lg>
</body>
</text></p>
</div1>
<div1 n="81" type="paragraph">
<p>Tanic <ps><fn>Patraic</fn></ps> iar sin do <pn type="monastery">Ard Macha</pn> la br&eacute;thir in angil. &ampersir; do-rocht co <pn>Raith D&aacute;ri</pn> .i. fer soimm oirmitnech b&oacute;i in <pn>Oirtheraib</pn> .i. <ps><fn>D&aacute;re</fn> mac <fn>Findchada</fn> meic <fn>Eogain</fn> meic <fn>N&iacute;allain</fn></ps>. Do-rat-sum inad ard eclaise d&oacute; <ps><fn>Patraic</fn></ps> bale h-ita in <pn>Ferta</pn> ind&iacute;u.</p>
</div1>
<div1 n="82" type="paragraph">
<p>O tharnic in r&eacute;cles dochumtach &ampersir; ro fhas a f&eacute;r cu mor rucc gilla <ps><fn>D&aacute;re</fn></ps> a ech maith isin recles d&oacute;chum ind &fdot;eoir d&iacute;guind. Ro thoccraid sin cu mor do <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; tanic in gilla iarnabarach isin matain, &ampersir; fuair a ech marb isin recles. Do-chuaid tra in gilla ass cu toirsech, &ampersir; ro indis do <ps><fn>D&aacute;re</fn></ps> a ech do marbad don chlerech. <frn lang="la">Dixit</frn> <ps><fn>D&aacute;re</fn></ps>, in clerech fen do marbad &iacute;nd. At-bail <ps><fn>D&aacute;re</fn></ps> fo ch&eacute;toir lasin m-br&eacute;thir-sin. <frn lang="la">Dixit</frn> setig <ps><fn>D&aacute;re</fn></ps>: <q>Is e fo chund in bais-sea in t-ancride do-rigne frisin clerech. Tiagar co luath &ampersir; tabar a riar d&oacute;.</q> Do-c&oacute;tar na techta co <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; at-chotar d&oacute; inn&iacute; for-coemnacair ind. Senais <ps><fn>Patraic</fn></ps> usce &ampersir; dos-beir darsin ech &ampersir; darsin fer &ampersir; at-regut d&iacute;blinib a bas.</p>
</div1>
<div1 n="83" type="paragraph">
<p><frn lang="la">Dixit</frn> <ps><fn>D&aacute;re</fn></ps> fri d&iacute;is <mls n="28b" unit="MS page"/> d&iacute;a muntir: <q>Berid mo chori h-umai don clerech.</q> At-bert <ps><fn>Patraic</fn></ps> iar torachtu in chori d&oacute;: <q><frn lang="la">Graticum</frn></q>, .i. <frn lang="la">deo gratias ago</frn>. Iarfaigis <ps><fn>D&aacute;re</fn></ps> dia thimtherib cid at-bert in clerech. <q><frn lang="la">Gratiam</frn></q>, ol na timtherig. <q>Is maith in luach cori umai-sin</q>, ol <ps><fn>D&aacute;re</fn></ps>. <q>Ercid ocus tabraid vad for c&uacute;la.</q> Do-ber&aacute;r in cori for cula o <ps><fn>Patraic</fn></ps>. <q><frn lang="la">Gratiam</frn></q>, ol <ps><fn>Patraic</fn></ps>. Iarfaigis <ps><fn>D&aacute;re</fn></ps> dona timtherib: <q>Cid at-rubairt <ps><fn>Patraic</fn></ps> ic athabairt vad?</q> <q>In <frn lang="la">gratiam</frn> c&eacute;tna</q>, ol siat. <q>Is n&iacute; maith aca-sum in briathar-sin</q>, ol <ps><fn>D&aacute;re</fn></ps>: <q>In <frn lang="la">gratiam</frn> oc a breith vad, in <frn lang="la">gratiam</frn> oc a thabairt d&oacute;.</q></p>
</div1>
<div1 n="84" type="paragraph">
<p>Teit <ps><fn>Dare</fn></ps> f&eacute;n lasin cori &ampersir; do-rat a r&eacute;r do <ps><fn>Patraic</fn></ps> conid andsin tucc d&oacute; an inud h-it&aacute; <pn type="monastery">Ard Macha</pn> indi&uacute;. <pn>Ard Sailech</pn> tra a ainm c&oacute;-sin. &ampersir; t&eacute;it <ps><fn>D&aacute;re</fn></ps> iarum timchell in &fdot;eraind.</p>
