Annals of Loch Cé

]> Annals of Loch Cé [A.D.1014-1590] An electronic edition William M. Hennessy Electronic edition compiled by Donnchadh Ó Corráin University College Cork. Professor Marianne McDonald via the CELT Project. Second draft. Proof corrections by Stephen Beechinor Philip T. Irwin 99000 CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College Cork

College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt

2002 CELT online at University College, Cork, Ireland. G100010A

Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.

Manuscript sources. (i) Dublin, Trinity College Library, 1293 olim H. 1. 19; vellum and some paper; s. xvi 2 (AD 1588); scribe Philip Badley [Ó Duibhgeannáin?], Dubthach [Ó Duibhgeannáin], Conaire (son of Maurice) [Ó Duibhgeannáin and others; patron Brian Mac Diarmata (died 1592) of Carraig Meic Diarmata on Loch Cé, near Boyle, lord of Mag Luirg, whose hand appears in some entries. Annals from 1014 to 1571 (ends imperfect) with lacunae from 1138 to 1170, and from 1316 to 1384. (ii) London, British Library, Additional 4792; vellum and paper; xvi 2; scribes Brian Mac Diarmata and others. Annals from 1568 to 1590. Editions W. M. Hennessy (ed. & trans.) The Annals of Loch Cé, RS 54, 2 vols. (London, 1871; rep. Dublin, 1939). In Hennessy's printed text the lacuna from 1315 to 1378 is supplied from the Annals of Connacht (which see). Gearóid Mac Niocaill, Annála Uladh agus Annála Locha Cé, 1014-1220, Galvia 6 (1959) 337-340 [Parallel text of the prima manu entries from MSS TCD H 1 8 and TCL 1293]. Literature Trinity College Library Ir Cat 84. British Library Cat i 21. J. H. Todd, 'On the Annals of Kilronan or Book of the O'Duigenans' Proc Roy Ir Acad 1 (1836) 22-7. Eugene O'Curry, Lectures on the manuscript materials of ancient Irish history (Dublin, 1861; repr. Dublin, 1878 & 1995) 93-107. Paul Walsh (review of Hennessy, Annals of Loch Cé) J Galway Archaeol Hist Soc 19 (1940) 102-104. Paul Walsh, 'The Annals of Loch Cé', Ir Ecclesiast Rec 5th ser., 56 (1940) 113-22, repr. (in part) in Paul Walsh, Irish men of learning (Dublin, 1947) 15-24. Séamus Ó Ceallaigh (review of Hennessy, Annals of Loch Cé) Studies (Dublin) 29 (1940) 474-75. S. Pender (review of Hennessy, Annals of Loch Cé) J Cork Hist Archaeol Soc 45 (1940) 144-45. Paul Walsh (review of Hennessy, Annals of Loch Cé) J Galway Archaeol Hist Soc 19 (1940/41) 102-104. R. Dudley Edwards (review of Hennessy, Annals of Loch Cé) Ir Hist Stud 2 (1940/41) 334-35; . Michael Duignan (review of Hennessy, Annals of Loch Cé) Éigse 3 (1941/42) 227-28. Aubrey Gwynn, 'The Annals of Connacht and the abbey of Cong', Journal of the Galway Archaeological and Historical Society 27 (1956/57) 1-9. Gearóid Mac Niocaill, 'Annála Uladh agus Annála Locha Cé, 1014-1220' Galvia 6 (1959) 18-25. Gearóid Mac Niocaill, The medieval Irish annals (Dublin, 1975) esp. 29-30. B. W. O'Dwyer, 'The Annals of Connacht and Loch Cé, and the monasteries of Boyle and Holy Trinity', Proc Roy Ir Acad (C) 72 (1972) 83-101. Bernadette Cunningham; Raymond Gillespie, 'Englishmen in sixteenth-century Irish annals', Irish Economic and Social History 17 (1990) 5-21. Daniel P. Mc Carthy, on his website at http://www.cs.tcd.ie/misc/kronos/chronology/synchronisms/annals-chron.htm offers comprehensive information on two traditions of dating used in the Irish Annals, together with two ancillary articles, 'Chronological synchronisation of the Irish annals', and 'Collation of the Irish regnal canon'. Daniel P. Mc Carthy, The Irish Annals: their genesis, evolution and history (Dublin 2008). The edition used in the digital edition The Annals of Loch Cé. A Chronicle of Irish Affairs from A.D. 1014 to A.D. 1590. Edited, with a translation, by William M. Hennessy, M.R.I.A. Published by the Authority of the Lords Commissioners of Her Majesty's treasury under the Direction of the Master of the Rolls. Vol.I William M. Hennessy First edition lix + 653 pages Longman & Co., Trübner & Co., Paternoster Row; Parker & Co, Oxford; Macmillan & Co., Cambridge; A. & C. Black, Edinburgh; A. Thom, Dublin. Oxford/Cambridge/Edinburgh/Dublin 1871

CELT: Corpus of Electronic Texts.

Text represents even pages 2–652.

Text has been proof-read twice and parsed using NSGMLS.

The electronic text represents the edited text. Compound words, however, are hyphenated after CELT practice. In the case of lenition by point, f and s so lenited are rendered fh and sh. In the electronic edition Kl. represents Kl. with a stroke of the hardcopy edition; the superscript o in Latin ordinal numbers of the hardcopy edition has silently been omitted.

There are no quotations.

Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break or line-break, the break is marked after the completion of hyphenated word and punctuation mark.

div0=the body of annals; div1 represents the individual annal (i.e. the entries for one year); div2 represents the individual entry in a given annal. Passages of verse occurring within paragraphs are treated as embedded texts; stanzas are marked LG, and metrical lines are marked L. Page-breaks and line-breaks are marked.

Names of persons (given names), and places are not tagged. Terms for cultural and social roles are not tagged. Such tagging is envisaged in a future electronic edition. Latin words and passages are tagged FRN lang="la".

By unknown Irish monastic scholars. Text is in Early Modern Irish. A portion of the text is in Latin. histor prose annals medieval 2008-09-26 Beatrix Färber ed. Keywords added; file validated. 2005-08-25 Julianne Nyhan ed. Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion 2005-08-04T15:15:55+0100 Peter Flynn ed. Converted to XML 2005-04-13 Beatrix Färber ed. Additions to bibliography and new wordcount made. 2003-01-14 Beatrix Färber; Ruth Murphy ed. Minor corrections to file; HTML file created. 2002-09-25 Beatrix Färber ed. Updated bibliography integrated. 2002-08-28 Julianne Nyhan ed. Minor editorial changes to file. 2002-06-11 Ruth Murphy ed. Rest of hyphenation checked. 2001-08-21 Beatrix Färber ed. Bibliography inserted, poems marked up, markup of Latin phrases; hyphenation checked to year 1314. 2001-06-12 Beatrix Färber ed. Date values inserted; file reparsed. Hyphenation checked up to year 1290. 2001-04-18 Beatrix Färber ed. File parsed using NSGMLS; HTML file created. 2001-04-01 Stephen Beechinor ed. Structural markup applied where missing, especially from entry 1237.14 onwards and second proofing from same entry. 2001-26-02 Beatrix Färber ed. Header created. 1997 Donnchadh Ó Corráin ed. Structural markup and line numbering applied. 1996-07 Philip Irwin ed. Corrections entered. 1996 Patricia Kelly ed. Proof corrections on hard-copy. pre 1994 Students at the CURIA Project ed. Text captured. Annala Locha Cé

Kl. Ináir for aoíne, ui. xx. L.; xu.; ceithre bliadna x. &ersir; mile aoís an Tigerna in tan sin.

Slúaighedh lá mac Amhlaoíbh &ersir; lá Máol Mórdha, &ersir; Galla, &ersir; Laighne, a Midhe &ersir; a m-Breghaibh, &ersir; iársin go termann Féichín, go ruccsat bú díarmhidhe &ersir; broide adbal leó.

Féil Grighóir ría n-Inid is in bhliadhoin-si, &ersir; mioncháisc a samhradh, ionnus na h-aicheis ó chéin mháir.

Mór-thionól fher Muman &ersir; Midhe, &ersir; deiscert Connacht lá m-Brían m-Bóromha mac Cinnéidigh .i. rí Ereann, for Ghallaibh Atha Clíath, &ersir; for Laighnaibh, día t-tabhairt fó a réir amail dus-fucc ríamh, ór ro aghain &ersir; ró áirdéirigh cogadh comhfhúasmadach etir Brían &ersir; Ghallaibh Atha Clíath, &ersir; Laighnibh, an tan-sin. sin. Gabhais Brían longport ig Clúain Tarbh, i sen-Muigh Ealta, ré h-Ath Clíath atthúaidh. Nír bho bern báoghail aghaidh for Ath Clíath an ionbudh-sin; bá lámh i ned gríbhe aghaidh fair. Nír bho h-iomgabhail deabhtha, seoch ba chuingedhaibh gleithne &ersir; ughra móire saighin ar an sochroide do-rocht ann an ionbudh-sin, óir do-rochtatar ann tréin-fhir thoghaidhe &ersir; áirsighe innsi Bretan, ó Caóir Eabhroigh, &ersir; ó Caoír Eighist, &ersir; ó Caoír Goníath. Do-rúachtadar ann fós forgla ríogh &ersir; taoíseach, curadh &ersir; caith mhílidh, &ersir; láth n-goile, &ersir; trein-fir thúaiscert in domain, etir Dhubh-Lochlonnach &ersir; Fhionn-Lochlonnach, a sochraide &ersir; a m-báidh Ghall, go rabhadar a n-Ath Clíath ag mac Amhlaoíb, ag fritheólamh chogaidh &ersir; chathaighthe do Gaoídhealaibh. Do-rochtadar ann Síoghraidh Fionn &ersir; Síoghraidh Donn, dhá mhac Lothair íarla Innsi h-Orc, co slúaghaib Innsi h-Orc imaille friú. Do-rochtadar ann, imorro, slóigh dímhóra a h-Innsibh Gall, &ersir; a Manuinn, &ersir; as na Rennoib, &ersir; a Breathnoibh, &ersir; a Plémennoibh. Do-rúachtadar ann fós Brodar .i. íarla Caoíre Eabhroigh, go sluaghoibh dímhóra, &ersir; Uithir Dubh .i. mílidh ^Caoire Eighist, &ersir; Grisíne corad Pléimionnaibh, &ersir; Greisiam á Normannaibh. Do-rúachtadar ann, dono, míle láoch do Dhubh-Danaroibh dána, róithréna, ro chalma, go scíathoibh &ersir; go stargghaibh, &ersir; co lúirechoibh iomdha ó tháfinn leó. Ro bhádar ann, imorro, slóigh dhímhóra &ersir; gasradh óg allata Fine Gall, &ersir; na cendaighe tangadar a tíribh Franc, &ersir; a Sagsoibh, &ersir; a Bretoin, &ersir; Rómhán. Do-rúacht ann, dono, Máol Mórrdha mac Murchadha mic Finn .i. áirdrígh chúigedh Laighen; go ríoghaibh, go d-taoisechaibh, &ersir; go t-tréinfheroibh Laighen; go macáomhaibh, &ersir; go n-giollannraidh maráon riú isin sochraide chédna. Bá mór trá an sochraidhe &ersir; in tionól tánic ann. Bá bádhach &ersir; bá borrfadhach an choimhéirghe do-rónsat sunn .i. annradh &ersir; anghluinn Gall &ersir; Gaoídheal Laighen, an aghaidh chatha na Muimhnech, &ersir; do dhiongmháil docroide Bríain Bóromha dhióbh; conadh .ui. catha comhmóra coimhlíon na n-Danár .i. cath ag coimhéd an dúinidh allá astigh, &ersir; cúig catha ag lámhach i n-aghaidh na n-Gaoídhiol. Niór thionóil, imorro, Brían slóigh ináid sochraide i nd-aghaidh an mor-sluaighed-sin íarthair dhomain &ersir; Gall, acht Muimhnig amháin, &ersir; Moeil Shechlainn co b-feraibh Midhe; uair ni torrachtadar chuige Ulaidh, ináid Airghiallai, na Cinel n-Eogain, ina Cinel Conaill, ina Connachta, acht h-I Maine &ersir; h-I bFiacrach, &ersir; Cenel Oedha, uair nír bho maith annsin etir Brian &ersir; Tadhg an Eich Ghil, mac Cathail, mic Conchobair, rí Connacht. Conidh aire-sin ro erig Tadhc dul la Brian isin cath sin Cluana Tarbh. Ad-cí, imorro, Indeirghe mac Uradhain .i. gilla gradha do Brian, a n-aisling an aghaid riasan chath, senadh cleírech n-iomdha, indar lais, dochum an longpuirt, &ersir; síad ag cantain t-shailm-chedail &ersir; t-shaor-leighinn; &ersir; ro fiarfaid Indeirghe cia na cleirig. Sénán mac Geirrchinn sin,? ar na cleirigh. Cidh dus-fuc alle ó na eglais fein conicce so h-é, ol Indeirghe. Feich dlighes do Brian, ol an cleireach; da n-iarradh tánic sunn. Ro iocfaidis ris iga thigh, ol Indeirghe, ceinoch roichfedh lais a thocht sunn. Ammarach tig amm a n-iocad re Sénan, ol an clerech, &ersir; is eigin friss. Tiaghuid uadh iarsin. Indisses, imorro, Inderge do Brian ant aisling at-condairc, &ersir; bá messaide a menma lais a chluinsin. At-connairc, dna, Diarmaid .H. Corcrain .i. fer gradha Domnaill mic Diarmada, &ersir; ro boi-sium ag marbadh na n-Gall a n-Inis Cathaig aidhche aine Chasg, and aisling cedna do Brian, &ersir; seacht m-bliadna dhec ar xx riasan aidhche oeine sin inar marbad Brian ad-conncus ind aisling-sin. Tánic Oebinn, ingen Duinn Oilen, seal beg ria n-iarmeirge ind aidhche-sin, ó Shíd Craige Leithe, d' agallam Briain, gur innis do go d-tiotfadh arna bharach. Ro fhiarfaid Brian di cia dha macaib budh ri dha eis, &ersir; cia lín dibh no marbhfidhe isin cath imaroen risium. In ced-mac do ^{chídhfir is e} bus rí ar h-eisi, ar si. Conidh uime-sin ro chuir-sium fios ar cend Murchadha, co d-tiossad dia agallam ria g-cach sul ad-rissad an sluaig. Ni thánic Murchad ann con rus-gaibh a leine uime. Is annsin do-chluin Donnchadh meda Briain ag iomagallam re a gilla gradha, &ersir; nir an re a edach uile do ghabháil uime, acht tanic co h-oponn co tuc a lamh ar cuaille na h-imdhaide a raibhe an rí ina pupuill, gur fhiarfaid do Brian cidh do-ghenum; in ar na crechaib no raghadh, no isin longport no anfad. Adubairt Brian, imorro, ó dho tuc aithne ar ghuth n-Donnchada, uair rob olc lais a thorrachtuin chuige ar tus; is cuma lem, ar sé, cidh be ní do-néis, oir ni dot' iarradh ro bha. Tanic Donnchad, imorro, asin pupuill tria luinne iarsin, &ersir; do-rala Murchad dho i n-dorus na puiple, &ersir; ni tuc nech dhíbh taimhthech di aroile. O ro-siacht, imorro, Murchad co raibhe ag iomagallam re Brian, ro ráidh imorro Brian frís: eirg, ar sé, it leabaid co ti an la, &ersir; an ni ro bud mian lem-sa nir chedaigh Dia duit e. Ro bhuí trá gach michelmain a cinn a cheli doibh amhlaid sin no go tanic maiden an laoi cona lan-shoillsi .i. oeine Chasg. Is annsin ro cuired cath crodha comoirderc etorra dibhlinuib, da na frith indsamail a n-Erinn. Maighidh for Gallaib &ersir; for Laighnib a tossach, conros-dileghuid uile co leir, in quo bello cecidit ex aduersa caterua Gallorum, Maol Mordha mac Murchada, airdrigh Laigen, &ersir; Domhnall mac Fergaile, rí na b-Forthuath, &ersir; Brogharbhan mac Conchobhair, ri .H. b-Failghe. Cecidit uero a Gallis, Duphghall mac Amhlaibh, &ersir; Sighrud mac Lotair, iarla Insi h-Orc, &ersir; Gilla Ciaráin mac Glúin Iaruinn, rigdhamhna Gall, Uithir Dubh, &ersir;a Suairtghair, &ersir; Donnchad .H. h-Eruilbh, &ersir; Grissíne, &ersir; Luimne, &ersir; Amhlaibh mac Laghmainn, &ersir; Brodar .i. toissech na luingsi Lochlainne, qui occidit Brian, et se mile etir mharbad &ersir; badhad. Do-rorchuir ann, din, a b-frithghuin in chatha-sin ó Goeidhelaibh, Brian mac Ceindeidig mic Lorcain, airdrigh Goeidel Erenn &ersir; Gall Brettan, &ersir; August iarthair tuaiscert Eorpa uile, &ersir; a mac .i. Murchad, &ersir; a mac-sidhe .i. Toirrdhelbach mac Murchada, &ersir; Conaing mac Duinn Cuan, mic Ceindeidigh, ridhamhna Muman, &ersir; Mothla mac Domhnaill, mic Faolain, rí na n-Déisi Muman; Eochaidh mac Dunadhaigh, &ersir; Niall mac Cuinn, &ersir; Cu Dhuiligh mac Ceinnedigh, tri coeimte Briain; &ersir; Tadhc mac Murchada h-I Ceallaigh, ri .H. Maine; Moel Ruanaidh .H. h-Eidhin, ri Eighne; Geibhendach .H. Dubhagain, rí Fera Mhaighe, &ersir; mac Bethaid mic Muireghaigh Chloein, rí Ciarraighe Luacra, &ersir; Domhnall mac Diarmada, ri Corca Baiscinn; Sgannlan mac Cathail, rí Eoghanachta Loca Léin, &ersir; Domnall mac Eimhín mic Cuinnigh Mhóir, mórmhaor Mair i n-Albain, et alii multi nobiles. Is ann boi an t-airdrigh .i. Brian mac Ceinneidigh, &ersir; Conaing mac Duinn Cuan, ar cúl na cath ag cantain a salm, &ersir; ag denam irnaide, con rus-terno fear dhian dassochtach Danmargach ar iomgabhail an bhaiss as an maidhm, go rainic gus an maighin a m-boí an ri. O dho airigh an Danmargach an rí a m-baogal ros-nocht a cloidhemh, &ersir; ro dhichend airdri Erenn &ersir; ros-dichend Conaing mur an cedna, &ersir; torchuir féin a b-frithghuin in comhruic-sin. Luidh, trá, Maol Muire mac Eochada .i. comfhorba Patraic, co sruithibh &ersir; mionnuibh conic^e Sord Coluim Cille, co t-tuc ass cuirp Briain &ersir; Murchada a mic, &ersir; cend Conaing, &ersir; cend Mothla, con ros-adhnocht a n-Ard Macha a n-ioluid nuí. Dí aidhche, umorro, dhó-sum &ersir; do th-shamad Padraig ag aire na g-corp propter honorem regis positi.

Dúnlaing mac Tuathail, rí Laigen, dh' éc.

Cath edir Cian mac Maoil Mhuaidh &ersir; Domnall mac Duibh Dhá Boirend, co torchair ann Cian, &ersir; Cathal, &ersir; Raghallach, tri mic Mail Mhuaidh, &ersir; ár ádhbail impa.

Cathal mac Domnaill, rí .H. n-Echach, do marbad la Donnchad mac Briain.

Maidhm ría Tadhg mac Briain for Donnchadh mac Briain, dú nar fargbadh Ruaidri mac Donnagan, rí Aradh.

Sloiged la .H. Maol Doraid &ersir; la .H. Ruairc a Magh n-Aói, go ro mharbhsat Domnall mac Cathail, &ersir; gur innraisset in magh, &ersir; go rucsat gialla Connacht, licet non in eadem uice.

Maidhm for Dál n-Araidhe ría n-Ulltaib, ubi multi occisi sunt.

Flaithbertach mac Domnaill, comarba Ciárain &ersir; Finnén, &ersir; Ronán, comarba Fechin, &ersir; Conn .H. Dígráidh in Cristo dormierunt.

Ad Imdha trá airisi na bliádnai-sa.

Kl. Enair .uii. f.; L. iiii.; coig bliadna dhéc ^ar mile ais in Tigerna.

Domnall mac Duibh Dha Boirend do mharbad la Donnchad mac Briain i cath.

Flaitbertach .H. Neill do tocht a Midhe do chabhair Maoil t-Seclainn. Mail Seclainn iarum ar sloigheadh a Laighne, gur ro ort Laighne, &ersir; go dtuc bóruimhe &ersir; eidire Laighen lais.

Niall mac Fergaile mic Connaich a suo genere occisus est, o Uibh Tuirtre.

Muircertach .H. Lorcáin, aircinnech Lotra, ^dhéc.

Aodh .H. Ruairc, rí Breffne, do marbad la Tadhc an Eich Ghil mac Cathail, rí Connacht, dolóse .i. ag Loch Neill a Mad Oi, do fhoessam na bachla Iossa, conid edh o sin tallad righe ar a claind, chenmothá Oedh amháin.

Kl. Enair i.f; L. xuiii.; se bliadna dhec &ersir; mile ais in Tigerna.

Mac Líag, ard-ollam Erenn, mortuus est.

Cath edir Ulltoib is Dál Araidhe, gur mhuigh for Dal n-Araidhe; do fuit ann Domnall .H. Loingsigh, rí Dál n-Araidhe, &ersir; Niall mac Duibh Thuinne, &ersir; Conchobar .H. Domnallain, rí .H. Tuirtri.

Niall mac Eochada, &ersir; Coscrach ^mac Muireghaig mic Flainn, rí Fera Maighe h-Itha, a suis occisi sunt.

Donn Cuan mac Dúnlaing, rí Laighen, &ersir; Tadhc .H. Riain, rí .H. n-Drona, do mharbad lá Donnchad mac Gilla Patraic for lár Leithghlinne.

Dún Lethghlaissi do uile loscad.

Cluain Ferta &ersir; Cenantus do loscad.

Airbertac mac Coisi Dóbhrán, airchinnech Rois Ailitreach, do eg.

Síth an Erinn.

Kl. Enair iii.f.; L. xxuiii.; seacht mbliadna dhéc &ersir; mile ais in Tigerna.

Aonghus mac Cairre chalma, ridhamna Temrach, mortuus est.

Fergal mac Domnaill mic Conchobair, rídhamna Ailig, do mharbhadh o Cénel Eogain féin.

Flann .H. Beice, ri .H. Méth, a suis occisus est.

Cormac .H. Lorcáin, rí h-I nEchach, do marbhadh o Uíbh Trena.

Donnchad mac Donnchada h-I Conghalaigh, rídhamna Erenn, a suis occisus est.

Muiredach .H. Duibheoin, rí .H. mic Cuais Bregh, do mharbhad la Flaithbertach .H. Neill.

Ar Gall &ersir; Laigen imm Odhbha la Maeil Seclain.

Oengus mac Flainn, airchinnech Lainne Léire; Cormac .H. Maoil Midhe, airchinnech Dromma Ráithi, mortui sunt.

Gilla Coluim mac Muiredhaigh .H. Mail Trea, &ersir; Oedh .H. h-Eradháin, rí ^H. m-Bressail Macha, mortui sunt.

Gilla Crist .H. Lorcain, tigerna Caille Fallamain, do marbad a Cenantus.

Kl.. Enair iiii. f.; L. x.; ocht mbliadna dhéc &ersir; mile ais in Tigerna.

Broen mac Moel Mhórdha, rí Laigen, do dhalladh i n-Ath Cliath la Sitreac mac Amhlaibh.

Moelan mac Eicnigh .H. Lorcain, rí Gaileng &ersir; Tuath Luighne uile, do marbad do Saithnibh.

Slóigedh la Cénel Eogain go Cill Fábhric, gur marbhsat droing mhóir, &ersir; co b-fharguibhsat Gilla Crist mac Conaing mic Conghalaig, muire Cloinne Sinaich.

Domhnall .H. Coeindelbhain, ri Loeghaire, &ersir; Caismhidhe .i. rechtaire Moeil t-Seclain, do marbad la Fira Ceall &ersir; Ele tairsiugh creiche.

In rétla mhongach do athrugad in hoc anno, fria re coeicidhis, in aimsir fhoghmhair.

Kl. Enair u. f.; L. xxi.; nói mbliadna dhéc &ersir; mile ais in Tigerna.

Ailén mac Oisséin, rí Mughorn, &ersir; Oissein .H. Cathusaigh ^tigerna Saithne, do marbad la Gailengaib.

Cill Dara uile do loscad do thenedh dhaith.

Domnall mac Mail t-Seclainn, comarba Finnen &ersir; Mo Cholmóg, in Cristo quieuit.

Ardghar &ersir; Archú, meic Máil t-Sechlainn mic Moel Ruanaigh, da righdhamhna Oiligh, a suis occisi sunt.

Mathghamain mac Conaing mic Duinn Cuan, ridhamhna Muman, do ég.

Flaithbertach H. Neill do theacht a tír Conaill, gur ro ort Tír nEnna &ersir; Tír Lúghdech.

Ruaidri .H. h-Aillellain, ri .H. n-Echach, do marbadhla Fira Fernmaidhe. Ro marbadh, imorro, dhá mac Cinnédich .i. Conghalach &ersir; Gilla Muire, iná dhighuil fó cédóir.

Erghe do tabairt do Uíbh Caisséin do Donnchad mac Briain gur ro tercad a bhos des de.

Damhliag Dermuighe do brissedh la Muircertach .H. Carraigh for Moel Mhuaidh, rí b-Fer Cell, &ersir; a thabairt ass ar éigin, &ersir; a marbadh iarum.

Kl. Enair .ui. f.; L. ii.; fiche bliadna ar mile ais in Tigerna.

Ceall Dara cona derthighibh do loscad.

Glionn Da Locha cona dherthoighibh do loscad.

Cluain Iraird &ersir; Cluain Mic Nóis, &ersir; Sord Coluim Cille, tertia parte crematae sunt.

Flaithbertach .H. h-Eochada do dhalladh la Niall mac Eochada.

Gilla Cíarain mac Oiseine, rí Mughdhorna fri ré oen-laoi, do marbhadh la .H. Mic Cuais Bregh.

Ard Macha uile co léir do loscad .i. in damhliag mór cona thuighe do luaidhe, &ersir; an cloigtech cona chlogaib, &ersir; an Sabhall, &ersir; an Toai, &ersir; Carbad na n-Abadh, &ersir; an t-shen-chathair prociuptu st- a teirt Kl. Iuin, an luan ria Cingcis.

Moel Muire mac Eochada, comarba Patraic, cend cleirech iarthair Eorpa uile, in .xx. anno principatus sui, i teirt noin Iúin, dia h-oeine ria Cingcís, in Cristo quieuit.

Amalgadh a g-comfhorbus Patraic, do reir thuaithi &ersir; eglaise.

Finnlaoch mac Ruaidri, ri Alban, a suis occisus est.

Oedh .H. h-Innrechtaigh, rí .H. Méth, do marbhadh do Uíbh Nialláin.

Kl. Enair .i. f.; L. xiii.; bliadain ar fichit ar mile ais in Tigerna.

Maidhm ría n-Ughaire mac Dúnlaing, rí Laigen, for Sitrioc mac Amhlaibh, rí Atha Clíath ocon Deilgne Mo Ghoróg.

Frois cruithnechta do ferthain in Ossraighibh in hoc anno.

Creach la mac Oedha h-I Neill dar Uíbh Dorthainn. Badar a Muigh Atechta, &ersir; ro marbhsat in Lethderg icon tairrecht, conidh tairthedar .H. Méth, &ersir; Mughorna, &ersir; na Saithne, &ersir; Fir Fernmaide, &ersir; .H. Dorthonn, cona ríghuibh. Ro bhói dna H. Celechain &ersir; .H. Lorcain, co n-Uibh m-Breassail, &ersir; co n-Uíbh Nialláin, ar a g-cinn a n-Oenach Macha, co comrangadar uile uime, co ruc mac Oedha a ghabháil tairrsibh uile, &ersir; ni raibhe acht dá .xx dhéc óglaech, &ersir; do-cer sochaide etorra ar lár Aird Macha; sic in libro Duibh Dhá Leithe.

Branacan .H. Moel Uidhir, airre Midhe, do mharbadh dia belltaine i l-Loch Ainninn.

Aodh mac Floinn mic Mail t-Sheclainn, rídhamhna Temrach, &ersir; Domnall .H. Murchada, occisi sunt.

Kl. Enair .ii. f.; L. xxiiii.; dhá bliadain ar xx ar mile ais in Tigerna.

Mac Cerbhaill, rí Eli, &ersir; Domnall .H. Cellaig, rí Fothart, &ersir; Sitrec mac Imhair, ri Puirt Lairge, occisi sunt.

Mac Leighinn mac Cairill, rí Oirghiall, &ersir; Flann .H. Tadhcáin, airchinnech Dermaide &ersir; Lachtnán comarba Innsi Cain Dega, in Cristo dormierunt; in Ard Macha ad-bath.

Moeil Sechlainn Mór mac Domnaill, airdrígh Erenn, tuir orduin &ersir; oirechuis iarthair dhomuin, do ég is in tress bliadain .xt. regni sui, is in tres bliadain .lxx. aetatis suae, in .iiii. a nonas Septembris, die uidelicet dominico, secunda lúnae.

Murchomrac forsan bh-fairrge etir Gulla Atha Cliath &ersir; Niall mac Eochada, rí Ulad, gur ro mhuigh for na Gallaib, &ersir; gur láadh a n-derg-ár, &ersir; gur ro doerta aroile dhíbh archena.

Muircertach .H. Carra, rídhamna Temhrach, do mharbad on ghuth .i. la Moeil Seclainn.

Maidhm a Sleíbh Fuaid for Airghialla, la Niall mac Eochada, gur cuiredh derg-ar Oirghiall ann. Mathghamain mac Laighnén, rí Fernmaide, do marbadh do Chathal .H. Críchán for lár Cluana Eoais.

Kl. Enáir .iii. f.; L. .ii.; tri bliadna .xx. ar mile ais in Tigerna. Ercra i .xiiii. ergai Ienáir, .iiii. id Enáir, dia Dardaoin; ercra gréine, imorro, i .xxuii. an éscai cedna, dia Dardaoin, cinn coeicidhis, i nói Kłł. ^Febhra.

Domnall mac Oedha Big h-Í Máil t-Seclainn do mharbhad o mac Senán .H. Leocán.

Donnchad .H. Duinn, rí Bregh, do gabháil do Gallaib ina n-airecht féin, &ersir; a breith tar muir.

Lochlainn mac Mail Seclainn do marbad a suis.

Tadhc mac Briain do marbad o Eilibh.

Conchobar .H. Carra do marbad lasna Guta.

Leobhailin, ri Breattan, do ég.

Oenrec, ri an domain, do éc in pace; dar a éissi ro ghabh righe an domain .i. Cuana.

Domnall .H. h-Egra, rí Luighne Connacht, do marbadh lá .H. Concobair .i. rí Connacht.

Kll; Enair .iiii. f.; L. xui.; ceitri bliadna xx. ar mile ais in Tigerna.

Ugaire mac Dunlaing, rí Laigen, &ersir; Moel Mordha mac Lorcáin, rí .H. Cinnselaigh; teach do ghabháil forra ag Dubhloch la Donn Sleibhe mac Maol Mórdha, ri .H. b-Faoláin, &ersir; a tuitim ann.

Donnsléibe fein do marbhadh go gar iarsin la h-Ibh Muireghaigh.

Cath Atha na Croissi a Corann, edir .H. Moel Doraidh .i. rí Ceneoill Conaill, &ersir; .H. Ruairc, gur ro mhuigh for .H. Ruairc, gur ro láadh derg ár Fer m-Breiffne &ersir; Connacht la Cenel Conaill.

Cúan .H. Lócháin .i. prímh-éigess Erenn, do mharbadh lá Tethfa. Do-ríghne Dia firt filedh co follus ar an lucht ro mharbh, óir ro bássaiged a n-droch-oighed iad, &ersir; ni ro h-adhnuiced a cuirp gur fhoghuil foeil &ersir; foluámain íad.

Domnall mac Aodha, rídhamhna Oiligh, do marbhadh do Gilla Mhúgra mac Ógáin.

Maol Dúin .H. Concaille, rí .H. Níalláin, do marbad do Uíbh Dorthaind.

Moel Ruanaidh .H. Ciardha .i. rí Cairpri, a suis occisus est.

Crech la mac h-I Neill, gur ro ort .H. Méth &ersir; .H. Dorthainn.

Kl. Enáir .ui. f.; L. ii.; coic bliadna .xx. ar mile ais in Tigerna.

Muiredhach mac Mugróin, comarba Ciaráin; Maoil Eoin .H. Toráin, comarba Doire, ^dormierunt.

Niall .H. Conchobair, ridhamhna Connacht; Geir Gaola, rí Bregh, occisi sunt.

Moeil Secluinn Got, rí Mídhe, do éc.

Sloiged la Flaithbertach .H. Néill a m-Breaghaib &ersir; a n-Gallaibh, co tuc gialla Goeideal ó Gallaibh.

Creach la Cathalán, rí Fernmaide, for Feruibh Manach.

Creach la Fira Manach fó cédóir co Loch n-Uaithne, gur ro loiscset, &ersir; gur ro marbhsat .uii. b-fhir dhég for brú an locha.

Termonn Feichín do argain do Cathalán .H. Críchán.

Kl. Enair .uii. f.; L. xui.; sé bliadna. xx. ar mile ais in Tigerna.

Sloiged la mac Briain a Midhe, &ersir; a m-Breaghaib, go Gollaib &ersir; go Laighnib, &ersir; go hOssraigib, go ruc a ngialla.

Slóigedh la Flaitbertach .H. Neill a Midhe, go tuc a ngialla, &ersir; go n-deachaid for leic oigridh a n-Inis Mochta, gur ro indir an inis.

Slóighed la mac Eochada isin úair cedna go Gullaib, gur ro loisc, &ersir; co tuc broid mor uaidibh, &ersir; seoda dírimhé.

Moel Ruanaidh .H. Maol Doraidh do dhul ina ailitri.

Aimergin .H. Mórdha, rí Laighsi, interfectus est.

Feall la Domnall .H. Cellaigh for Muiredhach .H. Céle, gur ro mharbh ina aireacht feisin.

Kl. Enair i.f.;L. xx.; seacht m-bliadna .xx. ar mile ^{ais in Tigerna}.

Ruaidri mac Foghartaigh, rí Deiscert Bregh, do ég i n-ailitri.

Tadhc mac Gilla Patraig do dalladh lá rí Ossraighe .i. Donnchad mac Gilla Padraig.

Slóighedh la mac Briain an Orsraighibh, gur ro lásat Ossraighe ár a muinnteri im Dógra mac n-Dunchada, &ersir; im Domnall mac Sencháin, &ersir; im sochaide mhóir airchena.

Cathalán .H. Criochán, rí Fernmaide, &ersir; Cú Locha .H. Gairbhéith, rí .H. Méith, do comthuitim le 'roile a n-irghail.

Crech la Cénel n-Eogain a n-Ulltoib, co tucsat bóroma mhóir leó.

Dún Cuillind a n-Albain do uile loscad in hoc anno.

Kl. Enair .ii. f.; L. i.; ocht mbliadna xx. ar mile ais in Tigerna.

Tadhc mac Echach, airchinnech Cill Dá Lúa; Brían .H. Conchobhair, &ersir; Cornán .H. Ruairc, &ersir; Flaithbertach .H. h-Eradháin, &ersir; Conchobhar mac Eochada, occisi sunt.

Moel Mochta, rí b-Fer Rois, o Conaillib occisus est.

Orgain Daimliag la Fira Manach.

Mac Concuailgne, rí h-í nEchach, do éc.

Sitreac mac Amhlaibh rí Gall, &ersir; Flannágan .H. Cellaigh, rí Bregh, do dhul do Róimh.

Crech lá Cénel Eogain a tír Conaill, co tucsat gabhála mora leó.

Kl. Enáir iiii. f.; L. xii.; noi mbliadna .xx. ar mile ais in Tigerna.

Donnsleibhe .H. Brogarbháin, rí .H. b-Failge, a suis occisus est.

Donnchad .H. Donnacán, hí Fernmaide, &ersir; mac h-I Geirrce, rí Conaille, do comtuitim a Cill Sleibhe.

Brian .H. Conchobair, rídhamna Connacht, a suis occisus est.

Oedh .H. Ruairc &ersir; Oenghus .H. h-Aonghusa, &ersir; airchinnech Droma Cliabh, &ersir; tri fichit duine eli do loscad maille friu, a n-Indis na Lainne.

Muircertach .H. Canannán, no .H. Maol Doraidh, do marbad do Uibh Canannán.

Amhlaib mac Sitrec, rí Gall, do erghabháil do Mathghamhain .H. Riagháin, rí Breagh, go b-fhargaibh dha ced dhég bo, &ersir; .ui. xx. eoch m-bretnach, &ersir; tri xx uinge do ór, &ersir; cloidhem Carlusa, &ersir; aitire Gaoidel edir Laighnib &ersir; Leth Cuinn, &ersir; tri fichit uincce d' airged ghil ina h-uinge gheimhlidhe.

Maol Coluim mac Mail Bríghde, mic Ruaidri, &ersir; Maol Brighde .H. Brolchán, prímh-t-shaor Erenn na aimsir, mortui sunt.

Kl. Enair .u. f.; L. .xxiii.; trícha bliadna ar mile ais in Tigerna.

Flaithbertach do teacht o Roimh.

Ard m-Breacáin do loscad &ersir; d' argain do Gallaibh Atha Cliath, &ersir; da ced duine do loscad isin daimhliag, &ersir; da ced eli do breith a m-broid.

Cill Dara do loscad tre an b-fhaitchess mná.

Sloiged la mac Eochada co Telaigh n-Oc, &ersir; nocha d-tárraigh ní.

Eochaidh .H. Cethenén, comarba Tigernaigh, árd-shoí Erenn a n-egna, a n-Ard Macha quieuit.

Tadhc an Eich Ghil mac Cathail mic Conchobair, .i. airdrigh Connacht, &ersir; an Got, ri Midhe, occisi sunt.

Ruaidri .H. Canannan do marbad la h-Oedh Ua Néill.

Tadhc .H. Lorcáin, rí .H. Cennselaigh, do ég ina ailitri a n-Glinn Da Lacha.

Cú Mhara mac Mic Liag, ard-ollam Erenn, do dhul d' éc.

Kl. Enair.ui. f.; L. iiii.; bliadain ar trícha &ersir; mile ais in Tigerna.

Oedh .H. Neill do thocht sluagh mór a timchell mic Eochada soir, co tuc tri mhíle do bhuaibh, &ersir; dá ced ar mhíle do bhroid.

Sloiged la mac Eochada a n-Ibh Echach, gur ro loiscset Cill Combair cona derthoigh, &ersir; gur ro marb cethrar do cleirchaib, &ersir; go ruc tricha do broid.

Sloiged la mac Briain a n-Ossraighib, gur ro ládh ár a mhuinntire im Maol Coluim Caonraigech, et alii multi.

Cadhusach, comarba Caoimghin, do dhallad la Domnall mac Dunlaing.

Creach in t-sneachta la h-Oed ^Ua Neill a tír Conaill, gur ro mharbh .H. Canannán, ri Cineoil Conaill.

O Donnacán, rí Aradh Thíre, do marbadh la .H. m-Briain .i. Toirrdhelbach.

Kl. Enair .uii. f.; L. xu.; dhá bliadain .xxx. &ersir; mile ais in Tigerna.

Mathgamhain .H. Riaghain, ri Breagh, do marbad do Domnall .H. Ceallaigh, per dolum.

Gilla Comgháin mac Maol Bríghde, mormháor Muirebe, do loscad co coecait do dhoeinbh imme.

Domhnall .H. Maol Doraidh, ri Ceneoil Conaill, d' fhagbhail bháis an bliadain-sin.

Mac Mathghamhna mic Muireghaigh, ri Ciarraighe, &ersir; Donnghal mac Duinn Cothaig, rí Gaileng, occisi sunt.

Ettrú .H. Conaing, ridhamna Muman, occisus est o mhuinnter Imlecha.

Maidhm Dromma Bendchair for Ulltaib ria n-Airghialla.

Maidhm inber Bóinne ria Sitrec mac Amhlaibh, for Conaillibh, &ersir; for Uíbh Dorthuinn, &ersir; for Uíbh Méith, in ro ládh innár.

Moel Tuile, espog Aird Macha, in Cristo ^quieuit.

Aodh .H. Furreidh do ghabháil na h-espocóide iarsin.

Kl. Enáir .ii. f.; L. xx.ui.; tri bliadna trícha ar mhíle aís in Tigerna.

Maidhm ria Murchad .H. Mail t-Seclainn for Concobar .H. Máil Seclainn, gur rus-marbad Maol Ruanaid Ua Carra Calma, &ersir; Lorcán .H. Caoindelbháin, ri Loeghuire, et alii multi.

Concobar .H. Muireghaigh, rí Ciarraighe, occisus est.

Aonach Carman la Donnchad mac Gilla Padraig, iar n-gabháil righe Laighen dó.

Aimergin .H. Cerbhaill, ri Eli, ^&ersir; Cu Mhuman mac Ruaidri h-I Cedfadha, mortui sunt.

Maidhm lé h-Ele, i torcradar Braon h-Ua Cleirigh, &ersir; Muiredach mac mic Gilla Padraig, et alii multi.

Scrín Pedair &ersir; Póil ag tepersin fhola for altóir Padraic i n-Ard Macha, coram omnibus uidentibus.

