]> The Colloquy between Fintan and the Hawk of Achill An electronic edition Unknown Kuno Meyer Electronic edition compiled by Ivonne Tummers University College, Cork Professor Marianne McDonald via the CURIA Project. First draft, revised and corrected. Proof corrections by Philip Irwin Donnchadh Ó Corráin Ivonne Tummers 2 489 CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork
College Road, Cork, Ireland
1996 CELT online at University College, Cork, Ireland. G109001

Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.

 Manuscript sources London, British Library, MS Egerton 1782, 47a1-49b1 (see Catalogue of Manuscripts in the British Museum by Robin Flower, vol. 2 (London 1926). Dublin, Royal Irish Academy, MS 1134, 25 (olim 23 E 29 olim Book of Fermoy: see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 25, 3091)). Dublin, Royal Irish Academy, MS 12, 144 (olim 23 G 12: see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 1, 58)). Editions Kuno Meyer, The colloquy between Fintan and the Hawk of Achill, Anecdota 1 (1907), 24-39. Sources, comment on the text, and secondary literature Lebor na hUidre 120 b 30 (RIA MS 1229 (olim 23 E 25)). Eugene O'Curry, On the Manners and Customs of the Ancient Irish, ed. W. K. Sullivan, vol. 3 (London: Williams & Norgate 1873), p.59. Whitley Stokes, Lives of the Saints from the Book of Lismore (Oxford: Clarendon 1890), xxv. Eleanor Hull, The Hawk of Achill or the Legend of the Oldest Animals, Folklore 43/4 (December 1932) 376–409. The edition used in the digital edition Kuno Meyer The colloquy between Fintan and the Hawk of Achill Anecdota Halle/Saale Max Niemeyer 1 1907 24–39

CELT: Corpus of Electronic Texts

All the editorial text has been retained.

Text has been checked, proof-read and parsed using NSGMLS.

The electronic text represents the edited text. Compound words have been hyphenated after CELT practice.

There are no quotations. Where there are verse conversation the speeches of the participants are tagged sp.

There are no soft hyphens.

div0=the poem. Metrical lines and quatrains are marked and numbered.

Names of persons (given names), and places are not tagged. Terms for cultural and social roles are not tagged.

The n attribute of each text in this corpus carries a unique identifying number for the whole text.

The title of the text is held as the first head element within each text.

div0 is reserved for the text (whether in one volume or many).

The numbered lines provide a canonical reference.