</div1>
<div1 n="85" type="paragraph">
<p>Isin &oacute;idche iar sin at-connairc <ps><fn>Patraic</fn></ps> h-i fh&iacute;s .i. <ps><fn>Uictor</fn></ps> aingel do thidecht chuice co sruthi <pn>Erenn</pn> maroen ris, cu ras-toraind in cathraig in a &fdot;iadnaise &ampersir; inad in tempuil &ampersir; na cuicni &ampersir; in tige aiged. &ampersir; tete dessel na r&aacute;thai &ampersir; <ps><fn>Patraic</fn></ps> ina diaid cona <name type="relic">bachaill &Iacute;su</name> na l&aacute;im &ampersir; sruthi <pn>Erenn</pn> oc classcetul imbe.</p>
</div1>
<div1 n="86" type="paragraph">
<p>Ros-c&uacute;mtaig iarum <ps><fn>Patraic</fn></ps> in cathraig fo n-indus sin amal tarfas d&oacute;. &ampersir; at-bert in t-aingeal ris: <q>Bid imda rath <name type="nomen sacrum">D&eacute;</name> isin inud-sa &ampersir; for cech oen<pb n="36"/>
<corr resp="WS" sic="dodena">do-g&eacute;na</corr> maith and.</q> At-bert in t-aingel fri <ps><fn>Patraic</fn></ps>: <q>h-Iccfa <name type="nomen sacrum">Dia</name> erut-sa <num value="12">.xii. </num>cecha sathairnd sund &ampersir; <num value="7">mor-fessiur</num> cecha dard&aacute;in cein maras ires forpthi na &ndot;-d&oacute;ine.</q></p>
</div1>
<div1 n="87" type="paragraph">
<p>IS lia tuirem &ampersir; aisn&eacute;s cech a &ndot;-derna <ps><fn>Patraic</fn></ps> do fertaib &ampersir; do mirbulib imon <pn>Macha</pn> m&aacute; cuairt.</p>
</div1>
<div1 n="88" type="paragraph">
<p>Tanic <ps><fn>Patraic</fn></ps> iar sin do <pn>R&oacute;im</pn> in tres fecht co tucc tassi <ps><fn>P&oacute;il</fn></ps> ocus <ps><fn>Petair</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Zep&aacute;in</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Laurint</fn></ps> &ampersir; martirech immda archena, &ampersir; minda ocus libra &ampersir; anart co &fdot;uil <name type="nomen sacrum">Crist</name> fair. &ampersir; ro cumtaigtea oc <ps><fn>Patraic</fn></ps> i foss .i. is cr&iacute;n <ps><fn>Poil</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Petair</fn></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="89" type="paragraph">
<p>Luid <ps><fn>Patraic</fn></ps> iar sin in dithrub .i. h-i <pn>Cruachan Oigle</pn>. fo ind&sdot;amail <ps><fn>Moysi</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Helii</fn></ps> &ampersir; <name type="nomen sacrum">Crist</name>, co ro &aacute;in <num value="40">.xl.</num> lathi &ampersir; <num value="40">.xl.</num> aidche isin lucc-sin ocus <num value="4">.iiii.</num> clocha imbe &ampersir; cloich foi, amal ro &aacute;in <ps><fn>Moysi</fn></ps> i <pn>Sleib Sina</pn> oc tidnocul d&oacute; in rechta. Vair roptar cosmaile h-&oacute; ilmodaib .i. <ps><fn>Moysi</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Patraic</fn></ps>. <num value="120">c. xx.</num> m-bliadan an æs diblinib. Toisech popuil cechtar de. Ro ainset <num value="40">.xl.</num> n-aidche i slebtib. At indreba &ampersir; anadnocuil diblinib.</p>
</div1>
<div1 n="90" type="paragraph">
<p>O ro-siacht tra com&fdot;ocus <sup resp="WS">sollamain</sup> na casc ro lin<sup resp="WS">ad</sup> in sliab fair do demnaib in delbaib en dub. Canaid <ps><fn>Patraic</fn></ps> psalmu escaine forru. &ampersir; ciid &ampersir; benaid a chlocc co r-remuid bernd ind. <frn lang="la">Ut dixit <ps><fn>Patricius</fn></ps></frn>:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>h-I tagar dul i cruaich cuirr</l>