Oedh mac Flaithbhertaigh h-I Neill, rí Oiligh, &ersir; ridhamna Erenn, post penitentiam mortuus est, oidhche fhéle Aindrias.

Aodh O Neill mortuus est.

Kl. Enair iii. f.; L. uii.; cetri bliadna tricha ar mhile aís in Tigerna.

Maol Coluim mac Cinaotha, ri Alban, obiit.

Amhlaib mac Sítrec do marbadh do t-Saxanachaib, ag dul do Róimh.

Gilla Seclain, mac Gilla Mo Chonna, occisus est.

Dubh Daingen, ri Connacht, a suis occisus est.

Donnchad mac Briain do innredh Osraighe co léir.

Cathal Mairtír, airchinnech Corcaige, &ersir; Conn mac Maol Padraig, airchinnech Munghairde, in Cristo dormierunt.

Macnía .H. h-Uchtáin, fer léighinn Cenannsa, do bháthad ag tiachtain a h-Albain, &ersir; cuilebhadh Coluim Cille, &ersir; tri mionna do mhionnaibh Padraig, &ersir; tricha fer impaib.

Suibhne mac Cinoetha, rí Gall Goeidil.

Kl. Enair .iiii. f.; L. xuiii.; coig bliadna .xxx. ar mile ais in Tigerna.

Cnut mac Sain, rí Saxan, dh' éc.

Cathal mac Amhalgaidh, rí Iarthair Laighen, &ersir; a bhen .i. inghen mic Gilla Chaimghin, mic Cinoetha, &ersir; a chu, do marbad an aoin-fheacht do mac Cellaigh mic Dunchada.

Flaithbertach .H. Murchada, rí Cenel m-Boghuine, cum multis occisus est.

Iarnán .H. Flannchada .i. Cú na naom &ersir; na b-fhirén dogairthí dhe, do teacht for creich a n-Delbhna, coná táirthedar uaite do Delbhna a n-imaireg, go d-tardsat cliathar n-dó, &ersir; co tardsat ár a muintire, &ersir; ro marbadh tre nert na noem.

Raghnall .H. h-Imhair, rí Puirt Lairge, do marbad in Ath Clíath la Sitrec mac Amhláib.

Ard m-Breacáin do argain la Sitrec mac Amhlaibh. Sord Coluim Cille do loscad &ersir; do argain do Conchobar .H. Máil Sechlainn na dhíghail.

Kl. Enáir .u. f.; L. xxuiii.; se bliadna xxx. ar mile ais in Tigerna.

Domnall O h-Uamharain, rí b-Fer Lí, occisus est o Dál Araidhe.

Sgolóc O Flannagáin, rí b-Fer d-Tethffa, a suis ^{occisus
est}.

Domnall mac Flainn, rídhamna Temrach, do marbad o Feruibh Breiffne.

Murchad .H. Anchapaill, &ersir; Niall mac Muirghessa, da ridhamhna Iartair Connacht, omnes occisi sunt.

Cu Chíche mac Eígnecháin, rí Cheneóil n-Enna, obiit.

Donnchad mac Dúnlaing, rí Laigen, do dhalladh la Donnchad mac Gilla Patraig, co nd-erbhailt de.

Flaithbhertach in trosdain .H. Néill, airdrígh Oiligh, post penetentiam optimam, in Cristo quieuit.

Ruaidri mac Taidhg, mic Lorcain, do dhalladh la mac Mail na m-Bó.

Kl. Enair uii. f.; L. .x.; secht m-bliadna ar trícha ar mhíle aís in Tigerna.

Cathal mac Ruaidri, ri Iarthair Connacht, do dhul da oilitri go h-Ard Macha.

Flann .H. Mail Seclainn do dhalladh la Conchobar h-Ua Maoil Seclainn.

Archú .H. Celechán, rí .H. m-Bressail, &ersir; Ruaidri .H. Lorcáin, rí .H. Nialláin, occisi sunt ic Craoibh Chaille ó Muiredhach O Ruadhacháin, &ersir; ó Uibh Echacch.

Cú Inmhain .H. Robhann, rí Puirt Lairge, a suis occisus sunt.

Tri .H. Moel Doraidh do marbadh.

Doinend adhbail &ersir; fliuchnus mór in bhlíadhain-si.

Kl. Enáir i. f.; L. xxi.; ocht mbliadna ar .xxx. ar mile ais in Tigerna.

Colmán cam .H. Conghaile, comarba Mo Laissi, in Cristo quieuit.

Gilla Crist, mac Cathbharr h-I Domhnaill, gabhal chogaid &ersir; cosnuma Cénil Conaill, do marbad la mac Cuinn h-I Domnaill.

Cath edir Cuanna, rí Saxan, &ersir; Ota, ri Franc, i d-torcair míle fer imm Odta.

Orcallaid O Rúadhachán, rí .H. n-Eachach, do marbadh la Cloinn t-Síonaigh i n-Ard Macha, lá fhéli an Ulltain, a n-díghuil marbhtha Eochada mic an Abadh, &ersir; a n-díghail t-sháraighthe Aird Macha.

Maidhm for Uibh Maine ria n-Delbhna, for lar Cluana Mic Nóis, áine feile Ciaráin, in quo multi occisi sunt.

Cú Dhuiligh .H. Donnchada, rídhamhna Caisil, do marbad do Ibh Faoláin.

Kl. Enáir .ii. f.; L. ii. Noí mbliadna trícha ar mile ais in Tigerna.

Iáco, rí Breatan, a suis; Domnall mac Donnchada, rí .H. b-Fáolain, ó Domnall .H. Ferghaile; Donnchad Derg .H. Ruairc, ó .H. Conchobair; Ruaidri, rí Fernmhaighe, a suis; Oedh .H. Flannagán, rí Luirg &ersir; .H. b-Fiacrach, omnes occisi ^sunt.

Donnchad mac Gilla Patraig, airdrígh Laigen et Ossraighe, ^{do éc}.

Muiredhach mac Flaithbertaigh h-I Neill do marbad do Leithren Duibh.

Cerbhall mac Faolain occisus est ó Galloib.

Kl. Enair .iii.f.; L. .xiii. Cethracha bliadnam ar mile ais in Tigerna. Hic est annus millesimus et quadragesimus annus ab Incarnatione Domini.

Corcran Cleirech, cend Eorpa im crabadh, &ersir; im egna, in Cristo pausauit.

Donnchad mac Críonán, ri Alban, a suis occisus est.

Aralt, rí Saxan, giuas moritus.

Cell Dara uile do loscad im feil Míchíl.

Cenanntus do loscad Dún Da Lethghlas do loscad, &ersir; il-chella airchena.

Kl. Enáir .u. f.; L. xxiiii.; bliadain xt. ar mile ais in Tigerna.

Ad imdha trá na h-airisse etir marbad &ersir; crechad, &ersir; chathaib, isin m-bliadain si. Ni cumaing nech a ninnisin co léir, acht mad uaitte do ilibh dhíbh, ar dáigh oéssa na n-doeinedh do innisin treotha.

Mac Bethaid, mic Bethaid, mic Ainmire, ard-ollam Aird Machai &ersir; Erenn airchena, ^{do
éc}.

Domnall remhar, mac Mail na m-Bó, do marbad do Laighnibh.

Muircertach mac Gilla Padraig do marbad do Uibh Cáolluidhe, a mebail.

Crech la h-Airghiallaib a Conaillib, co rucsat Conaille forra, gur brissed dhíbh a Muigh Dá Chuinnech.

Crech la .H. Nell a n-Ibh Echach Ulad, co tucsat creich mhóir leo.

Gilla Comghaill mac Duinn Cuan, mic Dúnlaing, do bhreth a Cill Dara ar éigin, &ersir; a mharbad iarum.

Kl. Enair .ui. f.; L. u.; dhá bliadain xl. ar mile ais in Tigerna.

Ferna Mór Moedh Óg do loscad la Donnchad mac Bríain.

Glend Uinsinn do loscad do mac Mail na m-Bó, &ersir; an dairrthech do brissedh, &ersir; ced duine do marbad, &ersir; ceitri ced do bhreith eisde a n-díghuil Ferna Móire.

Murchad mac Dúnlaing, rí Laigen, &ersir; Domnall mac Aodha, ri ^H. Bairche, do thuitim la Gilla Padraig mac n-Donnchada, ri Ossraige, &ersir; la Macraith .H. n-Donnchada, rí Eoganachta.

Flann mac Maoil Seclainn, rídhamna Erenn, do marbad tre mheabhuil.

Kl. Enair .uii. f.; L. xui.; tri bliadna .xl. ar mile ais in Tigerna.

Cathal mac Ruaidri, rí Iarthair Connacht, do eg i n-ailitri a n-Ard Macha.

Domhnall .H. Ferghaile, rí Forthuath Laigen, do marbhadh día dhóeinib fein.

Flann .H. h-Anbfhéth, rí .H. Meth, do mharbad ó Uíbh Cerbhaill, ó rí Fernmaighe. Oedh .H. Confhiacla, rí Tethfa, do marbhadh o Muircertach O Maoil t-Seclainn.

Ceinnéidigh O Cuirc, rí Múscraidhe, occisus est.

Gilla Mo Conna O Duibh Dhiorma in pace dormiuit.

Maidhm Maile Caonmhaich for brú Siuire, for Ossraigibh, &ersir; for Ermhuman, ria Cartach mac Soerbhrethaigh, dú a b-fhargbad .H. Donnagáin, rí Aradh.

Maidhm for Cenel g-Conaill la Cenél n-Eogain a d-termonn Dábheo-óg.

Kl. Enair .i. f.; L. .xxuii.; ceitri bliadna ar .xt. ar mile ais an Tigerna.

Cu Muscach .H. h-Aillelán, ri .H. n-Echach, do marbadh ó Uíbh Carracáin.

Niall .H. Celechán, rí .H. m-Breassail, &ersir; a bráthair .i. Trénfer, do dhallad do macuibh Matadhán tre mhebail.

Domnall .H. Cuirc, rí Muscraide, do marbadh do .H. ^Fladhlén, &ersir; do .H. Oisin.

Crech la Niall mac Mail Sechlainn .i. ba rí n-Oiligh an tan sin, for Uíbh Méth &ersir; for Cuailgne, go rug da ced dhég bó, &ersir; sochaide do braid, a n-díghuil t-sháraighthe chluig na n-edhachta.

Crech eli dno la Muircertach h-Ua Neill for Mughdhorna, co tuc bóruma &ersir; broid a n-díghuil t-sháraighthe an chluig cedna.

In Cleirech .H. Conchobair do mharbad.

Kl. Enair .iii. f.; L. .ix.; coig bliadna .xt. ar mile ais in Tigerna.

Conghalach .H. Lochlainn, rí Corcumruaid; Glúniarainn .H. Cléirchén, ri .H. g-Cairpri; Flaithbertach .H. Canannán, ri Ceneoil Conaill; Domnall .H. Cedfadha, ordan Muman, mortui sunt.

Airchinnech Leithghlinne do marbadh a n-dorus na cille.

Crech la Muircertach .H. Néll a b-feraib Breagh, conus tarraidh Gairbheith .H. Cathusaigh, rí Bregh, ic Cassán linne, &ersir; an mhuir lán ar a chinn, go torchair Muircertach ann, et alii multi.

Carrtach, mac Saoirbhrethaigh, rí Eoganachta Caisil, do loscad a tigh theinedh do .H. Longhargáin mic Duinncuan, cum multis nobilibus ustis.

Cath etir Albanchaib etorra p-fein, a torchair Cronán, ab Dúin cuillend.

Kl. Enair .iiii. f.; L. .xx. Sé bliadhna .xt. ar mile ais in Tigerna.

Muiredhach mac Flaithbertaigh h-I Neill, ridamna Oiligh, &ersir; Aítédh .H. h-Aítedh, rí .H. n-Echach, do loscad a tigh thenedh lá Conuladh mac Conghalaigh, rí Uachtair thíre.

Art Uallach O Ruairc do marbad do Cenel Conaill.

Fergal .H. Ciartha, ri Cairpri, do marbadh do .H. Flannagáin, rí Tethfa.

Kl. Enáir .u. f.; L. i. Seacht mbliadna ar .xt. ar mile ais in Tigerna.

Snechta mor isin m-bliadain si o fhéil Muiri go féil Patraig, do ná fríth samail, conruslá ár n-daoíne &ersir; indele, &ersir; fhiadhmhíol an mhara, &ersir; énlaithe.

Muircertach .H. Madadháin, rí .H. m-Bressail, do marbad a n-Ard Macha, do Madadhán .H. Céleachán, per dolum.

Niall .H. Ruairc do mharbad la .H. Conchobair.

Crech sluaiged lá Niall mac Mailt Seclainn a m-Breghaib, gu rosmarbh .H. n-Iffernáin.

Kl. Enair .ui. f.; .L. xii. Ocht mbliadna ar .xt. ar mile ais in Tigerna.

Fergal .H. Mailmhuaidh, rí b-Fer g-Ceall; Gilla Coluim .H. h-Eicnich airdri Oirgíalla; Cendfaolad O Cuill, ard ollam Muman; Maol Fábhaill .H. h-Eidhin ri .H. b-Fiacrach Aidhne, mortui sunt.

Comarba Pedair .i. in Pápa, &ersir; da fer dhéc da aoss gráidh, d' fhagail bháis maille fris, iar n-ól n-eimhe do ratt dóibh in comarba ro h-ionnarbad ass remhe.

Kl. Enair .i. f.; L. xxiii. Noi mbliadna ar xt. ar mile ais Tigerna.

Maol Coinnich .H. Taichligh, comarba Daiminnsi, ^{do éc}.

Muircertach mac Mailt Seclainn do mharbad la Conchobar .H. Mail Sechlainn, dar sarugadh Dé &ersir; daoine.

Conchobar .H. Cinn Fhaoladh, rí .H. Conaill Gabra; Iomhar .H. Béice, rí .H. Méth, occisi sunt.

Kl. Enair .ii. f.; .L. iiii.; coeca bliadna ar mile ais in Tigerna.

Maol Ruanaid .H. Concoirne, rí Ele; Donnchad mac Gilla Fhaoláin, rí .H. b-Failghe, occisi sunt.

Cill Dara cona damliag do loscad.

Cleirchén .H. Muineóc, tuir crabadh na h-Erenn, ^{quieuit in
Cristo}.

Scainder edir fhiora Muighe h-Itha &ersir; Oirghialla, a torchair Eochaidh .H. h-Ossene.

Kl. Enair .iii. f.; L. xu.; bliadain ar. L. ar mile ais in Tigerna.

Muircertach mac Bric, ri na n-Déisi, do loscad do Uíbh Faoláin.

Mac Buatán mic Bric do marbad a n-damhliag Lis Mhóir, do Máilt Seclainn O Bric.

Amhalgaid mac Cathail, rí iarthair Connacht, do dhalladh la h-Aodh .H. Conchobair.

Laighnén mac Maoláin, rí Gaileng, cum sua regina .i. ingen an Gait, do dhul día ailitri do Róimh, &ersir; a ég.

Mág Lachlainn do ionnarbad a righe Tealcha óg, &ersir; Aodh .H. Fergail do ríghad na ionadh.

Kl. Enair .iiii. f.; L. xx.uii; dá bliadain ar .l. ar mile ais in Tigerna.

Domnall Bán .H. Briain do marbad la Connachtaibh.

Braon mac Maol Mhórdha, rí Laigen, ^{do ec} i Colainea.

Macraith .H. Donnchadha, rí Eoganachta Caisil, do ég.

Kl. Enair .ui. f.; L. uii.; tri bliadna .l. ar mile ais in Tigerna.

Mac na h-Oidhche .H. Ruairc, rídhamna Connacht, do marbadh do Diarmaid .H. Cuinn a n-Innsi Locha h-Arbech.

Flaithbhertach .H. Maol Fhabhaill, rí Cairrge Brachaide; Murchad .H. Beolláin, airchinnech Droma Cliabh; omnes in pace dormierunt.

Crech lá mág Lachluinn &ersir; la Feruibh Mhoighe h-Itha for Cenel m-Binnigh Locha Drochait, go rugsat tri ced bó, &ersir; gur ro mharbhsat Duibhemhna mac Cinoetha .i. segnab Cluana Fiachna, &ersir; Cúmacha mac Clairchén, moer Dál g-Cais.

Moel Crón mac Cathail, ri Bregh, do marbadh do .H. Riacáin.

Donnchad .H. Cellacháin, rídhamna Caisil, do mharbadh d-Ossraighibh.

Niall .H. h-Eicnich, rí fher Manach, do marbad d' fheruibh Luirg.

Kl. Enair .uii. f.; L. xuiii.; ceitri bliadna .l. ar mile ais in Tigerna.

Iomhar mac Arailt, rí Gall, do ég.

Aodh .H. Fergail, rí Tealcha óg, &ersir; mac Archon .H. Celechán, rí .H. m-Bressail, do marbadh d' fheruibh Fernmaighe.

Maidhm Finn Mhaighe for Uíbh Méith &ersir; for Uachtar thíre, ria n-Uíbh Echach, dú atorchair an croibhdherg, ridamna Uachtair thíre.

Aodh mac Ceinnédigh mic Duinncuan, muire chloinne Toirrdhelbaigh, do marbad do Connachtaibh.

Cath edir fhira Alban &ersir; Saxsanaibh, i torcradar tri míle d' feraibh Alban, &ersir; míle go leith do Saxsanaibh, im Dolfinn mac Finntair.

Loch Suidhe Odhráin a Sléibh Guareadha do élúdh a n-deredh oidhche fhéle Míchíl, condeachaid isin Fábhaill, quod non auditum est ab antiquis.

Kl. Enáir .i. f.; L.xxix. Coic bliadna .l. ar mile ais in Tigerna.

Domnall Ruadh O Bríain do marbadh la .H. n-Eidhin.

Gilla Patraic rí Ossraighe ^{do ecc}.

Maidhm ría Toirrdealbach .H. mBríain for Murchad .H. m-Bríain, dú ad-torcradar ceitri ced im cetri tóissechaibh.x.

Cath martairthighe ria n-Dubh Dháleithe, comarba Patraic, for mac Loingsich h-I Maoilt Sheachlainn .i. comarba Finnén &ersir; Coluim Cille, dú i-d-torcradar ile.

Kl. Enair .ii. f.; L.x. Sé bliadna .l. ar mile ais in Tigerna.

Cathusach mac Girr Gharbhán, comarba Cuinich i Cianachta; Cetfadh, cend cleirech Muman, quieuerunt.

Crech lá Niall mac Maoilt Seclainn for Dál n-Araighe, go d-tuc .xx. ced do bhuaibh, &ersir; tri .xx. duine do braid.

Flann Main Isdreach, aird fhile &ersir; air^dfher léighinn, &ersir; soí shenchusa Erenn, in uita eterna requieuit.

Tene gheláin do thocht gur ro mharbh triar ag Dissert Tóla &ersir; mac leighinn ag Surd, &ersir; gurro bris indile.

Crech do chuáid Eochaid .H. Flaithemh i Magh Iotha, oidhche n-odlac mór, go d-tuc .u. ced bó conuice uissce .i. co h-obhuinn Maighe Uatha, &ersir; forfhágsat na bú isin abhuinn, &ersir; ro báite ochtar ar da fichait díbh, im Cuilend mac Dergain.

Kl. Enair .iiii. f.; L. xx.i. Seacht mbliadna .l. ar mile ais in Tigerna.

Niall .H. h-Ecnechán, rí Cenel nEnda, a suis occisus est.

Dúnghal .H. Donnchada, ri Eoganachta Caisil, do thuitim la Murchad .H. Briain.

Finn Guine .H. Finn Ghuine, rdhamhna Muman, dó thuitim la Maol Seclainn mac m-Bric.

Maol Ruanaidh .H. Fochartaigh, rí deisceirt Eli, do thuitim la Donnchad mac Briain.

Dubh Dháleithe .H. Cinaotha, aircinnech Corcaige, &ersir; Robhartach mac Ferdhomnaigh, comarba Coluim Cille, in Domino dormierunt.

Domnall .H. Ruairc do mharbhadh la Domnall mac Maol Ruanaid, rí fer Manach.

Kl. Enair u. f.; L. íí.; ocht mbliadna .l. ar mile ais in Tigerna.

Imlech Iobhair do loscad co leir, edir dhaimliag &ersir; chloictech.

Lulach mac Gilla Comgháin, airdrígh Alban, do mharbad la Maol Coluim mac Donnchada i cath.

Maidhm Sleibhe Crott rian Diarmaid mac Maoil Nambó, for Donnchadh mac m-Briain, dú i torchair Cairpri .H. Líghdha, airchinnech Imligh Ibhair, &ersir; Ríbhardan mac Concoirne, rí Ele, et alíí multi.

Mac Bethad mac Finn Laoich, airdrig Alban, do marbad la Maol Coluim mac n-Donnchada i cath.

Kl. Enair ui. f.; L. xiii. Naoi m-bliadna .l. ar mile ais in Tigerna.

Creach la Maol Seclainn .H. Madadhain a n-Airrteraibh, co rug tri ced bó uel paulo plus, &ersir; gurro marb Gilla Muire mac Airechtaigh, muire cloinne Síonaich.

Maoil Sechlainn .H. Bric do muchad a n-uaim la Maoil Sechlainn .H. b-Faoláin.

Aodh .H. Dubhda, ri .H. n-Amalghadha, a suis occisus est.

Creach la h-Ardghar Mhág Lachlainn co Cenel Eogain, a n-Dal Araidhe, co d-tucsat borumha mhor, &ersir; da ced duine edir mharbhad &ersir; erghabail.

Cathal mac Tigernáin, rí iarthair Connacht; Conghalach .H. Ríagain, ridhamna Temrach; Duarcan .H. h-Egra, rí Luighne; Gilla Coeimhghin mac Gilla Comhgaill, rídhamhna Laighen, occisi sunt.

Tomaltach .H. Maoil Bhrénuinn, muire shil Muireghaigh, mortuus est.

Kl. Enair .uíí. f.; L. xx.iiii. Sescat bliadan ar mile ais in Tigerna. Millesimo ac .lx. anno Dominice Incarnationis.

Cogad mór i n-Ard Macha edir Cumuscach .H. nEradhain &ersir; Dubh Dháleithe, comarba Patraic, imón abdhuine.

Cenantus do loscad co leir cona dhamliag.

Leithghlend do loscad co h-uilighe génmothá an derthech.

Domnall Déissech, prímh anmchara Erenn, &ersir; Conn na m-bocht Cluana Mic Nóis, ad Christum uocati sunt.

Flannagán .H. Cellaigh, rí Bregh, do h-éc ina ailitri.

Kl. Enáir ii. f.; L. u.; bliadain sescat ar mhíle aois in Tigerna.

Muiredach. H. Maol Coluim, aircinnech Doire, ^{do ec}.

Domnall .H. Maol Doraid do marbad la Ruaidri .H. Canannán a cath.

Cú Ulad mac Conghalaigh, ri Uachtair thíre, in penitentia mortuus est.

Niall mac Maoilt Seclainn mortuus est.

Slúaighedh la h-Aodh .H. Conchobair co Cend choradh, gurro briss in g-catraigh, &ersir; gur mhúich in tiprait.

Glend Dá Lacha do loscad go leir.

Kl. Enair .iii. f.; L. xui. Da bhliadain .lx. ar mile aois in Tigerna.

Ruaidhri H. Flaithbertaig, ri iarthair Connacht.

Domnall .H. Moel Doraidh do mharbhadh la h-Aodh .H. Concobair i cath.

Gilla Criostv .H. Moel Doraidh, comarba Coluim Cille edir Erinn is Albain, ^quieuit.

Creach la h-Ardghar Mhág Lachlainn i Connachtoib, co d-tucsat sé mhíle do bhuaibh, &ersir; míle do dhaoinibh.

Ruaidri mac Concairrge, ridhamna Fern Maide, do mharbad do mac Neill h-I Ruairc.

Kl. Enair .iiii. f.; L. xx.uii.; tri bliadna .lx. ar mile ais in Tigerna.

Cathal .H. Donnchada, rí .H. n-Echach Muman, ^{do marbad}.

Cú Dhuiligh .H. Taidhg, ri b-Fer Lí; Moeil Sechlainn .H. Modhadháin, rídhamhna Oiligh, a suis inimicis occisi sunt, ^.i. o Cénel Conaill.

Coinnmhedh mór la Mág Lachlainn otá Glend Suilighe siar co h-iarthar Luighne, &ersir; go Muaidh O n-Amalgada, du atangadar righraide Connacht ina thech, im Aodh .H. Conchobair, &ersir; im Aodh mac Neill I Ruairc, &ersir; im mac Airt h-I Ruairc.

Uaimh Alla a g-Cera do gabail o Connachtaibh for muinter Aodha h-I Concobair, in ro muchad .lx. ar ced.

Niall mac Eochada, aird ri Ulad, a ég in id Nouembir, in Dardaoin, &ersir; in .xuiii. ^esca.

Kl. Enair .u. f.; L. .ix.; ceitri bliadna .lx. ar mile ais in Tigerna.

Doilghén .H. Sona, airchinnech Aird Sratha; in Dall .H. Lonain primégeis fer Muman; Eochaid .H. Doréidh, airchinnech Domhnaigh mhóir Moighe h-Itha, in Domino dormierunt.

Muircertach .H. Neill, rí Tealcha óg, do marbad; o Uib Cremthainn occisus est.

Donnchad mac Briain Boroimhe, airdrígh Muman, do eg a Róimh ina ailitri.

Diarmaid .H. Lorcain, ridhamna Laighen, do mharbad la Cenel Eogain a n-Ulltoib.

Ardghal Mhág Lachlainn, rí Oiligh do eg a Tealaigh og, et sepultus est in Ard Macha in mausoleo regum.

Leobeléin, rí Bretan, do marbad la mac Iacoip.

Echmarcach, rí Gall, do ég.

Kl. Enair. uii. f.; L. xx. Coig bliadna .lx. &ersir; mile ais in Tigerna.

Dubhtach Albanach, prímh anmchara Erenn &ersir; Alban, a n-Ard Macha quieuit.

Donnchad H. Mathghamhna, rí Ulad, do mharbadh a m-Bennchar a suis.

Aodh .H. h-Ualghaircc do ghabail righe Ceneoil Eogain.

Mac Taidhg h-I Cellaigh, rí O Maine, &ersir; Flaithbertach O Flaithbertaigh, ri iarthair Connacht, occisi sunt la h-Aodh .H. Concobair.

Domnall .H. Loingsigh, rí Dal n-Araide, &ersir; Muircertach .H. Maol Fhabhuill, ri Cairrge Bracaighe, do mharbad o Uíbh Méth.

Leogán mac Laighnén, rí Laighne, do marbad la Conchobar .H. Maoil Sechlainn.

Echmhilidh .H. h-Aitheid, ri .H. n-Echach, do marbad do Cenel Eogain.

Kl. Enair i. f.; L. i. Se bliadna .lx. ar mile ais in Tigerna.

Aodh .H. Ruairc, ri .H. mBriuin, mortuus est statim iar n-orguin Scríne Padraic.

Gilla Braide, imorro, rí .H. mBriuin, &ersir; mac Senáin, rí Gaileng, occisi sunt.

Cnó mes mór i nErinn uile, ut rebellat fluminibus.

Kl. Enair .iii. f.; L. xx.iii. Seacht mbliadna .lx. ar mile ais in Tigerna.

Sloigead la Toirrdhealbach .H. m-Bríain co Loch Cime, corrus marbh don t-slóiged sin .H. Conchobair, rí Ciarraige Luacra.

Cell Dara cona templaib do uile loscad.

Aodh in Ghai Bhernaígh, mac Taidhg in eich ghil mic Cathail .i. airdrí choiged Connacht &ersir; luam gaiscid na n-Gaoideal, do marbad i cath Turlaigh Aghna la h-Aodh mac Airt Uallaigh h-I Ruairc, &ersir; Aodh .H. Concenuinn, rí .H. n-Diarmada, et alíí multi.

Kl. Enair .iii. f.; L. xx.iii.; ocht mbliadna .lx. ar mile ais in Tigerna.

Maidhm sithbhe do thabairt d-Aodh .H. Maoilt Seclainn ar a derbhrathair budhein .i. Domnall mac Neill mic Maoilt Seclainn, ri Oilig, gur marbadh ann Domnall fein, &ersir; don Domnall, imorro, do gairthi Domnall na m-bocht.

Murchad .H. Briain, rídhamhna Muman, do marbad la fira Teffa. Flaithbertach .H. Fergail, rí Telcha óg, do ghuin la Cenel m-Binnich.

Kl. Enair .u. f.; L. iiii.; .ix. mbliadna .lx. ar mile ais in Tigerna.

Dún Dá Lethghlas &ersir; Ard Sratha, &ersir; Lusca, &ersir; Surd Coluim Cille, ab igne dissipate sunt.

H. h-Aodha, rí .H. b-Fiachrach Arda Sratha, mortuus est.

Kl. Enáir. ui. f.; L. xu. Seachtmhodhad bliadan ar mile ais in Tigerna.

.H. Flaithrí, rí Uladh, do athríghad la .H. Moel Ruanaidh &ersir; la u-Ullta; acht chena ro marbad ant .H. Moel Ruanaidh sin fo cedóir i cath, la Donn Slebhe .H. n-Eochada.

Murchad mac Diarmada, rí Laigen &ersir; Gall, ^{mortuus est}, et sepultus est in Ath Clíath.

Ab Ia .i. mac mic Boethain, do marbad do mac in abadh h-I Maol Doraidh.

Termann Dábheóc do arguin do Ruaidhri O Canannáin; et uindicauit Deus et Dabheog, ante plenum annum.

Kl. Enair .uii. f.; L. .xxui.; bliadhain seachtmhodad ar mile ais in Tigerna.

Cill Dara, &ersir; Glenn Da Lacha, &ersir; Cluain Dulcáin cremate sunt.

Kl. Enair. i. f.; L. uii.; dhá bhliadhain .lxx. ar mile aois in Tigerna.

Diarmaid mac Maoil na m-Bó, ri Laigen &ersir; Gall, do thuitim i cath la Conchobar .H. Maol Sechlainn .i. rí Temrach, &ersir; ár Gall &ersir; Laigen uime; in seachtmadh la d' fhebra, mairt illaithi sheachtmhuine inar feradh in cath sin.

H. Fógartha, rí Eli, do mharbadh la .H. m-Briain.

Ruaidri O Canannain, rí Cenel Conaill, do marbad la .H. Maol Doraidh .i. Aonghus.

Franca do dhul i n-Albain, co tucsat mac righ Alban i n-eidirecht leó.

Kl. Enair .iii. f.; L. xuiii.; tri bliadna ar lxx. ar mile aois in Tigerna.

Conchobar .H. Maoilsechlainn, rí Temhrac, do mharbadh do mac Flainn mic Maoilt Sechlainn, dar sárugadh bhachla lossa, baculo presente.

Sloiged la Toirrdealbach i Leith Cuinn, conderna creich n-diairmhidhe i n-Gaileng, &ersir; gurro mharbh Maol Mórdha O Cathusuigh, ri Bregh.

Sitrec mac Amhlaoibh do mharbad a Manuinn.

Kl. Enáir .iiii. f.; L. xx.ix. Ceitri bliadna .lxx. ar mile aois in Tigerna.

Ard Macha do loscad in mhairt íar m-Belltaine, cona h-uilibh templaib &ersir; chlogaib, etir raith &ersir; trian.

Raghnall .H. Madadhain, rídhamhna Oiligh, occisus est a suis.

Kl. Enair .u. f.; L. x.; coic bliadna .lxx. ar mile aois in Tigerna.

Goffraidh mac Raghnuill, ri Atha Cliat; Cinoet .H. Conbhethaidh .i. toíssech Cenel m-Binnigh, mortui sunt.

Sloigead la Toirrdealbach &ersir; la Leth Modha i Leth Cuinn, co ruachtatar co h-Ath Firdheagha, co d-tardsat Airgialla maidhm Arda Monann for Muircertach .H. m-Briain, du ad-torcradar ile.

Donnchad O Canannán, ri Chenel Conaill, occisus est.

Domnall mac Murchada, rí Atha Cliath, dhéc do ghalar tri n-oidhche.

Kl. Enair .ui. f.; L. xxii. Se bliadna .lxx. ar mile ais in Tigerna.

Gilla Crist O Duibh Dara, rí Fer Manach i n-Daiminis la Feruibh Manach occisus est.

Domnall .H. Críchán, ri .H. b-Fiachrach Arda Sratha, &ersir; ár imme, ^{do marbad} do Uíbh d-Tuirtri &ersir; do chenél m-Binnich Glinne.

Murchad mac Flainn h-I Mailt Sechlainn, rí Temhrach fri ré thrí n-oidhche, do marbad a g-cloictech Cenannsa do mac Maoláin, ri Gaileng.

Slóigead la Toirrdhealbach .H. m-Briain a Connachtaibh, co tánic rí Connacht ina thech .i. Ruaidri .H. Conchobair.

Maidhm Bélat ría n-Aodh .H. Máil Sechlainn &ersir; ría b-Feruibh Muighe h-Itha, for Ciannachta, gur ro ládh a n-derg ár.

Gormlaith inghen h-I Fógarthaigh, ben Toirrdhealbaig h-I Brían, dhéc.

Kl. Enair .i. f.; L. ii. Seacht mbliadna .lxx. ar mile ais in Tigerna.

Sloigead la Toirrdhealbach .H. m-Briain a n-Ibh Cennselaigh, gurro chuibhrigh mac Domnaill remhair, ri .H. Cennselaigh.

Mac mic Maoláin .i. rí Gaileng, do marbadh lá Máil Sechlain, lá rí Temrach.

Murchad O Máil Sechlainn do marbad ó Feruibh Teffa.

Maidhm na Maoile Derge for Feruibh Manach ria Cénel n-Eogain Tealcha óg, dú i torcradar ile.

Kl. Enair íí. f.; L. xiii. Ocht mbliadna .lxx. ar mile ais in Tigerna.

Lorcán .H. Bríain dhéc.

Lethlobar .H. Laighnén .i. airdrígh Oirgíalla, do marbadh la Ruaidri .H. Ruadhachán.

Conchobar .H. Bríain, rí Telcha Óg &ersir; rídhamhna Erenn, do marbad do chenel m-Binnich Glinne.

Domnall mac mic Tigernáin, ri Conmaicne, do mharbadh. Cathal mac Domnaill, rí chénel n-Enda, do mharbadh la Cénel Eogain na h-Innsi.

Kl. Enair .iii. f.; L. xxiiii.; .ix. mbliadna .lxx. ar mile ais in Tigerna.

Ceallach O Ruanadha, ard ollamh Erenn, ^{do éc}.

Cú Mhidhe mac mic Lorcáin, rí Fernmhuighe, ^{do éc}.

Kl. Enair .u. f.; L. u. Ochtmhodha bliadan ar mile ais in Tigerna.

Donn .H. Leth Lobhair, rí Fernmhuighe, do mharbad do Uíbh Laithen a sleibh Fuaid.

Maidhm Atha Ergail a taobh Clochair, for feraibh Manach rian Domnall Mhág Lachlain &ersir; ría b-Feruibh Muighe h-Itha, i torchair Sitrec .H. Caomháin &ersir; mac Neill h-I thSerraich, et alíí multi.

Kl. Enair .ui. f.; L. xui.; bliadain ochtmhodha ar mile ais in Tigherna.

H. Mathghamna, rí Uladh, do mharbadh la Donn Sleibhe .H. n-Eochada, a n-Dún dá leth glas.

Corcach cona templaib, &ersir; Cell Dálúa, ab igne dissipate sunt.

Kl. Enáir .uii. f.; L. xxuii.; dá bhliadain .lxxx. ar mile ^{ais in Tigerna}.

Gilla Crist .H. Maol Fhabhaill, rí Cairrge Brachaidhe, dhéc.

Domnall mac Conchobair h-I Briain mortuus est.

Cathal mac Aodha h-I Conchobair mortuus est.

Flaithbertach .H. Maol Adúin, rí Luirg, dhéc.

Kl. Enair i. f.; L. ix.; tri bliadna .lxxx. ar mile ^{ais in Tigerna}.

Domnall .H. Canannán, rí chenel Conaill, a suis occisus est.

Aodh .H. Maoil Sechluinn, rí Oiligh, ^{do éc}.

Muircertach .H. Cairill, aircinnech Dúin, saoi breithemhnachta &ersir; t-fhenchusa, mortuus est.

Domnall .H. Lochlainn do ghabhail righe Chénel Eogain. Crech rígh lais ar Conaillaib Muirtheimhne, co tuc bóruma mhór, &ersir; go d-tárradh tuarusdal mor don chreich sin d' fheruibh Fernmhuighe.

Kl. Enair ii. f.; L. xx. Ceithre bliadna .lxxx. ar mile ^{ais in Tigerna}.

Donnchad .H. Maol Ruanaidh, persecutor ecclesiarum, do mharbadh d' Feruibh Luirg.

Glend Dá Lacha cum suis templis do loscad.

Sloigead la Donnsleibhe, rí Uladh, go Droichet Átha, co d-tard tuarusdal do mac in chailigh h-I Ruairc.

Creach la Domnall Mhág Lachlainn tar a éis a n-Ultaib, go d-tucsa bóruma mhór.

Sloigead la firu Muman a Midhe, &ersir; is for an sloígeadh ^sin ad-bath Conchobar .H. Cedfadha; &ersir; do chuadar Conmaicne a Tuadhmhumain tar a n-éisi, gurro loiscset dúíne &ersir; cella, &ersir; go rucsat creich mhóir.

Maidhm Mónaidh Cruinneóige ria Leth Modha for Donnchad O Ruairc, ^{i torchair .H.
Ruairc} &ersir; Cinnéidich O Brian, et alii plurimi.

Domnall Ua Gairmleghaigh do marbad do Domnall Mhág Lachlainn.

Kl. Enair iiii. f.; L. i.; u. bliadna ochtmada ar mile ais in Tigerna.

Murchadh .H. Maol Doraidh, rí Cenel Conaill, tuir orduin, &ersir; oirechuis, ^&ersir; oinigh, d' fhagail bháis an bhliadhain si.

Domnall mac Maol Coluim, rí Alban, mortuus est.

Ualgharg O Ruairc, rídhamhna Connacht, dhéc.

Kl. Enair .u. f.; L. xii.; ui. bliadhna ochtmada ar mile ais in Tigherna.

Maoil Ísa Ua Brolchán, soí Erenn i n-egna &ersir; a g-crabaidh, &ersir; a b-fhilidhecht in bhérla cheachtarrdha, suum spiritum émisit.

Toirrdealbach O Briain, rí Erenn, do ég a g-Cinn Chorad iar mór martra, &ersir; iar n-aithrighe fhoda, &ersir; iar tomhailt chuirp Criost &ersir; a fhola, i príd ^id Iuil, isin .uii. mad bliadain .lxx. a áisi.

Tadhg .H. Bríain, a mac, do h-éc a g-cinn mhís iarsin.

Maidhm na Crioncha for Maoil Sechlainn, ria Laighnibh &ersir; ria n-Galloibh, i torchair Maol Cíarain .H. Cathusaigh, rí Bregh, et alíí multi.

Maidhm ria n-Airrtheraibh for Uíbh Echach, i torchair Domnall .H. h-Athedh.

Kl. Enair ui. f.; L. xxiii. Seacht mbliadna .lxxx. ar mile ais in Tigerna.

Domnall mac Gilla Patraic, rí Ossraighe, do ég.

Maoil Sechlainn mac Conchobair, ri Temrach, do mharbad la fira Tethfa a mebhuil.

Domnall .H. Lathen do marbhadh do Domnall Mhág Lachlainn.

Cath Conachla, a crích Coruinn, la Ruaidri na sagh buidhe mac Oedha in gha bernaigh, for Aodh mac Airt Uallaigh h-I Ruairc, rí Connacht &ersir; Conmaicne; acht chena torchair Oedh mac Airt Uí Ruairc, &ersir; maithe Cónmaicne uile iugulati sunt et occisi.

Kl. natus est hoc anno Toirrdealbach .H. Conchobair.

Kl. Enair .uii. f.; L. iiii. Ocht mbliadna ochtmada ar mile ais in Tigerna.

Sloiged la Domnall Mhág Lachlainn .i. lá rí Uladh, a Connachtoib, co riacht Ruaidri .H. Conchobair ina chend, condeachodar díbhlínuibh isin Mumain, gurro loiscset Cend Choradh &ersir; Luimnech, &ersir; an machaire co Dún Aiched, co tucsot leo cend mic Cailich I Ruairc.

Ar mor for Gallaibh Atha Cliath, &ersir; Puirt Láirge, &ersir; Locha Carman, ria n-Uíbh Echach Muman, isin ló ro mhídhradar Corcaig do orguin.

Moeil Ísa .H. Maoil Geric, ollam Erenn, dhéc.

Kl. Enair ii. f.; L. xu. Noí mbliadna ochtmada ar mile ais in Tigerna.

Lusca do loscad, &ersir; .ix. b-fhichit duine do loscad ina dhamhliág, o Feruibh Muman.

Cill Dara do loscad in hoc anno.

Donnchad mac Domnaill remhair, rí Laigen, a suis occisus est.

Donnchad mac Gilla Patraic, rí Ossraighe, occisus est.

Kl. Enair .iii. f.; L. xxui. Nóchat bliadan ar mile ais in Tigerna.

Comhdhál etir Domnall mhág Lachlainn &ersir; Muircertach O Briain, ri Caisil, &ersir; Mac Floinn h-I Maoilt Sechlainn, rí Teamra, go d-tardsat a m-braighde &ersir; a n-gialla uile do rí Oilígh, .i. Domnall Mhág Lachlainn.

Kl. Enair .iiii. f.; L. uii.; bliadhain ar nóchat &ersir; mile ais in Tigerna.