 By an unknown clerical writer 750-900 Whole text is in Old Irish. Witness list and title are in English. mythology poetry medieval colloquy 2008-09-30 Beatrix Färber ed. Keywords added; file validated. 2008-07-23 Beatrix Färber ed. Value of div0 "type" attribute modified, content of 'langUsage' revised, encoding of titles modified. 2005-08-25 Julianne Nyhan ed. Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion 2005-08-04T15:35:18+0100 Peter Flynn ed. Converted to XML 1997-09-15 Margaret Lantry ed. Header modified; file parsed using SGMLS. 1997-08-29 Margaret Lantry ed. Header created; text parsed using SGMLS. 1996-09-20 Philip Irwin ed. Text proofed. 1996-08-23 Mavis Cournane ed. Text parsed using SGMLS. 1996-08-22 Donnchadh Ó Corráin ed. Word-segmentation applied; markup corrected. 1996-08-14 Ivonne Tummers ed. Text proofed and structural markup inserted. 1992 Assistants data capture Text captured by scanning.
London, British Library, MS Egerton 1782, 47a1-49b1 Dublin, Royal Irish Academy, Book of Fermoy, page 25 Dublin, Royal Irish Academy, MS 23 G 12, page 144
The Colloquy between Fintan and the Hawk of Achill Fintan Arsaidh sin, a eoúin Accla innis dúinn adbur t' echtra atá accam co séghda h' accallam a hénbérla In t-én Gé thusu nochu n-óg ort is fada ó do cháel do chorp i n-Dún Tulchu fa ticc muir a &Fdot;inntain, a &fdot;ir eóluigh Fintan Mó iss ínganta mo beth beó táinic ar mo chraidhe ceó cumha Rois Gredha 'gum roinn mó rom-chráidh aidhedh Illainn A eóin a h-Accuill na b-&fdot;ían atú ar tí t'&fdot;aicsina ríam arnat &fdot;aiccsin abair rinn ca cúis fa n-adhrai d' Accaill In t-én Soillsi a h-aeóir caoimi a cúan tess a fidbaidhe nach fúar torthaighe a sealg sáire a sreab ocus úaignighe a hinber A &Fdot;inntain ní rabu ríam áen-adhaigh i n-Accaill tíar nach fuighinn mo ⋅áith lem threóir d' íascc iss d' &fdot;íaduch is d' ois&fdot;eóil A micc Bóchra in bérla báin ó ráinic ar chóir chomhráidh ar grádh Íssu innis dam do thaidhecht is do ⋅áeghal Fintan Mo ⋅áeghul roimh dhílinn duib cúig bliadhna déc do bliadhnuib tug Día tar éis dílinn damh cúig cét cúig míli bliadhan Fúarus-sa tuilliudh a eóin adhbar damh beth am ⋅enóir deich cét bliadhan damh mar sain adhbhur dom áeis beith arsaidh. Ars. A h-seabuicc a h-Accuill úair ber-si bennachtain is búaidh ón lo ro ghenis a h-uigh abair nuimhir do h-sáeghuil In t-én Inann sáeghal damh is duid a &Fdot;inntain mheic Bóchra buicc cert-inann ré ní fáth fill inann degháes iar ndílind. A &Fdot;inntain mheic Bóchra báin os tussa in fili 'san fáidh innis dúinn gan chairde anuis na h-uilc is aidhble &fdot;úaruis Fintan Díth Illuinn aidhedh mo mhacc bás Cesra co n-gili glacc mó rom-chráidh ó sin immach m' adhaigh ar Ess Rúaidh rónach Ar ndíth Ladra is Bethadh binn ar n-dubhdortadh don dílinn rom-chuir in Coimdhe dom chrádh h-i richt égne ar gach n-úarán Fa gairit limm beth ar Bóinn ar toidhecht dom dar muir móir ar Búais ar Banna ar Bru duinn ar Succu ar Súir ar Sinainn Ar Sláine is ar Life thoir ar Maigh 's ar Ethne &fdot;indgloin ar Múaidh ar Modhuirn ar Muir ar Soláin ar Láigh ar Leamhuin Ar Sinuinn ar Dáeil 's ar Duibh ar Sligech 's ar sruth Munuidh gu ticcinn gan lén ille go hess inbir na hÉrne Adhaigh dhamh ar in tuinn túaidh ocus mé ar Ess rónach Rúaidh ní fúarus adhaigh mar sain ó thús co deiredh domain Nír &fdot;étus anadh fon ess berim léim nirb é mo les ticc in t-aighredh mur ghlain n-guirmm etromm is Ess meic Modhuirn Tic préchán a h-Accuill úair ós cionn inbir Essa Rúaidh ní biu 'ca chelt cidh fáth rúin do &fdot;úadhaigh leis mo leth⋅úil Goll Essa Rúaid do lean dím ón adhaigh-sin borb a brígh atú gan mo t⋅úil ó h-soín nem-ingnadh dúinn beith arsaid. Ars. In t-én Is misi do ⋅luig do ⋅úil a &Fdot;intain in aicnidh úir is mé in seabac líath co ladh bís a coim Accla m' óenar Fintan Massa thusa sin gidh sáeb d' &fdot;ácbuis mé co cíamair cáech atá i ndliged 's a n-dúla ícc rimm éruicc m' én⋅úla In t-én Éraicc bec do-béruinn duit a &Fdot;inntain mheic Bóchra buig in áe-n⋅úil-sin h-it chinn chrín prap do ⋅luigfinn am óenmír Fintan Searb a cana a mir-eóin móir binne cach fethim co fóill do-ghén-su osa mé is míne comrádh ar mo choimdíne Cúig cét bliadhan dam-sa am gholl am égni tháeib-leaphur thromm ar lochaib ar aibnib sain ar gach muir saidhbir sruth-ghlain Cóeca bliadhan mé amm ilar tercc éun do dénad minadh, iss cét bliadhan damh fa muirn am séghdha h-seabaic h-súl-ghuirm Gur mithidh le rígh n-gréne mo chur am richt budhéine ca fuighinn ní bud fiú sain acht cé tú indiu co harsaidh. Ars. Ó ré &Sdot;láinghe mheic Dhela cét-rígh Fódla fúair fledha co linn Láeghuiri mheic Néill co toidhecht Phátruic phenn-réidh Is mé fa hairdbrethim binn da gach rígh dar' ghab h-Érinn mé do roinn gach crích co cain accu gan &fdot;ích gan &fdot;ogail Trí chét bliadhan gan temeal óigi m' áisse fa dheriuth re linn mo dalta gan táir Illainn sgíamaigh mheic Sgannláin Gan temheal choidhchi ar mo chuirm nír sgar mo macrad ré muirn cách aca n-díl riam a m-brugh gan chrínadh criadh ná chomluth Beg co bás Illainn gach ní min gach díth gur cláechlódh lí crín anocht mo chalann chain fír a canam, cid arsaid. Ars. A eóin, is arsaidh do chlúmh ó dho léiges rit mo rún inniss dúinni tré rechtaibh blogh ale dott imthechtaib In t-én Atá accom duit uile a mheic Bóchra barr-buidhe fiss gach catha cenn a ceand da tucodh i n-iath Hérenn A cath Muighi Turith thiar h-i Cunga nír chlódh mo chiall do bídh a mheic ger mhór in ail fuil do chlainne fam chrobaib Ann torchair do dá mac dég 'ga faigsin adhbul in béd do chognus da gach géig úir lám nó leth=choss nó leth- ⋅úil Do-chúadhus turus budh sía assin Chunga nertmur níadh i n-deguidh Eochaidh mic Eircc co Tráigh n-Eóthuili n-oirdheircc Tar éis uisci d' ól don rígh turus nachar búadach brígh do chomthuit issin chath chrúaid iss clann Nemidh co nert-búaidh Ar n-inntódh chum in chatha doconncus ní réim ratha ó Chunga co Sruthair sair lán do chorpaib 'na cossair Ar n-dul damh a mescc ind áir do-chím dom leth-táeib an láim fainne don derg-ór mar &fdot;uil fa gach énmér da méraib A l-láechdacht fa lór a mét iss mairg dar gerradh in ghég a cáeimhe 's a fad 's a fedh derge ocus áille a h-ingean Muinchille sreabnaidhe sróill is muinchille inair óir do bí uimpi ar a muin-sin fedh na láime don lúirig Tógbaim hí 's nírb fann in treóir in lám itir &fdot;uil is &fdot;eóil berim lim fa h-anba in fedh go Druim Ibair na n-inber Lám Núadhat do &fdot;úarus ann airdrígh Thúaithe Dé Danann, secht m-bliadhna di a n-adhba m' én ac sin a &Fdot;intain ursgél Do-gheib muicith Núadhat náir beriss co Carnn Lámha in láimh is trithe do thuitsit tair. Miach is Oirmedh gérb easbaid Deich mbliadhna fichet ro fess ó chath Muighe Tuired thess co cath Muighe Tuirith thúaid ar' thuit Balur in mór-⋅lúaigh Ar n-díth &Fdot;omóruch in áigh uch rob í in t-sáimrighe ⋅áim gan chreich gan ghalur gan ghuin gan &fdot;úath gan &fdot;eall gan &fdot;ingail Ó Muigh Cétni itir dá choill gu Céis cráeb-thorthuigh Coruinn dob imda grecho gábaidh ó armmuib in Illdhánaigh A n-diaidh meicc Ethne na n-armm fa h-imda brain-éun iss badhb do bo mana crimb chnáma táeph re Lugh na láech-lámha Nochu n-&fdot;acco missi riam thair ná thúaidh ná thess ná thiar 's nochu chúala láech mar Lugh ón laithiu ro ghein Ádhumh Fada lim-so la toghu mór in sgéul glacc na gonu a h-aithle mic Guill dá ghuin atát na fuinn gu harsaidh. Ars. Fintan Is mór m'&fdot;ala rit ann sin a eóin a h-innsi in &fdot;iadaig crimm corp