<l>druing cen crabuid ar mo chind</l>
<l>rom-gab ecla re s&eacute;t sell.</l>
<l><num value="1000">.x. c.</num> cend ic taccra frimm.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div1>
<div1 n="91" type="paragraph">
<p>Techit na demnu fa ch&eacute;toir ead radaircc forsin fa&iacute;rgi. &ampersir; nos-baidet fen isin inud-sin. &ampersir; ni taraill demun tir n-<pn>Erenn</pn> o sin co cend <num value="7">.uii.</num> lathi &ampersir; <num value="7">.uii.</num> m&iacute;s &ampersir; <num value="7">.uii.</num> m-bliadan.</p>
</div1>
<div1 n="92" type="paragraph">
<p>Tanic iarum slog mor do ainglib i r-rechtu en n-gel. Cor chansat ceol n-uasal don <name type="nomen sacrum">Chomdid</name> do chomdidnad <ps><fn>Patraic</fn></ps>. At-berat fairend comad in comlin-sin no berad-som lais docum nime.</p>
</div1>
<div1 n="93" type="paragraph">
<p>IS andsin at-bert <ps><fn>Uictor</fn></ps> aingel fris-sium: <q>Erig cot muntir ar Sollamain na c&aacute;sc.</q> <frn lang="la">Dixit <ps><fn>Patricius</fn></ps></frn>: <q>Ni r&aacute;g o rum-craidet co rum-di<sup resp="WS">g</sup>tider<pb n="38"/>
&ampersir; co tartar dam <num value="7">.uii.</num> nidche on <name type="nomen sacrum">Chomdid</name> .i. cipe do <on>feraib Erenn</on> do-gne aithrigi re m-bas, cid fri re envaire na ro h-iatta iffernd fair i m-brath ocus co na ro aittrebat echtraind in indsi, &ampersir; co ti muir tarsi <num value="7">.uii.</num> m-bliadna ria m-brath. &ampersir; co ra &sdot;ærur-sa <num value="7">mor-fessiur</num> cecha dardain &ampersir; <num value="12">.xii.</num> cecha sathairnd ar phianuib iffirnd. &ampersir; cipe gebus m' imund h-i l-lou a etsechta co rub nemidach amal do-rarngert-sa do &sdot;echnall. &ampersir; co tucar-sa a pianaib iffirnd i l-lou bratha <num value="7">mor-fessiur</num> cecha brodhirne dom chassul do neoch no do n-aidlife &ampersir; corup me fen bus brithem i m-brath do &fdot;eraib <pn>Erenn</pn>.</q> <q>Do-bertar duit indsin uli</q>, ar in t-aingel, <q>vair rot-guidestar munter nime uli erut.</q> <q>Bennacht for in rig</q>, ol <ps><fn>Patraic</fn></ps> <q>&ampersir; for in muntir.</q></p>
</div1>
<div1 n="94" type="paragraph">
<p>

Benais <ps><fn>Patraic</fn></ps> a chlocc co cualatar fir <pn>Erenn</pn> itir biu &ampersir; marbu. Bennachais iar sin firu <pn>Erenn</pn> as in cruaich. &ampersir; ordaigid <num type="personal" value="7">mor-fessiur</num> dia muntir <mls n="29a" unit="MS page"/> i m-bethaid i coimet &fdot;er n-<pn>Erenn</pn> .i. fer i <pn>Cruachan Ailge</pn> &ampersir; fer i <pn>m-Beind Gulban</pn> &ampersir; fer i <pn>Sliab Bethad</pn> &ampersir; fer i <pn>Sliab Chua</pn> ocus in lanomain i <pn>Cluain h-Iraird</pn> &ampersir; <pn>Domangort</pn> <pn>Slebi Sl&aacute;n<corr resp="WS" sic="&gdot;">g</corr>ai</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="95" type="paragraph">
<p>Do-toet don cruaich iar sin &ampersir; celebrais in ch&aacute;isc oc <pn>Achad Fobair</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="96" type="paragraph">