Murchad mac Domnaill remhair do marbab a mebail la h-Enna mac Diarmada.

In leth andess do raith Arda Macha do loscad.

Donn Sleibhe .H. h-Eochada do marbad la mac mic Lachlainn .i. la rí Oiligh, a m-bél ghuirt in iobhair, i cath.

Maoil Ísa comarba Patraic .u. Kl. Enair in penitentia quieuit.

Mac Oedha mic Ruaidri, ri iarthair Connacht, mortuus est.

Blíaduin t-shuthach t-shochraid go n-deigh th-shín in bhlíadain si.

Kl. Enair .u. f.; L. xuiii. Dá bliadain nóchat ar mile ais in Tigerna.

Cluain Mic Nóis do milledh la fira Muman.

Ruaidri .H. Conchobaír, airdrí Connacht, do dhallad a mebail la .H. b-Flaithbhertaigh, ri iarthair Connacht.

Muiredhach Mhág Carrthaigh, ri Eoganachta Caisil, mortuus est.

Rath Arda Macha cona templaib do loscad i Kl. Septimbir, &ersir; sreth do Triun mhór &ersir; sreth do Triún tSaxan.

In craibhdech .H. Fallamain do bhádhad ar Loch Cairrgín tre escuine Ruaidri h-I Conchobair.

Ab incarnatione Domini usque ad ^dallad Ruaidri fluxerunt anni M. xc. ii. Ab initio mundi. ui. millia. cc.xc.i.

Kl. Enair .uii. f.; L. xxix.; tri bliadna nochat ar mile ais in Tigerna.

Aodh O Baighellán, ri Fernmaide, dhéc.

Aodh mac Cathail h-I Conchobair, rídhamhna Connacht, omnes occisi sunt.

Síl Muireghaigh dinnarbad a Connachtuibh do Muircertach O Briain.

Aodh .H. Canannáin, rí Cenel Conaill, do dhallad la Domnall mac Lochlainn, ri Oiligh.

Maol Coluim mac Donnchada, airdrígh Alban, &ersir; Edbhard a mac, do marbad do Francaib, .i. i nInbher Alda i Saxanaibh.

A rigan imorro .i. Margaréta, dhec dia chumaidh ria cinn nómaide.

Sil Muireghaigh doridhis a Connachta gan chedughadh.

Mess mór in hoc anno.

Kl. Enair .i. f.; L. x.; ceithre bliadna nochut ar mile ais in Tigerna.

Flaithbertach .H. h-Athedh, rí .H. n-Echach, do dhalladh la Donnchad .H. n-Eochada, la ri Uladh.

Sloigead la Muircertach O m-Briain co h-Ath Cliath, gurro innorb Goffraigh Meranach a righe Gall, &ersir; gurro marbh Domnall O Maoil Sechlainn, rí Temra.

Ar dagh dhaoinedh Airrthir do chor la h-Ulltoib.

Ruaidri O Donnacain, rí Aradh, mortuus est.

Conchobar O Conchobair, rí Ciannachta, in penitentia mortuus est.

Maidhm ria Sil Muireghaigh for Tuadh Muman, ad-torchradar tri ced uel paulo plus.

Donnchadh mac Máil Coluim, rí Alban, do marbadh o a bráithribh p-féin, per dolum .i. ó Domnall &ersir; ó Edmond.

Doinend mor a n-Erinn uile, dia ro fhas domatus.

Kl. Enair ii .f.; L. xxi. Cóig bliadna nóchat ar mile ais in Tigerna.

Snechta mór doferthain in Cedaoin iar Kl. Enair, gurro mharbh ár dáine, &ersir; cethra, &ersir; én.

Cenanntus cona themhplaib, &ersir; Dermhagh cona lebraibh, &ersir; Ard Sratha cona tempall, &ersir; il chella eli airchena, cremate sunt. H. h-Eignigh, rí fer Manach, do marbad a suis.

Maidhm Ardachad ria n-Dal Araidhe for Ulltoib, dú i d-torchair Gilla Comgaill O Cairill.

Teidhm mór in n-Erinn, gur ros marbh ár mór daoinibh o Kl. Auguisd co Belltaini ar cinn .i. bliadain aptac do gairthí dhi.

Muirchertach H. Cairre, muire Cenel Aonghusa, &ersir; rídhamhna Oiligh, d' fhagail bháis.

Goffraigh Meránach, rí Gall, mortuus est.

Cath Fidhnacha in quo ceciderunt multi diartar Connacht &ersir; do Corcumruaidh, la Tadhc mac Ruaidri h-I Conchobair.

Kl. Enair .iii. f.; L. ii. Sé bliadna nochat ar mile ais in Tigerna.

Flann .H. h-Anbfhéth, rí dheiscert Airghiall, d' fhagail bháis in bhlíadain sin.

Mathghamain .H. Séghdha, rí Corca Dhuibhne, dhéc.

Conchobar .H. h-Ainniaraid, rí Ciannachta, &ersir; .H. Céin rí .H. mic Cairrthinn, do comthuitim, a g-cliathar.

Uaman mór for Feruibh Erenn uile ria b-fhéil Eoin na bliadna sin, gurro therairc Día &ersir; Patraic tre troiscthibh chomarba Patraic &ersir; chleirech n-Erenn airchéna.

Muircertach .H. Dúbhda, rí .H. n-Amalgaid, do marbadh a suis.

Madadhán O Madadhán, rí t-shíl n-Anmchada, mortuus est.

Cuuladh .H. Celecháin, rídhomna Oirgiall, do marbadh la h-Ultuibh. Eogan .H. Cernaigh, airchinnech Doire, h-i noidecim Kl. Enáir, quieuit.

Flaitbertach .H. Flaithbhertaigh, ri iarthair Connacht, do marbad do Madadhán O Cuanna, &ersir; do Sil Muireghaigh, a n-díghuil t-shúl a d-Tigerna.

Domnall .H. h-Enna, airdespug Cairil, quieuit.

Kl. Enair .u. f.; L. xiii. Seacht mbliadna nochat ar mile ais in Tigerna.

Tadhc mac Ruaidri h-I Conchobair, ridhamna Connacht, dhec.

Slúaighed la Muircertach .H. m-Briain &ersir; la Leth Modha, co Magh Muirtheimhne.

Slúaighed la Domhnall Mag Lachlainn a d-tuaiscert Erenn, co Fidh Conaille, do thabairt catha dhóib, co rustairmisc comarba Patraic, .i. Domnall, fó ghne shíthe.

Loclainn .H. Duibh Dhara, ri Fernmhaighe, do mharbad do Uibh Briuin Breifne.

Cnó mhes mór isin m-blíadain sin, .i. bliadain na g-cnó bfhinn; xxx.bliadna on cno mes so gus au g-cno mes romuin.

Kl. Enair .ui. f.; L. xx.iiii. Ocht mbliadna nóchat ar míle ais in Tigerna.

Tri longa do longuibh Gall na n-Innsedh do t-shlat do Ulltoib, &ersir; a b-fhoirend do marbad, .i. xx. ar ced, uel paulo plus.

Diarmaid mac Enda mic Diarmada, rí Laighen, do mharbhad do clainn Murchada mic Diarmada.

Domnall .H. Robhartaigh, comarba Coluim Cille fri ré fhoda, in pace dormiuit.

Maidhm Fersde Súilidhe for Cenel Conaill ria Cenél n-Eogain, dú i d-torchair Ecertach .H. Taircert, et alii multi.

Kl. Enair .uii. f.; L. u.; ix. mbliadna nóchat ar mile ais in Tigerna.

Ascolt mór fó Erinn uile in bhliadain si.

Cenantus ab igne dissipata est.

Cill Dara dimidia parte cremata est.

Sloiged la Muircertach .H. m-Briain &ersir; la Leth Mogha, co Sliab Fuaid, conderna Domnall, comarba Patraic, síth bhliadhna eturra &ersir; tuaiscert Erenn.

Sloiged la Domnall Mhág Lachlainn &ersir; la tuaiscert Erenn i n-Ulltoibh. Ulaidh dono ig Croibh thelcha ar a gcinn, a b-fhoslongpuirt. Cómhroicit a n-dí mharcslúagh. Maidhis for mharcshlúaigh Uladh, &ersir; marbhtar .H. h-Amhráin ann. Fágbhuid Ulaid iarsin an longport, &ersir; loiscit Cenel n-Eogain é, &ersir; tescuit croibh thelcha. Do berar dhóibh dhá eidire iarsin, &ersir; comarba Comhgaill a laimh fria dhá aidere ele.

Daimliag Arda Sratha do loscad d' Feruibh na Croibhe for Ibh Fiacrach.

Kl. Enair .i. f.; L. xui. Ced bliadan ar mile ais in Tigerna.

Donnchad mac Eochada, rí Ulad, &ersir; drem do mhaithibh Uladh ime, do ghabáil le Domhnall Mhag Lochlainn, rí Oiligh, i quinct Kl. Iuin.

Sloigedh la Domnall Mhág Lachlainn gurro mhil fir Breagh, &ersir; Fine Gall.

Sloigedh la Muircertach .H. m-Bríain co h-Esruaidh.

Loinges Atha Clíath co h-Inís Eogain, gurro lá i nár edir bháthad &ersir; marbad.

Mac mic Gilla Choluim h-I Domnaill, rí Ciniuil Lúighdec, a suis occísus est.

Assídh .H. h-Amhradháin, muire Dál b-Fíatach, dhéc.

Gilla Bríghde .H. Cuirc, rí Muscraidhi Breoghuin, mortuus est.

Gilla na Naom .H. h-Eighin, ri .H. b-Fiacrach Aighne, mortuus est.

Echrí .H. Maol Muire, rí Ciannachta, do marbad dhUa Conchobair Ciannochta.

Kl. Enair .iii. f.; L. xxuii.; bliadain ar ced ar mile ais in Tigerna.

Donnchad mac Aoda h-I Ruairc do mharbad d' Feruibh Manach.

Sloigedh lá Muircertach .H. m-Bríain &ersir; la Leth Modha i Connachtaibh, &ersir; dar Esruaidh i Tír Conuill, &ersir; asidhein a Tír Eogain, gurro s-gaílset Oilech, &ersir; gur loiscset, &ersir; gur t-sháraighset il chella, im Fathain mhóir Mura &ersir; im Ard Sratha. Do lodar assin tar Fersait Camsa, gurro loiscset Cuíl Rathain, &ersir; co n-dernsat duinebháit ann. Gabaid geill Uladh iarsin, &ersir; do luid tar sligid Mídh Luachra dia ^thigh, iar mbuaidh int shlóigid sin.

Creach la Donnchad .H. Maoil Sechlainn a b-Fernmaigh, conus tarraid .H. Cerbhuill, &ersir; gurros marbh dhá ced uel paulo plus.

Donnchad .H. h-Eochadha, rí Ulad, do fhuaslucad a cuibhrec la Domnall Mhág Lachlainn, lá rí n-Oiligh, tar cend a mic &ersir; a comdhalta, .i. a n-daimliag Arda Macha, tre impidhe comarba Patraic &ersir; t-shamhtha Patraic archena, iar comlugha fon m-Bachuill Issa, &ersir; fó mhionuibh uaisle eli in .xi. Kl. Enair.

Kl. Enair .iiii. f.; L. ix.; dá bliadain ar ced ar mile, ais in Tigerna.

Sord Coluim Cille do loscad. Donnchad mac Echri h-I Aithidh, rídamhna .H. n-Echach, do marbad do Ulltoibh isin chuíged mís iar sárugad muintire Patraic dó.

Domhnall mac Tigernain h-I Ruairc do marbadh do Conmaicnibh, &ersir; do budh rí ar Conmaicnibh, &ersir; coimsightheóir ar Connachtuibh an Domnall sin.

Flaithbhertach mac Fothaid, rí .H. b-Fíacrach Asda Sratha, do mharbad do Feruibh Luirg.

Sloiged lá Cenel n-Eogain co Magh Cobha.

Do lodar Ulaid an oidhche sin don longpuirt, gur marbhsad Sitrec .H. Maol Fhabhuill, rí Cairrge Brachaide, &ersir; Sitrec mac Conraigh, mic Eogain, et alii.

Maghnus, rí Lochlainn, do theacht loinges mór co Manuinn, &ersir; síth bhliadhna do dhenum dhó re feruib Erenn.

Eideredha fer n-Erenn a láimh Domhnaill comarba Patraic, re sít bhliadhna edir O m-Briain, .i. Muirchertach, &ersir; Mág Lachlainn, .i. Domnall.

Ros Oilitri darguin, .i. cum patre suo, do Uíbh Echach, a n-díghuil mharbhtha h-I Donnchada.

Caisiol do loscad do Eilibh.

Kl. Enáir u. f.; L. xx.; trí bliadhna ar ced ar mile ais in Tigerna.

Sgainder cruaidh cródha etir Feruibh Luirg &ersir; Tuath Ratha, i torchair ár ceachtardhe.

H. Canannan, .i. rí Ceneoil gConaill, do ionnarbad ass a righe la Domnall mág Lachlainn.

Cogad mor etir Cenel nEogain &ersir; Ullta, co tánic Muircertach O Briain co Feruibh Muman, &ersir; Laigen, &ersir; Ossraighe, &ersir; go maithibh Connacht, &ersir; go b-Feruibh Midhi, im a ríghuibh, go Magh Cobha, d' fhóiridhin Uladh. Dolodar uile diblínuibh go machaire Aird Macha, .i. co Cill na Cornaire, combadar sechtmhuin a b-forbhuisi for Ard Macha. Domnall Mhág Lachlainn go d-tuaiscert Erenn fris in ré a n-Ibh Bressail Macha, aghaid in aghaid friu. O rob tuirrsech thrá fir Muman, do luidh Muircertach co h-Aonach Macha, &ersir; co h-Emhuin Macha, &ersir; timchell do Ard Macha, co b-fhárguibh ocht nuinge óir forsan altóir &ersir; gurro gheall ocht .xx. bó; &ersir; inntais arís co Magh Cobha, &ersir; faghbhus Laighnigh &ersir; sochaide d-Feruibh Muman ann; &ersir; do chóidh féin, imorro, ar creich a n-Dál Araidhe, co b-fharguibh Donnchad mac Toirrdhealbaigh ann, &ersir; mac h-I Concobair, rí Ciarraighe, &ersir; .H. Beóain, et alii optimi. Do luidh Domhnall Mhág Lachlainn, co maithib Ceneoil Conuill &ersir; Eogain, &ersir; an tuaisceirt uile ime, co Magh Cobha, for ammus Laigen. Teguid imorro Laigne, &ersir; Ossraighe, &ersir; fir Muman, &ersir; Gaill amail robhádar, ina n-aghaid; &ersir; feruid cath, .i. a noín Aughust, &ersir; a Cedaoin ar aoí laithe sechtmhuine, &ersir; in nomad .xx. désca, &ersir; ant ochtmad lo iar toighecht do Macha ro feradh in cath sin. Maidhid trá for Leth Modha, &ersir; láitter a nár, &ersir; ár Laigen im Muirchertach mac Gilla Cholmóg, &ersir; im dhá .H. Lorcáin, &ersir; im Muircertach mac mic Gormain, et alii; &ersir; ár .H. Cinnsealaigh im dha mhac Máil Mhordha, &ersir; im .H. Riain .i. rí .H. n-Dróna, et alíí; ár Ossraighe, im Gilla Patraic rúad, rí Ossraighe, &ersir; im righraidh Ossraighe airchena; ár Gall Atha Cliát im Trosdán mac Erec, &ersir; im Pol Adhmann, &ersir; im Beollán Armann, et alii; ár fer Muman im dhá .H. Bric .i. dá ridhamhna na n-Déisi, &ersir; im .H. b-Failbhe, .i. rídhamhna Corca Dhuibhne, &ersir; erre Laigen, .i. im. H. Muireghaigh, .i. ri Ciarraighe, cona mac, et alii multi optimi quos causa breuitatis scribere pretermisimus.

Ternatar Cenel n-Eogain &ersir; maite Cenél Conaill &ersir; an tuaisceirt árchéna, co coscur mór, &ersir; ce séduib imdhaib, imón pupuill ríghdha, &ersir; imon camlinne, &ersir; im fhéduibh imdhuibh airchena.

Maghnus, rí Lochlainn, do marbad ar creich i n-Ulltaibh.

Kl. Enáir .ui. f.; .L. i.; ceitri bliadna ar ced ar mile ais in Tigerna.

O Concobair Corcumruaid, .i. Concobar mac Maoilt Sechlainn, mortuus est.

Mac na h-oidhce .H. Ruairc a suis fratribus occisus est.

Sloiged la Muircertach .H. m-Briain co Magh Muirthemne, gur mhill treabhaire an maidhe co h-uilidhe; &ersir; don t-shloigedh sin ro h-esgradh Cuuladh O Caindelbháin, ri Loegaire, conderbhailt de.

Sloiged la Domnall Mhág Lachlainn co Madh Cobha, co tuc gialla Uladh, &ersir; co n-dechaid co Temraig, &ersir; gur loisc bloidh mhór d^o .H. Laegaire, &ersir; co d-tard termann dóibh airchena.

Dunchad .H. Concobair, ri Cianachta, do marbad da dhaonib p-féin.

Kl. Enair i. f.; L. xii. Coig bliadna ar ced ar mile ais in Tigerna.

Conchobar mac Maoilt Shechlainn, rídhamhna Temrach, occisus est.

Domhnall, comarba Patraic, do tocht co h-Ath Clíath do dhenum sida idir Muircertach O m-Bríain &ersir; Domnall Mhág Lachlainn, gurroghabh galar ann é, &ersir; co d-tucadh ann a ghalar féin co Domnach Oirrter Emhna, gurro h-ongad ann; co d-tucadh iarsin co Daimlíag, conderbailt ann; go d-tucadh a corp go h-Ard Macha.

Ceallach mac Aodha, mic Maoil Íossa, do oirnedh na ionadh a comarbus Patraic, a togha fer n-Erenn; &ersir; do chóid fo grádhaib a lo féile Adhumnáin.

Sloiged la Muircertach O m-Bríain, gurro innarb Dondchad .H. Maoilt Seclainn a righe iarthair Midhe.

Kl. Enair .ii. f.; L xxiii. Sé bliadna ar ced ar mile ais in Tigerna.

Creach shlóigedh la Domnall Mhág Lachlainn d' foirithin Donnchada h-I Maóilt Sechlainn, gurro ortadar iarthar Midhe, &ersir; go dtárrus Donnchad féin ann for sceimhlibh, &ersir; gurro marbadh é.

Cellach, comarba Patraic, for cuairt Cenel Eogain, cedna cur, go d-tuc a óghréir, .i. bó gacha seisir, no agh n-dára gacha trír, no leth unga gacha ceathrair, la taobh n-ídhbart nimdha olchena.

Cathbharr O Domnaill, tuir chosnama &ersir; coinghleca, orduin &ersir; einigh Ceneoil Lúighdech, d' fhagail bháis.

Cellach for cuairt Muman, cedna cur bheós, go d-tuc a lan chuairt, .i. uii. mba &ersir; .uii. caoirigh &ersir; leth uinge gacha fuinn tríocha ced a Mumuin, la taobh shéd nimdha olchena, &ersir; arroéd, umorro, Cellach grádha uassail espuic a comairle fer n-Erenn don dul sin.

Kl. Enair .iii. f.; .L. iiii. Seacht m-bliadna ar ced ar mile ais in Tigerna.

Snechta lói co n-oidhche d' ferthain in Cedaoin ria bh-féil Patraic, gurro lá ár cetra Erenn.

Cend choraidh do loscad etir dhá cháisc, go sescuid n-dabach etir mhidh &ersir; brogóid.

Conchobar O Duinn Slebhe, rídhamhna Uladh, do mharbad d' Feruibh Fernmhuighe.

Maidhm ría n-Uíbh Bressiul for Uíbh Méth, i torchair i nár imm á rí, .i. Aodh .H. h-Innreachtaigh.

Fliuch dhoinend mhór isin m-bliadain sin, gurro mill na h-arbhanna uile.

Síth bhlíadna do dhenum do Ceallach, comarba Patraic, edir Muircertach .H. m-Briain &ersir; Domnall Mhág Lachlainn.

Kl. Enair .iiii. f.; L. xu.; ocht m-bliadna ar ced ar mile ais in Tigerna.

Luimnech do loscad.

Domhnall .H. Ruairc, ri .H. m-Briuin, occisus est.

Cellach, comarba Patraic, for cuairt Connacht, cedna cor, co d-tuc a óghréir.

Tech do ghabháil do .H. Mathghamna, &ersir; do .H. Mael Ruanaidh, for Goll n-Garbhraighe, .i. for rí Ulad, .i. Eochaid mac Duinnshleibhe h-I Eochada, &ersir; a dhíchendadh leó.

Dairmess mór fó Erinn uile.

Bliadhain t-shuthach go n-deighshín, &ersir; go nimad arbha &ersir; messa, in bhliadain sin.

Kl. Enair .ui. f.; L. xxui.; ix. mbliadna ar ced ar mile ais in Tigerna.

In Cáisc for .uii. Kl. Máoi &ersir; Minchaisc ala laithe do t-shámradh.

Sloiged lá Muircertach .H. m-Briain d' fhóiridhin Murchada h-I Maoilt Sechlainn, gurro airg dreim do Uíbh Briúin.

Sloiged lá Domnall Mhág Lachlainn go d-tuaiscert Erenn uime, co Sliabh Fuaid; gonderna Cellach, comarba Patraic, síth bhlíadhna etir O m-Briain &ersir; Mág Lachlainn, go n-deachadar tuaiscert Erenn iarsin, im Conall &ersir; im Eogan, go Mad .H. m-Bresail, for ammus Uladh badar a Magh Cobha, go d-tardsat Uladh na teora gialla ro thoghsad fein doibh.

Aodh .H. Ruairc do thocht a longport Murchada h-I Moeilt Sechlainn, fá dhó, gurro lá ar tre escuine th-shámhtha Patraic.

Mac Gilla Patraic, ^rí Ossraighe .i. Domnall ruadh, do mharbadh do macaomh uile ag cur chluice.

Kl. Enair .uii. f.; L. uii.; x. mbliadna ar ced ar mile ais in Tigerna.

Gilla Coluim O Maol Mhuaidh, rí b-fer Ceall, iugulatus est.

Murchadh mac Taidhc h-I Briain, rídhamhna Muman, mortuus est.

Bébhinn, ingen Ceinnéidigh h-I Briain, ben Domnaill Mhég Lachlainn, rí Oiligh, dhéc.

Crech la Domnall Mhág Lachlainn i Connachtuibh, co d-tuc mhíle do bhraid, &ersir; il mhíle do chethruibh.

Cellach, comarba Patraic, cedna cor for cuairt Midhe, go d-tuc a óighreir eisde.

Maidhm ria g-Conmaicnibh for Siol Muireghaigh .i. maidhm Moighe Brénghair.

Maidhm lá Síl Muireghaigh for Conmaicnibh .i. maidhm an Rois, ar bélaibh Cruachna, atorcradar tri .H. Fergaile, &ersir; maithi imdha ele áirchena.

Kl. Enair i. f.; L. .xuiii.; aon bliadain dhéc ar ced ar míle ais in Tigerna.

Port Lairge do loscad.

Cenanntus do loscad.

Slóighedh la h-Ulltoib co Telaigh óg, gurro thescsat a biledha.

Crech la Niall Mhág Lachlainn, go tuc tri mhíle do bhuaibh ina n-díghuil.

Tene dhaith do loscad Dúin da lethghlas, edir ráith &ersir; trían.

Senadh chléirech n-Erenn a b-Fiadh mic n-Oenghusa, a n-Uisnech, im Cellach comarba Patraic, &ersir; im Maol Muire .H. n-Dúnán .i. uassul shenóir na h-Erenn, go coicait n-espog, uel paulo plus, go tríbh cedaibh sagart, &ersir; go tri mhíle maic n-egalsa, im Muircertach .H. m-Bríain go maithibh Leithe Modha, d' fhuráil riaghla &ersir; t-shoibhés for chách etir tuaith &ersir; egluis.

Donnchadh .H. h-Anluain, rí .H. Nialláin, do marbadh dia bráithribh a meabhuil.

Na braitri h-ísin do marbad do Uíbh Nialláin ina dhighuil ria g-cinn .xx. aidhche iarsin.

Comhdhál etir Domnall Mhág Lachlainn &ersir; Donnchadh .H. n-Eochada, gondernsat lán shíth, &ersir; go tardsat Ulad eideredha a riara fein do Domhnall.

Kl. Enair .ii. f.; L. xx.ix.; dá bliadain dhéc ar ced ar mile ais in Tigerna.

Ráith Ard Macha cona tempall do loscad in .x. Kl. April, &ersir; dá shreith do triun Massán, &ersir; an tress sreth do triun mór.

Crech la Domnall Mhag Lachlainn dar Fine Gall, co d-tuc braid ádhbal &ersir; bóruma mhór.

Kl. Enair .iiii. f., L. x.; tri bliadna dhéc ar ced ar mile ais in Tigerna.

Co erthenedh do theacht oidhche fhéle Patraic for Cruachán Aighle, gurro mhill .xxx. don óess troiscthe.

Maoil Sechlainn O Conchobair, rí Corcumruaid, dhéc.

Donn O Taircert, tóissech Cloinne Sneidhghile, do marbad la Niall Mhág Lachlainn.

Slóigedh la Domnall Mag Lachlainn go maithibh Ceneóil Conaill &ersir; Eogain, &ersir; Airghiall, go Glionn righe, gurro ionnarbsat Donnchad a righe n-Uladh, &ersir; gurro rannsat Ulltu etir .H. Mathghamna &ersir; maca Duinn Slebhe. Dál n-Araidhe, imorro, &ersir; I Echach aige féin.

Sloiged la Muircertach .H. m-Bríain, go feruibh Muman, &ersir; go Laighnibh &ersir; Connachtuibh, go Magh Cobha, d' fhóiridhin Donnchada.

Slóigedh ele la Domhnall Mhág Lachlainn, go g-Conallchaib &ersir; Eoghanchaibh &ersir; Airghiall, go Magh Cobha mur an cedna, d' fhóiridhin Uladh, go raibhe imnessa catha etorra, gurro edarscar comarba Patraic fo ghné shíthe.

Donnchad .H. h-Eochadha do dhalladh la h-Eochaid .H. Mathghamhna, &ersir; la h-Ulltoibh.

Slóigedh la Muircertach .H. m-Bríain, &ersir; lá Leth Modha, etir laoch &ersir; chléirech, go Grenoic.

Domhnall Mhág Lachlainn go maithibh thuaiscert Erenn .i. Conaill &ersir; Eogain &ersir; Airgíall, co Cluain Caoin a b-fheruibh Rois, go m-badar fri ré mhíoss cinn comair fri roile, conderna Cellach, comarba Patraic, gus an m-Bachuill Iossa, síth bhliadna etorra.

Sgainder cródha etir Feruibh Fernmaide fódhéin, dú itorchradar da rídhamhna Fernmaide .i. .H. Criocháin &ersir; .H. Donnacán.

Kl. Enair .u. f.; L. xxi.; ceitri blíadna déc ar ced ar míle ais in Tigerna.

Teidhm ghalair mhoír do ghabháil Muircertaigh I Bríain, rí Erenn, gurro scar frí a righe.

Diarmaid .H. Bríain, imorro, do ghabháil ríghe Muman ina fiadhnuse gan chedugad.

Sloiged la Domnall Mhág Lachlainn co Ráith Cendaig, co tánic Eochaid .H. Mathghamna co n-Ulltoib ina thech, &ersir; Donnchad .H. Loingsigh co n-Dál Araidhe, &ersir; Aodh .H. Ruairc go b-Feruibh Breiffne, &ersir; Murchad .H. Maoil Sechlainn go b-feruibh Midhe. Do-lotar uile dibhlínuibh tar Ath Luain co Dún Leódha, go d-tánic Toirrdhealbach .H. Conchobair go g-Connachtuibh, &ersir; Niall mac Domhnaill Mhég Lachlainn, &ersir; maithe Cloinne Conuill, ina airecht.

Tiaghuid ass iarsin go Telaigh .H. n-Deghaidh a n-Dál g-Cais, co n-dernsat ossadh blíadhna &ersir; fir Muman, &ersir; do chúaid Domnall Mhág Lachlainn ar fud Connacht, &ersir; assin día thigh.

Aodh mac Donnchada h-I Eochada, righdhamhna Ulad, mortuus est.

Ruaidri .H. Canannán, rídhamhna Cineoil Conaill, do marbad la Cenél Eogain.

Muircertach Mhág Lachlainn, rídhamhna Oiligh, iniuste interfectus est.

Kl. Enair .ui. f.; L. ii.; cóig bliadna dhéc ar ced ar mile ais in Tigerna.

Doinend dermháir, &ersir; reodh, &ersir; snechta, o .xu. Kl. Enair go .xu. Kl. Martii, uel paulo plus gurrolá ár én &ersir; cethra, &ersir; daoine, &ersir; día ro fhas terca mhór &ersir; dommatta fó Erinn uile, &ersir; a Laighnibh sech cách.

Diarmaid O Bríain, ri Muman, do ghabháil la Muircertach O m-Briain.

Ionnsaiged gressi do thabairt do macuibh mic Aodha mic Ruaidri, ar Toirrdhealbach .H. Conchobair, ar rí Connacht, gurro loited, &ersir; gurbhó crólighe dhó.

Maidhm ria n-Domhnall .H. m-Bríain &ersir; ria n-Gallaibh Atha Clíath, ar Laighnibh, i torchair Donnchadh O Maoil na m-Bó, rí .H. g-Cinnselaigh, &ersir; Conchobar O Conchobair, ri .H. b-fhailghe, cona macuibh, &ersir; sochaide airchena.

Domnall mac Taidhg h-I Bríain, rídhamna Muman, do marbad la Connachtuibh.

Muircertach .H. Bríain do ghabháil a righe féin do ridhis, &ersir; teacht slóighedh a Laighnibh, &ersir; a mBreghuibh.

Damhliag Aird m-Brecáin cona lán do dhaoinibh do loscad d' feruibh Muman, &ersir; cella imdha airchena a b-Feruibh Bregh.

Crech mhór la Toirrdhealbach O Conchobair &ersir; la Connachtuibh, gurro airgset Tuadhmuma go Luimnech; go rucsat bóruma dhíairmhidhe, &ersir; braid imdha.

Maoil Sechlainn .H. Maoil Sechlainn, rídhamhna Temrach, occisus est.

Kl. Enáir .uii. f.; L. .xiii. Sé bliadna dhéc ar ced ar mile ais in Tigerna.

Cellach, comarba Patraic, for cuairt Connacht don darna cor, go d-tuc a lan chuairt.

Cill Dalúa cona tempall do loscad.

Corcach Mhor Muman, &ersir; Imlech Ibhair, &ersir; dairthech Moeilísa h-I Brolcháin, &ersir; blodh do Lios Mhór, do loscad isin mbliadain cédna.

Achad m-bó Cainnigh ^{do loscad}.

Cluain Iraird cremata est.

Tech abadh mór Aird Macha, go .xx. tegh uime, do loscad i tosach corghuis na bliadna sa.

Ladhmann mac Domnaill, rí Alban, do marbad do feruibh Móiriabh.

Derbáil, ingen Toirrdhealbaigh h-I Bríain, mortua est.

Kl. Enair .ii. f. L. xxiiii. Seacht mbliadna dhec ar ced ar mile ais in Tigerna.

Conchobar .H. Cairellán do marbadh la Feruibh Manach.

Cath Lecaoín do thabairt do Brian mac Murchada &ersir; do macaibh Cathail h-I Conchobair, go g-Connachtuibh impa, fri Toirrdhealbach mac n-Diarmada &ersir; fri Dál g-Cais, gurro mhuigh for Dál g-Cais &ersir; gurro láadh in nár.

Maidhm for Cenel n-Eogain na h-Innsi la Cenél Conuill, gur láadh i nár, &ersir; gur marbad morán dá maithib.

Kll. Enair .iii. f.; L. ^u.; xuiii. mbliadna dhéc ar ced ar mile ais in Tigerna.

Laidhgnén .H. Duibh Dhara, rí Fermanach, do marbad do Uibh b-Fiachrach &ersir; d' Feruibh na Croibhe.

Diarmaid .H. Bríain, rí Muman &ersir; Leithe Modha airchena, dhéc i Corcaig Mhóir Muman, iar n-ongad &ersir; n-aithrighe.

Mess ced n-uinge do eideadh iodhbart &ersir; aiffrend Cellaigh, comarba Patraic, do bhádhad i nDabhall, &ersir; bídhgadh dhó féin.

Paschalis comarba Petair, seruus religiosur cum dilectione Dei et proximi ad Cristum migrauit.

Maria, ingen Maoil Coluim .i. ingen rí Alban, ben rí Saxan, mortua est.

Sloiged la Toirrdhealbach .H. Conchobair, rí Connacht, &ersir; la Murchad O Maoil Sechlainn, rí Temrach, imaille fris, &ersir; lá h-Aodh O Ruairc, isin Mumain go glend Maghair, &ersir; go d-tard Desmumha do mhág Carrthaigh, &ersir; Tuadhmumha do macuibh Diarmada h-i Bríain, &ersir; go tuc a n-gíalla díbhlínuibh.

Sloiged eli leis co h-Ath Cliath, go tuc mac rí Temrach boí a laim ghall, &ersir; gialla Gall bhudhéin, &ersir; gialla Laigen &ersir; Ossraighe.

Sgél ingnadh isin m-blíadain si .i. talamh chumhscugad ádhbal i sleibh Elpa, gurrus mughaid il cathracha, &ersir; ár daoinibh inntibh.

Sgél ingnad eli in n-Erinn féin bheós .i. murrdhúbhconn do ghabháil diasgairibh lis Arglionn a n-Ossraighibh, &ersir; aroile a Port Lairge.

Domnall mac Ruaidri h-I Conchobair mortuus est.

Ruaidri O Conchobair, ri Connatht re hedh g-cían, do ég i n-ailitri is in t-sheisedh bliadhain triocha iar ná dhalladh; in clericatu uitam feliciter i g-Cluain Mic Nóis finiuit.

Kl. Enair. iiii. f.; L. xui.; ix. mbliadna dhéc ar ced ar mile ais in Tigerna.

Cenn choradh do sgaoiledh do Connachtuibh.

Muircertach O Bríain, rí Erenn, tuir orduin &ersir; oirechuis iarthair Eorpa, iar m-buaidh ríghe &ersir; aithrighe, a b-fheil Mochaomóg, isin seised id Martii, in bono fine uitam finiuit.

Cú Choll Chaille O Baighelláin, ard ollam Erenn re dán, &ersir; sói a n-déirc &ersir; a noinech, &ersir; ar chonnircle choitchinn fri truagha &ersir; tréna, do marbadh d' Feruibh Luirg, &ersir; do thuaith Rátha, cum sua uxore et duobus filiis suis bonis, et cum .xxxu. aliis, edir mhuinnter &ersir; aoidhegha i naoin tigh, Satharn mincasg, &ersir; a b-fhéil Bécáin mic Cula.

Ruaidri O Tormair, airchinnech Fathna móire, quieuit.

Conchobar O Gairmleghaigh, toíssech Ceneoil Móain, do marbadh do Uíbh Dúbhda, &ersir; do chlainn Flaithbhertaigh.

Niall mac Domnaill Mhég Lachlainn, rídhamhna Oiligh &ersir; Erenn, &ersir; tethra Erenn ar cruth &ersir; ar cheill, ar einech &ersir; ar ergna, do thuitim la Cenel Móain isin ochtmad bliadain .xx. a aóisi, an Luan a laithi sheachtmaine, isin deichmad daois ésga, a b-fhéil na tri maic n-endac, in decimo octauo Kalendas Ian^uarii.

Kl. Enair .u. f.; L. ^xx.uii.; xx. bliadna ar ced ar mile ais in Tigerna.

Sloiged lá Domnall mhág Lachlainn d' fhoiridhin Murchada I Maoilt Sechlainn, go h-Ath Luain i n-aghaidh Connacht, go d-tard Toirrdhealbach O Conchobair brég shíth impa.

Maidhm machaire Cille Moíre h-I Nialláin ria Raghnall mac mic Riabaigh, for Uíbh Echach, gurro ladh i nár.

Cellach, comarba Patraic, for cuairt Muman, go tuc a óghreir, &ersir; gur fháguibh bennachtuin.

Branán mac Gilla Crist, tóissech Corca Achlann, dhéc.

Eachmharcach mac Uidhrén, tóissech Ceneóil b-Feraghaigh, do marbad d' Feruibh Manach.

Droichet Atha Luain do dhénum.

Kl. Enair. uii. f.; L. ix.; bliadain ar .xx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Domnall mac Ardghair Mhég Lachlainn, derrsgaightech Goeidhel Erenn, ar cruth &ersir; ar chenél, ar cheill &ersir; ghaisced, ar t-fhonus &ersir; ar shomharthain, ar thídhnacal seod &ersir; bidh, do ég a n-Doire Coluim Cille isin ochtmad bliadain ar .xxx. a righe, &ersir; isin tres bliadain .lxx. a aoisi, oidhche Cedaoine do shunnrad, &ersir; a cethromad id fheabra, a bfhéil Mocuaróg ind egna.

Sloiged la Toirrdhealbach .H. Conchobair, go g-Connachtuibh uime, a n-Dess Mumuin, gur indirset ótha Magh Feimhin go Tráigh Li, edir chíll &ersir; tuaith, .i. reachtmhodha cill, uel paulo plus.

Crech sloighedh la Toirrdhealbach O Conchobair do ridhis a n-Der Mumain, go ruacht termonn Lis Mhóir, &ersir; go d-tárraidh bóruma dhíairmhidh, &ersir; go b-fhárguibh Muiredach O Flaithbertaigh, rí iarthair Connacht, &ersir; Aodh .H. h-Eidhin, rí .H. b-Fiacrach Eighne.

Cloictech Telcha n-Inmuinne i n-Ossraighe do dhluighe do chaoir thenidh, &ersir; cloch ro sgeind ass gurro marbh Mac Leighinn is in cill.

Cellach, comarba Patraic, do ghabháil espocoíde Atha Clíath a togha Gall &ersir; Goeideal.

Athach n-goeithe do thocht i noin Decimbir, gurro lá a benncobar do chloictec Aird Macha, &ersir; go n-derna fidhar mór fó Erinn uile.

Kl. Enair i. f.; L. xx.; dhá bliadhain ar .xx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Aodh .H. Ruairc, rí Conmaicne, do thuitim la Feruibh Midhe ag breith creiche uatha.

Scrín Colmáin mic Luachain d' faghbháil i n-ailigh Lainne, fer chubhatt i talmain, día Cedaoin in braith.

Sloiged la Toirrdhealbach h-I Conchobair go loch Sailech a Midhe, go tánic mac Murchadha, ri Laigen &ersir; Gall, ina thech.

Mór, ingen Domnaill Mhég Lachlainn, ben Toirrdhelbaigh h-I Concobair, dhéc.

Crech mhór la Conchobar Mhág Lachlainn &ersir; la Cenel n-Eogain, go rangadar Cill Ruaidh i n-Ulltoib, co tucsat boruma diáirmhidhe.

Aodh O Duibhdhirma, toirech na Brédcha, &ersir; cenn oinigh in tuaiscert, &ersir; Domnall a bráthair, mortui sunt.

Kl. Enair ii. f.; L. i. Tri bliadna .xx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Gaileng do ghabháil tighe i n-Daimlíag Cianáin, for Maoil Sechlainn .H. Maoil Sechlainn .i. rí Midhe &ersir; Temhrach, gurro loisc in tech ambói, &ersir; seachtmhodha do thighibh eli ime, &ersir; gurro marbhsat sochaide dia muinter. Térnaoí Maoil Sechlain féin deinech Dé &ersir; Cianain, gan loscad, gan mharbhadh.

Ammus anaithnidh do thabairt for comarba Ailbhe, .i. Maol Mórdha mac mic Clothna, .i. tech do ghabháil fair for lár a Imligh féin, &ersir; for mac Cerbhaill h-I Ciarrmaic, rí Ane, gurro marbhadar moirfheiser ann; &ersir; térnadur, imorro, na daoine maithi ass tre raith Ailbhe &ersir; na h-ecluise, &ersir; ra loisced ann, imorro, bernan Ailbhe. Ro marbadh, umorro, ria gcinn mhiós iarsin, an tí ro ghabh in tech sin, .i. in Gilla Caoch .H. Ciarmaic; &ersir; deochuin iar n-ainmniugad éisidhéin; &ersir; ro benadh a chend de a sárugad Dé &ersir; Ailbhe.

Donn Sleibhe mac Cathaláin, sonus &ersir; somarthuin Ulad uile, mortuus est.

Donnchad mac Gilla Patraic Ruadh, ri Ossraighe, a suis occisus est.

Conghalach .H. Laithbertaigh, ^ridhamhna Oiligh, occisus est.

Kl. Enair .iii. f.; L. xii.; ceitri bliadna .xx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Toirfhinn mac Turcuill, prímh oig tigern Gall n-Erenn, subita morte periit.

Tadhg mac mhég Carrthaigh, ri Des Muman, dhéc.

Bidhgad mór do ri Temrach dia Domnaig Casg, .i. a thech chásg do tuitim fair &ersir; for a t-h-eghlach.

Luimnech do loscad uile achtmad beg.

Alaxandair mac Maol Coluim, ri Alban, in bona penitentia mortuus est.

Geill Des Muman do marbad la Toirrdhealbach O Conchobair, .i. Maoil Sechlainn mac Cormaic Mhég Carrthaigh, rí Caisil, &ersir; .H. Ciarmaic, &ersir; Achaine .H. Cobhthaigh d-Ibh Cuanach Cnamchaille.