mo chlainne nár thaiss leth mo ruiscc ríghdo rinn-glaiss Budh hé h'ícc'sa &ndot;gním nách gar mádh táesca dhuit iná dham mana biad fo thalmain thinn soimmled do chuirp gan choicill In t-én Inniss a úa Láim&fdot;iach láin ar do bhréthir ar do bháigh imthúsa Míledh don muigh is a chlainne 'na dheghuidh. Fintan Trícha mac ocus dá mac ac Mílid co &ndot;-gile &ndot;-glacc ní ráinic díb demin linn acht óen⋅eiser co h-Éirinn Ar tocht a h-Espáin in áigh ochtur derbráithrech don dháim do báidedh h-Ír is Dunn dil ar muir úathmuir ilpíastaigh Do thuccsat cath Tailltin tall maróen is Túatha Dé Dhanann 'ar n-díth clainni Cermuit crúaidh le clannuib Míled mong-rúaid Do roinnsit Banbha gan brón Émer ocus Érimón co tánaic úabur a m-ban bliadhain gan chreich gan chogadh Do ráidh ben Éirimóin na cath mun budh le druimm cáein Cesrach Druimm Bethi Druim b-Fingin finn nach biath áen-oidhchi i n-Érinn Ainm dílis gacha druimmni budh búan am chridhe a chuimni Tír Maine is Cnoc Medha mór is Cenn Mara gan cláechlódh Torchuir Émear anba in fer le h-Érimón mac Míled fúair a Túaith Ghéisil a ghuin 'sa maitin ar Muigh Smerthuin Ó Éremón anba in rath co Conuing meann m-boc-&fdot;oclach do bí Ére 'na tuinn técht gan olcc gan &fdot;eall gan ainécht Do bámar lá hi Temraig thoir re tóeb Echach tind tolccoigh a Múr Tea i n-aitreb thair rissi n-abur tra Temair Glúaisis Conuing a Temraigh ocus a ⋅lúaigh 'na lenmain co h-áenuch Dromma Léith láin maithi Midhe 'na mhór-dháil Mar do bhámar i n-Druimm Léith slúaigh Innsi Fáil fir nár tréith co facamar in fer mór cucuinn ag techt 'nar tinól Beirt ghlé-gheal mun gillu mór sí arna h-úaim ule d' ór do &fdot;aluigh oirn in gréin &ndot;-glain a sgáile ac tocht co Temraigh Cráeb thoruidh i l-láim in láeich maith a boludh glan re gáeith do bí ar in cráeib-sin chena cnái ublu ocus áirnedha Dergbuidhe nán t-ór a &fdot;olt gile ná cubur a chorp iss h-é iss áille at-chonnucc ann da táinicc i n-íath h-Éreann Suidhiss accuinn amra in rádh ticcmait ule da ghnúis grádh laphruiss re Conaing na cath assin bérla glan ghrécach Cé thussa a láeich iss lór mét laphrus bérla na fer n-Grécc inniss dúinn co fír a bus ca tír a &fdot;uil t' urradhus Is missi Tréfuil&ndot;gidh trén a airdrígh nime na néll iss ass tánagus anair a parrthus a purt Ádhaimh Uidhe is faite ná sin síar nochon tairinn go gnáth-ghrían nochon &fdot;uil feronn ná fód táeb thíar do Dún Mo Cháemóg Do ⋅iublus-sa in cruinne ó tháeb leabhar gach thuinne nochur &fdot;ácbus treab ná tonn acht in tír si gan todholl Don doman iss tairsech tair parrthus port chlainne hÁdhaim tairrsech talman tíar ón tuinn Iniss Glúair baile Brénuinn Do ráidh Conuing fa rádh gann nochon &fdot;étfamaeis t' &fdot;ula&ndot;g ar romét do ⋅átha thair a Thré&fdot;uilngid trén-&fdot;oclaig Do ráidh Tré&fdot;uilngid na tráth ni beg limm do biadh gu bráth balad mo chráibi cáimhe gach n-énlá 's gach n-énaidhche An chráeb-so at-chíthi im láim sásadh d'&fdot;eruib h-í 's do mnáib fóirid a búadha gin ghus fúacht iss íta iss occurus Da caithea iss t' agaid fathúaid torad in chraind-si fo búaidh in t-arracht ghlacus h-í de téit a n-óicce assa h-aithle Da caithea iss t' agaid budess torad in chrainn-si fo mess ní h-egail duit galar drenn i céin mairius in draigheann Trí lá dó hi Temraig na trét a comrádh bind nocho brég co táinic slúagh finn fuinidh hi n-óen-&fdot;echt da innsaighidh Ceilibhraiss d' &fdot;eruibh Fódla glúaissis na réim rochródha fágbais don chráib nar tír thall cnú is áirne is uball Meissi do thóguib in mess iss do chuiris é rem chress noco tairnicc limm a chur nochon &fdot;úair nech mo báeghul Cuirim-si na trí toraidh táinic chucuind d' ar cobair Eó Rossa cráeb Mughna móir bile Tortan in trom-⋅lóigh Ac sin duit a