<p>Luid <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Brigit</fn></ps> i maille friss do <pn>Ess Ruaid</pn> &ampersir; ad-cobair <sup resp="WS">eclais</sup> and &ampersir; congbail du h-ita <pn>Disiurt Patraic</pn> ind&iacute;u. Diultais <ps><fn>Carpre</fn> mac <fn>Neill</fn></ps> friss &ampersir; ro &fdot;&aacute;id d&iacute;s dia muntir do gabail a l&aacute;ma .i. <ps><fn>Carbacc</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Cuangus</fn></ps> a n-anmunna. <q>Ni maith an do-gn&iacute;</q>, ol <ps><fn>Patraic</fn></ps>. <q>Dia  l&eacute;icthea dam-sa congbail sund ro bad t&aacute;naise <pn>R&oacute;ma</pn> <pn>Letha</pn> cona <pn>Tibir</pn> tr&eacute;thi, mo cathair-si co n-<pn>Aess Ruaid</pn> tr&eacute;n a l&aacute;r. &ampersir; ro bad do clanna-su bet&iacute;s comorbada innte.</q> Ro h-op immorro <ps><fn>Cairpre</fn></ps> sin. For <pn>S&iacute;th Aeda</pn> tra ro bennach <ps><fn>Patraic</fn></ps> <ps><fn>Conall</fn> mac <fn>N&eacute;ill</fn></ps>. Is andsin do-futit&iacute;s l&aacute;ma <ps><fn>Patraic</fn></ps><pb n="40"/>
<sup resp="WS">for cenn</sup> <ps><fn>Fergusa</fn></ps> &ampersir; ba machtad la <ps><fn>Conall</fn></ps> inni-sin. <frn lang="la">Ut dixit <ps><fn>Patricius</fn></ps></frn>:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>Genfid mac<sup resp="WS">&aacute;n</sup> dia fine,</l>
<l>bid s&uacute;i, bid f&aacute;id, bid file,</l>
<l>inmain lespaire glan gle,</l>
<l>nad eb&eacute;rai immarbe.</l>
</lg>
</body>
</text>
ar <ps><fn>Brigit</fn></ps>&mdash;:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>Maccan <ps><fn>Ethni</fn></ps> toeb-gile,</l>
<l>sech is bal is blathugud,</l>
<l><ps><fn>Colomb Cille</fn></ps> can cenon</l>
<l>nir' bo rom a r&aacute;thugud.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div1>
<div1 n="97" type="paragraph">
<p>Iar sin tra ro bennach <ps><fn>Patraic</fn></ps> <ps><fn>Conall</fn> mac <fn>N&eacute;ill</fn></ps>. &ampersir; do-ra<sup resp="WS">r</sup>ngert rigi for <pn>Eirinn</pn> vad. &ampersir; ordnige loech &ampersir; clerech &ampersir; for-&aacute;ccaib bennachtu for a d&aacute;iniu &ampersir; for a inberu. &ampersir; tanic iarum h-i <pn>T&iacute;r n-Eogain</pn> conid annsin ro gell <ps><fn>Patraic</fn></ps> &ampersir; <ps><fn>Sechnall</fn></ps> a log fri <ps><fn>Muiredach</fn> mac <fn>Eogain</fn></ps> dia n-airaled for a athair cretem do <name type="nomen sacrum">Dia</name>. Cia l&oacute;g ar <ps><fn>Muiredech</fn></ps>. Bid vait rigi co br&aacute;th ar <ps><fn>Sechnall</fn></ps>. Do-gen amlaid ar <ps><fn>Muiredach</fn></ps>. Do-ronad amlaid &ampersir; ro creit <ps><fn>Eogan</fn></ps> do <name type="nomen sacrum">Dia</name> &ampersir; do <ps><fn>Patraic</fn></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="98" type="paragraph">
<p>Luid <ps><fn>Patraic</fn></ps> as sin co h-<pn>Ailech na R&iacute;g</pn>, co nus-bennach &ampersir; for-&aacute;caib a leicc and. &ampersir; do-rarnger rigi &ampersir; ordan for <pn>Eirinn</pn> a h-<pn>Ailech</pn> &ampersir; do-rat bennachtu gaiscid for <ps><fn>Eogan</fn></ps> cona maccu. <frn lang="la">Ut dixit friu</frn>:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>Bendacht forsna tuatha</l>