Ardghar, mac mic Aodha h-I Maoilt Sechlainn, do marbad la muinter Doire i noinech Coluim Cille.

Kl. Enair .u. f.; L. xxiii.; u. bliadna .xx. ar ced ar mile ais in Tigerna;

quint id Enáir, umorro, for aoⁱⁿdhiden, &ersir; prím fuirre, &ersir; is innte tuargabad a bhuinne dídin for dhamhliag mor Ard Macha, iar ná lán Egar do shlinntech la Cellach comarba Patraic, isin .xxx. mad bliadain ar céd ó ná rabha slinntech fair co comlán roime sin.

Gilla Braide .H. Ruairc do bháthad a Loch Aillinne.

Sloigead la Toirrdhealbach O Conchobair a Midhe, gurro ionnarb Murchad .H. Maoil Sechlainn ass a ríghe, &ersir; gonderna tri righa for Feruibh Midhe. Marbas imorro, Domnall mac Murchada in tres rí, ria gcinn nómaidhe, .i. Maoil Sechlainn mac Donnchada.

Sloiged la Muircertach O Cerbhuill, ri deiscort Fernmaide, a b-Feruibh Bregh, conus tarraidh Diarmait .H. Máoil Sechlainn go b-Feruibh Midhe, &ersir; go b-Feruibh Breagh, gurro marbad Muircertach ann, &ersir; ár a t-shluaigh imme.

Kl. Enair .ui. f.; L. iiii. Se bliadna .xx. ar ced, ar mile, ais in Tigerna.

Enná mac Murchada, rí Laigen, mortuus est.

Slóighedh la Toirrdhealbach O Conchobair a Laighneibh, gurro ghabh i n-gialla.

H. Maol Ruanaigh, rí Fermanach, a suis occisus est.

Maoil Ísa .H. Conne, sói Gaoidhel Erenn a m-breithemnus &ersir; a n-Urd Patraic, iar n-aithrighe thoghaidhe in Cristo quieuit.

Corcach Mhór Muman, cona templaib, do loscad.

Domhnall .H. Dúbhda do bháthad iar n-denam creiche a Tír Conaill.

Rí-thurus Toirrdhealbaigh h-I Conchobair co h-Ath Clíath, go d-tard righe Atha Clíath &ersir; Laighen día mac, .i. do Conchobar.

Cogad mór i n-Erinn, gurbhó h-eigen do chomarba Patraic beith mí for bliadain fri h-Ard Macha anechtair, ag sídhughad fer n-Erenn, &ersir; ag tabairt riaghla &ersir; t-shobhés for chách etir thuaith &ersir; eglus.

Crech mhebhla la Ruaidri .H. Tuachair i nAirrteraibh, go d-tárradar Airrthir ár t-shluaigh Ruaidri, &ersir; gurro díchendadh eisidhéin annsin.

Sloigead la Toirrdhealbach O Conchobair go rocht Glenn ^Maghair a n-Der Mumuin, &ersir; go d-tuc bóruma diarmidhe.

Kl. Enair .uii. f.; L. xu. Seacht mbliadna .xx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Sloighedh la Toirrdhealbach O Conchobair a n-Des Mumain, go rocht Corcach Mhór Muman, go d-tuc gialla Muman go léir.

Airthir do ghabháil tighe Gloinn mic Sinaich a d-triún t-shaxan i n-Ard macha, for Raghnall mac mic Riabaigh, aidhche Luain Ineti, &ersir; a dhíchendadh leó.

Cath etir Ulltoib feissin, dú i torcradar dhá rí Uladh, .i. Niall mac Duinn Sleibhe, &ersir; ar Ulad imme, &ersir; Eochaid .H. Mathghamn^a, a b-frithghuin in mhadhmha sin.

Gilla Crist .H. h-Eicnigh, ri fer Manach &ersir; airdrí Oirgíall, dhéc ig Clochar .H. nDoimhín, iar n-aitrighe thogaide.

Fir Muman &ersir; Laigen do impódh áridhis for Toirrdhealbach O Conchobair, &ersir; a n-gell do dhísliugad dóibh, &ersir; a mac do athrigad do Gallaib, &ersir; do Laignechaib; &ersir; do radsat rí Eli forra, .i. Domnall mac mic Faolain.

Cerbhall mac mic Faolain, &ersir; ár .H. bFaolain imme, do thuitim la h-Ibh bFailghe ár lár Cille Dara, ag cosnum chomhorbuis Bríghde.

Taillti inghen Murchada h-I Maoilt Sechlainn, ben Toirrdhealbaigh I Conchobair, dhéc.

Gilla Brighde .H. Forannáin, airchinnech Arda sratha, mortuus est.

Kl. Enair i. f.; L. xx.ui. Ocht mbliadna .xx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Bissextus et embolismus annus.

Fir Muighe h-Itha, .i. Domnall .H. Gairmleghaigh, do ghabháil tighe ar rí Fer Manach, .i. for Faolán .H. Duibh Dhara, &ersir; a thuitim leo, &ersir; sochaide do mhaithibh Fer Manach uime.

Maidhm ria marcshluagh mic Mhég Lachlainn, .i. Conchobar mac Mhég Lachlainn, for mharcshluagh Tigernain I Ruairc, i torcair .H. Ciartha, rí Cairbre, &ersir; Cathal .H. Raighilligh, &ersir; Sitrec .H. Maoil Brighde, &ersir; mac Aodha h-I Dubhda, rí .H. n-Amalgada, et alii multi.

Gniom gránna, ainiarmartach, anaithnidh, ro thuill escuine fer n-Erenn etir laoch &ersir; chleirech, da ná frith mac samhla i n-Erinn riam, do dhenum do Tigernán .H. Ruairc &ersir; do .H. m-Briuin, .i. comarba Patraic do nocht t-sharugad na fhiadhnuse féin, &ersir; a chuidechta do shlat, &ersir; drem do marbad dhíbh, &ersir; mac cleirech dia muinter fein do bhí fa cuilebadh do mharbad ann. Issé, imorro, aniarmairt do fhár don mhíghniomhsa conách b-fhuil in n-Erinn comairce is tairisi do dhuine ósin amach no gurro dhíghuilt ó Dia &ersir; ó dhaoinibh int olc sa. In dínsemh sa, trá, tucadh for chomarba Patraic iss amail &ersir; dínsemh in Co i-m-dhegh,óir i-dubairt in Coimdhe fein isin Soisgél, qui uos spernit me spernit, qui me spernit, spernit eum qui misit me.

Crechslóighedh lá Toirrdhealbach .H. Conchobair a Laighnibh go ruacht Loch Carman; assiéic timchell Laigen co h-Ath Clíath, &ersir; do ríghne bodhíghbad mór in chonair sin; o Ath Clíath día thigh doridis.

Dorala, imorro, míchlú iut shlóighedh sin for Tigernan O Ruairc cona muinter.

Crech la fira Fernmaide a tír .H. m-Briúin, co tucsat gabhála mora. Beiridh Tigernán .H. Ruairc co nUí m-Briuin, &ersir; co sochaide móir ele, forra ag Ath Firdheghaid. Ferthur cath etorra dibhlínuibh. Meabaidh, imorro, for Tigernan &ersir; for Ibh Briúin, gurro marbadh .cccc. díbh i tosach ^{a n-díoghail} oinigh muintire Patraic.

Slóighedh la Conchobar .H. Lochlainn, &ersir; La Cénel n-Eogain, &ersir; la Dal n-Araidhe, &ersir; la h-Airghialla, i Magh Cobha, go tucsat gialla .H. n-Echach. Impáid iarsin for a laimh chlí a b-Feruibh Bregh, gur fháguibhset drong dia muinter ann, &ersir; gondernsat col mór fía Dia &ersir; dhaoinibh, .i. loscad Atha Truim cona templaib, &ersir; sochaide do dhul a martra inntibh.

Non impetrata pace Dei uel hominum retro ambulauerunt.

Síth blíadna go leith, uel paulo plus, do dhenum do chomarba Patraic etir Connachta &ersir; fir Muman.

Kl. Enair iii. f.; L. uii.; ix. mbliadan .xx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Cellach, comarba Patraic, .i. airdespuc iarthair Eorpa, &ersir; mac oighe annag, oirrderc, &ersir; aoinchend ro riaraighesdar Gaill &ersir; Gaidel, loeich &ersir; cléirigh; iar n-oirnedh, imorro, espuc &ersir; shacart &ersir; áos gacha gráidh airchena; &ersir; iar g-coissergadh il imad tempal &ersir; relged; iar tídhnacul shéd &ersir; maoinibh, &ersir; iar b-furáil creidim &ersir; t-shobhés for chách etir thuaith &ersir; eglus; &ersir; iar m-bethaid chelebharthaid aiffrennuigh, aointigh, irnaighthigh; &ersir; iar nongad &ersir; n-aitrighe thogaide, ro fhaoidh a anum a nucht aingel &ersir; árchaingel i n-Ard Patraic isin Mumain, i Kl. Aipril, in secunda ^feria, &ersir; isin .iiii. mad bliadain .xx. in abdhuine, &ersir; isin .l. mad bliadain a aoisi. Rucad, tra, a chorp h-i .iii. noin April go les mór Mo Chuda, do reir a thimna fein, &ersir; ro frithfhairedh go psalmuibh &ersir; iomnaibh &ersir; chainntigibh, &ersir; ro h-adhnaiced go h-onórach i n-iolaidh na n-espuc, i prid noin April, in quinta feria.

Muircertach mac Domnaill do fhoirnedh i comforbus Patraic in noin April.

Tech Coluim Cille a Cill mic n-Enáin do ghabáil dó Taircert for Aodh mac Cathbharr Uí Domhnaill, &ersir; a loscadh dhó.

Caislén Atha Luain do dhenam la Toirrdhealbach O Conchobair.

Gilla Crist mac mic Uidhrín, tóissech chénel b-Feradhaigh, do loscad a tigh a altronn i Tír Manach, a mebhuil.

Niall .H. Crichán, rí .H. b-Fiacrach Arda Sratha, do marbadh do Uíbh Ceindéidigh.

Kll. Enair .iiii. f.; L. xuiii.; xxx. bliadan ar ced ar mile ais in Tigerna.

Sord Coluim Cille, cona themplaib &ersir; mhionnuibh, do loscad.

Cú Aibhne .H. Conchobair, rí .H. b-Failghe, dhéc.

Cath etir fhira Alban &ersir; fira Muiriebh, i torcradar .iiii. mhíle d' feruibh Moiriébh im a rígh, .i. Aonghus mac ingine Lulaigh, &ersir; mile d' feruibh Albain, a b-frithghuin.

Sloiged la Mág Lachlainn &ersir; la tuaiscert n-Erenn a n-Ulltoib, gur thinóilset Uladh do thabairt chatha dhóib, gurro mheabadh, for Ulltoib, gur ro láadh in nár, im Aodh .H. Loingsich, rí Dál n-Araidhe, &ersir; im Gilla Patraic mac Serridh, rí Dál m-Buinne, &ersir; ím Dubhrailbhe mac Cartáin, &ersir; im shochaide airchena. Indrit, imorro, in tír go h-oirrter na h-Arda, etir thuaith &ersir; chill, go tucsat míle do bhraid, uel paulo plus, &ersir; il mhile do bhuaibh &ersir; deachaib.

Teguid maithe Ulad, imorro, imó a righ, iarsin go h-Ard Macha, i comdháil Conchobair, gondernsat síth &ersir; comluidhe, &ersir; gur fhargsat gialla.

Mess mór gacha toradh go coitchend i nErinn uile in bhliadain sin.

Kl. Enair .u. f.; L. xxix.; bliadain &ersir; .xxx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Crech slóighedh la Toirrdhealbach O Conchobair &ersir; la cuicedh Connacht i Mumuin, gurro airgset h-I Conuill Gabhra.

Sloigedh la Conchobar .H. m-Briain &ersir; la fira Muman i Laighnibh, gurro ghabh a n-gialla, &ersir; asiein a Midhe, gurro airgset inis Locha Seimhdidhe.

Cómraicid a marcshlúag &ersir; marcshluagh Connacht annsin, gurro mhebhadh for marcshluag Connacht, go torchair mac Conconnacht h-I Concobair, &ersir; in ferdána .H. Carrthaigh, .i. ollam Connacht.

Sloigedh la Conchobar Mhág Lachlainn, &ersir; la h-Ulltoib, go d-tuaiscert Erenn leo, i g-Connachta, go d-tardsat Connachta ammus for deredh in t-slóigh a b-fhál na Seghsa, i torchradar Conn .H. Maoil Ghaoithi &ersir; an Garbhánach .H. Baoighill, &ersir; sochaide mhór eli. Ar a oidhe sin, imorro, comhdháilit íar na bhárach ag Loch Cé, &ersir; do ghníad síth bhliadna.

Crech la Tigernán .H. Ruairc, &ersir; la fira Breiffne, dar éisi int shlúaigh a Cuailgne, gurro airgset .H. Meith.

Ag impódh dhoibh imorro .i. do Ulltoib, &ersir; do dheiscert Airgiall, dar Ath Luain día tighibh, comhraicit a.moigh Conalle risin g-creich noile.

Feruit cath i torchair Rághnall .H. h-Eochada, rí Uladh, &ersir; Cúmhidhe .H. Criocháin, rí Fernmaide, &ersir; a mac, &ersir; Donn Sleibhe .H. h-Innrechtaigh, rí .H. Méth, et alii multi.

Maoil Ísa .H. Foghladha, espuc Caisil, in senectute bona quieuit.

Kl. Enáir .ui. f.; L. x.; da bliadhain trícha ar ced ar mile ais in Tigerna.

Teach n-abadh Cille Dara do ghabháil d-Ibh g-Ceinnselaigh for chomarba m-Bríghdi, &ersir; a losgad, &ersir; bladh mhór don chill, &ersir; sochaide do marbad ann, &ersir; an caillech féin do breith a m-broid, &ersir; a tabairt a leabaidh fir.

Deabadh do dhenum do muinter na Scríne Coluim Cille, &ersir; do Lochlainn .H. Baighellán, i torchair airchinnech na Sgríne, .i. Mac Raith .H. Nialláin, &ersir; Lochlainn féin.

Sloighedh la Conchobar Mhág Lachláinn co h-Ath fhirdheghaidh, co d-tánic Tigernán .H. Ruairc ina thech, &ersir; go d-tard braighde dhó.

Kl. Enair i. f.; L.xxi.; tri bliadhna trícha ar ced ar mile ais in Tigerna.

Slóighedh la Cormac mhág Carrthaigh, &ersir; la Conchobar .H. m-Briain, i Connachtuibh, gurro marbhsat Cathal mac Cathail h-I Conchobair, rídhamna Connacht, &ersir; gurro sgaoilset Dún Mughorn &ersir; Dún mór, &ersir; gurro indirset mórán don tír.

Crech shlóighedh la Donnchad .H. g-Cerbhuill &ersir; la fira Fernmaide, a b-fhine Gall, conus táirthe Torcaill ag Finnabhair, &ersir; go n-dernsat debaidh i torchair Rághnall mac Póil, &ersir; drong mhór do ghalloibh imme; &ersir; gidh iad fira Fernmaidhe fein, tucadh poncadh forra.

Conchobar mac Murchada h-I Maoilt Seclainn, rí dhamhna Temrach, do ghuin la Laighnibh, &ersir; a mharbadh do Gallaibh iarsin.

Donnchad mac Gilla Cholm Óg, rídhamna Laigen, do marbad d' feruib Midhe.

Fine ghall do loscad bhéos d' Feruibh Midhe.

Lusca, cona tempall lán do dhaoinibh &ersir; do thaisgedhaibh, do loscad don lucht cedna.

Bó dhíbath ar d-teacht i n-Erinn co h-uilidhe, dá ná frith samail ó thanic in bódhíbhath mór roime sin i naimsir Flaithbertaigh mic Loingsigh, &ersir; dá bliadhain .xxx. ar .cccc. etorra.

Kl. Enair .ii. f.; L. ii.; ceitri bliadna .xxx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

In bódhíbhadh cedna bhóss ag inredh na h-Erenn, conidh lan airgnigh sochaide in gach aird i n-Erinn.

Archú .H. Flaithbhertaigh, rídhamhna Oiligh, do thuitim la Cenél Conaill a raoi mhadhma.

Donnchad .H. Conchobair, rí .H. b-Failghe, &ersir; Maoil Sechlainn mac a athar, do coimdhebaid, go torcradar comthuitim.

Sloiged la mac Murchada &ersir; la laighnibh, i n-Ossraighibh, conus tárradar Ossraighe, &ersir; gurro álsat ár int shluaig, dú i torchair Ughaire O Tuathail, rídhamna Laigen, et alii multi.

Ar Ossraighe &ersir; Gall Puirt Láirge do chur la mac Murchada &ersir; la Laighnibh, i n-díghuil in áir rémhráite.

Iomhar .H. h-Aodhacan, an fer las ro cumdaighed reglés Póil &ersir; Petair i n-Ard Macha, do ég ina ailitri a Róimh.

Donnchad mac Murchada h-I Briain do marbadh, cona mac, do dhes Mumain.

Maol Garbh mór in hoc anno.

Kl. Enáir .iii. f.; L. xiii.; cóig bhliadna .xxx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Maol Mórdha .H. Conchobair, rí .H. b-Failghe, do marbad dia derbráthair féin.

Echrí .H. Taidhg, ri b-fer Lí, cona brathair &ersir; cona mhnaoí, do mhuchad in nuaimh do Uíbh Tuirtri.

Ruaidri O Canannán, rí chénel Conaill, fer cogtach, cosnamach, co n-desherc &ersir; n-doendacht, do marbad d-Feruibh Muighe h-Itha, .i. do Maol Ruanaidh O Cairellan &ersir; do chloinn Diarmada.

Doire Coluim Cille cona templaib do loscad i tert Kl. Apríl.

Cluain Iraird &ersir; Raith Luraich, &ersir; Cenantus &ersir; il chella airchena, ab igne dissipate sunt.

Sochaide mhór do dhes Mumain do thuitim la tuadh Mumain for tochur Cluana Caoin Modhimog, i torchair Finnghuine .H. Caim, rí Glendamnach, &ersir; Mathgamhain .H. Donnchada, rí chenel Laogaire, &ersir; Aodh .H. Conchobair, rí Corcumruaidh, &ersir; Maol Gorm .H. Rinn, &ersir; mac Lochlainn h-I Cinaodha do Ibh mic Caille, et alii plurimi.

Cú Mhara, imorro, mac Conmara mic Domnaill, rí .H. Caissín, do thuitim a b-frithghuin.

Hanrico mac Uillilim, rí Franc, &ersir; Saxan, &ersir; Bretan, do ég.

Coisregad tempail Cormaic.

Aodh .H. Cellaigh, rí .H. Maine, mortuus est.

Aodh Mhág Cochlain mortuus est.

Kl. Enair iiii. f.; L. .xxiiii. Sé bliadna .xxx. ar ced ar mile ais in Tigerna. Bissextilis annus et embolismus annus; positus huius anni non frequenter accedit, .i. i nomad lá don errach Domnach Inede; undecim Kł. April Domnach Cásc; an la ria mbelltaine Dardaoin fresgabhala; in deachmadh lá do t-shámradh Domnach Cincíse.

Robhartach .H. Cellaigh, airchinnech Fathna Móire, in penitentia mortuus est.

Domnall mac Muircertaig h-I Briain dhéc i n-ailitri a Lis Mhór.

Conchobar mac Domnaill Mheg Lachlainn, rí Oiligh, &ersir; rídhamhna Erenn, do marbad d' Feruibh Muighe h-Itha a meabail airechta, dia Luain et octauus Kalendas Iunii.

Aodh mac Toirrdhealbaigh h-I Conchobair do dhallad le a brathair féin.

Maidhm Finnabrach ar Aodh mac Domnaill h-I Conchobair, &ersir; for Tadhc .H. Ceallaigh &ersir; ar Ibh Maine, ubi cecidit Conchobar .H. Cellaigh athair Taidhc, et alii multi.

Conchobar mac Toirrdhelbaig &ersir; Síl Muireghaigh uictores fuerunt.

Kl. Enair .ui. f.; L. u. Seacht mbliadna .xxx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Athach gaoithe dérmhaire in lá ria b-fhéil imberta usce, gurro trascar fedha &ersir; templa imdha i n-Erinn.

Domnall .H. Conaing, airdespuc Leithe Modha, tuir crabadh &ersir; h-ecna, &ersir; irnaighthe, &ersir; toirberta bídh &ersir; seod do truagh &ersir; do trén, in bona senectute dormiuit.

Teidhm treaghuid mhór i n-Erinn go coitchend, gurro mharbh sochaide.

Sloiged la Laighnibh &ersir; la Gallaib d' fhóiridhin t-shíl m-Briain, go Port Lairge, go tucsat gialla as.

Crech slóigedh la Síl m-Briain i g-Ciarraighibh, gurro airgset ^tuathá &ersir; cealla.

Domnall .H. Maoil Seclainn, rídhamhna Erenn, a suis occisus est.

Mór inghen Muirchertaigh h-I Briain, ben Murchada h-I Maoilt Seclainn, aird ríghan Erenn, in penitentia mortua est.

Tacha mhór a coicedh Connacht, et multi mortui sunt ab ea.

Aodh mac Domnaill h-I Conchobair occisus est.

Domnall .H. Dubtaigh, Elefinensis episopus &ersir; comarba Ciarán Cluana Mic Nóis, apud Cluain Ferta Brénuinn quieuit in Cristo.

Kl. Enair .uii. f.; L. xui. Ocht mbliadna .xxx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Mathghamuin O Concobair, rí Ciarraighe, tuir orduin &ersir; oirechuis Leithe Modha ar thidhnacal séd &ersir; maoinibh, dormiuit.

Lios Mhór, &ersir; Cill Dara, &ersir; Tech Moling, &ersir; Sord Coluim Cille, do loscad.

Maol Ruanaidh .H. Cairellain, coinnel adhanta thuaiscirt Erenn ar cruth, ar cheill, ar ghaisced, do marbadh la Cenel Móain.

Indredh tuaiscert t-Saxan o Feruibh Alban, go tucsad bhraid n-díáirmhidhe &ersir; gabhála imdha.

Cormac mac Mhég Carrthaigh, aird rígh Des Muman, &ersir; espuc righ n-Erenn ina reimhes, ar crabadh, ar thidhnacul séd &ersir; maoine do chleirchibh &ersir; chellaibh, &ersir; ar iarmart n-eglusdagdha a lebhruibh, &ersir; a n-aidhmibh, do Dia &ersir; do thuitim a meabhuil la tuadh Mumain; &ersir; bennacht le a anmuin.

Kl. Enáir .u. f.; L. x. Seachtmodha ar ced ar mhile ais an Tigerna.

Conchobar mac Muircertaig Meg Lachlainn, rí Cinel Eogain, &ersir; ridhamhna Erenn uile, do marbad d-Aodh beg mac Cana, &ersir; do Uibh Carracán, dé Satharn Cásc, ar lár Trín Mhóir a n-Ard Macha.

Donnchad Cennsealach O Ceallaigh do marbad do Laighnibh.

Ath Clíath do milled do Diarmaid mac Murchada, &ersir; dallmurrachibh tuc leis anoir do mhilled na h-Erenn, a n-digail a ionnarbtha tar muir ass a ferann fein, &ersir; a mac do mharbad.

Tucsat dana ár for Gallaibh Atha Cliath &ersir; Puirt Láirci, &ersir; tuctha, trá, ar diáirmhe forra sum.

Ro millti dona Laigin &ersir; fir Midhe, edir cealla &ersir; tuatha, leo; &ersir; ro ghabhsat Ath Cliath &ersir; Port Lairce don dol sin.

Gniomh mór ainbfhial do dhenum don mhanach mac comarba Findein Moighe Bile, &ersir; do Maghnus mac Duinn Sleibe, do righ Ulad, co tóissighibh Uladh, &ersir; co n-Ulltoib airchena, cenmótha Maoil Isa espuc, &ersir; Giolla Domuin Ghuirt mac Cormaic, comarba Comhgaill, &ersir; Maol Martain, comarba Finnén, cona muinnteraibh .i. coimthinóil cananach riagalta co napad, ro ordaig Maol Maodh Óc .H. Morghair, legáid comarba Pettair a Saball Patraic, do ionnarba ass an mainisdir ro cumdaigset fein, &ersir; a n-arguin co léir edir libhra &ersir; aidhmebú, daoine, eocha, &ersir; chaorcha, &ersir; na h-uile ro tinoilset ann o aimsir an legáid rémhraíte conuige sin, cenmóthát na h-ionair &ersir; na cábaidhe badar iompa isin uair sin, tria fhormad &ersir; bháidh collaigi, &ersir; saint onora dhó féin, óir ro dhíchuirset manaig Drochaid Átha é ass a nabdhuine tria chúisibh dlightecha. Uc uch tra, mairg do roíne, &ersir; is mairc tír a n-dernad an gniom; acht amháin ní dhechaidh a b-fad cen indechaid ón Coimdhidh, uair ro marbuid a n-aoinfhecht o uaittib namad na toissigh do roine; &ersir; ro gonad an rí ^&ersir; ro marbad gar bic iartain, co h-ainbfheachtnach, isin bhaile a n-dernad an comhairle anfhirén sin, .i. a n-Dún. Dia Mairt, tra, ro díchuiredh an coimthinól; dia Mair^t tra, a g-cinn bliadna, ro marbait maithi Ulad &ersir; ro gonad a rí.

Dia Mairt, gairid iartain, ro marbad h-é fein o ^a derbrathair a nDún.

Diarmaid .H. h-Ainbfheth, rí .H. Méth &ersir; toissech marcsluaigh rígh Oiligh do marbadh do longus tánic a h-Innsibh Orc isin innsi ro cumdaiged aca féin for Loch Ruide .i. Inis Lachain.

Iarla O Sdrangbhó do teacht a n-Erinn le Diarmaid mac Murchada, a n-digail a ionnarbtha do Ruaidri mac Toirrdhealbaigh h-I Conchobair; &ersir; tuc Diarmaid a inghen féin &ersir; cuid dá dhuthaid dhó; &ersir; ataid Goill t-shacson a n-Erinn ó shin.

Kl. Enair .ui. f.; ^L. .xxii.; bliadhain ar seachtmodha, ar ced, ar mhíle, ais an Tigerna.

Diarmaid mac Murchada, rí coiged Laighen, iar milled cheall n-iomdha, &ersir; tuath, do ég a b-Ferna cen corp crist, cen aitrighe, cen tiomna, a neinech Coluim Cille &ersir; Finnéin, &ersir; na naom airchéna is a cealla ra mhill.

Axoll mac Torcaill, rí Atha Cliath, &ersir; h-Eoin a h-Innsibh Orc, do mharbad dona Gallaib cedna.

Sadhbh, ingen Gluin Iarainn mic Murchadha, comarba Brígde, deg a n-aithrighe.

Maidhm for Tigernan .H. Ruairc &ersir; ar Feruibh Midhe, &ersir; ar Feruibh Fernmhoighe imalle, .i. maidhm an luaitrigh secundum quosdam, ar faithche Atha Clíath, ria Milóid Cogan cona mhuinter, i d-torchair sochaide mhór im Aodh .H. Ruairc, .i. rí .H. m-Briuin, &ersir; machaire Gaileng, &ersir; Conmaicne.

Ro marbhtha ann, don, cóig toissigh d' Feruibh Fernmhoighe, .i. Maol Mochta mac Confeabhla &ersir; Concobar a derbrathair, dá thóissech Cineoil b-Feradhaigh.

Feindid O Conghaile, coinneal ghaisced &ersir; engnama Oirgiall, mortuus est.

Uenit in Hiberniam Henricus potentissimus rex Angliae, gliae, et idem dux Normanniae et Aquitaniae, et comes Andegauiae et aliarum multarum terrarum dominus, cum ducentis .xl. nauibus; &ersir; tanic a tír ag Port Lairge &ersir; ro ghabh gialla Muman; &ersir; tanic iarsin co h-Ath Clíat, &ersir; ro ghabh gialla Laighen &ersir; fer Midhe, &ersir; .H. m-Briuin, &ersir; Oirgíalla, &ersir; Ulad.

Petrus espuc O Maine Connacht, manach craiptech, &ersir; fer úghdarrdha, do bathad ar Sinuinn a .ui. Kl. Ienair.

Creach mór la Maghnus mac Duinn Sléibhe, go n-Ultaibh uile, a ccúil an túaiscert, go ro airgsed Cúl rathain &ersir; cealla oile, go rugsad uathad beg do Cinel Eoghain forra um Conchobar .H. Catháin, &ersir; tugsad cliathadh, &ersir; ro marbsad fer ar .xx. etir taoisechaibh, &ersir; maca toisech, &ersir; sochaidhe eile maille friu; &ersir; ro gonadh Maghnus fein, &ersir; an Maghnus sin dan do marbadh gairid íar séin do Duinn Sleibhe, .i. da der brathair fein, &ersir; do Giolla Aongusa mac Giolla easpuic, .i. do reachtaire Monaigh an Duin, iar nolcaibh moraibh iomdaibh do denamh do, .i. iar lecadh a mna posta fein, &ersir; iar m-breith a mna o a oide, .i. o Coinmuighe .H. Floinn, &ersir; rí ag á der brathair féin artus, .i. ag Aodh; iart-tabairt eicin do for mnaoi a derbrathar eile, .i. Eochada; iar sarugadh cloc &ersir; bachall, cleirech &ersir; cealla.

Kl. Enair .uii. f.; L. ii. Dá bliadain .lxx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Rí Sacsan do dhul a h-Erinn dia Domnaig Cásc, iar celebhrad aiffrinn.

Tigernan O Ruairc, ri Breifne &ersir; Conmaicne, &ersir; fer cumachta moir fri ré fhoda, do marbad do Saxanuib cedna, &ersir; Domnall mac Annaid dia cenel fein maille friu.

A dicendad dana doibh, &ersir; a cend &ersir; a corp do breth co dochraidh co h-Ath Cliath. An cend do tocbail for dorus in dúine ina scathdercc truagh do Gaidelaib. An corp, dono, do crochad &ersir; a chosa suas.

Maidm for Cenel n-Eogain ^la .H. Maol Doraidh &ersir; la Cenel Conaill, &ersir; ár lan mor do cuir forra; i mirbail, tra, do naomaibh an Coimdedh a ní sin, .i. do Patraic &ersir; do Colum Cille, &ersir; dona naomaiph arcena is a cealla ro millsit.

Lán cuairt cóigid Connacht, an cetramad feacht, la Gilla Moliac comarba Patraic, .i. la primfaidh Eirenn, co h-Ard Macha.

Domnall O Fergail, toisech Conmaicne, do marbad la muinter righ Saxan.

Gilla Aodha, espuc Corcaighe, fer lán do rath De, in bona senectute quieuit.

Kl. Enair ii. f.; L. xiii.; tri bliadna seachtmada ar ced ar mile ais in Tigerna.

Muiredach O Cobthaigh, espuc Doire &ersir; Ratha Both, &ersir; tuaiscert Erenn uile, an mac óighe, &ersir; an leg loghmar, &ersir; an gem ghloine, &ersir; an rédla solusta, &ersir; cisde taiscedha na h-egna, &ersir; craobh cnuassaig na cánóine, iar tidhnacul bhídh &ersir; édaigh do bhochtaibh, iar n-dail il mhaoine déigsibh, iar m-buaidh gcrabad &ersir; oilitri, &ersir; aitrighe, ro fháidh a spirad docum nime a n-duib reigles Coluim Cille a n-Doire, in quarta id Febra, in sexta feria.

Do-ronadh mirbuile mora is in aghaidh ad-bath, .i. an aghaidh do soillsiughadh óta iarmeirghe co gairm an chailig, &ersir; in talaimh uile for lassadh, &ersir; caor mhór theinidh do eirghe ós an m-baile, &ersir; a tocht soirrdhes, &ersir; eirghe do chách uile, indar leo robe an lá acu; &ersir; ro bhói amhlaid sin co h-imeal in aieoir indar leo.

Crech mhór la h-Aodh mac Aonghusa, &ersir; la clann Aodha, co ro airgset trian mor; &ersir; ro marbad an fer sin a g-cinn tri míos iar n-arguin Aird Macha dhó.

Kl. Enair .iii. f.; L. xx.iiii.; ceitri bliadna &ersir; seachtmodad ar ced, ar mile, ais in Tigerna.

Flann O Gormain, aird ferleighinn Airdi Macha &ersir; Erenn uile, fer eolach comarthamuil is in egna Diadha &ersir; domanda, iar m-beith bliadhain ar fhicith a b-Frangcaib &ersir; a Sacsanaib ag foghluim, &ersir; fiche bliadan ag follamnugh sgol nErenn, ad-bath co sithamail a .xiii. Kl. ^April, dia Cedaoin ria g-Caisc, .lxx. aetatis suae anno.

Maol Patraic O Banáin, espuc Connere &ersir; Dál n-Araidhe, fer airmidnech lán do noime, &ersir; do chennsa, &ersir; do ghloine chridhe, dhéc co lan fheachtnach a n-I Coluim Cille, iar sentaig thoghaide.

Giolla Moliag mac Ruaidri, comarba Patraic, airdespuc &ersir; prímhfhaidh Aird Macha &ersir; Erenn uile, mac óighe lan do ghloine cridhe, &ersir; do síthamhla, do ég co feachtnach a .ui. Kl. April, dia Cedain iar Caiscc, issin seachtmad bliadain .lxxx.at a aisi, &ersir; iar mbet .uii. mbliadna .xxx. san airdespucoit; et ro bai an fer uasal sin .ui. bliadna .x. co lan onórach a nabdaine Coluim Cille a n-Doire, ria comarbus Patraic.

Gilla Mocaibdheo, ab mainistrech Petair &ersir; Poil a n-Ard Macha, mogh trephair tairisi don Coimdich, do éc .ii. Kl. April, .lxx.at aetatis suae.

Kl. Ianair .iiii. f.; L. u. Cuic bliadna .lxx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Flaithbertach O Brolchan, comarba Coluim Cille, tuir eccna &ersir; einigh, fer dia tugatar cleirigh Erenn cathair esbuic ar eccna &ersir; ar a fephus, &ersir; dia tarccus comharbus Iae, do écc co feachtnach iar trebloit togaide a n-duibh recles Coluim Cille.

Gilla Moliac .H. Branán do oirnedh ina inadh i comarbus Coluim Cille.

Maidm ar Cenel Enda ria n-Echmarcach O Cathain, &ersir; ria Niall O n-Gairmledhaich, &ersir; ár mór do chur forra.

Kl. Ianair .u. f.; L. xui. Se bliadna seachtmhodad ar ced ar mile ais in Tigerna.

Saxuin dinnarbad do Domnall O Briain a Luimnech, tré fhorbhaisi do dhenam forra.

Inghen rí Oirghiall, .i. Benmidhe ingen Donnchada I Cerbaill, ben Conmuidhe I ^Flaind, righan .H. Tuirtri &ersir; fer Lí, do éc.

Ingen Ruaidri I Concobair, .i. ben Flaithbertaigh h-I Maoil Doraidh, do marbad do macuib .H. Caireallán.

Fabur &ersir; Cenantus d' fhassugad do ghallaib, &ersir; do U Briuin.

Lughmag d' fhassugad dona Sagsanaib.

Caislén Gall &ersir; Cenantus ag a n-denum.

An t-Iarla Sacsanach do ég a n-Ath Cliath do bhainne aillse ro ghabh for a chois, tri mhirbhuilib Brighde &ersir; Coluim Cille, &ersir; na naom áirchena isa cealla ro mhill.

Caislén Slaine araibhe Ricardd Plémenn cona slúaig, ass a rabhus ag milled Oirgiall &ersir; .H. m-Briuin &ersir; fer Midhe, do mhilled la Maol Seclainn mac mic Lachlainn, la ri Cenél n-Eogain, &ersir; la h-Oirgialla, dú inar marbad ced nó nisa mhó do Galloib, cenmothát mna &ersir; leinim, &ersir; eich an caisléin, cona terno duine a m-bethaid ass an g-caislen; &ersir; ro fassaiged trí caisleán a Midhe ar na mharach ar omhan Ceneoil Eogain, .i. caislén Cenannsa, &ersir; caislén Calatruim, &ersir; caislén Daire Patraic.

Cu Mhuighe O Floinn, rí .H. Tuirtri &ersir; fer Lí &ersir; Dal Araidhe, do marbad do Coinmhidhe, .i. da brathair féin, &ersir; do Feruibh Lí.

Kl. Enair .uii. f.; L. xxuii. Seacht m-bliadna seachtmada ar ced ar mile ais in Tigerna.

Dún Da Lethghlais do milled do t-Seon do Cúirsi &ersir; dona rideribh tancadar maille fris, &ersir; caislén do denam dhóibh ann ass a tucsad maidhm fá dhó for Ulltoib, &ersir; maidhm for Cenél n-Eogain &ersir; for Oirghiallaib, dú nar marbad Conchobar O Cairellén, .i. toisech Clainni Diarmada, &ersir; in ro marbad maiti iomdha eli.

Do rad, dana, Conchobar O Cairellán maidhm for O Maol Doraid &ersir; for chenél Conaill, dú in ro marbad ár chenél Enna im mac h-I Serrigh, &ersir; im maithib iomdha eli airchena.

Milid Gócan, cona rideribh, do breith do Muircertach mac Ruaidri h-I Conchobair co Ros Comáin, do milled Connacht, ar ulca ré nathair. Ro loisced umorro, Connachta fo cedóir.

Tuaim, dono, &ersir; cella an tíre do milled ar ulca ris na Gallaib, &ersir; tucsat maidhm fors na Gallaib, .i. Ruaidri O Conchobair co b-Feruibh Connacht maille ris; &ersir; ro dhíchuirset ar eicin ass an tir amach iad.

Ro dhall, dono, Ruaidri O Conchobair a mac iarsin a n-digail an turuir sin.

Oedh O Neill, .i. rí Ceneoil Eogain re h-athaid, &ersir; rídhamhna Erenn uile, do marbad le Maol Seclainn Mhág Lachlainn, &ersir; la h-Ardghal Mhág Lachlainn.

Ardghal fein, dono, do mharbad d-O Neill aga marbad ansein.

An Timpanach .H. Coinnicén, ollam tuaisceirt Erenn, do mharbad do Chenél Conaill, cona mnaoi &ersir; cona mhuinnter.

Sluaigedh la Seon do Cúirsi &ersir; las na rideribh a n-Dal Araidhe, dár mhapbhsat Domnall mac mhic Cathusaigh, rí Dal Araidhe. Tánic, dono, Seon don turus cedna a n-Ibh Tuirtri &ersir; a b-feraibh Lí, coro loisc Cu Mhuighe O Floinn Airrther Maighe remhe, &ersir; co ro loisc Cul Rathain, &ersir; cealla imdha eli.

Kl. Enair i. f.; L. ix.; ocht mbliadna .lxx. ar ced ar mile ais in Tigerna; céd bliadain noidecda.

Uilc mhor do dhenum á Cenel Móáin an bhliadain sin, .i. muinnter Domnaill I Gairmleghaigh do marbad Concobair mic Conallaigh I Luinich lár tighe Domnaill I Gairmleghaigh fein, a meabail, ar comairce airchindigh na h-Ernaidhe.

Athtóissech do dhenum do Domnall O Gairmleghaigh, &ersir; Cenel Móain do tabairt toissighechta do Ruaidri O Flaithbertaigh.

Domnall mac Domnaill i Gairmleghaigh do marbadh a meabail le clainn I Flaithbertaigh &ersir; le clainn n-Domhnaill airchena; &ersir; Tigernan mac Raghnaill mic Domnaill, &ersir; ochhtar lain bhiatach do Cenel Móein ar aon rú.

Gaoth adhbail do thoighecht isin m-bliadain si, co ro trascair bhloidh mhoir do choilltib, &ersir; d' fhidhbadaibh &ersir; do railghibh ra móraibh fri lár, &ersir; co ro trascair fós se .xx. ralach, uel paulo plus, a n-Doire Coluim Cille.

Is an m-bliadain sin, dono, tainic Seon do Cúir^si cona rideribh co Dún, ar crechaib co machaire Conaille, co ro airgset muintera iomdha, &ersir; co rabhadar aidhche a longpuirtt a n-Glinn Righe.

Tanic dono Murchad O Cerbaill, rí Oirgiall, &ersir; mac Duinn Slebi, .i. rí Uladh, chuca an oidhche sin; &ersir; tucsat telcadh dhó.

Ro mheabad for ghallaib &ersir; ro cuired a n-derg ár.

Tanic dona an Seon cedna ar crechaibh a n-Dál Araidhe, &ersir; a n-Uíbh Tuirtri.

Tuc, dona, Cú Mhoighe O Flóinn, rí .H. Tuirtri &ersir; b-Fer Lí telcadh dhoibh.

Ro mhoigh, dono, an cath sin for ghalloibh, &ersir; ro cuired a nár.

Kl. Enáir ii. f.; L. xx. Noi m-bliadna seachtmada ar ced, ar mile, ais an Tigerna; .i. an dara bliadain noidhegda, in treas bliadain for bisex.

Sith do dhenum do Donnchadh .H. Cairellán, &ersir; do clainn Diarmada uile, re Cenel Móien &ersir; re .H. n-Gairmleghaigh, .i. re h-Amhlaib mac mic Máien, .i, derbrathair mna Donnchada I Cairellén, ar lár tempail Arda Sratha, fá mhionnuibh Domnaig mhoir &ersir; na h-Ernaide, &ersir; Arda Sratha.