h-sebuic h-suairc sgél bec comuinn ar do chúairt ar in máil-&fdot;inn &ndot;-gel-bláith n- glain mun senráith áibinn arsaidh. Ars. In t-én A &Fdot;inntoin mic Bóchna báin ber-si bennachtain co m-báigh gacha &fdot;úarus dod ⋅áeire budh sgél do chinn chummaéine A n-aimsir Chonchobair chaéim fa mór m' allud ocus m' aéib ac sibul chnocc ocus glenn fam rí ar énlaith Érenn Ar tháibleóir Trágha Bale tarrla m' úid ocus m' aire fer cúarta gacha cúaine Cúchulainn na Cráebrúaide An úair do thuit 'sa mebail Cú Rúi rí Clainne Deghuidh do chaithius mo ⋅áith da &fdot;uil arna thuitimm 'san imghuin An úair do thuit Garb mac Sdairn leisin Choin do bíathad baidhb dá ⋅úil in Grégaig co n- gnái do chaithius a tús degh-lái Menicc fúarus feóil is faidhb ó Náissi fa nimnech airmm nír chaithius a &fdot;eóil ná a &fdot;uil ar a &fdot;eabus a n-imghuin Tarrla chucum-sa cenn Cet tar éis a ghona 's a ghlecc do bud grimm dásachtach dhamh tarmmuirt a ⋅úil mo thachtadh Do chaithius fa h-anba a mét corpán Monodhair meic Cécht fúarus mór corp druimm ar dhruimm ó láim choscuraig Chonuill Ó deabuigh nocha dechuith in gcén ro búi 'na bethaid do bídh na h-aibni lán d' &fdot;uil ón Chúlglaiss Chonaill Chernaig Fa hé in mílid 'sa mét móir Fergus roghasta mac Róigh fer comlainn cét crúaid a ghal ó faghuinn feóil is fulrad Fa mana glíadh iss gábaidh a n-diaigh in t-⋅lúaigh ar Tánuidh lór a déne 's a demne breisslech Muighe Murthemne Tar éis ar marb Cú na cles. nír sguir gur cirrbad a chnes do bí a agaid lán da &fdot;uil 's a dhruimm re cairthe in chumpuir Tánac ós cinn in churad ocus a drech ar n-dubad d' ithi a ⋅úla nír thoisc áigh crumaim mo chend 'sa chongháir Mothaighis mé ar a agaid tógbais súas in láim lagaig cuiris a chletín curad trem cholainn don chéttulad Berim-si eteall angbaid co h-Inis Géidh dar glennmuir tairr&ndot;gim assamm borb an brígh crann crúaid-righin in chletín Anaidh am cholainn in cenn mo chraidhe do chráidh go tend co slán ní fuilimm ó h-soin 's ní cheilim ótú arsaid. Arsaid sin. Mé do marb mór na sgéla óenchorr do bí ar Muigh Léna ocus ilar Droma Bricc do thuit lim 'san áth oirdirc Mé do marb súaircc in sére énchorr Innsi guirm Géidhe iss mé do choguin fam chír dá én lán-méthi Léithín Is mé do marb ríghda in rúaig Dubchosach seng Slébe Fúait lon Droma Seghsa na sreb fúair bás i crobaib m' ingean Re linn Logha láech gan lén do-berinn co hadhba m' én am chrobaib síar gan sínedh cuirp curadh nó cathmíledh I ré Iúghaine co m-búaid dam-sa ro budh croib-nert crúaid tar gach gort is tar gach n-glinn torc na bliadna do-berinn Re linn Chuinn Chétchathaig cháim fa mór m' allud ocus m' áib do-berinn lim a cíana báethán lúath na leth-bliadna I n-aimsir Chormaic meic Airt dam-sa fa feidm fuillmech failc do thógbuinn in muc nó in banb co h-eturuhasach aggarb Do ⋅írinn Midhe co l-lí resiu do-chúaid sair Dathí da gach táib do Themraig tair i l-lenmuin in láeigh allaidh Ar n-arrsugud dhamh 'na dhiaigh fúarus gábud ocus gliaid do bí mire a cuirr chíamair i n-aimsir Néill Nóigíallaig A reimes Diarmata duinn meic Fergusa meic Cherbuill do-nínn scíth fa chorp in luin fo thrí ocus fo chethuir D' éis gach gnímraid ar gach gort 'sa fúarus d' ág ocus d' olc is uime tánac anair re h-aghaidh h' o&ndot;gtha a Fintain Ac sút misi ac imthecht úait a &Fdot;intain co h-Accaill úair sír-si lóghadh ar Dia damh amárach ticc mo h-saeghal Fintan Ná bíth uaman ort a eóin ammárach bud maith do threóir biaid th' anum ar neam na néll dochan aingel mar ursgél Rachaid misi a n-dáil éga isin laithi chóir chétna is mé Fintan fial rus-fail tar éis na fían co h-arsaid. Arsaid sin. Creidim do Chríst nocha chél do airdrígh nimi na néll triath nembras na &fdot;ód rod-fail dhealbus gach óg 'gach arsaid. Arsaid sin.