<l>do-biur o <pn>Belach Ratha</pn></l>
<l>ro bet do chiniud <ps><fn>Eogain</fn></ps></l>
<l>deoraid co la m-br&aacute;tha.</l>
</lg>
<lg n="2" type="quatrain">
<l>Cein bess macha fo thoraib</l>
<l>bvaid catha la &fdot;eraib</l>
<l>cend sluaig &fdot;er f&aacute;il dia magin</l>
<l>saigid daib for cech tellaig.</l>
</lg>
<lg n="3" type="quatrain">
<l>S&iacute;l <ps><fn>Eogain</fn> maic <fn>Neill</fn></ps></l>
<l>sin a <ps><fn>Brigit</fn></ps> ban</l>
<l>acht <sup resp="WS">co n-dernat maith</sup></l>
<l>flaith uadib co brath.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
<p><frn lang="la">Ut dixit <ps><fn>Brigit</fn></ps></frn>:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>Ar m-bennacht ar n-dis</l>
<l>for <ps><fn>Eogan</fn> mac <fn>N&eacute;ill</fn></ps></l>
<l>for cach geinfess vad</l>
<l>acht corup vaig <sup resp="WS">di</sup>ar reir.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div1>
<pb n="42"/>
<div1 n="99" type="paragraph">
<p>Luid <ps><fn>Patraic</fn></ps> iar sin h-i <pn>Crich Ulad</pn> co <pn>Mag Inis</pn>. Conid indsin <corr resp="WS" sic="doralala">do-rala</corr> do <ps><fn>Patraic</fn></ps> duine angbuid no bid oc slat &ampersir; oc marbad na cuitechtad .i. <ps><fn>Mac Cuill</fn></ps> a ainm. <frn lang="la">Ut dixit</frn> fria muntir: <q>Is e seo in tailcend. Tiagum co tardum amus fair, dus in furtacht faidea a <name type="nomen sacrum">Dea</name> d&oacute;.</q> Tucsat iarum fer dia muntir for f&uacute;at amal marb dia todhuscad do <ps><fn>Patraic</fn></ps>. <ps><fn>Garb&aacute;n</fn></ps> dino ainm in fhir-sin. <q>Icc d&uacute;in</q>, ol iat fri <ps><fn>Patraic</fn></ps> <q>in fer-sa diar muntir.</q> <frn lang="la">Ut dixit <ps><fn>Patricius</fn></ps></frn>:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>Bratt <ps><fn>Garb&aacute;n</fn></ps></l>
<l>sed bias for co laind marb&aacute;n</l>
<l>acht at-fessar duib in mo</l>
<l>is e <ps><fn>Garb&aacute;n</fn></ps> bias f&oacute;.</l>
</lg>
</body>
</text></p>
</div1>
<div1 n="100" type="paragraph">
<p>Ro laiset a munter indsin in bratt do agaid <ps><fn>Garb&aacute;n</fn></ps> conid amlaid <sup resp="WS">&fdot;</sup>varutar h-e marb. Ro cretset tra na genti &ampersir; ro baitsit &ampersir; ro todus cit <ps><fn>Garb&aacute;n</fn></ps> a b&aacute;s tri a br&eacute;thir <ps><fn>Patraic</fn></ps>.</p>
</div1>
<div1 n="101" type="paragraph">
<p>IT lia tra tuream &ampersir; aisn&eacute;s a n-do-rigne <name type="nomen sacrum">Dia</name> do fhertaib &ampersir; mirbulib for int&iacute;&iacute; noem <ps><fn>Patraic</fn></ps>, vair <num value="67">.uii. libair .lx.</num> ro scribat dib &ampersir; cided on nidat uli.</p>
</div1>
<div1 n="102" type="paragraph">