H. Gairmleghaigh, dono, do thoighecht isin ló ar na mharach do ghabáil tuilled slána co tech Donnchada I Cairellán.

Meabal ainbfhial do dhenum ar lár an airechta a n-dorus tige I Cairellan, a b-fhiadhnuse a derbhshethar fein, .i. mna Donnchada, .i. é fein &ersir; triar dhá muinnter maille ris ^{do marbadh}.

Ard Macha do loscad ex maiore parte, .i. na h-uile reglésa &ersir; na h-uile templa, cenmothá regles Brighde, &ersir; tempal na Ferta.

Cealla thíre h-Eogain o th-sleibh bhudh dhes d' fholmhugad tría chogad &ersir; tria dhochmataigh an bhliadain si.

Gilla Domnaigh O Forannáin, aircinnech Arda Sratha, et Moel Muire mac Gilla Comáin, secnapad an baile cedna, in Cristo quieuerunt.

Cluana &ersir; Ard Sratha, &ersir; Domnach Mór, &ersir; an Ernaidhe d' fholmhugad o Feraibh Mhoighe h-Ithe.

Kl. Enáir .iii. f.; L. i. Ochtmada ar ced ar mile aois an Tigerna.

Gilla an Coimdhed .H. Carán, comarba Patraic, do ég.

Raghnall .H. Cairellán do marbadh do Chenel Móéin a neinech Coluim Cille, ar lár Doire.

Mac Raith .H. Daigri, airchinnech ^Doire, do écc.

Donnchad .H. Cairelláin do mharbad do chenél Conaill, a n-díghuil a mheabhla ar O n-Gairmleghaigh, &ersir; a n-einech Coluim Cille.

Cath na Conchobar a Connacht, dár mharbhustar Conchobar Moen Mhoighe Conchobar .H. Ceallaig, .i. ri .H. Maine, &ersir; Tadhg a mac, &ersir; Diarmaid .H. Ceallaig, &ersir; maithi .H. Maine uile, a moigh Sruibhe gealáin a g-cínn Daire na g-capall.

Muirghes .H. h-Eidhin do marbad.

Domnall .H. Cinnéidig, ri Urmuman, mortuus est.

Kl. Enair .u. f.; L. xii. bliadain ochtmadad ar ced ar mile ais an Tigerna.

Cath moighe Diúghbha for clainn Toirrdhealbaigh Mhóir h-I Conchobair, le Flaithbertach .H. Móel Doraidh, ri chenel Conail, &ersir; is de goirter cath na rídhamhna, andorchuir Brian Luighnech &ersir; Maghnus, &ersir; tri mic Aodha mic Toirrdhealbaigh h-I Conchobair, .i. Maoil Sechluinn &ersir; Muiredach &ersir; Muircertach; &ersir; Aodh mac mic Oedha mic Ruaidri, ri iarthair Connacht, &ersir; Donnchad mac Briain h-I Fallamain, et alii nobiles et ignobiles cum eis.

Donnchad mac Domnaill Midhigh h-I Conchobair ro thairring Flaithbertach .H. Moel Doraidh do chosnum criche Cairpri dhó feisin; &ersir; rucad cuirp na rigraide sin iar ná n-oiged co Cluain Mic Nóis, a n-othar lighe rigraidhe a sinnser.

Dunlaing .H. Caollaighi, espuc Leithglinne, quieuit.

Alaxandair pápa in Cristo quieuit.

Tadhg O Dálaigh, ollam Erenn &ersir; Alpan, in Cristo quieuit.

Sittric .H. Cuinn, toisech muinteri Gillcán, do marbhad do mac Oedha .H. Fergail.

Donn Sleibhe O Gadra mortuus est.

Sloiged lá Domnall mac Aodha Méc Lachlainn, &ersir; le Cenél n-Eogain Tealcha Óc, a n-Ulltaibh, &ersir; do bhrisedor cath ar Ultaibh &ersir; ar Uíbh Tuirtri, &ersir; ar Feraibh Lí, im Ruaidri mac Duinn Slebi, &ersir; im Coinmhoighe .H. Floinn.

Tomaltach O Conchobair do gabhail comarbuis Patraic, &ersir; co n-derna cuairt Ceneoil Eogain, &ersir; co tuc bennachtain.

Kl. Enair ui. f.; L. xxiii.; da bliadain ochtmhoda ar ced, ar mile, ais in Tigerna.

Sloiged la Domhnall mac Lachlainn co Dún m-Bó a n-Dáil Ríatta, &ersir; cath do thabairt dóibh do ghalloib annsein; &ersir; maidhm ar chenel n-Eogain, &ersir; Raghnall O Breislén do marbad ann, &ersir; Gilla Crist .H. Cathán, et alii multi, &ersir; sóscéla Martain do bhreth do ghalloib leo.

Aedh .H. Caellaighi, espuc Airgiall, &ersir; cend canánach, quieuit.

Gilla in Coimdedh mac Inlestair .H. h-Ainlighe, tússech Ceneoil Doffa, mortuus est.

Domnall .H. h-Uallachan, airdespuc Muman; Aughustín .H. Sealbaig, espug Puirt Láirce, &ersir; .H. h-Aedha, espuc Corcaige, mortui sunt.

Milid Gocán ar n-gabáil dó righe Corcaige &ersir; Des Mhuman, &ersir; ar n-argain dó Atha Cliath &ersir; Puirt Láirce &ersir; Corcaige, &ersir; ar milled Erenn uile, etir chill &ersir; tuaith, do mharbadh do Mac Tire, do righ .H. mic Caille, &ersir; ár Gall immailli friss, ^.i. mac Sleimine, &ersir; Tomas sugach, &ersir; Cenn cuilinn, &ersir; Remunn, &ersir; da mac Stemhin, &ersir; moran eli.

Maidhm re Ruaidri .H. Conchobair, &ersir; re Conchobar Moen Mhoighe, for Donnchad mac Domnaill Midhigh, &ersir; for .H. Moel Doraid, ubi multi ceciderunt.

Kl. Enair .uii. f.; L. iiii. Tri bliadna ochtmadad ar ced, ar mile, ais in Tigerna.

Ruaidri .H. Conchobair, ri Erenn, do dul da ailitri do Connga Feichin, &ersir; a righe d' fháil agá na mac, .i. ag Conchobar Mhoenn Maide.

Henric mac na h-Impereise, ri Saxsan, mortuus est.

Iósebh .H. h-Oedha, espuc .H. Ceinnsealaigh, quieuit.

Domnall mac Gilla Enáin, dux clainni Flaithemail, occisus est.

Tachar itir an n-Gilla Riabach .H. ^Flaithbertaigh &ersir; mac h-I Gairimleghaigh, &ersir; .H. Flaithpertaigh do mharbadh ann, &ersir; dream do Chenel Móeín do marbad ann.

Bécc .H. h-Egra mortuus est.

Kl. Enáir .i. f; L. xu.; ceitri bliadna ochtmada, ar ced, ar mile, ais in Tigerna.

Art .H. Moeil Sechlainn, rí Midhe, do mhasbad do Diarmaid .H. Briain a conne ac Druim Chuilinn, iar d-toigecht dó do lar a airechta féin, do labra re mac h-I Briain a oenar, &ersir; mac I Briain do fheall fair.

Amhláib mac Fergail h-I Ruairc, ri Breiffne, interfectus est.

Deich tighe fichet do mhaithib mhuinntire Arda Macha do arguin do ghallaib na Midhe.

Maol Iossa .H. Cerbail do gabhail comharbuis Patraic, iar ná fácbáil do Tomaltach .H. Conchobair.

Maol Sechlainn bec .H. Moeil Sechlainn do ghabáil righe Midhe a h-aithle bháis Airt.

Caislén do thógbáil la Gallaib a Cill Fáir.

Caislén eli do mhilled ann la Moeil Sechlainn &ersir; la Conchobar Moen Maige .H. Conchobair, co sochaide moir da Ghallaib maille riu.

Tempall mor Tuama da gualann do thuitim a naén ló edir chend &ersir; chloich.

Carraig Locha Ce do loscad do thene dhaith, .i. rí port ro oirrderc muinteri Maol Ruanaid, baile na ranic anacal maoine iná daoine da raibh ann, dú in ro millit se fichit no a secht b-fhichit do dhaoinibh suaichcenta, im chúig dhuoine dhég do shíol righ &ersir; taoissech, im mhnaoi mic Diarmada, .i. inghen h-I Edhin, &ersir; im mhnaoi a mic, .i. ingen Domhnaill h-I Conchobair, &ersir; im ingen h-I Dubhda, &ersir; im mac Donnchada h-I Maoil Bhrenuinn, &ersir; im mac Duinn h-I Mannacháin, &ersir; im dhá ingen h-I Mandacháin, &ersir; im mac Maonuigh, im thaoisech Cinel m-Builg, &ersir; imon sagart .H. Maoil Bealltoine, &ersir; im Gilla Chiaráin .H. Connachtáin, .i. mac óighe, &ersir; coindel crabadh, &ersir; im ár diairmhidhi eli do dhaoinibh maithi; &ersir; gach aon nach ar loisced dhibh ro baidhit isin m-blosc maidhm buaidhertha sin a n-dorus an bhaile, cona riacht a m-bethaigh ass acht Conchobar mac Diarmada co nuatad beg do ghlere a muinntiri.

Isin Aoine iar n-Init chorghuis do righnedh an gniom sin.

Kl. Enáir iii. f.; L. xxui.; u. bliadna ochtmada ar ced ar mile ais in Tigerna.

Mess mor isin bliadain si.

Pilip Unsessra, go n-Galloib Erenn uime, a n-Ard Macha co cend .ui. la &ersir; .ui. n-oidhche a cert mhedhón an chorghuis.

Ruaidri .H. Conchobair, rí Erenn, do teacht as a ailitri, &ersir; Gaill &ersir; fir Muman do breith leis dó, .i. Domnall O Briain, gur millset iartar Connacht, etir chill &ersir; tuaith. Sith iarsin do dhenam dhó fein &ersir; dá mac, &ersir; Connacht do roinn etorra.

Ceall Dálua darguin &ersir; do loscad do Cathal Charrach mac Conchobair Moen Mhaighe, &ersir; do Connachtaibh, taréis fir Muman, a n-diguil a ceall do loiscset fir Muman, &ersir; ár a g-cleirech &ersir; a m-ban do mharbad &ersir; do loscad ina templaib &ersir; ina tighibh, &ersir; a liobhair, &ersir; a n-aidhme, ^&ersir; a seoid do breith leó.

Mael Isa O Dalaigh, ollam Erenn &ersir; Alban, &ersir; ard dux Corca Raoidhe, &ersir; aon rogha Erenn ar rath, ar dheilbh, &ersir; ar maith, do ég a g-Cluáin Iraird agá ailitri. Amhláibh .H. Muiredhaigh, espuc Cenel Eogain, quieuit.

Iohannes mac ri Saxsan ^{do theacht} do ghabáil righe n-Erenn, lucht tri fichit long, re taobh aroibhe do ghalloibh Saxan a n-Erinn rompa, gur ghabhsat Ath Clíath, &ersir; coiged Laigen, &ersir; co n-dernadar caisléin ag tipraid Fachtna &ersir; ag Ard Fínáin.

Maidhm ria n-Domnall .H. m-Briain for muinter mic righ Saxan, inar marbadh iol imad Gall and, um comalta mic rig Saxan.

Ruaidhri .H. Grada, &ersir; Ruaidri .H. Conaing, do marbad le Galloib acc ar chaislen tiprait Fachtna.

Mac rig Saxan do dul tairis iarsin do cosait Uga de Lácí re a athair, uair isse Uga de Láci pa righ Erenn ar cind mic rig Saxan, &ersir; ni ro leig d' feruib Erenn cis na braighde dossum.

Donnchad mac Domnaill Midich occisus est.

Gilla Isa .H. Maoil Ín, espuc Maighe h-Eó, quieuit.

Brian Breifnech, mac Toirdhelbaigh .H. Conchobair, mortuus est.

Fland .H. Finnecta, dux cloinne Murchada, mortuus est.

Mac Cormaic meic meic Carrthaigh, ri Muman, do marbad do Gallaibh Corcaigi.

Domnall .H. Gilla Patraic, ri Osraidhe, mortuus est.

Maoil Sechlainn mac mic Lochlainn, ri Cenel Eogain, interfectus est tre mebhail, o Saxanaib.

Diarmaid, mac Toirdhelbaig .H. Briain, do dalladh la brathair fein, h-edon la Domnall.

Mathgamain, mac Conchobair Maonmaige, do gabail la Murchad mac taidhcc .H. Cellaigh, &ersir; a tidnacal do Domnall .H. Briain.

Righe Connacht do gabail do Conchobar Maon Maige.

Kl. Ianair .iiii. f.; L. uii. Se bliadna .lxxx. ar ced ar mile ais in Tigerna.

Tachaisi mor i tuaiscert Erenn an bliadain sin.

Aithrigadh Domnaill mic Aodha Mec Lachlainn, &ersir; rigad Ruaidri I Laithberthaich ic dreim do Cenel Eogain thelcha og.

Conchobar .H. Flaitbertaich do marbad lá Ruaidri .H. Flaithbertaich, la a derbrathair feissin, a n-Araind.

Derborcaill, ingen Murchada .H. Máoil Seclainn, do dul co Drochet Atha, da ailitri.

Ruaidri .H. Conchobair dindarbadh dia mac fein, .i. do Conchobar Maon Maige.

Donnchadh mac Taidhcc .H. Cellaig mortuus est.

Maol Calaind O Cleircen, espuc Glind Dá Lacha, in Cristo quieuit.

Celechair .H. Armhedhaigh, espuc Cluana Ferta Brenainn, quieuit.

Conchobar Maon Maige do techt co Mucart, &ersir; Aodh .H. Ruairc do techt ina tech, &ersir; braighde do thaphairt do Conchobar, &ersir; Tír Tuathail do taphairt do Connachtuiph.

Uga de Lácí do Durmagh Coluim Cille, do denam caislein indti, &ersir; sluag diairmidhe do galloibh lais, uair iss e pa rig Midhe &ersir; Brefni, &ersir; Airgiall, &ersir; is do do bertha cis Connacht, &ersir; ro gaph Erinn uile do Galloib.

Ro pho lán, dona, Midhi o Sinainn co fairci do chaislenaiph &ersir; do Galloibh, iar t-taircsin do int saothar sin, .i. caislen Durmaighe do denam, tanic amach do fechain an caislein, occus triar do ghalloib lais.

Tainic dona en occlaech do feruiph Midhe da indsaighe, &ersir; a tuagh fa na coim, .i. Gilla Gan Inathair .H. Miadhaigh, dalta an t-shinnaidh feissin, &ersir; tuc en puille do ccur ben a cend de, &ersir; gur tuit eitir cend &ersir; colaind a clodh an caislein.

Crisdán .H. Connorchi, espuc Lis Móir &ersir; legait comarpa Petair, in Cristo quieuit.

Diarmaid mac Carrghamna occisus est.

Murchad .H. Cellaig, ri .H. Maine, occisus est.

Gilla Beraich .H. Cillin, secnap Sil Muiredaigh, mortuus est.

Amhláib .H. Muireghaigh, espuc Aird Macha &ersir; Ceneoil b-Feradaigh, locrann solusta no shoillsiged thúaith &ersir; egluis, in Cristo quieuit, a n-Dún Cruithne, &ersir; a thabairt co h-onórach co Daire Coluim Cille, &ersir; a adhnacul a taob an teampuil fo chossaibh a athar. Fogartach .H. Cerbhallán do oir^dned na ionad.

Gilla Crist mac Cathmhoeil, rí thoissech cheneoil Feradaigh &ersir; na clann, .i. clann Oenghusa, &ersir; clann Duibindrecht, &ersir; clann Foghartaigh, &ersir; .H. Cendfada &ersir; clainni cholla do Feruibh Manach, &ersir; cenn comairle tuaiscert Erenn, do mharbadh la .H. n-Eicnich, &ersir; la Muinter choemháin, &ersir; a chend do bhreth leó dhoibh co fríth uathaib a g-cinn mhís íartain.

Moeil Sechlainn mac Muircertaig Mhég Lachlainn do marbad do ghallaib.

Conn .H. Breislén, toissech Fanad, quieuit.

Kl. Ianair u. f.; .L. xuiii. Seacht mbliadna ochtmada ar ced, ar mile, ais in Tigerna.

Ruaidri O Laithbertaigh, rí Ceneoil Eogain, do marbad ar crechaib a tír Conaill.

Druim Cliabh do arguin do mac Maoilt Sechlainn I Ruairc, do ri .H. m-Briúin &ersir; Conmaicne, &ersir; do mac Cathail I Ruairc, &ersir; do ghallaib na Midhe maille rú. Acht chena, do róine Día &ersir; Colum Cille firt amra orra annsin, .i. ro marbad mac Moéilt Sechlainn i Ruairc ria cionn chaoicidhisi iarsin a Conmaicne, &ersir; ro dallad mac Cathail i Ruairc le .H. Móel Doraid, .i. Flaithbertach, a n-einech Coluim Cille, &ersir; ro marbad sé .xx. does grádha mic Moeilt Sechlainn ar fut Connmaicne &ersir; chairpri Druma Clíab, tre mhírbhail Dé &ersir; Coluim Cille.

Carrag Locha Cé do loscad a medhón lói, du in ro báidhed &ersir; in ro loisced il imad doeinibh, im ingen .H. Eidhin, .i. Duibh Essa ingen Ruaidri h-I Eidhin, ben Conchobair mic Diarmada, ri mhoighe Luirg.

Kl. Ianair .ui. f.; L. xxix.; ocht mbliadna ochtmada ar ced, ar mile, ais in Tigerna.

Ruaidri .H. Canannan, rí cheneoil Conaill re h-edh, &ersir; rídhamhna Erenn bhós, do marbad do ^Flaithbertach .H. Moel Doraidh tria meabail, ac droichet Slicigh, .i. iar na bhrégad do lár Druma Clíab amach, &ersir; brathair dhó do mharbadh maille ris, &ersir; drem dá mhuinnter.

H. Gairbh, toissech Fer Droma, issé ro immir lámha ar .H. Canannáin, &ersir; ro marbad é fein le muinnter Echmharcaigh i Dochartaigh a n-digail h-I Canonnáin.

Domnall .H. Canannain do ledrad a choissi día thuaidh fein a n-Doire, ag buain asclaini connaigh, &ersir; a ég de tria escaine t-shámtha Coluim Cille.

Martain .H. Brolaigh, ard egnaig Goeidil uile, &ersir; aird ferleighinn Ard Macha, do éc.

Amhláib .H. Daigri do tocht co hí dá oilitri, &ersir; a éc a n-Hí iar n-aithrighe thoghaide.

Gaill chaislen Muighe Caba, &ersir; drem do Uíbh Echach Ulad, do thoigecht ar creic a tír Eogain co torrachtadar co leím Neill, &ersir; go ro ghabhsat bú annsin. Teid Domhnall Mhág Lachlainn na n-deghaid, &ersir; ruc orra ag Cabhán na g-crann ard, co tardsat deabaidh dhóibh, &ersir; gurro mhuigh for na Galloib, gur cuired a n-derg ár, &ersir; co tardad sádhadh do ghall ghai isin rí a aonur, co torcair annsin a b-frithghuin an mhádmha, .i. Domnall mac Aodha Mhég Lachlainn, ri Oiligh, &ersir; ridhamna Erenn ar cruth, &ersir; ar cheill, ar thigedhus, &ersir; ar treabhaire; &ersir; rucadh an la sin fein co h-Ard Macha, &ersir; ro h-adhnacadh co h-onorach.

Sluaiged la Seon na Cúirti &ersir; la Galloib Erenn uile, a Connachta, maille re Conchobar .H. nDiarmada, &ersir; mac Ruaidri h-I Conchobair mur oen riú. Tinoilis rí Connacht, .i. Conchobar Moen Mhoighe, maithi Connacht uile, &ersir; tic Domnall .H. Briain go n-dreim do Feruibh Muman ^{i soch}raide rí Connacht. Ro loiscset na Gaill cuid do cellaib Connacht, &ersir; ni ro leigset na Goeidhel sgoeiled oroile doibh. Impait, umorro, na Gaill tar a nais a h-iarthur Connacht co rangadur Ess Dara, do dul a tír Conaill. Cruinnidhes .H. Moel Doraidh, .i. Flaithbertach, maithe Chenel Conaill na g-coinne co Druim Chlíabh; &ersir; ód chualadar na Gaill sin ro loiscset Ess Dara co léir, &ersir; cloaid tar a nais a g-Corrsliab, &ersir; tucsat Connachtaigh ammus forra a g-Corrsliab, &ersir; ro chuirset a nár. Ro marbad, dona, morán dá maithib.

Torchuir ann, dona, Murchad mac Fergail .H. Moeil Ruanaid, &ersir; Mael Sechlainn .H. Matadain, et alii multi cum eis.

Gilla Crist mac Congalaigh .H. Muiredhaigh mortuus est; &ersir; fagbuid na Gaill in tír can a bec do milledh don cur sin.

Etain ingen .H. Cuinn, righan Muman, do bi ga h-ailitri ic Doire, do ec iar m-buaid o doman &ersir; o deman.

Muircertach mac Uada .H. Concennaind, ri .H. n-Diarmada, mortuus est.

Domnall mac Lochlainn .H. Maol Ruanaidh, &ersir; Ferccal .H. Taidhc in techlaigh, &ersir; Flaithpertach mac Sitrica .H. Finnachta occisi sunt.

Muircertach .H. Brain, rí Bregmaicche, occisus est.

Taithlech mac Conchobair, mic Diarmada, mic Taidhc .H. Mael Ruanaid, occisus est.

Kl. Ianair i. f.; L. x.; .ix. mbliadna ochtmogad ar ced, ar mile, ais in Tigerna.

Domnall mac Muircertaich Meg Lachlainn ^{do marbad} do Galloibh Dal Araidi acu fein.

Murchad O Cerbhail, airdri Oirgiall, do ec isin mainistir móir iar n-aitrige togaide.

Ard Macha do loscad o crossa Brighde co recles Brighde, itir raith, &ersir; trian, &ersir; tempall.

Echmhilidh mac mic Cana, sonus &ersir; sobhartain Tire h-Eogain uile, do ec.

Mac na h-Oidhche O Maol Ruanaidh, ri bFer Manach, do aitrighadh, &ersir; i dul dochum I Cerpail, &ersir; sluag Gall do teacht isⁱⁿtir; &ersir; comraicidh .H. Cerpaill &ersir; .H. Maol Ruanaidh riu, &ersir; maighis for .H. Cerbaill, &ersir; marbtar O Maol Ruanaidh.

Conchobar Maon Maighe, mac Ruaidri, airdri Connacht, &ersir; ridhamna Eirenn uile, do marpad da lucht gradha fein, h-edon, Muircertach mac Cathail, mic Diarmada, &ersir; d' U Finnachta, .i. in crosach donn .H. Finnachtaidh, &ersir; an mendtach O Cimlidhcain, tria erail a brathar fein, .i. Conchobair .H. n-Diarmada. A m-beol Tochair Gibhsi ros marpadh.

Conchobar .H. n-Diarmada, mac Ruaidhri I Conchobair, ridhamna Connacht, do marbad do Cathal charrach, mac Conchobair Maon Maige, a n-digail a athar.

Ard Macha do arccain do Seoin na Cúirte &ersir; do Galloib.

Mac na h-Imperasi, rí Saxan, do éc.

Maol Cainnich .H. Fercomhais, ferleiginn Doire, do bathadh etir Aird &ersir; Innis Eoghain.

Diarmaid mac Toirdhealbaigh .H. Conchobair occisus est.

Dondchad .H. Fallamain, uasal sacart, &ersir; sruth senoir clainni Uatach, quieuit.

Murchad O Flandagain, dux clainne Cathail, mortuus est.

Kl. Enáir .ii. f.; ^L..xxi. Nóchat ^bliadan ar ced ar mile ab Incarnatione Domini nostri Iesu Cristi, et secundus annus preparationir bissexti, ac .xiiii. annus cicli decennouenalis, atque .c.xxuii. annus undecimi cicli magin pascalis ab initio mundi.

Long Cathail croibderg h-I Conchobair, rí Connacht, do bháthad ar Loch Ríbh, &ersir; ro báidhed xxxui. uiri im Airechtach .H. Radhuibh, dux clainni Tomaltaigh, &ersir; im Conchobar, mac Cathail Migarán, mic Toirrdhelbaigh h-I Conchobair,&ersir; im Muircertach mac nDiarmada mic Taidhc h-I Moel Ruanaid, &ersir; im Muirghes mac Uata h-I Conchenuinn.

Duibh Essa, ingen Diarmada mic Taidhg, ben an Cosnamaich h-I Dubhda, mortua est.

Mór, ingen Toirrdhelbaigh h-I Conchobair, mortua est.

Diarmaid .H. Rabartaigh, abb Dúrmhaighe Coluim Cille, quieuit.

Aillend, ingen Riacáin .H. Moelruanaidh, .i. ben Airechtaigh .H. Radhuibh, mortua est.

Maol Sechlainn .H. Nechtain &ersir; Gilla Beraigh .H. Sluaighedhaigh do mharbad la Toirrdhelbach mac Ruaidri h-I Conchobair.

Simón Puér.

Kl. Enáir iii. f.; L. ii.; bliadain ar nochat ar ced, ar mile, ais an Tigerna.

Ruaidri .H. Conchobair d' fhágbáil Connacht, &ersir; a dul i Cenel Conaill.

Domnall, mac Moeil Issa meic ind abaid, moritur.

In ghaillimh do trághad an bhliadain si, &ersir; frith tuadh innte, &ersir; lámh ón chuirr go chéle dhi; &ersir; frith slegh innte, &ersir; trí duirn &ersir; trí meoir illeithed slenna na sleighe sin, &ersir; lámh on n-gualuinn a fad.

Eachthigern mac Maoil Chiaráin, airdshenoir Erenn, espuc Chluana h-Iraird, moritur.

Caislén Ratha Cuanartaigh do dhenum.

Gaoth mhór isin bliadain si.

Kl. Enair .iiii. f.; L. xiii.; da bliadain nochat ar ced, ar mile, ais in Tigerna.

Da mac mic Carrghamna, &ersir; da mac Taidhc mic Ualairg, &ersir; .H. h-Airt, &ersir; Branán mac Branáin, et alii cum eis do marbad do ghalloib ag Ráith Aodha, &ersir; dream do ghalloib fein do thuitim ann.

Taitlech .H. Dubhda, ri .H. n-Amalgaid &ersir; .H. b-Fiacrach Muaidhe, do marbad do dhá mac a mic fein.

Maidhm ic Carraidh echcaraidh for ghalloib, ria muinter Maoil Sinna.

Na giúrnassaigh de marbad is in Mumain, &ersir; ár mór immaille friu.

Caislén Átha in Urchuir &ersir; caislen Cille Bixsighe do dhenum is in bliadain si.

Oedh .H. Floinn, dux shíl Moel Ruain, mortuus est.

Eochaid .H. Boeighill do mharbad do Uibh b-fhiacrach Arda Sratha.

Kl. Enair .u. f.; L. xxiiii.; tri bliadna nochat ar ced, ar mile, ais in Tigerna.

Domnall O Briain, locrand solusda sidha &ersir; cogta, &ersir; rella adhanta einich Leithe Modha &ersir; na Muimhnech, do dhul déc.

Goill do theacht ar Innis .H. Finntain, &ersir; a cur ar eigin di.

Cú Mhidhe O Floinn do marbad do ghalloib.

Snechta mór etir dhá cháisc is in m-bliadain si.

Diarmaid mac Conbrogha h-I Dímusaigh, dux Clainni Máil Igra, &ersir; ri .H. b-Failghe fri re fhotta, mortuus est.

Cathal Odhar mac meic Carrthaigh occisus est.

Derbhorgaill, ingen Murchada h-I Maeil Sechlainn, mortua est a n-ailitri i mmainistir Drocait Átha.

Muircertach, mac Murchada ^mic Murchada, ri .H. Cinnsealaigh, moritur.

Oedh .H. Moeil Bhrénuinn, dux clainni Conchobair, occisus est.

Mac Bethaid .H. Dobhailén, airchinnech Camcha, mortuus est i n-ailitri a n-Inis Clotrann.

Gilla Crist .H. Muccarán, espuc Airgíall, quieuit.

Caisslen Domnaigh Maighen do dhenum is in m-bliadain si.

Moel Sechlainn mac Donnchada, ri Osraighe, do ég.

Inis Clotrann do arcuin do Gilli Pert mac Goisdealb, cona ghalloibh, &ersir; do macaib Gille Crist mic Carrghamna, .i. Gilla Croiche Fráich &ersir; Amhlaibh, co muinter Maeil Sinna immaille friu.

Muircertach .H. Cerbaill do dhallad.

Oenghus, mac Gormán .H. Ailghiusa, quieuit ⁱⁿ Cristo ag á ailitri a n-Inis Clotrann. ū.ccc.xcuiii.

Kl. Enair uii. f.; L. u.; ceithre bliadna nochat ar ced, ar mile, ais in Tigerna.

Echmarcach .H. Cathán do ég a recles Poil.

Sacart mor Ia do ég.

Sitrec .H. Gairmleghaigh do marbad do mac Duinn Slebhe. Ab initio mundi iuxta .lxx. Interpreter, ūi.dc.xlui.; iuxta uero Ebreos, u.ccc.xcuiii. Ab Incarnatione autem iuxta Ebreos &mmacr;.ccc.xluii.; secundum Dionisium, &mmacr;.c.xciiii.; iuxta uero Bedam ab Incarnatione, &mmacr;.c.lxxxuii. Solaris quidem cicli, .i. cicli .xxuiii. annorum, xix. annus; cicli indictionis .xii. annus. Secundus annus preparationis bissexti; cxxxi. annus undecimi cicli magni pascalis ab initio mundi.

Mac Conchobair mic Domnaill gherrlámaigh .H. Briain do dhallad &ersir; do spochad lá Galloibh.

Mac Maghnusa mic Duinn Slebi do marbad dúa Anluain.

Sluaiged le Gilli Pert mac Goisdealbh co h-Ess Ruaidh, &ersir; ro impó ó Ess Ruaidh gan rotharbha dont sluaiged sin.

Consduintín .H. Briain, espuc Cill Dalua, do ég. .ū.ccc.xcix.

Kl. Enair. i. f.; L. xui.; u. bliadna nóchat ar ced ar mile ais in Tigerna, secundum Dionisium. Ab initio mundi iuxta .lxx. Interpretes, ūi.dc.xluii; iuxta Ebreos .ū.ccc.xcix. Ab incarnatione iuxta Ebreos, &mmacr;.cccc.xluiii; secundum Dionisium, m.c.xcu; secundum Bedam, &mmacr;.c.lxxxuiii. Solaris cicli .xx. annus; tertius annus preparationis bissexti; c.xxxii. annus undecimi cicli magni pascalis ab initio mundi.

Florint .H. Riacain h-I Moeil Ruanaidh, espuc Olefinn, in Cristo quieuit.

Ath Clíath o droichet bhudh thuaidh do loscad.

Sloiged la h-Eóan na Cúirte, &ersir; la mac Ugá de Lací, do ghabáil neirt for ghalloib Laigen &ersir; Muman.

Mac Goisdelb do ghab^áil Cathal Croibh Derg .H. Conchobair, rí Connacht, co socraitte Connacht, do dul isin Mumain, &ersir; ro mhillset caissléin &ersir; bailedha iomdha innte, &ersir;, do ronsat crecha móra, &ersir; tangadar imshlán.

In Gilla Sronmhaol O Dochartaigh, &ersir; Cenél Conaill áirchena, do impó ar .H. Maoil Doraidh.

Cathal Croibh Derg .H. Conchobair, rí Connacht, do chur thuaiscert Connacht dá furtacht, &ersir; cath sersénach maille friú.

Mórthinól Connacht la Cathal g-Croibh Derc co h-Áth Luain, dú irrabhadar dá ced dég uel amplius, co tánic Eoan na Cúirte, &ersir; mac Uga dé Lací, &ersir; maithi Gall na Coinne, co n-dernsat a síth.

Cathal, mac Diarmada, mic Taidhg h-I Moeil Ruanaidh, dinnorpad a Connachtaibh isin Mumain, &ersir; a theacht isin m-bliadain cedna tre nert a lamha a Connachtaibh, co ranic caisslén na Caillighi, &ersir; ro marbh daoine iomdha roime andes conuige sin, &ersir; do róne crecha móra, &ersir; oirgne, ó nach dernadh a síth.

Domhnall .H. Finn, comarpa Brénuinn a g-Cluain Ferta, quieuit. ū.cccc.

Reclés Póil &ersir; Petair, cona themplaib, &ersir; co m-bloidh dona ráthaibh, do loscad.

Sloiged la Ruaidri mac Duinn Slebhe co n-Galloib, &ersir; go macaibh righ Connacht, do cum chenel n-Eogain &ersir; Airrter.

Tancatur, dono, Cenel Eogain Telcha óc &ersir; Airrter co machaire Aird Macha, co tucsat cat dhóibh, &ersir; gurro mharbhadh derg ár a n-doeinibh; &ersir; ro marbad drong do macaibh rígh Connacht isin maidhm sin.

Muircertach mac Muircertaig Mhéic Lachlainn, rí cheneoil Eogain, &ersir; ridhamhna Erenn uile, tuir ghaiscidh &ersir; engnama Leithe Cuinn, dísgoeiltid Gall &ersir; caislén, tocbháil^id cheall &ersir; chadhus, do marbad do Donnchad mac Bloscaid I Catháin a comairle chenel Eogain uile, .i. iar tabairt na tri scríne &ersir; chánoine Patraic fris a tempul tuaiscertach Aird Macha reimhe; &ersir; rucadh a corp co Doire Coluim Cille, &ersir; ro h-adhnaiced co h-onorach é ann.

Mac Bloscaid I Cuirrín do arguin termuinn Dábheóg, &ersir; ro marbad e fein ind, co nderg ár a muinteri, ría cinn mhíos tria mhírbhuilibh Dábheooc.

Is in m-bliadain sin, dono, ro bhris Domnall mac Diarmada Mhég Carrthaigh cath ar ghalloib Muman &ersir; Luimnigh, in ro marbad a n-derg ár, &ersir; in ro dhíchuir a Luimnech iad íarsin; &ersir; ro bhris dá mhaidhm eli bheos an bliadain sin.

Kl. Enair ii. f.; L. xxuii.; ui. bliadna nochat ar ced, ar mile, ab Incarnatione Domini ^secundum dionisium; secundum Bedam, ab Incarnatione Domini .m.c.lxxxix. Ab Incarnatione iuxta Ebreos .m.cccc.xlix. Ab initio mundi iuxta .lxx. Interpretes, .ūi. dc. xluii.Ab initio mundi iuxta Ebreos, ū.cccc. Solaris cicli .xxi. annus; cicli indictionis .xiiii. annus; cicli lunaris .xui. annus, atque bissextilis annus; c.xxxⁱⁱⁱ. annus undecimi cicli magni pascalis ab initio mundi.

aigh h-I Catarnaigh, sacart mor Cluana Mic Nois, quieuit mainistir chille Bécain, i nouici mhanaigh.

In banab mor ingen h-I Maeil Sechlainn dhec.

Crechsluaiged la Gallaib na Midhe a tir .H. m-Briuin, co ro comruic .H. Ruairc cona muintir friú, &ersir; gurro moigh fors na Galloib, cur marbad ás díáirmi díbh.

Ruaidri .H. Flaitbertaigh, rí iarthair Connacht, do dhul ar muir ar teithed Cathail Croibderc &ersir; Connachta airchena, &ersir; a dhul docum h-I Briain.

H. Conchobair dá dhichur o .H. m-Bríain doridhisi, &ersir; a chur ar muir mar an cedna.

Crecha mora do dhenum dhó a Conmaicne mara, &ersir; a n-Umhall.

Cathal .H. Flaitbertaig do marbadh.

Ruaidri mac Duinnsleibhe do bhreth h-socraide moire a Connachtaibh, im mac Moeil Ísa h-I Conchobair &ersir; im mac mic Murchada h-I Maeil na m-Bó, &ersir; im Brian buidhe .H. Flaithpertaigh; co n-dernsat Airgíalla, &ersir; .H. h-Anluain, &ersir; forcla cheneóil Eogain inneall ar a g-cinn, .i. da cath mhóra, co tucsat cath dá chéle, gur marbad ann ant socraidi sin uile, im mac I Conchobair, &ersir; im mac mic Murchada, &ersir; im mac h-I Flaitpertaigh; co nach ternó dhibh ass acht mac Duinn Sleibhe uathad ar echaib, &ersir; began dont shocruide. Socraide mhór do muinter Eoluis do mharbad lá h-Ualgharg .H. Ruairc, ri Breiffne.

Ruaidri .H. Flaithbertaigh do dhul i Tir Conaill, &ersir; a teach as sin re cois comarba Patraic a tech h-I Conchobair, &ersir; sith do dhenum fris, &ersir; a feronn do thabairt dó.

In Gilla Ruadh mac Mhég Raghnuill, toissech muintire h-Eoluir do marbad la Diarmaid mac Maghnusa h-I Conchobair, tria furáil mic Cathail h-I Ruairc, ^lar ro marbadh muinnter Eolair remhi.

Oedh .H. Ferghail, dux muintire Anghaile, do marbad do macaibh Sitreaca h-I Cuinn.

Mathghamhuin mac Conchobair Maon Maige do mharbad le sersénach do muinter Domnaill .H. Mordha.

Domnall O Mordha fein do thuitim isin uair cedna do laim Cathail Charraig mic Conchobair Moen Muighi, a n-digail a derbrathar, .i. Mathghamhna.

Sloiged la Seon na Cuirti co n-Galloib Ulad, co h-Ess Craibhe, co n-dernsat caislen Cille Santail, co ro folmhaighed tricha ced Ciannachta leó ass an caislén sin.

Is annsa chaislen sin ro fácbad Rustel Pitún co socraide maille ris.

Tanic, dono, Rustél Pitún ar creich co port Doire, &ersir; ro airc Cluain h-í, &ersir; Enach, &ersir; Derg bruach.

Ruc, dono, Flaithbertach .H. Máeil Doraid, .i. rí Conaill &ersir; Eogain, co n-uathad do chonallaibh &ersir; d' Eoghanchaibh forra, co tucsat maidhm for traigh na. H. Congmála Orra, co ro marbad a nár ann, im mac Ardghail Mec Lachlainn, tria mhírbailib Coluim Cille, &ersir; Cainnigh, &ersir; Brecáin ro aircsetor ann.

Mac Gilla Eidich do Ciannachta do slat altóra tempail mhoir dhoire Coluim Cille, &ersir; do breith ceitri corn is ferr do boi i n-Erinn eisde, .i. im mac riabach &ersir; im mac solus &ersir; im chorn .H. Maeil Doraid, &ersir; im cam coruinn, .i. corn I Dochartaigh; &ersir; ro bris iat, &ersir; tall a n-innmhusa dhíbh : frith, umorro, is in tres lá iar ná n-gaid na seoit sin, &ersir; an tí ro ghaid, &ersir; ro crochad e ag crois na riagh a n-einech Coluim Cille sa h-altoir ro sáraiged.

Conchobar .H. Catháin do éc.

Flaitpertach .H. Maeil Doraidh, ri Ceneoil Conaill &ersir; Eogain, &ersir; Airgíall, &ersir; cornamach Temrach, &ersir; ridamna Erenn uile, .i. Conall ar loechdhacht, Cu Chullain ar ghaisced, &ersir; Guaire ar einech, a éc iar treabhlaid thoghaide a ninis Saimér i quart noin Febhra, isin trichatmadh bliadain a Fhlaithessa, &ersir; isin noimad bliadain ar caogaid a oéisi; &ersir; ro h-adhnacht a n-Druim thuama co h-onorach; &ersir; gabhus Echmarcach .H. Dochartaigh righe cheneóil Conaill fo cedóir; &ersir; ní raibhe acht co eicidhis a righe an tan tainic Seón na Cúirti, co socraide moir maille ris, tar Tuaim a tír Eogain; assidhéin co h-Ard sratha; iarsin timchell co Doire Coluim Cille, co rabhadar coic aidhche ann.

Imthighit íarsin co Cnoc n-ascain, da n-iomorchor thairis.

Tegaid dono Cenél Conaill, im Echmarcach .H. n-Dochartaigh, da n-innsoiged, &ersir; do ratsat cath doibh dú in ro marbad dá ced dibh im a rí, .i. Echmarcach .H. n-Docartaigh &ersir; im Donnchad .H. Taircert, rithoisech chlainni Sneidhgile, &ersir; im Gilla Brighde .H. n-Dochartaigh, &ersir; im Mhagh Dubhán, &ersir; im mag Fergail, &ersir; im macuibh .H. m-Baighill, et aliis nobilibus; &ersir; ro airgset Inis Eogain, &ersir; do rádsat bhoruma moir eisde.

Kl. Enair .iiii. f.; L. ix. Seacht m-bliadna nochat ar ced, ar mile, ab Incarnatione secundum Dionisium; ab Incarnatione secundum Bedam .&mmacr;.c.lxxxx. Ab Incarnatione iuxta Ebreos .&mmacr;.cccc.l. Ab initio mundi iuxta Ebreos .ū.cccc.i. Ab initio mundi secundum .lxx. Interpretes .ui.dc.xlix. Solaris cicli .xxii. annus; cicli indictionis .xu. annus; cicli lunaris .xuii. annus; primus annus preparationis bissexti; c.xxx.iiii. annus cicli magni pascalis undecimi ab initio mundi.

Ruaidri .H. Flaithbertaigh, rí iarthair Connacht, do ghabail do Cathal croibderg .H. Conchobair, ri Connacht.

Int espuc .H. Moel Ciarán, .i. espug Airgíall, &ersir; manach fri ré fhada, &ersir; ab Droichit átha, mortuus est.