<p>Ro samlad tra. <ps><fn>Patraic</fn></ps> fri h-uasal-athrachaib .i. fir oilithrech c&eacute;tus amal <ps><fn>Abraham</fn></ps>. Cendais dilgudach amal <ps><fn>Moysi</fn></ps>. Salmcetlaid molta de h-e amal <ps><fn>Dabid</fn></ps> <sup resp="WS">mac</sup> <ps><fn>Iese</fn></ps>. Istud ecnai amal <ps><fn>Solmuin</fn></ps>. Lestar togaide fri foccra firinde amal <ps><fn>Pol</fn></ps> n-aspal. Fer l&aacute;n do rath &ampersir; do deolaidecht in spirta n&oacute;ib amal <ps><fn>Eoin</fn> mac <fn>Zepideii</fn></ps>. <frn lang="la">Leo</frn> ar nertmaire &ampersir; calmatus frit abairt co rad &ampersir; ec craibdech in t-&sdot;ægail documm n-irse &ampersir; cretim. Nathir ar thuailchi &ampersir; trebairi fri fomtin cecha h-amuis. Colum, cendais ailgen o duthracht cride &ampersir; o br&eacute;thir forpthi &ampersir; o gnim &fdot;&iacute;ren. Mog sæthrach don duilemain iar crabud &ampersir; umaloit &ampersir; forcetail cecha maithius feib innises sochaide.</p>
</div1>
<div1 n="103" type="paragraph">
<p>Ba h-i seo immurro riagol a chr&aacute;buid .i. no gebed inuli &sdot;almu cona n-imnaib &ampersir; cantacib &ampersir; abcolips cc. &ampersir; ernaigthi aile cech lai. No baitsed, no phritchad, no chelebrad na tratha iarna corus. No <mls n="29b" unit="MS page"/> h-&iacute;dbrad corp <name type="nomen sacrum">Crist</name> &ampersir; a &fdot;uil. Do-bered sigen na crochi dar a agaid co b&aacute; c&eacute;t on trath co raile. ISin <num type="ordinal" value="1">c&eacute;tna</num> frithaire na h-&oacute;dchi no chanad <num value="100">c&eacute;t</num> salm &ampersir; do-gn&iacute;d <num value="200">.cc.</num> slechtain. Isin <sup resp="WS">&fdot;</sup>rithaire<pb n="44"/>
t&aacute;naise in usci uar. Isin <num type="ordinal" value="3">tress</num> frithaire i teo&iacute;r. In <num type="ordinal" value="4">cethrumad</num> for &uacute;ir luimm &ampersir; cloch f&oacute; chind &ampersir; culchi fliuch imbi. No ordned, no cosmad, no coisrecad, no bennachad, no h-iccad clamu ocus dallu &ampersir; baccachu &ampersir; bodra &ampersir; amlabru &ampersir; &aacute;es cecha t&eacute;dma archena. No indarbud demnu no t&oacute;d&uacute;scad marbu.</p>
</div1>
<div1 n="104" type="paragraph">
<p>O thanic tra cusna de denchu do <ps><fn>Patraic</fn></ps> dia m-boi oc <pn>Sabull</pn> h-i <pn>Mag Inis</pn> h-i <pn>Crich Ulad</pn>. Tic forconair do <pn type="monastery">Ard Macha</pn> co m-bad ind at-belad. At-ch&iacute; in munn&iacute; for lassad ar a ch&iacute;nd &ampersir; ni loisced in teni in muine, ocus <ps><fn>Uictor</fn></ps> aingel ica acallaim-sium ass. <frn lang="la">Ut dixit</frn> friss:

<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>Ni dechais do <pn type="monastery">Ard Macha</pn></l>
<l>vair do-rarngertais</l>
<l>do maccu <ps><fn>Trechim</fn></ps></l>
<l>co m-bad accu th' esergi.</l>
</lg>
</body>
</text>

<frn lang="la">Tunc dixit <ps><fn>Patricius</fn></ps></frn>:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>Ma&iacute;d sund bes m' esergi</l>
<l><pn type="monastery">Ard Macha</pn> mo chell</l>
<l>nilem comus mo &sdot;&aacute;ire</l>
<l>is i in d&aacute;ire choitchend.</l>
</lg>
</body>
</text>

<frn lang="la">Dixit <ps><fn>Patricius</fn></ps></frn>:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l><pn type="monastery">Ard Macha</pn> no charaind-si</l>
<l>inmain treb inmain tulach</l>
<l>d&uacute; cus-tathig m' anim-si,</l>
<l>bid f&aacute;s <ps><fn>Emain</fn></ps> na curad.</l>
</lg>
</body>
</text>
<frn lang="la">Dixit angelus</frn>:
<text type="poem">
<body>
<lg n="1" type="quatrain">
<l>Uair is sunna th' esergi</l>
<l>rot-bia ni bus &fdot;err</l>