Domnall mac Mheg Ragnaill, dux muintire h-Eoluis, do marbad.

Concopar mac Diarmada mic Taidhg .H. Maeil Ruanaidh, ri Mhoighe Luirg, mortuus est a Mainistir na Buille i nouici mhanaigh.

Gilla Moliac O Branan do athchor a comfhorbuis uadha, &ersir; Gilla Crist .H. Cernaigh do oirdned na ionadh ar thogha ^laech &ersir; chleirech tuaiscert Erenn, a nabdhaine Coluim Cille. ū.cccc.ii.

Kl. Enair u. f.; L. xx. Ab Incarnatione Domini, secundum Dionisium, ocht m-bliadna nochat ar cet, ar mile, ais in Tigerna. Ab Incarnatione secundum Bedam, .&mmacr;.c.lxxxxi. Ab Incarnatione secundum Ebreos, m.cccc.li. Ab initio mundi iuxta Ebreos, ū.cccc.ii.; ab initio mundi iuxta .lxx. Interpretes, .ūi.dc.l. Solaris cicli .xxiii. annus; cicli indictionis primus annus; cicli lunaris .xuiii, annus; secundus annus preparationis bissexti; c.xxxu. annus undecimi cicli magni pascalis ab initio mundi.

Goffraid mac Goffrada h-I Raighilligh do marbad dúa Donnchada, a meabhuil.

Ruaidri mac Toirrdhelbaigh mhóir h-I Conchobair, .i. rí Erenn uile, itir ghulla &ersir; ghoeidela, cen fhressapra, do éc a Cunga Feichin, iar m-búaidh ó domhan &ersir; ó dheman.

Oedh mac Briain Breiffnigh, mic Toirrdhealbhaigh h-I Conchobair, do mharbad la Cathal g-Carrach .H. Conchobair.

Cnó mhes mór is in bliadain sin, coná tarraid duine isin aimsir dheighenach mes budh mo náss.

Sloiged la Seón na Cuirti ar fud cheall Ulad, .i. Ard Sratha &ersir; Rath bhoth, &ersir; a milled dhó no co roacht Doire, co raibhe annsin dá oidhche ar sechtmhuin ag milled Innsi h-Eogain, &ersir; an tíre airchena; &ersir; ni dhechaid as fri re foda, no co n-dechaid Oedh .H. Neill lucht .u. long co cill a latharna, go ro loisc ^ní don bhaili, &ersir; gur marb dis testa do da .xx ann. Is annsin do badar Gaill moighe Line &ersir; na Dal n-Araidhe tri ced ar a cinn, etir iarann &ersir; gan iaronn, &ersir; nír airighedor aon ní no cur dhoirtedor na g-cenn, &ersir; tucsat deabaid ar lar in bhaile, gur ro mhuigh fors na Gallaib, &ersir; co tucsad coic mhadhmanna ó sin amach, no go n-dechotar ina longuibh forra; &ersir; nír fagbad acht coiger do muinntir h-I Neíll. Ro imthigh Seon ot chuala sin, postea.

Kl. En airui. f.; L. i.Ab incarnatione secundum Dionisium, &mmacr;.c.xcix.; ab Incarnatione secundum Bedam, .&mmacr;.c.xcii.; ab Incarnatione secundum Ebreos, .&mmacr;.cccc.lii.; ab initio mundi secundum Ebreos, ū.cccc.iii.; ab initio secundum .lxx. Interpretes ūi.dc.li. Cicli solaris .xxiiii. annus; cicli indictionis .ii. annus; cicli lunaris .xix. annus; tertius annus preparationis bissexti; c.xxxui. annus undecimi cicli magni pascalis ab initio mundi.

Síth do dhenum do Cathal Croib Derc &ersir; do Cathal Charrach, &ersir; Cathal carrach do tabairt don tír, &ersir; feronn do thabairt dó.

Fuaslucad do Ruaidri .H. Flaithbertaigh.

Crech do dhenum do Cathal croibderg ar ghalloib, cur loisc bódhún Atha, &ersir; gurro marbh daine iomdha, &ersir; co tucsat bhú imdha leo dá tigh.

Gormghal .H. Cuinn, dux muintire Gillcan, do ghabáil do ghalloib, &ersir; a muinter do chur ar anró do dhíth bídh &ersir; édaigh, iar na n-arguin do ghalloib.

Caisslen Granaird do dhenum is in m-bliadain si.

Oed .H. Cuinn &ersir; mac Oedha na n-amus, &ersir; drem eli do Conmaicnibh, do marbad do t-sersénchaib Connacht.

Do ronsat Gaill in bliadain si tri sloigedha mhora a tir Eogain, &ersir; an treas sloighedh do ronsat do ghabhsat longport ag Domnach mhor Muighe Imchláir, &ersir; do chuirset sluag mór amach do milled in tíre. Tánic Oedh .H. Neill a n-airrchis ant slúaig sin curro comruic fris na Galloib, &ersir; co tard ár díáirmidhe forra; &ersir; ro élódh an chuid eli dona Galloib isin oidhche, condechadur tar Tuaim.

Sanctus Mauricius .H. Boedan in h-í Coluim Cille in pace quieuit.

Sloigedh la Ruaidri O n-Duinnslébi co g-cuid do Galloib Midhe, co ro airgset mainistir Póil &ersir; Pedair, co nár fhágaibhset innti acht aon bhoin.

Domnall .H. Dochartaigh, rí Ceneoil Enna &ersir; Arda Midhair, in pace quieuit.

Rolant mac Uchtraich, rí Gall Ghoeidel, quieuit.

Kl. Enair .uii.f.; L..xii.; da ced &ersir; mile bliadan aois in Tigerna.

Donnchadh, mac Ruaidri h-I Conchobair, dá n-goirthí Donnchad Uaithnech, do marbad dona Galloib badar i l-Luimnech.

Crech mhór la Cathal Croib Derc &ersir; la Connachtaibh i n-iarthar Midhe, co tucsat creich n-dérmair leo do bhuaibh, &ersir; dechaib, &ersir; do mhucaib, &ersir; do choerchaib; co tángador imshlán, cen lamhachtuin beime friú, sech Bruighin alle, acht triar no cethrar do marbad ar siredh dhíbh. Impudh do ghallaib uathaib annsin, acht begán doeinib ro fhagaibhset ac fethad forro. Od conncadar, imorro, Connachta Gaill do impúdh uadhaib, do imthigh gach oen le nédail díbh, acht .H. Conchobair &ersir; .H. Flaithbertaigh, &ersir; mac Goisdealb, uathad sluaig dia néis. Od conncodar in lucht faircs i ro fhagsat Gaill sin, do impádar in deghaid Gall, &ersir; ro inniset dóibh in sluag do imthecht lé na n-édalaib, acht uathad sluaig bói illurg dia néis. Ro impadar na Gaill indegaid int sluaig. Rucsat forra fo cedóir, &ersir; ro meabad pompa for ghoidelaibh, &ersir; ro marbad ann Ruaidri O Flaithpertaig, ri iarthair Connacht, &ersir; Amhláib .H. Cuinn, &ersir; do muinter Gill Cán ros marb é. Ro marbad ann Cathal .H. Coin Chenuinn, ri .H. n-Diarmada, et alii multi cum istir interfecti sunt do macaib ócloech &ersir; do gillibh; sed tamen non multi sed pauci interfecti sunt ibi, si uerum est ut nunciatum est nobis. Ro facbad .H. Conchobair cin duine na fharrad acht Muircertach mac Merain, .i. a dhoirseoir, &ersir; oen ócloech eli, .i. mac Ceiternach .H. Cerín; &ersir; ternó ass amlaid sin. Ro lensat Gaill in maidhm co h-Ath Luain, &ersir; ro impátar annsin, &ersir; rucsad a creich leó, &ersir; morán dechaib Connacht.

Tinol la Cathal Croib Derg co ranic tir Fiacrach Aighni, mar budh danacail a thíre féin nó rachad. Ni h-edh, ón, acht tinól meabhla &ersir; míbhreitri, dá tainic milled Connacht &ersir; a milled féin, .i. dinnsoiged Cathail Charraigh mic Conchobair Mhoen Maighe h-I Conchobair, dá dhíchur a Connachtaibh, nó dha ghabáil, no dhá mharbadh. Ot chuala Cathal Carrach sin do chuir a muinter isin fhorbar, &ersir; ro boi féin lín a shocraide dá néis. Ro innsoigh Cathal Croib Derg aniar a tir Fiacrach cuice sium, &ersir; ó ránic a lár ferainn Cathail charraigh do chuir sluaig mór ina dhegaid, im Toirrdhealbach mac Ruaidri, &ersir; im macaib eli Ruaidri, &ersir; im Maol Chulaird .H. Flaithbertaig, ri iartair Connacht, &ersir; im macuibh mic Taidhg .H. Cellaigh, &ersir; im an ridire .H. Mael Sechlainn, &ersir; ím an rúta Midhech; &ersir; o rancodar isin caille ro h-eirghedh dhoibh, &ersir; tucadh deabaid dhóibh, &ersir; ro mheabad ar muinter Cathail Croib Derg, &ersir; so marbad ann Moel Chulaird .H. Flaithpertaigh, &ersir; an ritire .H. Moel Sechlainn, &ersir; Iughaláid mac Conmedha, &ersir; Domnall mac in Gilla Dhuibh .H. Loedhóc. Iarsin cuiris Cathal Carrach techta co Luimnech, docum Uilliam Burc, &ersir; do berait mac Cathail Charraigh ina laimh a n-gill re tuarusdal na n-Gall. Iarsin ro thinóil Uilliam Burc sluag mór ó Ath Clíath, &ersir; ó Laighnib, &ersir; Gaill Luiminigh &ersir; Mumhan áirchena, &ersir; da .H. Briain, .i. Muircertach &ersir; Conchobar Ruadh, cona socraide, a b-fhóirithin Cathail charraigh. Fa goirid dóibh isin tír an tan do imthigh Cathal Croib Derg este, iar g-clos do braighde Tomaltaigh mic Conchobair mic Diarmada, &ersir; meic Oirechtaigh &ersir; t-shíl Muireghaigh áirchena, &ersir; na Tuath, &ersir; h-I Gadhra, &ersir; h-I Eghra, &ersir; .H. Dubhda, do ghabáil do Cathal Charrach. Issedh do rinne Cathal Croib Deirc dul isin tuaiscert co tech h-I Eicnigh, ri Fer Manach, &ersir; assidheic docum I Neill, .i. Oedh .H. Nell, &ersir; docum Eoain na Cúirti a n-Ulltoib. Cidh fil ann tra, acht, nír fháguibh Cathal Carrach &ersir; Uilliam Burc, &ersir; an da .H. Bríain, cona n-Galloib &ersir; cona n-Goeidelaibh, cill ina tuaith ó Echtghe co Dún Rossárach, &ersir; ó shinuinn síar co fairrge, nar airgseat &ersir; nár mhillset, ionnus nar dhín tempul ná altóir, na sagart ná manach, na canánach ná ab, iná espuc, ar an sloigh ndemnachda sin, co nochtaois na sacarta is na templuib, comberdís na mná &ersir; cach crodh &ersir; cach eallach nó bhídh is na templuib leo, cen chádhus do noem iná do neimid, na do aicmheil ar talmain; conach tucadh ar Connachtaib ríam roime díghail ghorta &ersir; nochta, &ersir; airgne mar an digail sin. Fos Long Port ac Connachtuibh ac Áth Liac ó fheil Brighdi co coeicidhis ría m-Bealltaini, gurro airgset muinter Gillcán uile acht bec, &ersir; gurro marbsat .H. Duibhidhir do muinter Anghaile, &ersir; gurro aircset.

Foelán .H. Donnchada do marbad do Dartraighibh.

Bliadain fhuar ascaltach, nach tarraid duine is in aimsir sin a macsamla.

Crech sluaiged la Connachtuibh is in Mumain, gur loiscset bodhún Luimnigh &ersir; caslen .H. Conuing, &ersir; baile imdha eli; &ersir; dá crech eli las na Connachtaibh cedna, cur aircsed iartar Midhe &ersir; .H. b-Failghe.

Cú Co Criche Mhág Eochagáin do marbad do Ibh Failghe.

Mebal do dhénum do ghalloib Ulad ar Airteraibh, &ersir; a marbad uli acht bec.

Slóiged eli la Cathal Carrach &ersir; la Galloib Mumhan a Connachtaibh, cur loiscret cealla Connacht uili achtmad bec, &ersir; cur mhillset Connacht uili.

Kl. Enair .ii. f.; L. xxiii.; bliadain ar da ced ar mile ais in Tigerna.

Ruaidri mac Duinnslébi, ri Ulad, .i. coinneal gaiscid &ersir; engnum na n-Goeidel uile, do marbad do ghalloib Eoain na Cuirti, iar na theghmail doib a m-boegal a aonur, do mhirbailib Poil &ersir; Pettair, &ersir; Patraic, ro saraigh.

Crech la Cathal g-Croib Derg .H. Conchobair, &ersir; .H. Neill maroen fris, &ersir; .H. h-Eicnich ri fer Mánach uathad slóig, gur aircset Cuil Cnama, .i. muinter Diarmada, mic Conchobair, mic Taidhg h-I Mael Ruanaigh.

Crech ele le Cathal Croib Derg lin a socraidi fein, a tir n-Aililla, cur airc daoine iomdha do muinter Tomaltaigh, mic Conchobair, mic Diarmada, mic Taidhg h-I Maeil Ruanaigh, righ moighe Luirc.

Cadhla .H. Dubthaigh, airdespuc choiced Connacht, in Cristo quieuit.

Cathal Croib Derg .H. Conchobair lin a shocraidi, &ersir; .H. Neill lin a shocraidi, &ersir; Cenel Eogain, &ersir; sochaide do chenel Conaill, &ersir; .H. h-Eicnich, ri b-fer Manach, cona socraide uile, a Connachtuibh co rancotar tech m-Boeithín i n-Airtech, co n-dernsat creich moir ar muinter Tomaltaigh mic Diarmada, &ersir; cur marbsat daine imdha da muinter. Iarsin tarla debaidh etir Cathal Croib Derg &ersir; maithi an tuaiscert. Ropé, dono, adhbar na deabhtha sin, .i. issed rob áil la Cathal Croib Derg, innsoiged Cathail Charraigh &ersir; Uilliam Burc; &ersir; adubrador in lucht eli nach raghdaois dochum ghall, oir issed adubrad riú in tan tancotar ó tigibh, nach rabhadar Gaill i socraide Cathail Charraigh. Ro dheilig cach re cheli dhíbh uimi sin, &ersir; do chúaid Cathal Croib Derg i n-iarthor Connacht, &ersir; do chuadar in lucht eli d' innsoiged a tíre fein; &ersir; issí slige ro ghabsat do Sleibh Lugha, &ersir; a g-Coronn. Ro h-innissed an ní sin do Cathal Carrach, &ersir; d' Uilliam Burc. Issí comairle do-rónsat dul an-deghaid lucht au tuaisceirt, &ersir; is ann rucsat forra ac dul tar droicet Essa Dara. Ro lensat docum Droichit Martra. Ro impadar lucht in tuaisceirt do tabairt ruaca dhoibh, &ersir; ni ro foemad uatha in ruaic. Ro impadar dono Connachtaigh iartain, &ersir; rucsat ar .H. n-Eicnich, ri Fer Manach, &ersir; ro marbad é; &ersir; ní h-eisium nach derna maith, acht an iomarcraidh do broth fair. Ro impo .H. Neill ina frithing fa laim, &ersir; nír leigedh as tempul Essa Dara h-é no co tard braighdi &ersir; síth do Cathal Charrach. Ro marbhuid, imorro, sochraide mhor dhibh o sin co Druim Chliabh, &ersir; co Dún .H. n-Airmhedhaig, &ersir; co Sáil m-Beinne.

Tomaltach mac Oedha mic Toirrdhealbaigh h-I Conchobair, comfhorba Patraic, &ersir; prímhaitt na h-Erenn, &ersir; espuc Síl Muiredhaigh, in Cristo quieuit; im Maigh Mura ina h-echloisce uitam finiuit, ac dul co h-Ard Macha.

Oedh mac Taichligh I Dubhda, ri .H. n-Amalgaid, occisus est.

Mórsluaiged la h-Eoain na Cuirti &ersir; la h-Uga og mac Uga de Láci, co socraide moir do ghalloib na Midhe Lais, maroen re Cathal Croib Derg, a Connachtaibh, do cosnum righe re Cathal Carrach; &ersir; issi slige ^{ro gabhsat} d' Ess Ruaid &ersir; a Cairpri Droma Cliabh, a Corann, a g-Corrsliabh na Seghsa, a Mag Luirg an Daghdha, a Magh Nói, a Maighibh Finna, do Dhún Leodha, a Moen Mhagh, a tir Fiachrach Aighne, co rancodar Cill Mic Duach; &ersir; is aire ro innsoigset an fad sin fodhes, andeghaid bhó &ersir; muintire fer Connacht &ersir; Cathail Charraigh, ar na m-breith lais do Cathal Charrach a Tuadh Mhumhuin, &ersir; a Cenél Oedha na h-Echtghe, etir dhoeínibh &ersir; innlibh; &ersir; ro bhói féin lín a socraide tareis a mhuinteri. Ro h-innised, imorro, dona sluagaibh sin in choill for a roibhe Fos Long Port Cathail Charraigh &ersir; Connacht; &ersir; issí comairle do ronsat an Fos Long Port dinnsoiged; &ersir; o rancottar in choilled ro reidhighset h-í, &ersir; do ronsat sliged móir rempa co rancotar in longport; &ersir; is amlaid fuaradar an longport folam, ar na fhágháil do Cathal Charrach gairid reimhi sin, ar na innisin dó an sluag sin do bheith chuici; &ersir; ro bhói a n-ionadh eli isin coillid, gairid ón longport, agá b-fheitheam sum. Issí comairle do ronsat Goill, o rancodar an longport, dul ar cend a n-gilla, &ersir; a nech, ro fhágsat alla muigh don choillid, &ersir; an mhéide ro fhágsat da sluaig. Od chonnairc Cathal Carrach &ersir; Connachtaigh sin, .i. iadsum ag impúdh amach doridhisi, ro éirighset na n-deghaid, &ersir; rucsad forra isin reidhechad do ronsat bhudhéin. O ro cumaisc cach ar a chéli dhíbh ro meabad re Cathal g-Carrach &ersir; re Connachtaibh, &ersir; ro marbad .lx. uel amplius do mhaithibh muintire Eoain na Cuirti ann, .i. do mhaithibh Gall Mhoighe Line &ersir; Ulad airchena, da m-barunuibh &ersir; dá ridiribh, &ersir; ro buailed Eoain fein do chloich gur thuit dá ech. O rangadar amach as an coillid docum a muintire do scuir an ruaic dhíbh, &ersir; issi comairle do-ronsat impudh ina b-frithing, &ersir; lotar an aghaid sin co h-Ard Rathuin; ar na bhárach co Tuaim da ghualann; &ersir; issed do ráidhset óss aird gurab a Túaim no bheidís an oidhche sin; &ersir; ni h-edh do ronsat, acht im thecht ó thánic inn aghaid co rancotar Cill Dá Chonne a cind tóchair Monad Coinnedha, &ersir; do bádar annsin no co tánic in mhaiden. O thanic an mhaiden do im-dhighetar, &ersir; do chuadar in lá sin co Ros Comáin; ar na bharach co Rinn Dúin ar Loch Rí; &ersir; do badar sechtmuin ac imluchtad ant sluaig, &ersir; a nech &ersir; a nealladh, tar Loch Rí soir; &ersir; ní chuala Cathal Carrach na Connachtaigh sin co tanic la deigheinach in immluchtaigh. O ro cualadar Cathal Carrach &ersir; Connachtaigh sin, ro lensat iat co Rinn Dúin, cur mharbhsat an mhéid ar a rucsat, &ersir; ro baidhid an mheid ar nach rucsat ac teiched; &ersir; ro báidhid imad doeinibh ar a n-imluchtadh re h-edh na seachtmhuine reme sin. O rancotar Gaill isin Midhe ro ghabhsat Cathal Croibh Derg a n-gell re tuarusdal, &ersir; rucadh Eoain co h-Ath Cliath no gur fháguib braighdi ass fein re reir rí Saxsan.

Conchobar na Glais Fheine, mac Cathal I Ruairc, do bhádhad.

Gaill d' fhuaslucad do Cathal Croib Derg.

Conchobar Bec Mhec Lachlainn do mharbad la Cenel Conaill.

Oedh .H. Neill d' atrighadh lá Cenel n-Eogain isin m-bliadain sin.

Niall .H. Floinn do marbad do Ghalloib, a meabail.

Maghnus mac Diarmada Mec Lachlainn do marbad do Muircertach .H. Néill. Muircertach .H. Néill fein do marbad ann.

Kl. Enair .iii. f.; L. iiii.; da bliadain ar dhá ced ar mile ais in Tigerna.

Felix O Dubh Láin espuc Osraighe, mortuus est.

In t-Espuc .H. Mellaigh mortuus est.

Cathal Croib Derg do dhul isin Mumain, íar b-fhuaslucad de ass a chuibrighibh, docum Uilliam Búrc.

Iohannes presbiter cardinalis de Monte Celio, qui et legatus apostolice sedis erat, in Hiberniam uenit.

Slóighedh la Cathal &ersir; la h-Uilliam Burc, &ersir; la clainn Domnail h-I Bríain, ^.i. Muircertach &ersir; Conchobar Ruadh, &ersir; la Finghin mac meg Carrthaigh, a Connachtuibh, co rancodar mainistir Atha Da Larac for Búill, conad inti do ronsat a b-fhoslongpuirt, &ersir; ro bhadar tri trath innte, cur elnedar &ersir; cur shalcodar in mainisdir uile; &ersir; robé méd in elnidh, co rabhadur na mna ag sersenchaib an t-slúaig a tigh ghalair na manach, &ersir; a tighibh in clabhstra, &ersir; in gach ionad airchena isin mainistir uile. Nir facbad, dono, denta isin mainistir cin brissed &ersir; cen loscad, acht creta na tighedh namá; &ersir; cidh iat sin, ro brissit &ersir; ro loiscit morán dibh. Nir leiced ní d' fhoircnem na mainisdrech uile dona manchaib &ersir; dona braitribh, acht co-dailtech na manach namá, &ersir; toch na nouici. Caissel do thinnscna la h-Uilliam Búrc don turus sin im tech cloichi mór na n-áidhedh, &ersir; opair dhá lá do thabairt ar a thochailt. Cathal Carrach, mac Conchobair mhoenmaide, rí Connacht, do marbad le Galloib is in tres la tochalta in chaisil. Tairmesctar, imorro, in caisel iar marbadh Cathail Charraich. Ro marbhait dono aroen risin rígh, .i. Diarmait, mac Gilla Crist, mic Diarmada, mic Taidhc h-I Mael Ruanaidh, &ersir; Tomaltach mac Taichligh .H. Dubh Da, et alii multi. Ro fhacsat in mainistir iarsin, &ersir; ar na facbháil dóib do leic Uilliam Burc imthecht do clainn h-I Briain, &ersir; do mac Mhég Carrthaigh, cona socraide. Issí comairle, umorro, do rinne Cathal Croib Derc &ersir; Uilliam Burc, .i. a sersenaigh do sgoeiled fo Connachtaibh, do tabach a tuarusdail; et do chúaid Uilliam Burc cona raibh maille ris, &ersir; Cathal Croib Derg, co Cunga Feichín. Do rala tra sgél mior-bhálda iarsin, &ersir; ni fess in tre dhuine, no an tre spiraid Dé a n-delb dhuine, tanic sin, .i. issed ro h-innisedh Uilliam Burc do marbad, conach raibh a Connachtuibh conáir nach ranic in scél sin. Issí comairle do ronsat na h-airechta ar g-cluinsin in sgeoil sin, amail do netís oen co-mairle, .i. gach oen do marbad a chonme; &ersir; is amlaid sin do-ronadh, .i. gach oirecht do mharbad a ranic chuca; &ersir; issed in esbud do reír sgél a n-dáinedh pféin .ix. ced uel amplius. Od-chuala Uilliam Burc a mhuinnter do mharbad, do cagrad .H. Conchobair aige. Ranic in rabadh docum .H. Conchobair, &ersir; ro fhaguibh an áit a m-bói Uilliam. Téid Uilliam don Mumain iar fhagbail urmhóir a muintire.

Sénadh cleirech Erenn, etir ghulla &ersir; Goeidela, in Ath Cliath imon Cairdináil, .i. Iohannes Presbiter de Monte Celio.

Senadh Connacht, loechaib chleirchib, ic Áth Luain imon g-cairdinál cedna, a g-cinn coeicidhisi.

Tadhc .H. Brain, ri Luighne, do éc.

Toirrdhealbach mac Ruaidri mic Toirrdhealbaigh h-I Conchobair do ghabháil la Cathal g-Croib Derc, &ersir; issiad ros gabh h-é, .i.Donnchad .H. Dubhda, ri .H. n-Amalgaid, &ersir; Conchobar got .H. h-Egra, ri Luighni Connacht, &ersir; Diarmaid mac Ruaidri h-I Conchobair mac a athar féin, &ersir; Diarmaid mac Ruaidri mic Maghnusa, .i. mac mic derbrathar a athar.

Moel Finnein mac Colmain, ard-shenoir togaide, in pace quieuit.

Domnall Carrach .H. Dochartaigh, rí thóissech Arda Midhair, do marbad do mhuinnter Búighill ar n-arguin cheall n-imdha, &ersir; tuaithi.

Domnall .H. Brolchán, prióir &ersir; uasal-shenoir togaide ar cruth, ar cheill, as mhíne, ar mordhacht, ar ecna, ar ard crabad, post magnam tribulationem et optimam penitentiam, in quinta Kalendas Maii ^quieuit.

Kl. Enáir .iiii. f.; L. xu.; trí bliadna ar dhá ced ar mile ais in Tigerna.

Sluaiged la h-Uilliam Burc, &ersir; Goill Mhuman &ersir; Mhidhe lais, a Connachtaibh, co n-derna caislén ag Mílec a Sil n-Anmchada; &ersir; isse ionad a n-dernad, iomón tempul mor in bhaile, cur linad do criaidh &ersir; do chlochaib uime go bhenduibh; &ersir; ro mhillsat Iarthar Connacht etir chill &ersir; tuaith.

Gorta mhór i n-Erinn uile co coitchend is in bhliadain si, co nithdís na cleirigh in fheoil is in chorghus.

Cluain Ferta Brénuinn &ersir; Mílec &ersir; Cluain Mhic Nóis darguin do Uilliam Burc.

Conchobar Ruadh .H. Briain do marbad la a derbrathair fein, .i. Muircertach mac Domnaill mic Toirrdhealbaigh h-I Briain.

Toirrdhealbach mac Ruaidri h-I Conchobair do éludh ass a gheimhil, &ersir; sith do dhenum do Cathal Croib Derg fris, &ersir; feronn do thabairt dó.

Sluaiged las an n-giúsdís, .i. la Maoil Fher, &ersir; la Bhaldar de Lací is in Mumain, do ionnarbad Uilliam Burc. O do-chuala Uilliam sin do chuaidh in a conne, &ersir; ro fhácuibh drem da muinter is in caislen remráiti. Do chuaidh Moeil Fer &ersir; Bhaldar docum Luimnigh, &ersir; ó rancodar co Luimnech do cuir Uilliam teachta ar cenn na socraide ro fhágaibh is in chaislen. Iarsin ro élodar &ersir; ro fhacsat in caisslen folam ar forchongra a tigerna, &ersir; ar terce bhídh, &ersir; ar egla Connacht. Ro mhúrsat Connachta in caislen iarsin. Do fhácaib Uilliam Luimnech. Tucaid tri caisléna dó, &ersir; da braighit dég uadha do mhaithibh a muintire, imo a mac fein, &ersir; imón inghin. Do fhill Moeil Fer íarsin a Luimnech.

Toirrdhealbach mac Ruaidri d' ionnarbad a Connachtuibh do Cathal Croib Derg, &ersir; a chur is in Midhe, &ersir; sith do dhenum rís a cedóir ar impide na n-Gall, .i. Máil Fer &ersir; Baldar.

Sluaiged la macaibh Goisdelbh &ersir; la Maoil Fer m-Bec, maroen re Domnall Carrach .H. Moeil Deraidh, a Tir Conaill, do thabach righe do Domnall Carrach; &ersir; Domnall Carrach féin do marbad do Chenel Conaill don turus sin.

Tuaim dhá ghualann d' fholmhachad, &ersir; Cunga Feichín do delatriuchad cen tech cen tempul, &ersir; cealla Connacht uile d' fholmachadh achtmad beg.

Doire Coluim Cille do loscad ótha reilic Mártain co tiprait Adhomnáin.

Diarmait mac Muirchertaigh mec Lachlainn, co n-Galloibh, do theacht ar creich a tír Eogain, curro aircset Scrín Coluim Cille, co rucsat orra dream do Chenel Eogain, curro mhuigh ar Galloib, ghurro marbad Diarmait Mhág Lachlainn tre mhírbhuilib na scríne.

Sloiged la mac Uga dé Lací go n-Galloib Midhe Lais, a n-Ulltoib, curro dhí-chuirset Seon na Cúirti a h-Ulltoib.

Kl. Enair .u. f.; L. xxui.; ceithre bliadna as dhá ced, ar mhile, aois in Tigerna; &ersir; in .uiii. bliadain .x. a nóidécdu.

Caisc a sept Kl. mhái is in bliadain si, &ersir; min-chaisc a samradh.

Tigernán mac An Abadh do éc a Sruthair Bracáin agá ailitri cona mhanchaib.

Muircertach Tephtach, mac Conchobair Mhoen Maige, mic Ruaidri h-I Conchobair, do marbadh do Diarmaid mac Ruaidri &ersir; dOedh mac Ruaidri, .i. dá derbhráthar a athar.

Maidhm la Domnall mac Mhég Carrthaigh &ersir; la Des Mumain for ghalloib, ubi ceciderunt .c.lx. uiri uel amplius.

In ghlaisfhian do mharbad la Cathal Croibh Derc &ersir; la Connachtaibh, &ersir; rí na Glaisfhéine, .i. Mant na Mulchán .H. Ruairc do ghabháil leó, &ersir; a dhallad.

Ben do tabairt chuige &ersir; é anothur a dhallta &ersir; a chend do at &ersir; e féin uile, tresan lánshamnus; &ersir; a éc assa h-aithle.

Each Mhilid mac Comorba Findéin, espuc Ulad, do ec.

Meabal do dhenum do Connachtaibh ar mac h-I Ruairc, &ersir; ar macuib .H. Moeil Mhiadhaigh, &ersir; a marbad.

Cath etir Uga óg mac Uga dé Laci co n-Galloib na Midhe, &ersir; Eoan na Cuirti co n-Galloib Ulad.

Eoan na Cúirti do ghabáil, &ersir; a lecud ass iar na crossad dhó dul co h-Iarrusalem.

Dá mac Duinn Shleibhe do mharbad do Uibh Echach a meabhuil.

Sitreac O Sróithén, airchinnech na Congmhála, quieuit.

Kl. Enair .uii. f.; L. uii.; u. bliadna ar dhá ced, ar mile, aois in Tigerna.

Uilliam Burc, milltigheoir Erenn uile duasle &ersir; do chendus fedhna, mortuus est.

Lochlainn, mac Domhnaill mic Fergail h-I Ruairc, do mharbadh do muinter Peodhacháin.

Sic mór &ersir; snechta ó Kl. Enair co féil Patraic is in m-bliadain si.

Gilla Crist .H. Moeil Miadhaigh, tússech muintire h-Eoluis, do marbad do Connachtuibh.

Longus la h-Eoan na Cuirte a h-Innsibh Gall, do chosnum Ulad re macaibh Uga dé Laci, &ersir; re Galloib na Midhe; acht chena nír fháss tarbha don longas sin acht in tír do mhilled &ersir; darcuin; &ersir; imthecht dóíbh iarsin gan nert do ghabháil.

Do rone Eoan a choraidh &ersir; a mhuinterus re .H. Neill &ersir; re Cenel Eogain.

Kl. Enair for dhomnach, &ersir; ochtmadh .x. fuirre.; ui. bliadna ar dhá ced, ar mile, ais in Tigerna. Ab Incarnatione Domini nostri Ihesu Cristi secudum Dionisium, &mmacr;.cc.ui.; secundum autem Bedam, &mmacr;.c.xcix.; ab Incarnatione secundum Ebreos, &mmacr;.cccc.lix.; ab initio mundi secundum Ebreos ū.cccc.x.; ab initio mundi secundum .lxx. Interpretes, ū.dc.luii.

Muirghess .H. h-Enna, airdespuc Muman, &ersir; légaid comarba Petair fri re fhoda, quieuit, Murchad .H. hOedha, espuc Corcaige, quieuit.

Domnall mac Mhég Carrthaigh, ri Des Mhuman, mortuus est.

Andiles mhág Finnbhairr mortuus est.

Donat .H. Becdha, espuc .H. n-Amalgaid, quieuit.

Maol Petair .H. Calmáin, comarba Cainnigh, tuir crabadh &ersir; einigh thuaiscert Erenn, in pace quieuit.

Díth mhór ar dhaoinibh &ersir; ar innilibh is in m-bliadain si.

Comarba Patraic do dhul co tech ri Saxsan do throchrad cheall Erenn, &ersir; do chossaoid ar ghalloib.

Kl. Enair for Luan, iii.f.; L. xx.; seact m-bliadna ar dha ced, ar mile, ais in Tigerna.

Tomaltach na Cairrge, mac Conchobhair, mic Diarmada, mic Taidhg h-I Maoil Ruanaidh, rí muighe Luirg, mortuus est.

Ruaidhri .H. Gádhra, ri shleibhe Lugha, mortuus est.

Cathal, mac Diarmada, mic Taidhc h-I Mail Ruanaidh, do ghabháil righe Mhuighe Luirg is in bhliadain si.

Creach la h-Eicneachán .H. n-Domhnaill a b-Fearaibh Manach; &ersir; rucsat Fir Manach forra lín bhudh aidhbhle ináit féin, &ersir; ro marbad .H. Domhnaill, rí thire Conaill, ann, tuir engnuma, &ersir; einigh, &ersir; calmatais tuaisceirt Erenn go sin; &ersir; do thuit ann dream dá dhegh dhaoinibh bhudhéin maille fris, .i. an gilla riabhach mac Ceallaigh h-I Baoighill, Mathghamhain mac Domhnaill mhidhich h-I Concobhair, Donnchadh Conallach mac Conchobhair Moen Muidhe h-I Concobhair, et alii multi nobiles et ignobiles cum eis occisi sunt.

Mac Még Mathghamhna, &ersir; Fir Manach, &ersir; Airghialla uictores fuerunt.

Amhlaibh .H. Ferghail, rí thuisseach muinntire h-Anghaile, quieuit.

Caislén Atha an urchair do ghabháil do Baldar de Lací &ersir; dá bhrathair, .i. do Uga de Lací.

Kl. Enair for mhairt, L.x. Ocht mbliadna ar dha ced ar mile ais in Tigerna.

Cathal mac Diarmada mic Taidhg h-I Maoil Ruanaidh, ri Muighe Luirc, do ghabháil la Cathal Croib Dearc, dar sarughadh na n-espuc do bhadar a slánoigheacht etorra, .i. Ardghal .H. Conchobair, &ersir; Muiredhach .H. Dubh Thaigh, &ersir; Cleiment .H. Sniadhaigh. Fuaslucadh de a cinn shealait tré shlánoighecht na n-espuc sin, gan ghiall gan eidire. Dul dó as in tír amach iarsin, &ersir; creach mhór do dhénamh dhó, &ersir; a breith leis co ránic Loch Mic Nén. Toigeacht dó do-ridhis a cinn sheachtmhuine ar creich a Tír n-Oiliolla, &ersir; a breith lais is in g-Coirr Sliabh, &ersir; tar Corr Sliabh a Magh Luirc. Socraide mór do bhreith fair annsin, .i. Diarmaid, mac Maghnusa, mic Toirrdhealbhaigh h-I Conchobhair, &ersir; Maghnus, mac Muirceartaigh, mic Toirrdhealbhaigh h-I Conchobhair, &ersir; Cormac mac Tomaltaigh na cairrci, &ersir; Muiredach mac Tomaltaigh na carrci, &ersir; Donn Sléibhe mac Ruaidhri h-I Gadhra, rí sleibhe Lugha, &ersir; Flaithbhertach .H. Flannacán, tuisseach cloinne Cathail, &ersir; Gilla na Nech .H. Mannachain, rí .H. m-Briuin na Sinna. Od chonncadar na sersenaigh Breiffnecha in t-socraide ro mhór ar m-breith forra, ó rancodar dar Leic n-Damhaighe anonn ro theichset. Or nach raibhe, imorro, acht a mhuinnter féin a b-fharradh mic Diarmada, ro linged fair &ersir; ro marbad a mac, .i. Muirghes, &ersir; ro marbhait daoine eli da muinntir, &ersir; ro gabad é féin fa dheóigh.

Iar scoeiled na sochraide moire sin issí comairle do ronsat clann Tomaltaigh na cairrce mac Diarmada do dhallad.

Ro dallad, imorro, aca h-é, &ersir; ro madhmaighedh a muinntir.

Cogadh mór etir Ghallaibh Erenn is in m-bliadain si, .i. etir macuibh Uga de Lací, &ersir; Moeil Fer, &ersir; Seffraidh Maréis.

Creach shluaighedh mór la h-Oedh .H. Néill a n-Inis Eoghain; &ersir; ruc .H. Domhnaill, .i. Domhnall Mór forra, co tucadh maidhm etorra in ro marbad ár díairmhidhe do-eini ar gach leth; uail in ro fagbad Domhnall mac Murchaidh, co nár adhbhal d' Eoghanchaibh maille fris, &ersir; Ferghal .H. Bóighill, &ersir; Cormac .H. Domhnaill, &ersir; Dabhid O Dochartaigh, &ersir; dream do mhaithibh Chenel Conaill maille riu.

Cath tucsat mic Raghnaill mhic Somhairle for Feraibh Sciadh, du in ro marbad ár diairmhidhe.

Kl. Enáir for Cedaoin, L. xxi. Naoi m-bliadna ar dhá ced ar mile ais in Tigerna.

Ri Saxsan do thoighecht a n-Erinn co loingess n-adhbhal lais.

Gilla Crist .H. Cernaigh, comarba Condere, in bona penitentia quieuit.

Dauid, espuc Locha Garman, do marbad d' U Foelán na n-Déissi Muman.

Cath etir Conallaibh &ersir; Eoghanchaibh, ubi interfecti sunt multi de utroque exercitu.

Finghin, mac Diarmada, mic Cormaic Mheg Carrthaigh, ri Des Muman, interfectus est a suis.

Ualgharc .H. Ruairc do athríghad, &ersir; Art mac Domhnaill mic Fergail h-I Ruairc do rigad na ionad.

Kl. Enair for dhardaoin; L. ii.; x. m-bliadna ar dhá ced ar mile ais in Tigerna.

Art mac Domhnaill mic Fergail I Ruairc, rí Breiffne, do marbad tria mheabhuil la Cormac mac Airt h-I Maoil Sechlainn.

Céle .H. Dubthaigh, espuc Moighe h-Eó, quieuit.

Flaithbhertach .H. Floinn, comarba Dachonna Essa mic n-Eirc, in Cristo quieuit.

Iohannes mac Mic na Pereisi, ri Sacsan, do theacht co h-Erinn, cobhlach mór, is in m-bliadain si.

Iar torrachtain dó ro fhógair sloighed mór for feraibh Erenn i n-Ulltaibh, do ghabail Uga dé Lací, nó da dhíchur a h-Erinn, &ersir; do ghabhail Chairce Fergusa.

Ro fháguibh Uga Erinn, &ersir; in lucht ro bádar ac coiméd na Cairrce ro fhagaibhset h-í, &ersir; tancodar d' innsoiged in rí; &ersir; do cuir in rí doeine dá mhuinntir féin innti.

Do chuir iarsin cobhlach da mhuinntir a Manainn, gur aircset, &ersir; ro mharbhsat a daine.

Cathal Croibh Derc .H. Conchobhair, rí Connacht, &ersir; Connachta ar an sluaighedh sin.

Ar torrachtain dóib atuaidh adubairt rí Saxan re rí Connacht dul a g-cinn choeicthise dá innsoiged.

Adubairtsium co rachad, &ersir; gomberadh a mac lais, .i. Oedh mac Cathail Croibh Derc; &ersir; ní h-e in rí do boi ag á iarrad. Tabhair, ar an rí, no co b-fhagha cairt ar trian Connacht.

O ranic .H. Conchobhair ina ionadh féin, issí comairle do roine féin &ersir; a bhen &ersir; a mhuinntir, gan an mac do bhreth a g-cenn an rí, ger bhí sin comairle ba messa. Acht chena, ó ranic .H. Conchobhair dochum rí Saxan, &ersir; nach ruc a mac leis, ro gabad le rí Saxan Diarmaid mac Conchobhair mic Diarmada, rí Mhuighe Luirg, &ersir; Conchobar .H. h-Eghra, rí Luighne Connacht, &ersir; Find .H. Carmacan, fer grádha d' U Conchobhair, &ersir; Toirberd mac Gall Ghoeidhil, reachtaire do reachtairibh h-I Conchobhair.

Do chuaidh rí Saxan tairis iarsin, &ersir; ruc lais na maithi sin a Saxanaibh. Ro fhágaibh cendus Erenn ag an n-gaill espuc, &ersir; adubairt fris trí caisléin do dhenam a Connachtaibh.

Ro orduig an Gaill espuc sluaighedh d' innsoiged Connacht, .i. sé fein &ersir; sochraidi na Midhe &ersir; Laighen, co h-Áth Luain, co n-dernadh droichet tar Áth Luain lais, &ersir; caislén a n-ionad caisléin i Conchobhair.

Donnchadh Cairprech .H. Briain cona shochraidi, &ersir; Seffraidh Maireis cona sochraitti do Ghallaibh Muman, &ersir; Oedh mac Ruaidhri I Conchobair &ersir; mac h-I Flaithbertaigh mar oen friú, I Connachtuibh co rancodar Tuaim Dá Ghualann, &ersir; do ronsat crecha mora assin co Loch na n-Airne I Ciarraighe, &ersir; do ronsad crecha mora annsin; &ersir; do bhadar co-ecidhis, no fichid oidhche acht bec, i Ciarraighe, &ersir; Connachta re n-agaid.

Do ronsat síth iarsin, .i. .H. Conchobhair &ersir; Donnchadh Cairprech &ersir; Seffraidh Máreis.

Issí síth do ronsat, .i. slighe do lecud dhoibhsium co h-Ath Luain d' innsoiged an ghaill espuic, &ersir; siadsum do dhenam sídha etir .H. Conchobhair &ersir; in Gaill espuc.

Do-rónsat síth etorra; &ersir; issí sith do ronsat, .i. Toirrdhelbhach mac Cathail Croibh Derc, &ersir; mac degh dhuine eli do Connachtuibh, do tabairt i laimh in ghaill espuic.

Kl. Enair ^{for shatharn}, L. xiii.; en bliadain déc ar dhá ced ar mile ais in Tigerna.

Toirrdhelbhach mac Ruaidhri do dhenum crechi a Magh Luirc, co ruc is in Seghuis h-í docum Diarmada, .i. a bhrathar; &ersir; do len Oedh mác Cathail h-é co n-dechaid is in tuaiscert ar a theiched.

H. Dobh Ailén, espuc Cenannsa, quieuit.

Galo mac Mancháin, aird ecnaidh Erenn uile, occisus est.

Ricord de Diuid do marbad do chloich i n-Ath Luain.

Braighde Connacht do toighecht i n-Erinn, .i. Diarmaid mac Conchobhair mhic Diarmada, rí Muighe Luirg, &ersir; Conchobhar .H. h-Eghra, rí Luighni, &ersir; Find .H. Carmacán, &ersir; Toirberd mac Gall Ghaoideil.

Airechtach mac Duinn Chathaigh occisus est.

Tomas mac Uchtraigh, co macuibh Raghnuill mhic Somairlich, do toighiecht co Doiri Coluim Cille co secht longa seachtmhodat, &ersir; in baile do milled doibh co mór.

H. Domhnaill &ersir; iadféin do dul aroen a n-Inis Eogain, &ersir; an tír do mhilledh co h-uilidhe.

Kl. Enair for dhomnach; da bliadain deg ar dha ced, ar mile, ais in Tigerna.

Sluaighedh la Connachta tré thoghairm in ghaill espuic &ersir; Gilli Bert mic Goisdelb, co h-Ess Ruaidh, co n-dernad Caisslen Cháil Usce leó.

Sluaighedh eli la Gallaibh Erenn &ersir; las an n-gaill espuc cedna, do gabháil tuaiscirt Erenn, co n-dernsat caisslén Cluana h-Eois; &ersir; tucsad Fir Manach &ersir; mac Meg Mathghamhna ár mór forra don leith atuaid do Chluain Eois.

Maidhm mór ar Eoan de Ghréi, .i. iúsdís na h-Erenn, la mac Airt h-I Maoil Sechlainn, cur fháguibh a innmhus uile ann.

Imar .H. Ferghail, dux muintire h-Angaile, occisus est a fratre suo.

Gilla Crist mac Diarmada do mharbad la Murchadh Carrach .H. b-Fergail.

Creach do denam don Ghilla Fhiaclach .H. Bóighill, &ersir; do dreim do Chenel Conaill, for Cenel Eogain, &ersir; iad ar comairce h-I Taircert.

Ruc O Taircert forra, &ersir; feraidh deabaid friú.

Marbtar, umorro, in Gilla Riabhach O Taircert, .i. rí thoissech Cloinni Sneidhghile &ersir; Cloinne Finghin, ic cosnum a oinigh.

Druim Choein cona templuib do loscad do Cenel Eogain, can cead d' Ua Neill.

Fergal .H. Cathain, .i. rí Ciannachta, &ersir; Fer na Craoibhe, do mharbadh do Ghallaibh.

Domhnall O Dáimhín do marbad do mac Mhég Lachlainn a n-dorus reclesa Coluim Cille.

Kl. Enair for Mairt, L. u. Trí bliadna deg ar da ced, ar mile, ais in Tigherna.

Caislén Cluana Eois do milled la .H. Neill.

Gilli Bert mac Goisdelb do marbad a Caisslen Coeil Usce, &ersir; in caisslen fein do loscad.

Donnchadh .H. Eidhin do dhallad la h-Oedh mac Cathail Croibh Derc.

Maidhm Coille na g-Crann la Cormac mac Airt h-I Maoil Sechloinn for Ghallaibh, du a torchair sochaidhe mhór do Ghallaibh imó Peirris Messát, &ersir; imó Ualdar Dunél.

Domnall mac Domnaill bhrecaig h-I Maoil Sechlainn do marbad do Ghallaibh.

Tomas mac Uchtraigh &ersir; Ruaidhri mac Raghnaill do arcuin Doire Coluim Cille, &ersir; do bhreth shéd muinntire Doire &ersir; tuaiscert Erenn dó^ib airchéna, do lár tempail moir in reclesa amach.

H. Cathan &ersir; Fir na Craibhi do thecht co Doire do ghabáil tighe ar macaibh Mhég Lachlainn, gu ro mharbhsat ceallóir mhór reclésa Doire etorra.

Do roine Dia &ersir; Colum Cille, tra, mirbuil mhór annsin, .i. fear tinóil in toicestuil sin, Mathgamain mag Aithne, do marbad é a noinech Coluim Cille a n-dorus dhuibh recléssa Coluim Cille fein.

Caislén Cula Rathain do dhenum do Tomass mac Uchtraigh, &ersir; le Gallaibh Ulad; &ersir; ro sgáilset reilge &ersir; clochana &ersir; cumdaighe in baile uile, cénmothá in tempall imháin, docum in caislein sin.

Ri Alban do éc, .i. Uilliam Garm.

Oedh O Neill do tabairt mhadhma for Ghallaibh, &ersir; derc ár Gall do chur ann, &ersir; an Carrlongphort do loscad is in ló cédna, etir dhainibh &ersir; innile.

Kl. Enair for Cédain; xui. fuirre.

Caislen Chluana Mic Nóir &ersir; Caislen Durmhaighe do denum do Ghallaibh.

Dichur mic Airt a Dealbhna do Ghallaibh &ersir; do ghoidealaibh Erenn uile.

Cormac mac Airt do dhul a n-Delbhna arís, &ersir; fuadach bó do breith da mhuinntir ó chaisslen Chluana, &ersir; maidhm do thabairt doib ar Ghallaibh in chaissléin.

Imhar mac Garrghamhna do marbad do Gallaib Maoil Ir.

Mac Airt do dhul co caisslen Átha Buidhe a Feraibh Ceall, &ersir; a bódhun do loscad, &ersir; ochtar da dhoeinibh do mharbad, &ersir; innile iomdha do bhreith leis.

Ualgharc .H. Ruairc, rí Breiffni, do dul ar creic a feronn Pilip mic Goisdelbh, &ersir; ba imdha do thabhairt do lais, &ersir; a toigheacht slán.

Cormac mac Airt do theacht aris a n-Dealbhna, &ersir; creach dhíghla do dhenum dhó ar Moeilsechlainn m-Bec .H. Moeil Sechlaínn, &ersir; a arguin uile, &ersir; a chur a Delbhna; &ersir; mac Uilliam Muilind do marbad; &ersir; Moel Sechluinn óg do dhul ass a torad a retha. Cormac mac Airt do dhul co caisslén m-Birra, &ersir; a bodun do loscad, &ersir; in cheall uile do loscad, &ersir; a biadh do breith este co léir, ar daigh na fuighdis Goill in caisléin biadh inti.

Gilla na Naemh .H. Ruadhán, espuc Lughni, in Cristo quieuit.

O Muiricen, espuc Cluana Mic Nois, ^{in
Cristo quieuit}.

Muircertach mac Briain do mharbad do Ghallaibh.

Is in m-bliadain si, umorro, do boi an t-Aodh breici friss araitti in cabhortach.

Creach do dhenum d' Aodh mac Maoil Sechluinn Mhég Lachlainn for comarba Coluim Cille, &ersir; Oedh féin do marbad do Ghallaibh, is in m-bliadain cedna, tria mhírbuil Coluim Cille.

Benmhidhe ingen h-I Eicnich, .i. ben Oedha h-I Néill, .i. rí Oiligh, in bona penitentia quieuit.

Sluaighedh la h-Oedh .H. Neill a n-Ulltaibh, &ersir; tuc maidhm mór ar Ghallaibh.

Alaxandair mac Uilliam Garm do righadh for Albain.

Kl. Enáir for Dardain, &ersir; a seachtmad .xx. fuirre. Coig bhliadna dhég ar dá ched, ar mile, ais in Tigerna.

Bliadain deridh noidecda, &ersir; si na bliadain contrardha.

Ardghal .H. Conchobhair, espuc Soil Muireghaigh, in pace quieuit.

Int espuc .H. Ceallaigh Rathain in Cristo quieuit.

Comhdhál espuc na Cristaighechta co Róim a n-amsir Innocint papa tertii.

Is si so umir na n-espuc badar ann, cccc.xu., inter quos fuerunt tam primates quam archiepiscopi .lxxi.; numerus abbatum et priorum, dccc.; a fhéil Martain do shunnrad.

Cuig giurneisi déc da gac leth do trághad do mhuir Torrian isin m-bliadain si.

Cathal mac Diarmada mic Taidhg h-I Maoil Ruanaidh, rí Muighe Luirg, in Cristo quieuit.

Trad .H. Moel Fhabhuill, tóissech Cheneóil Ferghusa, co nár mór dia braitribh maille ris, do marbad do Muiredhach mac mor-Mhair Lemhna.

Donnchadh O Duibh Dirma, tóissech na Brédca, do h-éc a n-duibh reclés Coluim Cille i n-Doire.

Murchadh mac Cathmháil, ri thoisech Cenel b-Feradhaigh, dhéc tre mirbail Coluim Cille.

Ruaidhri .H. Flainn, rí Durluis, dhéc.

Kl. Enair for Oeine, &ersir; .ix. uathad fuirre. Bliadain tossach noidecda, &ersir; sí na bliadain bhisigh. Sé bliadna dhéc ar dhá ced, ar mile, ais in Tigerna.

Gilla Crist .H. Mannachain dhég is in Roim in bliadain-si.

Senad chleirech in domuin uile is in Roim in bliadain si, icc Laterum imon papa Innocentius, &ersir; a h-aithle int shenaidh sin Innocentius papa quieuit in Cristo.

Seoan, rí Saxsan, ar na aithrighadh do shaxsanchaibh is in bliadain si, &ersir; a h-ég do reacht.

Mac righ Franc do ghabháil righe Saxsan, &ersir; d' fhaghail a braghat.

Gilla Croice Fraich mac Carrghamhna dhég, &ersir; in sacart .H. Celli mortuus est, ar na crossadh aroen, &ersir; ar ná chinnedh dhoibh dul dont sruth.

Int ap .H. Lotan, sói crabadh &ersir; leighinn, in pace quieuit.

Grighair mac Gilla na n-Angeal, ar manach Erenn, in pace quieuit is in domun toir, ar na innorbad do mhanchaibh Droichid Atha, ar thnúth &ersir; fhormad.

Primáith Erenn, .i. Mac Gilla Uidhir, do éc is in Roim iar senaid clerech Erenn dó, &ersir; do níter ferta fiadhnacha trid isin Roim.

In t-aird-espuc .H. Ruanadha do ghabáil do Connachtaib &ersir; do Moeil Isa .H. Conchobhair co docrach, &ersir; co foreignech, &ersir; a chur a n-glasuibh, in ní nach cualamar riamh roime, .i. airdespuc do gheimhlechad.

Annadh .H. Muireghaigh, espuc Ardachaid, quieuit.

Patricius, espuc Cnuic Muaidhe, quieuit.

Mathghamhain .H. Laitbertaigh, rí Chloinni Domhnaill, dhég.

Kl. Enair for Domhnach, L. xx; bliadain bissech. Seacht m-bliadna deg ar dha ched, ar mile, ais in Tigerna.

Oissin, ap cananach Mainisdrech Derc, quieuit.

Scathánaigh Erenn ule o Purt Lairce iness, &ersir; o Loch Carman, co Doire Coluim Cille fothúaid, do dhul co Manainn do iascairecht. Ecen do denum doibh inti, &ersir; a marbad uli a n-íc a n-eicin a Manuind.

Apaidh Erenn ule do dul tairis soir ar an caipitil coitchinn is in m-bliadain si, &ersir; a n-gille do dhíscailed, &ersir; a forcla do marbad a Saxanuibh, &ersir; a apdhaine do bhuain do apaidh Droichid Átha ar an caipitil sin.

A lán toradh for cach crann dár dhú mess fair isin m-bliadain si.

Crechsluiaghedh do Ghallaibh Ulad do dhul go h-Ard Macha, &ersir; a h-arcain ule doibh, &ersir; .H. Fothuelán ro sdiurastar íad, uair ro gheallastar, do mhuinntir Arda Macha nach airgfidís Goill iad an g-cein do bhíadhsum ag Gallaibh.

A cinn seachtmhuine iarsin tanic .H. Néll Ruadh &ersir; mac Meg Mathghamhna, &ersir; do ronsat creich mhóir ar Gallaib .i. dá ched &ersir; mile bó. Tancotar Goill &ersir; .H. Fothuelán na n-diaidh.

Ro impadar Eoganaigh friu, &ersir; ro mharbhsat ceithri Goill .x. fa raibhe luirecha, im có n-sdápla n-Dealgan, &ersir; ro marbad .H. Fothuelán a n-enech Padhraic.

Gilla Tigernaigh mac Gilla Ronáin, espuc Airghíall &ersir; cenn cananach Erenn, in bona penitentia quieuit.

Kl. Enair for Luan; L. i; bliadain tanaise fuir^re. Ocht m-bliadna dég ar dhá chéd, ar mile, ais in Tigerna.

Gill Aernáin .H. Martain, ollamh Erenn, &ersir; sói il-dánachta, iar cinnedh a bhetha ag na manchaibh, in pace quieuit.

In Fer Dána .H. Máil Ríoc, sói a dhána fein o h-Ib Dalaigh síos, mortuus est.

Tadhc .H. Ferghail, dux muinntire h-Angaile, do marbad do Murchad Charrach .H. Fergail.

Diarmaid, mac Conchobhair mic Diarmada, rí Mhoighe Luirc, dhég is in m-bliadain si, &ersir; Cormac mac Tomaltaigh ^{na Cairrge}, mic Conchobhair, do ghabháil righe Deis Diarmada.

Donnchad .H. Maoil Bhrenuinn do ég in hoc anno.

Mor, inghen Domnaill h-I Briain, ben Cathail Croibh Derc h-I Conchobhair, oen righan Connacht, do ec in bliadain si.

Sradbhaile Átha Luain do loscad do leith na Midhi.

H. Níoc, ab Chille Becan, do ég iar m-buaidh manchíne &ersir; g-crabhadh.

Domnall .H. Gadhra mortuus est.

Muircertach .H. Floinn, rí .H. Tuirtri, do marbad do Ghallaibh.

Conghalach .H. Cuinn, coinniul ghaiscedh &ersir; engnuma thuaiscirt Erenn, ríthoisech Muidhe Lughad &ersir; t-shíol Cathusaigh ule, do mharbad isin ló cédna.

Mail Isa .H. Daighri, airchinnech Doire Coluim Cille, in bono fine quieuit in pace.

Kl. Enair for Mairt, &ersir; ali.x. fuirre, &ersir; in tres bliadain fuirhí; erat pluuia per totum annum paucis diebus exceptis.

Noi m-bliadna .x. ar dhá ced, ar mile, ais in Tigerna.

Comarba Feichin Fobair mortuus est.

Murchad Carrach .H. Fergail do dhul ar creich a Connachtuibh, &ersir; a n-eirghe dhó, &ersir; sochaidi do Connachtaibh do marbad ann; &ersir; maidhm ar Murchad Carrach, &ersir; drém mhór dhá muinntir do mharbad ann, &ersir; a theacht fein ar eicin ass.

Cluain Corpthi do loscad, cona tighibh &ersir; cona tempall, is in bhliadain si, &ersir; Drochet Atha do dhul re sruth.

Clemens, espuc Luighni, in Cristo quieuit.

Fonachdan .H. Brónan, comorba Coluim Cille, in pace quieuit.

Flann .H. Brolchan do oirdned ina ionadh.

Kl. Enair for Cedáin, &ersir; treass .xx. fuirre; &ersir; bliadain bisexsa h-í, &ersir; in coiced bliadain don naiecdha, &ersir; taisci in .lxx. indás fiche bliadan ar da chéd, ar mile, ais in Tigerna.

Dub Dara mac Muiredhaigh h-I Maille do marbad a congair lá Cathal Croibh Derc ina longphort fein, dar sárugad Connacht uile; &ersir; ba truagh an gniom sin, gidh iad a mhíghnimrada fein tánic fris.

Coisecrad thempuil mainisdrech na Buille a Connachtaibh in bhliadain si.

Oed .H. Maoil Eoin, espuc Chluana, do bhathad.

Moeil Sechluinn, mac Concobhair Maen Mhuighe, mortuus est.

Gilla Crist mhác Gormán, sagart mór thighe Sinchi, in senoir is mo deirc &ersir; crábad &ersir; egna, leighind &ersir; scribhinn, &ersir; tacthair gach neich rancus a les do dhoeinibh &ersir; do leabhruibh isin egluis, iar mbuaidh g-crabad &ersir; ailitri, in neimedh Innsi Clothrann quieuit in Cristo.

Ualdra dé Lací do theacht i n-Erinn, &ersir; sluaiged mór do dhenumh dhó docum crandoige .H. Raighilligh. A dul uirre, &ersir; braighde do ghabhail dó, &ersir; neart mór.

Creach mhór do denum do Murchad Charrach .H. Fergail ar muinntir Geradhain, &ersir; Tadhc do .H. Conaith do marbad; &ersir; Maghnus mac Toirrdhealbhaigh .H. Conchobhair, &ersir; Ioan Maissín do dhenum creach sluaiged docum Murchaid ina diaidh.

Moel Michíl .H. Tomaidh, aird airchindech tighe Sinche, &ersir; Gilla in Coimdhedh mac Fer Domuin, quieuerunt in Cristo.

Lúcass de Letreuille do teacht i n-Erinn, &ersir; primáitecht Erenn uile do tabairt do lais; &ersir; is h-é sin ced ghall ro gabh primáitecht Erenn ar tús.

Kl. Enair for Aine, &ersir; cetramadh uathadh fuirre. Bliadain ar fhichit ar dhá ced, ar mile, ais in Tigerna.

In Cairnech Riabhac mhág Flannchaid do mharbad d' Oedh, mac Domnaill, mic Ferghail .H. Ruairc.

Gilla na Noemh mac Conmedha, dux muinntire Laodhacháin, do marbad den urchur shaighde do macaib .H. Flannacán doirrter Theffa, ac teacht ón caislén núa.

Moeil Sechluinn Óc O Moeil Sechluinn do bhádhad, &ersir; mac Conmedha, .i. mac Ugholóid mec Conmedha.

Caislen Atha Liag do fhuabairt do dhenum do Ualdra de Lací &ersir; do sluagh na Midhe ule.

Od chualadar imorro Connachta sin, tancodar tairis i níar co rancodar tri lár muinntire h-Angole, &ersir; a Magh m-Breaghmuide, gur loiscedar daingen h-I Cuinn, &ersir; go n-dechadar tremit siar is in calaid, cur facbad dhóibh in caislen ar éicin, &ersir; tre cóir sitha.

Iacóp Penciail do theacht i n-Erinn mar legáid ó Róimh, do rédugad &ersir; dordugad dhál eglasdacdha, &ersir; eiregha na nech d' ór &ersir; d' airged do thimsughadh dhó ó chleirchibh Erenn tre shímóntacht, &ersir; imtheacht dó a h-Erinn is in m-bliadain cédna.

Diarmaid, mac Ruaidhri, mic Thoirrdhealbhaigh Mhóir h-I Conchobhair, do mharbad do Tomáss macc Uchtraidh ag teacht a h-Innsibh Gall, &ersir; é ag tinol chabhlaigh do ghabhail righe Connacht; &ersir; ba mór in scél sin, .i. adhbhar righ Erenn do thuitim amluid sin ar belaibh a inmhe.

Maol Ruanaidh .H. Dubh Da, rí .H. n-Amalgaidh, do adhad ac tinól in cabhlaigh cedna.

Diarmaid .H. Cu Lecháin, sói senchusa &ersir; scribhinn, do éc is in bhliadain sin, .i. fer fa mó sgreaptra &ersir; eolus tanic na aimsir fein; &ersir; issé ro sgriobh leabar oiffrinn in chnuic, &ersir; leabhar oiffrinn eli a dhingmhála do Diarmaid mac Oiroachtaigh, dá oide, &ersir; do Ghilla Padraic da comdhalta, do comarbuibh Achadh Fabair diaidh a n-diaidh.

Mac Uga dé Lací do thoidhecht i n-Erinn do n-emthoil rí Saxan, co tanic co h-Oedh .H. Neill, co tancodar aroen i n-aghaidh ghall Erenn, &ersir; gur millset morán a Midhe, &ersir; a Laighnibh, &ersir; a n-Ulltaibh; gurrusscaoilset caislén Cula Rathain, &ersir; co ro tinoilsed Goill Eirend co Dealgain cethri catha .xx., gut-tainic Aod O Neill &ersir; mac Uga de Laci cethri catha na n-aghaidh, go tugsad Gaill a breth fein d' Ua Neill annsidhe.

Kl. Enair for shatharn, &ersir; cuicedh .x. fuirre; M.cc.xxii.

Int ab Mac Suala in pace quieuit.

Gilla Mo Choinne .H. Cathail, rí Ceneoíl Aoda tiar &ersir; toir, do marbhadh do Shechnasach mac Gilla na Naom .H. Shechnasaigh, iar na brath da mhuinntir fein.

Gaoth mor, trés ar milled dénta, &ersir; cumdaige, &ersir; longa in bliadain sin.

Mor, inghion h-I Baoidhill, ben Amlaoibh h-I Beollain, mortua est.

Niall O Neill do sharugad Doire im ingen h-I Chatháin, &ersir; táinic do mirbhuilaibh Dé &ersir; Coluim Cille gur bo gearrshaoghlach Niall iarsin.

Tadhg O Baoidhill, sonus &ersir; saidhbhreas tuaiscirt Eirend, fer scaoilte séd &ersir; maoine do lucht gacha ceirde, mortuus est.

Kl. Enáir for Domnach, &ersir; .ui.xx. fuirre. M.cc.xxiii.

Alpín .H. Maol Mhuaidh, easbog Ferna, in Cristo quieuit.

Int easpog Mag Gealain, espog Cille Dara, eodem anno ^quieuit.

Clúain Mic Nois do loscudh, &ersir; seóid imdha, mar aen re da temroll, in bliadain sin.

Uilliam de Laci do thecht i n-Eirinn, &ersir; crannog Innsi Laodachain do dhénum dó; &ersir; Connachtaigh do techt uirre ar eigin, &ersir; na daine do bi innte do legadh amach ar bhreithir.

Se traigthe .xx. do cur ar tempul tighe Sinche do shagart in baile, .i. Mael Mag Gormain.

Gaoth mor is in lo iar b-feil Matha, gurro roisistair coirce Erenn uile do neoch tarruidh ar lár dhe.

Murchad Carrach .H. Ferguil do marbad dhén urchur soighde ac gabáil greisi ar Aodh mac Amlaibh I Ferguil.

Sechnusach mac Gilla na Naomh .H. Shechnusaigh do marbad do Cloinn Cuilein, &ersir; sarachad na bacla more Mic Duach imme, &ersir; a mac cleirech do marbad.

Maol Ísu mac Toirrdhealbhaigh .H. Concubhair do éc a n-Inis Medhóin.

Dubhthach .H. Dubthaigh, ab Cunga, ^quieuit in hoc anno.

Finn .H. Carmacain, fer fedma &ersir; ferannuis moir do righ Connacht, moritur.

Kl. Enáir for Luan, &ersir; .uii. uathad fuirri. M.cc.xxiiii.

Cith ro ferasdair a n-inaduibh a g-Connachtuibh, .i. at-tír Maine, &ersir; a Soghain, &ersir; a n-Uib Diarmada, &ersir; a Clainn Taidhg, dar fhás teidhm mor ar bhúaib iar g-caithemh feoir &ersir; duillebhair, &ersir; na daoine do caithedh allacht &ersir; a b-feoil do nídh gallra examla dhoibh.

Cathal Croibh Dercc .H. Concobair, rí Connacht, &ersir; rí Goeidhel Eirenn iar tothacht, d' fagáil bais a mainistir Cnuic Muaidhe, a cuiccedh callainn Iúin; ant oen ghaeidel as ferr tanaic o Brian Boraime anuas, ar uaisli &ersir; ar onoir; toccbalach tresaghmar totachtach na tuath; sobartan saidhber soinemhail na sithcana; doigh is ré reimhios do gabadh dechmadh ar tus a n-iath Eirenn; colamhuin connail craibhdech creidmhe &ersir; Cristaigheachta; certtoigtheoir na cintach &ersir; na coibhdenach; mudhaigteoir na merlech &ersir; na malortach; coimheuttaid coittcend catbuadhach an reachta riogh, da tucc Dia degh onoir a talmain, &ersir; an flaitheas nemda thall, ar n-eucc a n-aibid mhanaigh dó, ar m-breith buadha o doman &ersir; o deaman do.

Aod O Concobair, a mac fein, do gabail rige Connacht le a shén &ersir; le a sholaid dar a éise; uair ba ri ar tothacht re laimh a athor reimhe; &ersir; do badar braigde Connacht na urláimh; &ersir; is e Dia ro chedaigh in ríghe dosum amluid sin, uair ni dernad dulc a g-Connachtuib re faobhar gabala rige dosumh achtmadh aon shlad ar sligedh na Crúaiche, &ersir; ro benuid a lámha &ersir; a chosa don tí do roine, &ersir; aon ben do shárachad do mac h-I Mannachain; &ersir; ro dallad na chinuidh é.

Muirges cananach, mac Ruaidhri .H. ^Conchobhair, duine is comdeisi tainic do Gaoidealaibh riam il-leigend &ersir; i cantairecht, &ersir; h-i uers dénmhuidhecht, do ég is in bliadain si, &ersir; a adhlucadh a Cunga Feichin iar m-buaidh ongta &ersir; aitrighe.

Domnall O Cellaigh, rí .H. Maine, do ég in hoc anno.

Cú Cenann .H. Con Cenuinn do ég in bliadain sin.

Matgamuin .H. Ceirín, rí Ciarraighe Locha na n-Airne, do ég.

Mael Isu mac in espuic i Maeil Fhagmair, persún .H. Fiachrach &ersir; .H. n-Amhalgaidh, &ersir; adbar espuic, do marbad do mac Donnchada i Dub Da, ar g-caithemh a bidh &ersir; a theinidh na thigh fein.

Aedh mac Concubair Moenmhuighe do ég ag toigect ont sruth &ersir; o Ierusalem in bliadain si.

Mac in Uga do teachtt a n-Eirinn daindeoin righ Saxan, &ersir; forbuise cocaidh &ersir; errain do fhás ettorrai &ersir; Goill Eirenn, no gur eirgedar Goill Eirenn ina aghuidh, &ersir; gur h-indarbuid i nucht Aoda i Neill, righ Ailigh, &ersir; gur tinoiledar Gaill &ersir; Gaoidel Eirenn da n-innsaigii, .i. Aod mac Cahail Croibh Derg, ri Connacht, &ersir; Donnchad Cairprech .H. Briain, rí Muman, &ersir; Diarmait Cluasach Mag Carthaigh, ri Deas Muman, &ersir; maithe Erenn archena cenmotha Cenel Conuill &ersir; Eoghain, co riachtadar Murtemne &ersir; Dun Delgan, &ersir; gurap as ro iarsad gialla &ersir; etere o macuib in Uga &ersir; o Aodh .H. Neill. Is annsin tainic .H. Neill cona Ghallaibh &ersir; cona Gaoidheluibh, co ro roinnsit iad ar slighthibh Slebe Fuaid, &ersir; ar doirsibh Emhna, &ersir; ar Fidh Conaille, gur greannuigsim Gullu fa a indsaiged is na inatuibh sin. Cidh tracht, od conncadar Goill Eirenn gur urdhalta in imdeaguil sin d' faghbáil doibh is i comairle do ronsat sith do denum re clandaibh in Uga, &ersir; breth rig Saxan ris na síthuibh sin; &ersir; ro scaoilsedar Goill Eirenn gan cís gan comha o Aodh O Neill.

Sluaighedh mór le h-Oedh mac Cathail Croibh Derg co caislen Aird Abla i crich Bréfne, co n-dechatar ar an g-caislen, cur loisceadar, &ersir; gur marbadar cach oen fuarutar ann do Gallaib &ersir; do Gaoidhealaibh.

Duarcan O h-Edhra, ri Luighne, mortuus est.

Morsluaighedh do dhénum do Aodh Ua Neill a g-Connachta, la macca Ruaidri h-I Concubhair, &ersir; le togairm t-Sil Muireduigh uile acht mac Diarmata amháin, .i. Cormac mac Tomaltaigh, co n-deachaid ar fud Connacht budh dhes co Fedhuibh Atha Lúain, co raibe da oidhce ag Muillibh Uanach, &ersir; gur airgset Loch Nen, &ersir; cot-tug seoid h-I Conchobhair as leis. Tánic na diaidh co Carn Fraoich, &ersir; do airgestair Toirrdhealbhach mac Rúaidhri ann, &ersir; do chuaid na luathcéim da tigh ar gc-cloistin t-slóigh moir do Galloibh &ersir; do Muimnechaibh, fá Donncchad Cairbrech .H. m-Briain, &ersir; f-fa Séfruidh Maireis, ag Aod .H. Concobhair &ersir; ag mac Diarmata cuige; &ersir; o nac rucsatar ar O Neill ro lensat meic Ruaidhri, gur taifnedar a nucht I Neill iad arís.

Ro marbsadar Muimhnigh don turus sin Echmarcach mac Branain, taoisich Corca Eachlann, ag Cill Cellaigh, ar n-díchur cloinne Ruaidhri a Cunnachta amach.

Goill &ersir; Muimhnigh do dol fa Termann Caoil Finn, &ersir; do cuiredh ár na n-Gall tré fertuibh Cail Fhind.

Ar mor ar daoinibh an bliadain sin.

Ant arbhar ga buain a h-aithle na fele Brighde, &ersir; an treabhadh da denum an áinecht.

Tadhg O h-Edhra do ég in blíadain sin.

Kl. Enair ^.iiii.f., &ersir; .u. bliadna .xx. ar da céd, ar mile, aois in Tigerna.

Felim O Concubair do gabail tige ar Domhnall O Flaithbertuigh, gur marbh &ersir; gur loisc e fein &ersir; a brathair.

Aedh mac h-I Flaitbertuig do gabail do Aodh .H. Conchubair, &ersir; a thabairt a láimh ghall.

Tigernan mac Cathuil I Concubair do mharbadh le Donnchad Ua n-Dubhda.

Caislén Cille Moire do brisedh le Cathal O Raighilligh.

Muirges mac Diarmada do marbad.

Amhláoibh O Beollain, aircinnech Droma Cliabh, sái einigh &ersir; tighe aoidhed Eirenn, do ég an bliadain sin.

H. Maoil Brénuinn, ab mainisdrech Búille, do ég do cuslinn.

Co-mherge coctha dhéirge is in bliadain si la Toirrdelbhach mac Ruaidhri mic Toirrdelbhaigh moir, &ersir; le h-Aedh mac Ruaidhri, rí ^Connacht, &ersir; le h-Aodh O Neill, do cornum cuicid Connacht re h-Aed mac Cathuil Croib Derg, tre forcongra Duinn Oig Meg Oireachtuig, righ tháoisigh Sil Muireduigh, a n-diguil a feruinn &ersir; a aicidheachta do buain de; &ersir; ó ro impa sum ro impadar Connachtaigh, .i. Sil Muiredhaigh, &ersir; iartar Connacht um Aodh O Flaithbertuigh, ri iartair Connacht. Cidh trá acht, tainic Aodh O Neill leo go lár shil Muiredhaigh, &ersir; ro ríghedar annsin Toirrdhelbhach mac Rúaidhri, &ersir; do imtigh Oedh .H. Neill dia thigh, uair ro ba tairisi le macaibh Ruaidhri a n-airecht fein ar na g-cuiredh dho gach oen fo leith dibh, achtmadh Cormac mac Tomaltaigh na Cairrge mic Diarmada, &ersir; Dáuid Ua Floinn, &ersir; aes grádha archena.

Dala, imorro, Aodha mic Cathail Croib Derg, do chuaidh a nucht Gall, &ersir; do rala go sodhánach dosumh, uair is ann do batar Gaill Eirend i n-Áth Luain an tan sin, a g-cúirt, &ersir; ba cara dosum gach aon díbh tré na athair &ersir; treimhid féin, uair ro ba soacmuingech tuarusduil eisimh &ersir; a athair reimhe doibh. Tucsamh leis tra an Giuistis &ersir; Gaill Erenn, an méd ro ba lor leis díbh, &ersir; do eirigh fós leis Donnchadh Cairbrech O Briain co na shochruide, &ersir; O Maoilechluinn co na sochruitte. Is annsin do teichsed lucht Mhoighe h-Aei &ersir; na Tuatha a Luignibh &ersir; at-tír n-Amulghuigh, le a m-búaibh, &ersir; ro fagbuit meic Rúaidhri gan t-socraite, gan tinol airechta; &ersir; ni raibe na b-farradh acht uathad rídhamnadh &ersir; taoisich, &ersir; gille ech, &ersir; gille fritheolmha.

Tangadar mic Ruaidhri rompa gu Cill Cellaigh, beg slúagh &ersir; rídhamnadh maille friú, do bheth ar cúl a m-bo &ersir; a muinntire.

Do innsuigh Aedh mac Cathuil Croib Derg, co na Gallaibh, Toirrdhelbhach mac Rúaidhri mar araibe co na taoisichaibh, &ersir; ni mor gu raibhe acht gille each &ersir; foshlúagh maille fris, uair de chuaidh Aod mac Rúaidhri, &ersir; mac Muircertuigh, &ersir; Domnall Ua Flaithbertaigh, &ersir; Tigernan mac Cathail, &ersir; Mic Toirrdelbhuigh mic Ruaidhri, danacal bó &ersir; muinntire Ferguil I Taidgh tug comluighe friu; &ersir; is amluid tarla conadh é céd Connachtach ro bris ar a comluighe re macuibh Rúaidhri é; &ersir; tugasdair mac Cathail co na Gallaibh danacal a bó &ersir; a muinntire leis ina cenn sumh. Is annsin do rala Gaill a cend Toirrdelbhaigh mic Rúaidhri. Ro erighsium &ersir; a thaoisigh, &ersir; do chuiredar a foshlúagh rompa, &ersir; tangadar as go h-aluinn gan daoine do mharbad dibh; uair tainic Donn Og mag Airechtuigh &ersir; Flaithbertach O Flannagáin, &ersir; began don rút Eoganach, tar a néis. Is an ló sin do rala siredh a g-cenn Eachmarcuigh mic Branain, &ersir; se uathad sochruite ar lar doire choille itir a mucaibh &ersir; a bú, &ersir; do roine sumh engnumh maith ag a mharbad, acht imarcaigh do degh dhaoinibh do breth fair. Is annsin do len Aodh mac Cathail Croibh Derg, cona Gallaibh, mic Rúaidhri in aidhche sin go Míliuc, &ersir; do bi tri h-aidhche annsin ag arguin Luighne ar gach leth imme. Is in-do-conáigh do rala d' h-Ua Edhra sin, síth do dhénamh iar na arguin, dar cenn an bhegain do fagbadh a Luighnibh. Is ann do badar meic Ruaidhri &ersir; a n-druim re Loch Mic Oreduigh a n-Glind Na Mochart. Issi comairle do roine mac Cathail Croibh Derg, dul &ersir; Goill a n-diaidh bo na t-Tuath &ersir; Sil Muiredhigh, &ersir; Cloinne Tomaltaigh, slighe nac ar gabh mac Goill roime riamh, .i. a Fidh Gadlaigh, go riachtadar Áth Tighe In Mesaigh, &ersir; ni fuaradar bior na bunnsaigh is in slighedh sin. Do airgedar Cul Cernadha, &ersir; tugadar dilgend ar buaibh &ersir; ar dáoinibh annsin.

Andeachaid dib sin m-Bac, in mheid nach ar baidhit, ro airgid &ersir; ro marbhuid. Truagh amh sin, gach oen ro gab gu Dub Chunga ro báidhit, &ersir; is amhluid do geibhthí na carranna co na cescandaibh &ersir; a lán do lenbuib ar na m-bathad innta.

In méit térna ó Gallaibh do imercibh Cloinne Tomaltaigh, &ersir; nac ar báithidh dibh, do chuaid drong dibh at-Tír Amhalgaidh, &ersir; do chúaid O Dubda fúthuibh, &ersir; nír fhaguib en boin aca.

Dala, imorro, cloinne Ruaidhri, isi comairle do ronsad ag Loch Mic Airedhuigh, scaoiledh no go sgaoiltis a Goill o mac Cathuil Croibh Derg, .i. da mac Rúaidhri, Toirrdhelbhach &ersir; Aodh, &ersir; mac Magnusa, &ersir; Donn Og, do dul a g-cenn h-I Fhlathbertuigh a fhir comluighe; meic Muircertuig h-I Concubair &ersir; Tigernan mac Cathail do dul ar cul a m-bó &ersir; a muinntire, &ersir; sith do denum tar a c-cend no go n-imtigdis a Goill ó mac Cathail Croibh Derg.

Dala, imorro, in leite teas do Connachtuib, nir úaignidhe do, uair tangadar Gaill Laighen &ersir; Donnchad (no Muircertach) Ua Briain rompa. Tangadar Gaill Des Muman &ersir; serriam Corcaighe rompa mar in g-cedna. Do airgsed &ersir; ro marbsat cech oen ar a rugsat.

Ba h-olc la Oedh mac Cathail Croibh Derg at-techt sin don tír, uair ni h-e ro chuir iat, acht od chualatar a b-fuair an Giusdís co na Ghallaibh dédalaibh, ro gabh tnúth &ersir; formad iad.

Ba truagh, tra, ant olc do ceduig Dia don chúigid is ferr do bi a n-Eirinn toir na thiar, thes na thuaidh; uair ni caicledh in mac ógláech a chele ag creachadh nó ag arguin acht comad treisi dho. Do cuirit mná, &ersir; leinb, &ersir; óigtigern, &ersir; treoin &ersir; ettreoin, re fúacht &ersir; re gorta don cogadh sin.

Dala, imorro, Aodha mic Cathail Croibh Derg, táinic remhe go Mag n-Eo, &ersir; do chuatar meic Muirchertuigh ina theach ar cumaircibh, &ersir; ar slánaibh, dar cenn a mbo &ersir; a muinntire. Do chúaid ar na mhárach go Cill Medhóin, &ersir; do comhraicedar na trí slúagh do Gallaibh annsin, &ersir; is beg nar lan in tricha uile do na trí slúaghuibh sin do Ghallaibh &ersir; do Gaoideluibh.

Is annsin táinic Aedh Ua Flaithbhertuigh ar coruib &ersir; ar slánaibh maitheadh n-Gall &ersir; Donnchaidh Cairbrigh i Briain, a cardesa Críst, h-i teach mic Cathail Croib Derg &ersir; an Giuistís; do rinne síth dar cend a bó &ersir; a muinntire ris, &ersir; meic Ruaidri do innarba uadh.

Do imtig mac Cathail Croib Derg co na Gallaibh gu Tuaim da ghúalann, &ersir; do leig imtecht do Gallaibh Laighen &ersir; Des Muman uadh, &ersir; do bhí a dhál fein do idhlucadh in ghiuistís tar Áth Luain. Do roinesimh comairli aile annsin, .i. impodh dochum I Flaithbertuigh ar cula, uair nir thairisi leis mar do fáguibh é; uair do badar meic Ruaidhri alla aniar do loch aige, &ersir; a cliamain fein, .i. Donn Og, maille friu.

Is annsin ro dheiligh meic Magnusa re macuibh Ruaidhri, &ersir; do chuatar at-tir n-Amulgaidh ar cenn a mbo &ersir; a muinntire, &ersir; fuaradar iat gu sodhánach, can iuradh can arguin, &ersir; rugsat leo iat a nucht I Ruairc, &ersir; do ronsat creich moir ar Philip mac Goisdealbh.

Donchad Cairbrech, imorro, do cuir maithe a muintire, &ersir; a oesa grádha, reimhe co nédáluibh móra.

Do cuaidh Oedh mac Ruaidri &ersir; Eogan Ua h-Eidhin a cind urtarsna, uathad do deg daoinibh, &ersir; nir h-anadh annsin ag Muimnechaíb re h-uradh meic in aird rígh, &ersir; do luidsimh orra, &ersir; do gabh aos gradha Donnchada Cairbrich, &ersir; ba trom na h-edala do fagbuit annsin ag Oédh mac Rúaidhri.