<l><pn>Eriu</pn> uli o ind co fond</l>
<l><pn type="monastery">Ard Macha</pn> do chell.</l>
</lg>
</body>
</text>
.i. <q>do rath &ampersir; t' ordan &ampersir; t' oirechus i n-<pn type="monastery">Ard Macha</pn></q>, ol in t-aingel, <q>cid s&uacute;nd bess t' esergi.</q></p>
</div1>
<div1 n="105" type="paragraph">
<p>Ro &fdot;a&iacute;d <ps><fn>Patraic</fn></ps> a spirut iar sin &ampersir; ro gab comaind &ampersir; sacarbaic do laim <ps><fn>Tassaig</fn></ps> escuip, iar m-breith bvada &ampersir; coscair lais do domun ocus demun &ampersir; dualchib. &ampersir; ro &fdot;&aacute;id a spirut cusin <name type="nomen sacrum">Coimdid</name> dia n-dernai fognam &ampersir; m&iacute;ltnidecht isna talmantaib.</p>
</div1>
<div1 n="106" type="paragraph">
<p>Toet sl&oacute;g m&oacute;r do aingliu nime dia <sup resp="WS">&fdot;</sup>restul co sollsi mair, conid iat-sin ro chometsat in corp isin oidche-sin. Co cualatar sruthi <pn>Erenn</pn> clascetul na n-aingel isin oidche-sin. Tancatar sruthi <pn>Erenn</pn> <num value="12">.x&iacute;&iacute;.</num> aidchi co salmu &ampersir; imannaib, &ampersir; ni thesta forru in t-&sdot;ollsi nach in bolad angelacda. Acht b&oacute;i isin t&iacute;r uli co cend m-bliadne.</p>
</div1>
<div1 n="107" type="paragraph">
<p>Ro as cosnam mor etir <on>Airgiallu</on> &ampersir; <on>Ulltu</on> imon corp, co n-eracht gabul fairrge etarru co na marba cach dib a cele. <corr resp="WS">At-conaicset</corr><pb n="46"/></p>
<p>indsin airrthiur <num value="2">da</num> dam allaid rempu co fhen etarru &ampersir; in corp and. Tancatar rempu co <pn type="monastery">Ard Machai</pn> &ampersir; roptar budig do <name type="nomen sacrum">Dia</name>.</p>
</div1>
<div1 n="108" type="paragraph">
<p>Ro adnacht tra <ps><fn>Patraic</fn></ps> co n-anoir &ampersir; ormitin, co fhertaib &ampersir; mirbuli <corr resp="WS" sic="cechlathidib">cecha lathidib</corr> h-i <pn>Dun Lethglassi</pn>.</p>
</div1>
<div1 n="109" type="paragraph">
<p>Ocus cid mor a anoir co l&eacute;icc fia d&oacute;<sup resp="WS">i</sup>nib, bid mou a anoir i n-dail br&aacute;tha, du i m-bia amal cech pr&iacute;m-aspol oc brethemnacht for <on>firu Erenn</on> dia ro phritchustar conid andsin tatnigfess amal gr&eacute;in, i n-oentaid noem &ampersir; noem-og in domain. I n-oentaid uasal-athrach &ampersir; &fdot;atha. I n-oentaid aspol &ampersir; descipul <name type="nomen sacrum">&Iacute;su Crist meic D&eacute;</name> bii. I n-oentaid <num value="2">.ix.</num> n-grad nime na tarmdechutar. I n-oentaid doenachta <name type="nomen sacrum">Meic De</name>. Isin oentaid is uaisle andas cech oentu. I n-oentaid na <name type="nomen sacrum">noem-tr&iacute;noti</name> vaisle oirmit<sup resp="WS">n</sup>igi, <name type="nomen sacrum">Athair</name> &ampersir; <name type="nomen sacrum">Mac</name> &ampersir; <name type="nomen sacrum">Spirut N&oacute;eb</name>.</p>
</div1>
<div1 n="110" type="paragraph">
<p>Alim tr&oacute;caire &ndot;-<name type="nomen sacrum">D&eacute;</name> tria impide <ps><fn>Patraic</fn></ps>. Ro issam uli i n-oentaid-sin, ro sairillem, ro saitreuam.</p>
<closer><frn lang="la">In saecula saeculorum</frn>. Amen.</closer>
</div1>
</div0>
</body>
</text>
</TEI.2>