Is annsin do chuaid Donnchad Cairbrech dá thigh, &ersir; do rinne síth &ersir; baitte coinnell re h-Aodh mac Rúaidhri, &ersir; do geall gan toighecht anaghaid mic Rúaidhri arís, dar cend a oesa grádha do léigen as; &ersir; nír comaillsimh sin, uair tánic ar in sluaiged fa nesa a cédoir anaghaid mic Rúaidhri.

Is annsin, tra, tainic mac Cathail Croib Derc &ersir; in Iústis gu caladh Innsi Cremha, tareis Gall Laigen &ersir; Muman dimthecht, &ersir; dob eigen d' U Flaithbertuigh Inis Cremha &ersir; Oilen na Circe, &ersir; artraighe in locha arís, do tabairt ar cenn a bo &ersir; a muinntire.

Tánic Oedh mac Cathail Croib Derc arís gu Tuaim Da Gúalann, &ersir; do chuaid remhe do idhlucad an Iúistís, &ersir; do fagbad uathad do mhaithib Gall, &ersir; seirséanuigh imdha aige, uair nir tairisi leis Connachtuigh, achtmad uathad dibh. Tugsum annsin maithe an airechta illaimh Gall a n-gill ret-tuarusdul, .i. Flaitbertach .H. Flannagain &ersir; Fergal .H. Taídhg, &ersir; sochaide aile do Connachtuibh; &ersir; is daib fein dob eigen a b-fuaslugad.

Is and sin do eirigh Ua Flaithbertuigh arís, &ersir; mic Muircertaigh &ersir; na righdamna archena, docum mic Ruaidhri, taréis a Gall dimtecht o Aodh mac Cathuil Croib Derc; &ersir; do cuir Oéd techta &ersir; scribenda dinnsaiged Gall, do innisin in athimpáidh, &ersir; diarrad tuilleadh sochruide. Do freccrad co soinnib eisium, uair fa tuillmech do Galloib na turuis sin; do geibhtís étala, &ersir; ní fhagdais gád na h-imesarcain. Tucad Gaill Laigen &ersir; Des Muman dosum don dula sin fa Uilliam Cras &ersir; fa macuib Grifin, sochaide mor; &ersir; o tangadar dinnsaiged mic Cathail Croib Derg táinic tar tochar anoir, &ersir; do gabh reimhe súas mar a g-cúala meic Ruaidri do beith, .i. a n-Ibh Diarmata, gan sochaide, gan lucht comluighe do-rochtuin chuca.

Is annsin do chuir Aod mac Cathail Croib Derg Félim, a brathair, &ersir; maithe da muinnter do Gaill sheirsénchaib, ar creich Eogain i Eidhin a n-Ibh Fiacrach Aidhne, &ersir; do bátar a tigh longpuirt a n-Ard Rathuin ar tí na creiche moch tráth ar na mhárach.

Do chuala O Flaithpertuigh &ersir; meic Muircertuigh, &ersir; siat ag innsaiged meic Ruaidri, Gaill do dul ar creich do cum Eogain I Eidhín a fir comluighe, &ersir; a mbeth a n-Ard Rathuin. Is i comairle do-rónsat innsaiged Arda Rathuin, &ersir; dul a g-cenn Gall isin maitin moch trath ar na mharach, &ersir; in baile do loscadh ina g-cend. Do innsaigedar co maitin, gu rabutar moch tráth ar faitche an baile. Is h-i comairle do ronsad, Tuathal mac Muircertuigh &ersir; a n-Gaill do chur ar tús don baile, &ersir; an neach do shirfedh do Gaoideluibh mar aon ris; Ua Flaithbertuigh &ersir; mec Muircertuigh um an m-baile amuigh.

Is laidir, dana, do cós isin m-baile annsin.

Is h-e Gaoideal do fregair maróen re Tuathal .i. Taichlech mac Aodha I Dubhda; &ersir; o do cuadar co merdhana isin bhaile do teichedar Goill soir síar as in m-baile, &ersir; in maidhm sair ar ghallaib. Na Gaill do cuatar siar a maidm as in m-baile is iat tug in maidhm ar a raibe do Gaoideluibh ar cul an baile. Ni raib Gaoidel bud beoda ina in lucht ar a tuccad in maidm sin siar, acht nachar chetaig Dia sodán orra.

In drong do cuatur sair do len Tuathal &ersir; Taichlech .H. Dubda iad; do cetloit Tuathal cons^dupla na n-Gall, &ersir; do thoit se la Taichlech. Ba sodan mor do macaib Ruaidhri can beth isin maidm sin.

Is don maidm sin siar do marbad Mathgamhain, mac Oéda, mic Conchobair Maenmaighe, &ersir; mac Gilli Crist mic Diarmada, &ersir; mac mic Amlaib mic Airechtaigh, &ersir; Niall mac Fergail .H. Taidg; &ersir; ro marbad in ti ro marb é .i. brathair Culen .H. Dimusaig.

Dala meic Ruaidhri, ro comruicedar ar na mharach ri .H. Flaithbertuigh &ersir; re macuibh Muircertuigh, &ersir; re Tigernan mac Conchobair, &ersir; re Donn Óg, &ersir; tangadar rompa aneas go Druim Cenandain.

Is annsin tainic Aod mac Cathail Croib Derc cona ghalloib ina n-deghaid.

Is h-i comairle do-rónadh aca cech neach dibh do innsaiged a bhó &ersir; a muintire, &ersir; meic Rúaidhri d' fágbáil.

Tangadar meic Ruaidhri as in tír, uair ni rabhutar Gaill na socraite acca a praipe; &ersir; do chúaid Donn arís a nucht Aodha i Néill. Ocus nír fhás dont sluaiged sin daibsimh acht an tir is ferr do bhi a n-Eirinn do lot &ersir; do milledh treampa.

Dala, imorro, Aedha mic Cathail Croibh Derc, do innsuigh .H. Flaithbhertaigh, &ersir; tuc geill &ersir; braigde uada don duladh sin. Tainic roime anúas gu Cill Medhoin, &ersir; gu Magh n-Eo, andiaidh meic Muircertuigh &ersir; Tigernain, &ersir; do ronsad síth dar cenn a m-bó &ersir; a muinntire, &ersir; do cuatar a tech Oedha mic Cathail Croib Derg ar slanaighect Donnchada Cairbrigh &ersir; maithi na n-Gall. Is cumsanadh rangus a leas sin, uair ni raibhe ceall na tuaith gan mhilled in la sin a Connachtuibh.

Iar nairgnib, &ersir; iar marbad bo in tire &ersir; a daoine, &ersir; ar cur caich uile re fúacht &ersir; re gorta, do fás teidm mor galuir isin tir uile, .i. cenel teascha trésa b-folmhuigthe na bailedha gan duine beo d' facbail inntibh, &ersir; do ernatís araile don teidm sin, &ersir; ba úathad.

Flann mac Amhlaoibh I Fhallumain, taisech clainne h-Uatach, do mharbadh le Felim mac Cathail Croib Derg san chogad sin.

Amhlaoib mac Ferchuir I Fhallumhain, taoisech a dúthchusa is ferr tainic re h-aimser imcein, do eg, &ersir; a mac do marbad an aon mhí, .i. in Flann remhráitte.

Tadhg O Fínnachta, fer gradha d' Oedh mac Rúaidhri, do marbad le muinnter mic Aodagain ar siredh creiche sin cogad cedna.

Muiredach .H. Fínnachta, táisech Cloinne Fínnachta, no Murchada, do ég a n-artrach ar Loch Oirbsin, &ersir; so slán ag dul inte.

Moel Brigde .H. Maicin, ap Topuir Patraic, in Cristo quieuit; mac oige &ersir; ecnaidh; &ersir; is leis ro tinnscnadh temroll Topuir Patraic, &ersir; ro forbadh a sanctoir &ersir; a cruceda co mor soethrach, in onoir Patraic, &ersir; Muire, &ersir; Eoin aspuil.

M.cc.xx.ui. Kl. Enair ar dhardaoin, &ersir; .ix.xx. fuirre.

Domnall mac Ruaidri h-I Fhlaithbertuigh do mharbadh do macuibh Muircertaigh h-I Flaithbertuigh, ar n-gabáil tighe fair.

Truagh, tra, in gnim do-ronadh annsin, adhbur rig iarthair Connacht do marbadh, gan tir gan dútchus d' faghbháil tar a cend.

Tigernan, mac Conchobair, mic Catbail Mígaran .H. Conchobair, do marbad le Donnchad Ua n-Dubhda, &ersir; la a macuibh; rídamna is mo einech &ersir; engnum táinic do Cloinn Conchobair, &ersir; is mó do roine do n-eichibh suaichinta sodhanacha.

Ferghul .H. Taidhg, dux lochta tige Cathail Croib Derg &ersir; a mic na diaidh, do mharbad le Donn Slebe .H. n-Gadra; fer ard raith moir, &ersir; risi mo do tuit da eascairdibh.

Aedh mac Duinn Sléibhe I Shochlachain, aircinneach Cunga, sai canntairechta &ersir; crotglesa, maroen re gles do denum do fein nach dernadh remhe, &ersir; ba sai in gac ceird, idir dan &ersir; gríbhdacht &ersir; scríbhend, &ersir; ar gach nealaduin do nídh duine, do eg an bliadain sin.

Núaladh ingen Rúaidhri h-I Conchobair, banríghan Uladh, do ég a Cunga Fheichín, &ersir; a h-adlucadh at-tempall canánach Cunga.

Aedh .H. Flaithbertaigh do gabáil do Aodh mac Cathail Croib Derg, &ersir; a tabairt illaim ghall.

Muirges mac Diarmada do marbadh.

Caislen Cille Moire do brisedh le Cathal .H. Raighilligh.

M.cc.xx.uii. Kl. Enair for Aeine, &ersir; dechmad uathad fuirre.

Cuirtt do denumh do Gallaib Atha Cliath &ersir; Erenn a n-Ath Cliath, &ersir; Aodh mac Catail Croib Derg do gairm fuirre, &ersir; fell fair forsan cuirtt sin, no go tanaic Uilliam Marusccal, a fer caradraidh fein, cona socraitte, ar lar na cúirtte, go rug lais ar éicin esti amach h-é, &ersir; ro idhlaic iomlan dia tir fein.

Dála Aedha mic Cathail Croib Derg, as a h-aithli sin do rone conne ic Lataigh chaeich tuaithbhil re h-Uilliam Mairéis, mac Sefraidh, &ersir; ní dechaid simh tar Lathach anonn achtmadh uathad beg .i. Cormac mac Tomaltaig na Cairge mic Diarmuda, &ersir; Diarmaid mac Maghnusa, &ersir; Magnus mac Muirchertaigh h-I Conchobair, &ersir; Tadg mac Matgamna h-I Cheirín, &ersir; Ruaidhrí h-Ua Maoil Brenaind; &ersir; tanaic Uilliam Marés ochtar marcach ar an latair sin, &ersir; do cuimnigh mac Cathail Croib Derg an feall &ersir; an meabul do rinded air i n-Ath Cliath, &ersir; do eirigh resiu do toirrlingedar na Goill, &ersir; do cuir laimh a n-Uilliam Mairéis, &ersir; do fregradh gu boedha feramail ó a muinter é, uair ro gabad Uilliam Maireis &ersir; maighistir Sleimhne &ersir; Uga Ardin, &ersir; do marbad constapla Ata Luain; &ersir; do chuir na Goill sin a láimh tar Lathaigh súas, &ersir; tainic simh &ersir; a raibe do Connachtuibh na fhocair, &ersir; ro airgedar an margadh, &ersir; do loiscetar an baile, &ersir; ba gnim sochair do Connachtuibh uile sin, uair fuair simh a meic &ersir; a n-ingina, &ersir; braigde Connacht, &ersir; sith do Connachtuibh da éis.

Donnsleibe .H. Gádra, ri Slébhe Lugha, do marbad don Gilla Rúad, do mac a derbrathar fein; &ersir; ro marbad sumh ind tre imdeall mic Cathail Croibh Derg.

Loghaois, ri Franc, do éc.

Gorta mór in blíadain si, &ersir; daoine ag ég di &ersir; do galruib examhluib archena.

Morshluaiged la mac Uilliam i Connachta, &ersir; le h-Aedh mac Ruaidhri mic Toirrdhelbhaigh moir, gur loiscsed Inis Medhoin, &ersir; gur airgsit in tir uile, &ersir; gur gabsad braighde.

Sluaiged la Sefruidh Maireis &ersir; la Toirrdhelbhach mac Rúaidhri, h-i Mag Nae, co n-dernsat caislén a Rinn Dúin, &ersir; gur gabsat braigde Sil Muiredhaigh.

Aedh mac Cathail Croibh Derg .H. Conchobair do dul h-i Tir Conuill, docum h-I Domnuill.

Impod do atuaidh aris, &ersir; a bhen do tabairt leis.

Meic Toirrdhelbhaigh do thecbhail do, &ersir; a eich &ersir; a ben do buain de ag teacht isin Segais, &ersir; an ben do chur illaimh Gall.

Sluaiged do dhenum do Toirrdhelbhach mac Ruaidri &ersir; do ghallaib Midhe, a n-Íarthar Connacht, co n-dernsat creich moir ar Aodh mac Rúaidhri I Flaithbhertaigh.

Dul doib as sin a g-Cera, &ersir; braighde clainne Muircertaigh Muimnigh do gabail doibh, &ersir; nuimir mhart do tabairt dó^ibh as gach tricha.

Creach h-Sligigh do dhenum leisin n-Giúistís &ersir; le Brian mac Toirrdhelbhaig, gur gabudar mná imdha ambroid.

M.cc.xxuiii. Kl. Enair ar Satharn, &ersir; a h-aon .xx.fuirre.

Aedh mac Cathail Croib Derg I Conchobair do marbad do Galloibh a mebuil gránna, ar na dhíchur do Connachtuibh úathaib.

Giuistis na h-Eirenn do gabáil do mac Uilliam Burc.

Aed mac Rúaidhri do gabail righe Connacht, &ersir; a braithrecha maroen ris; &ersir; ro h-airgedh tuata &ersir; cealla Connacht leo, &ersir; ro dicuiredh cleirigh &ersir; aos ealadhan an tire a g-crichaib ciana coimighthecha.

Fergal mac Sitric i Ruairc do marbad do macuibh Neill mic Congalaigh i Ruairc.

Niall mac Congalaigh i Ruairc do mharbad do Art mac Airt I Ruairc.

Kl. Enáir for Domnach, &ersir; aile uathad fuirre. M.cc.xxix.

Gilla in Coimdhedh .H. Duilendain, comarba Feichín, do eg an bliadain sin.

Creach Renna Dúin do dhénum la Felim .H. Conchubair, &ersir; Concubar Buide mac Toirrdhelbhaigh do mharbad, &ersir; Tadg mac Cormaic; et táinic in Giuisdis gu Termann Caoluinn, &ersir; do loisgedh in baile, &ersir; do loiscedh tempull Imligh Urchadha.

Maidm Cluanacha tug Felim ar macuibh Rúaidhri, &ersir; ar Conchobar mac Cormaic.

Kl. Enair for Mairt; bísex, &ersir; tres .x. fuirre. M.cc.xxx.

Inntódh dAedh mac Rúaidhri &ersir; do Connachtuibh arcena, ar mac Uilliam .i. Ricard Búrc, &ersir; ar ghalloib, tre asluch Duinn Oig mic Duinn Cathaig mic Airechtaig, &ersir; Cormaic mic Tomaltaig na Cairrge mic Diarmada, &ersir; a oesa gradha; uair do radatur side bréithir nach beitis ag an righ do béradh a tech n-gall iat.

Do ronsat, tra, crecha mora for Gallaib .i. Oedh mac Rúaidhri &ersir; iarthar Connacht do arguin mic oig Uilliam &ersir; Adáim Dhuibh. Donn Og, imorro, &ersir; meic Maghnuis, &ersir; glasláith sil Muiredhaigh, do arguin mic Goisdelbh &ersir; tire Maine.

Cidh tra acht ro tinoil mac Uilliam urmor Gall Eirenn, &ersir; Gaoidel imdha, &ersir; tainic i Connachta, &ersir; Feilim mac Cathail Croibh Derg leis, do tabairt ríge Connacht dó, &ersir; do innarbad Aodha mic Rúaidhri &ersir; cach Connachtuigh ro impó fair. Tangadar ar tús rompa co caislen Bona Gaillmhe, docum Aoda I Fhlaithbertaigh. Is ann sin do chuaid Aodh mac Ruaidhri do fhoirithin Aodha h-I Fhlaithbertaigh, &ersir; Connachtuigh leis fa macuibh Muircertaigh I Conchobair, &ersir; do bhádar Connachtuigh alla aníar do Gaillimh &ersir; Gaill alla anair; &ersir; deabhtha mora eturra cach láoi.

Do batar tra Gaill amhlaidh sin, &ersir; ni fuar síth, na geill, na eitire o Connachtuibh.

Issí comairle do-rónsat Gaill techt andiaidh na mbó &ersir; na muinntera ro teichset a sleibhtibh &ersir; a n-iargculaib in tíre, &ersir; a n-oilenaib mhara; &ersir; tangadar in oidche sin o caislen Bona Gaillme co Droiced Ingine Goillin. Is annsin ro ba maiden doibh.

Is annsin do fiafraigh mac Uilliam in b-fuil slighe etrainn &ersir; loch atticfaidir cuid do Connachtuibh anuas. Do freagradar na h-eolaigh é: ata arsíad. Do coruigsim marcslúaig fa Cunga siar &ersir; fa Cill (no fa Inis) Médhoin. Is annsin do rala do dreim diairmhe do Connachtuibh beth ag techt o Cunga moch trath ar ná mháruch, ar na g-cur thairis in oidhce remhe sin, na ndeisib &ersir; nat-tríaruibh, co h-amglic, anbfaitech; &ersir; ro marbuid uathad do deg dhainib fa oes grada Muircertaigh mic Magnuis I Conchobair .i. Diarmaid O h-Eidhnechain, &ersir; Lochlainn mac Clesain, &ersir; Tadg mac Gilla Crist I Mháoil Brenuinn.

Dala imorro Gall, tangatar a h-aitle an t-sodhain sin go Mag n-Eo na Saxanach. Tangadar ar na mháruch co Tobur Pátraic, &ersir; do eirgedar canánaigh &ersir; lucht cinnte bethadh in baile docum mic Uilliam, &ersir; do shiredar ar deseirc ar mac Uilliam can beth aca in oidche sin. Do ratadh doibsimh sin, &ersir; tangatar Gaill rompa sís go Muine Maicin. Ro ba lesc le Galloibh, tra, tect o Maigh Eo conuige sin, acht nach fuarutar braigde na oitire o Maghnus mac Muircertaigh Muimnigh. O nach b-fuarutar braigde tangadar ar na maruch gu h-Achad Fhabair, &ersir; do gabadar longport isin bile, alla aniar don chill .i. a Margenana ar brú Locha Críchan. Tainic Maghnus mac Muircertaigh ina tech, &ersir; tug geill doibh. Dala imorro Gall, tangadar ar ná mháruch go Muine Maicín arís &ersir; do batar adhaig ann. Do cuadar ar na mhárach go Magh Sine, &ersir; assin ina n-uidhedhuibh ar Fat Luighne co Ceis Choruinn. Do cuadar assein isin Corshliabh, &ersir; do leigedar na h-eolaig in gnát sliged uathaib, &ersir; tangadar isin sliabh uile gan toirrthim.

Dala imorro Oedha mic Ruaidhri, &ersir; Cormaic, mic Tomaltuigh na Cairrge, mic Conchobair mic Diarmada, &ersir; Duinn Oig mhég Oirechtuigh, &ersir; Shil Muiredhaigh, do badar is in coillidh; is i comairle do ronsat can uidh gan urán do denum ar ghalloibh, o do siachtadar a m-ba &ersir; a muintera leo a n-daingnibh muintire h-Eoluis &ersir; Slebe in íaruinn.

Adubairt Donn Og nach dingnedh in comhairle sin. Is í comairle do roine simh, dul leth aniar do Galloibh co ríacht Finncharnn, &ersir; a brathair fein, &ersir; ogbatha síl Muiredhaig, &ersir; a Goill fein, &ersir; mac Domnaill Breguigh .H. Mháilsheclainn cona ghalloibh, &ersir; Brian mac Toirrdhelbhaigh; &ersir; do chuir Donn lucht deabhtha chuca, &ersir; do bhí deabaidh maith ga cothachad ar Galloib, &ersir; do bisimh fein ag costadh ar mullach an chairn, &ersir; a sbéis isin deabaidh.

Is annsin do cuiredar Goill slúaig timchill imun g-carn, do shersenchaib &ersir; do mharcachaib diarmhithibh, &ersir; nír airigedar íad no gur thimchillsed aníar um carn, &ersir; do fágbad Donn a oenar annsin achtmad began da braitribh, &ersir; Brian mac Toirrdhelbhaigh; &ersir; is gairid do leiged an oén inat íat amhlaid sin. Do fogradh, tra, &ersir; do h-aithnedh Donn Óg ann sin &ersir; se a oenar, &ersir; do luighedar sersenaigh imdha, &ersir; do cuiredh .u. shaighde annsumh; &ersir; rug oen marcach fair fadeóidh, &ersir; ni raibe darm aige simh acht túagh, &ersir; nir leigsim in marcach fair; &ersir; do chuired in marcach in ga ind gac n-úaire. Tangadar na sersénaigh uile ina timcell sum anoir &ersir; aníar, &ersir; do thuit leís an anforlonn ruc air annsin.

Dala imorro Aoda mic Rúaidri, bui don leth anoir do Galloibh ag a feithem; &ersir; ni tug deabaid doibh, &ersir; ni da deóin tug Donn; &ersir; ro siachd in maidm soir ina chend, &ersir; ni fhitir Donn do marbad annsin; &ersir; do chuaid Aedh allos a lamha as gan domhaise; &ersir; einfer dibh do bi ag luidhe fair do iompasamh ris &ersir; tucc urcor dó don ghai boei ina laim, cor gabh a crand trid, &ersir; do leiccedhsam as iartain. Cidh tra acht o tarrla sodan do Galloib, &ersir; o ro marbad Donn ócc, do cuiredar Gaill crecha mora amach go riachtadar Sliabh an Iaraind, &ersir; is sochaide do cuiredar re fuacht &ersir; re gortta annsin, &ersir; ro marbhaitt mna &ersir; leinimh, &ersir; ro nochtaid in meid nar marbhaid, &ersir; tuccadar crecha mora toirthecha leo go longport na n-Gall.

Ar sin ro imtighedar Gaill ar na marach, &ersir; do fagbadar righe ag Feidlimm mac Cathal Croib Derg, &ersir; ro h-innarbuid Aedh mac Ruaidhri a nucht Aedha h-I Neill.

Aodh .H. Neill do éc issin bliadain sin; rí Cenel Eogain ar chlu &ersir; ar maithes; rí na tucc giall na eittire do ghall na do Gaeidil; ri do rad madmonna &ersir; marbta mora ar ghalloib; ri do ba cothachad do Goeidelaibh uile nech ro bidh ar indarbad no ar sechrán; ri rob fheili &ersir; rob inndeghduine tanic do feraibh Eirenn iar cenmháir.

Gilla Iossa Ua Cleirigh, espuc Luighne, quieuit in Cristo.

Iosébh mac Teichedhain, espuc Conmaicne, quieuit in Cristo.

Gilla Carrthaigh .H. h-Elghisán, cananach &ersir; ancaire, quieuit.

Donn Sleibhe .H. h-Inmhainén, manach naom, &ersir; ard mhaighisdir saor mainisdrech na Búille, mortuus est.

Maol Moire .H. Maoil Eoin, comforba Ciaráin Cluana Mic Nois, quieuit.

H. Cerbhallain, espuc Ceneóil Eogain, quieuit in Cristo.

Rool Peitít, espuc na Midhe, uir religiosus et caritatiuus, et Dei famulus, in Cristo quieuit.

Maol Sechlainn mac Fhire Dinn, uasal shacart &ersir; maighistir leighinn, in Cristo quieuit, ina n-obitsi mhanaigh a mainisdir na Búille.

Art mac Airt h-I Ruairc do mharbad do Raghnall .H. Fhinn, per dolum.

Mac Raith mag ^Seiridh, espuc Conmaicne, quieuit in Cristo.

Maoil Seclainn .H. Mandacáin do marbad dá bhraithribh fein.

Duibessa, ingen Ruaidhri h-I Conchobair, ben Chathail mic Diarmada, do h-éc ina caillech dhuibh.

Muiredhach O Gormshuiligh príoir regléssa Innsi mic Néirin, duine is egnaide &ersir; is craibhdhighe do bhi a cuicedh Chonnacht, in Cristo quieuit.

Diarmaid mhág Carrthaigh, rí Des Muman, quieuit in Cristo.

M.cc.xxx.primo. Kl. Enair for Cedaoin, &ersir; cethar fichid fuirri, &ersir; an seisedh bliadain dhéc don chicil n-aoidhecdha, &ersir; in nomad dhec don cicil solais, &ersir; an cethramad bliadain indictionis h-í.

Fethfailghe, ingen Conchobair mic Diarmada, ben Muircertaig Muimnigh mic Toirrdhelbhaigh moir h-I Conchobair, do ég isin m-bliadain sin .i. ben is mo &ersir; is áille, &ersir; is féli, &ersir; is innraca, &ersir; is ferr clú tanic do Leith Cuinn; &ersir; dob í sin mathair Mhaghnusa mic Muircertaigh Muimnigh, &ersir; Conchobair ruaid, &ersir; Tuathail, &ersir; Toirrdhelbhaigh shacairt .i. prióir reglésa Pedair &ersir; Póil.

Dubh Chabhlaigh, ingen Conchobair mic Diarmada do ég a mainisdir na Búille in hoc anno.

Duinnín .H. Maol Conaire, ollam shíl Muireghaigh Muillethain mic Ferghusa, do ég in hoc anno.

Flann .H. Connachtaigh, espuc .H. m-Briuin, quieuit.

Fedhlim, mac Cathail Croib Derc, do ghabháil la mac Uilliam a Búrc a Miliuc, tar slánaighecht maithi Gall Erenn.

Flaithbertach .H. Flannagán, dux chlainni Cathail mic Mhuiredhaigh Mhuillethain, do éc a noilithre, a mainistir na Búilli, &ersir; é ar na crossadh.

Slóiged moirthinóil la Domnall .H. n-Domnaill, ri tire Conaill, &ersir; la h-Aonghus mac Gilla Fhinnéin, ar Chathal .H. Raighilligh, co rucsad loinges leo for Loch Uachtair, gur airccset Eo Inis, &ersir; gur marbsat an sdéd geal is ferr bói ind Erinn, &ersir; co rucsat Cacht inghein mec Fhiachrach, ben h-I Raighilligh leo, &ersir; co rucsat seoid &ersir; ionnmhus &ersir; maithes in bhaile uile leo.

Dioinis .H. Mordha, espuc Oilefinn, iar cur espocóide de ar dhéserc, &ersir; as crichnogud a bhetha in Oilén na Trinóide ar Loch Cé, do Dhía &ersir; do Chlárus mhág Mhaoilín, doirchidechain Oilefinn, &ersir; don urd chanánach an inait cetna, xuiii. Kl. Ianuarii in eadem insola quieuit in Cristo.

Dubhthemrach, ingen h-I Chuinn, ben Fhlaithbertaigh h-I Fhlannacáin, mortua est.

Conchobar God .H. h-Eghra ,rí Luighne, mortuus est.

Tinnscna baile marccaidh do dhenum la Cormac mac Tomaltaig a Port na Cairrge.

Mac Neill h-I Ghairmleghaigh, dux chineoil Móain, mortuus est.

Donnchad .H. Connchobair do ghabháil espucoide Olefinn taréis Dioinis h-I Mhordhai.

Gilla Isa mhág Shamhradhain, dux Teallaigh Echach, quieuit.

Ualgharg .H. Ruairc, ri Breffne, do eg ind oilitri ar sliged an t-srotha.

Kl. Enair for Dardaoin, &ersir; cuicedh h-uathad fuirre, &ersir; in seachtmad dhec don chicil noidecda h-í, &ersir; an fichetmad bliadain don chicil sholuis, &ersir; an cuicedh bliadain indictionis; anno Domini M.cc.xxxii.

Aodh, mac Amhlaibh, mic Domnaill, mic Murchada, mic Gilla na Naom, mic Bhrain, mic Shenlaich, mic Eochada, mic Fergail, o nabartar h-I Fergail, do loscad ar innsi Locha Cúile la cloinn Aodha ciabhaigh, mic Murchada, mic Gilla na Naom h-I Ferghail, iar caithemh noi m-bliadna a toisighecht na h-Angaile dhó taréis Murchadha charraigh h-I Fherghuil.

Gilla na Naom .H. Dálaigh, sói n-dána &ersir; tighe aided &ersir; chothaighe chaich a coitchinne itir truagh &ersir; trén, do ég in hoc anno.

Righe do thabairt d' Aodh mac Ruaidhri do ridhis &ersir; sith do dhenum dhó re mac Uilliam Burc iar n-gábail Feidhlim mic Cathail Croib Derg dhó.

Caislen Bona Gaillmhe do dhenum do Ricard de Burg, &ersir; caislen Dhúin Imdhain do tinnscna la h-Adam Sdondún.

Concobar mac Aodha mic Ruaidri do élúdh ó ghalloib, &ersir; mic righ Connacht do thinól do uime, &ersir; a dhul is na Tuathaib ar innsaigid, &ersir; a marbud lás na Tuathaib, &ersir; Gilla Cellaigh O h-Eidhin, &ersir; Gilla Crist mac Donnchada mic Diarmada, &ersir; sochaide imdha maille friú; &ersir; issé an lá sin do ghealsat na Tuatha a samthaca uile an tan adubhrad ^gur fer samhthaighe gile ro mharbh mac Aodha.

Donnchad mac Tomaltaigh mic Diarmada mortuus est.

Maghnus mac Amláib mic Taidhg mic Maol Ruanaidh, coinnel einigh &ersir; engnuma &ersir; crabad, in Cristo quieuit.

Fachtna .H. h-Allghaith, comarba Dromma Mucadha, &ersir; oiffisdel Ua b-Fhiachrach, fer thighe aidhed &ersir; lubhra, &ersir; leighinn, &ersir; lessuighthi tire &ersir; talman, in hoc anno quieuit.

Maoil Eoin bodhar .H. Maol Chonaire do gabháil Chlúana Bolcáin in hoc anno.

Tri mic Duinn i Mhannacháin do mharbad do Dhonnchad mac Muircertaig, a Termann Chaolain, in hoc anno.

Coissecrad tempuill Cille Moire a Tir Briuin na Sinna, do Donnchad .H. Conchobair, espuc Olefinn, &ersir; canánaigh do dhenum isin m-baile cedna la Conn .H. b-Fhlannacáin, do boi na prioir ann an tan sin.

Fedhlim mac Cathail Croib Derg do leigen amach do ghalloib in hoc anno.

Kl. Enair for shatharn, &ersir; seisedh dhéc fuirre; int ochtmad bliadain dhec don cicil noiecda h-í; xx. primo anno cicli solaris; sexto anno indictionis; anno Domini m.cc.xxx. tertio.

Sluaiged la Fedhlim mac Cathail Croib Derg i Connachta, go tanic Cormac mac Tomaltaigh, rí Muighe Luirg, ina choinni, go tuc leis a Magh Luirg, &ersir; go n-dernsat foslongport ag Druim Greacraidhe, .i. .H. Conchobair &ersir; Cormac, &ersir; Conchobar a mac, &ersir; na tri Tuatha, &ersir; dá mac Muircertaigh mic Diarmada, .i. Donnchad &ersir; Muircertach; &ersir; issí comairle do ronsat dibhlínuibh, tocht andiaidh Oedha mic Ruaidhri, ri Connacht, &ersir; clainni Ruaidhri airchena, co tucsad sraonmhaoidhm sechranach forra, gur benadh righe &ersir; cendus Connacht do clainn Ruaidhri mic Thoirrdelbhaigh isin ló sin, oir ro marbad Oedh mac Ruaidhri, ri Connacht, ann, &ersir; Aodh Muimnech mac Ruaidhri, &ersir; a mac, &ersir; Donnchad mac Diarmada mic Ruaidri, &ersir; daoine imdha eli maille friú nach airmhidhter sunn; iar sárugad thighe Baoithín &ersir; íar ná shlat d' Oedh Muimnech mac Ruaidhri, &ersir; iar slatt chéall &ersir; eglus nimdha eli doibh, ro tuitset fein i n-einech na ceall &ersir; noem Connacht do shárugad.

Raghallach O Flannagáin do marbad isin lo cedna sin, &ersir; ro marbad Tomas Birís, consdápla na h-Erenn, &ersir; Eoan a brathair, &ersir; Eoan Sguiér, &ersir; Goill imdha eli ann bheos, iar na n-escoine, &ersir; iar m-bathad a conniol do chléirchibh Connacht reme sin.

Coic bliadna, imorro, d' Oedh mac Ruaidri a righe Connacht, amail isbert:— Aodh mac Ruaidhri an ruathair mhir, Coig bliadna os cinn an chúigid, Gur thuit, esbudh gach imil, An fer soin la Feidhlimidh.

Deodh fhlaithius chlainni Ruaidri h-I Conchobair, ri Erenn, innsin. Uair tarccaid an Papa cert ar Erinn dó fein &ersir; dá shíol na dhiaidh go bráth, &ersir; seisser do mnaibh pósda, &ersir; sgur do pecadh na m-ban o sin amach; &ersir; nir ghabh Ruaidhri sin; &ersir; ó nar ghabh do ben Día righe &ersir; flaithemhnus dá shiol co práth i n-dígholtus pecaidh na mban.

Ro ghabh Fedhlim mac Cathail Croibh Derc righe &ersir; flaithemnus for Connachtaibh ass a h-aithle, &ersir; na caisléin do-rónadh le nert chlainni Ruaidhri h-I Conchobair &ersir; mic Uilliam Burc, ro scaoiled la Feidhlim íad .i. Caislén Bona Gallmhe &ersir; Caislén na Circe, &ersir; Caislén na Caillighi, &ersir; Caislen Duin Imdháin.

Sith &ersir; smacht ar ceternaibh, &ersir; ar macaib mallachtan, do eirghe fo cedhóir re linn in righ óig sin in bliadain sin, go raibh na tírthi na teighle re reimhes.

Sloiged la h-Uilliam de Laci .i. mac Uga &ersir; ingine Ruaidhri mic Thoirrdhelbhaigh Moir h-I Conchobair, &ersir; la Galloib na Midhe maille fris, co n-dechadar socraide mhor isin m-Breiffne docum Chathail h-I Raighilligh, &ersir; docum Chon Connacht a brathar, co n-dernsat crecha móra.

Drong, imorro, do muinntir h-I Raighilligh do thegmhail Uilliam dé Lací &ersir; docum maithi an t-shlóig ar deredh na g-crech, &ersir; tachur do thabairt daroili dhoibh, &ersir; Uilliam Brit do marbad annsin, &ersir; Gaill mhaithi eli maille fris, &ersir; Uilliam de Lací do lot ann, &ersir; Sérlus mac Cathail Gaill, &ersir; sochaide eli maraon riú; &ersir; a n-impúdh iarsin gan gheill gan edire as in tír; &ersir; Uilliam de Lací, acus Serlus mac Cathail Gaill h-I Conchobair, &ersir; Feorus Find mac na Gaill righna, &ersir; Diarmaid Bernach .H. Maoil Sechluinn, do h-éc ina tighibh fein fo cedóir do na lottaibh tucadh forra a Mónai chrandchain.

Donn Cathaigh, .i. airchindech Achaid Fabair, xuiii. Kl. Ianuarii in Cristo quieuit; fer co n-airmidin chelli &ersir; crotha a tuaith &ersir; a n-egluis, duine dob ferr &ersir; dob fheile im crodh &ersir; im biudh tanic i g-comaimsir ris, díden truagh &ersir; trén, airmidin an tíre &ersir; an talman, sdiuraidh &ersir; rédhugaid cacha dála idir a muintir fein &ersir; cach a g-coitchinne.

Mail Ísa .H. Maonaigh, .i. uasal shagart do gabad a shaltair gach lái acht dia Domnaig namá, in Cristo quieuit.

Fergal mac Cormaic mortuus est.

Kl. Enair for Donmach, &ersir; .xxuii. fuirre; bliadain deridh noiecda h-í; xx.ii. anno cicli solaris; septimo anno indictionis; anno Domini m.cc.xxx. quarto.

Aodh .H. h-Eghra, rí Luighne, do mharbad do Dhonnchad mac Duarcáin h-I Eghrai, &ersir; tech do loscad air, &ersir; a mharbad a n-dorus an tighe iar teacht as dó, a n-díghailt a braitrech &ersir; coig mac derbrathar a athar do marbad dhósam ar tús, &ersir; a derbrathar eli do dhallad.

Ricard mac Uilliam Marusgál do thogbáil cogaid ^{in agaid} righ Saxsan a Sacsaib, &ersir; toighecht do tairis anoir go n-dechaid a Laighnib; &ersir; tinolait Gaill Erenn ina agaid a h-ucht righ Sacsan, .i. mac Muiris, Giuisdís na h-Erenn mun am sin, &ersir; iarla Ulad, .i. Uga de Lací, &ersir; Ualdar dé Lací, .i. tigerna na Midhe; &ersir; tancotar sin uile go Cuirrech Liffe a Laighnib, gur chuirset cath fichdhai forniatta frisin Marasgál, gur marbad Ricard mac Uilliam Marusgál ann, &ersir; gur gabad Seffraigh Maruscál; &ersir; ni raibe ag cur an cata sin fadheóidh acht eisiom a aonar, iar ná treigen da muinter bhudhein; &ersir; dona h-echtaibh is mó do-rónad isin aimsir ^sin int echt sin.

Oenghus .H. Maoil Aghmhair, espuc .H. n-Amalgaid, quieuit in Cristo.

Snechta mor itir da n-odluic, &ersir; sic iarsin, co n-imghídis daoine &ersir; eich fo neredhaib primh locha &ersir; aibne Erenn.

Aonghus mac Gilla Fhinnén, ri Locha h-Eirne, do dul do dhenum creiche ar Domnall .H. n-Domnaill, rí thire Conaill; &ersir; ruc .H. Domnaill fair, &ersir; a marbad dont sibal sin.

Gilla na Naom mac Airt h-I Bráin, airchindech Rossa Comáin, in Cristo quieuit.

Mail Petair .H. Cormacán, maighister Rossa Comáin, in Cristo quieuit.

Diarmaid .H. Cuinn, dux muinteri Gillgán, mortuus est.

Mail Isa mac Dainiel h-I Gormshúiligh, prióir Innsi mic Néirin ar Loch Cé, mortuus est.

Gilla Isa .H. Gibillain, manach, anacorita insole sancte Trinitatis, in Cristo quieuit.

Domnall mac Aodha h-I Néill, rí Chenél Eogain, &ersir; degh adhbur ri Erenn, do marbad do Mhág Lachlainn &ersir; do Chenél Eogain fadheisin.

Kl. Enair for Luan, &ersir; ochtmad uathad fuirre; primus annus cicli decennouenalis; xxiii. anno cicli solaris; uiii. anno indictionis; anno Domini .m.cc. xxx.quinto.

Madadhain .H. Madadhain, ri shil n-Anmchada, mortuus est.

Isaac .H. Mail Aghmhair, airchindech Cille h-Alaidh, do h-éc in hoc anno.

Lochlainn, mac mic Echtighern .H. Chellaigh, do mharbad do macaibh an Gilla Riabaigh h-I Bhaighill in hoc anno.

Taichlech mac Aodha h-I Dubhda, ri .H. n-Amalgaid &ersir; .H. b-Fiacrach, do marbad daon urchur shoighde ac edrain a longpuirt Fhedhlim mic Cathail Croib Derg, righ Connacht.

Sloiged mor la Galloib Erenn ar na tinól do Ricard mac Uilliam Burc; &ersir; tancadar tar Ath Luain co Ros Comain, &ersir; ro loisced Ros Comáin leo, &ersir; assiein co h-Oilfinn, &ersir; ro loiscset tempall mór Oilefinn; &ersir; tancadar assidhé co mainisdir Atha Da Laarac for Buill; &ersir; issiad ba h-ard airigh &ersir; ba h-urruntaigh dont shluaiged sin, .i. Mac Muiris, .i. Giuisdís na h-Erenn, &ersir; Uga dé Lací iarla Ulad, &ersir; Ricard mac Uilliam Búrc, &ersir; Ualdar Ritabhard, ard bharún Laigen, co n-Galloib Laigen maroen ris, &ersir; rutadha Erenn uile maraon rú, &ersir; Eoan Gocán co n-Galloib na Muman maille fris; &ersir; tancadar agh^aid Domnaigh na Trinoide go mainisdir na Búille, &ersir; do chuadar a sersénaig fon mainisdir &ersir; do brisedar an scriophta, &ersir; tucaid a innmhus uile, &ersir; a coiligh affrinn &ersir; a édaighe altora ass; &ersir; ba grain mhór la maithib Gall an ni sin, &ersir; do cuirit ar cúla gach ní dibh dá m-bói ar fagail, &ersir; do h-ícait na n-eiche nach b-frith; &ersir; do chuiredar a sirthi &ersir; a sersénaigh ar a bharach, &ersir; a rutadha ceiterne, go Creit &ersir; co Cairthi Muilche, &ersir; assin co Tor Ghlinne Ferna, co tucsad crecha mora leo co h-Ard Charna a coinne an ghiuisdís.

Do ronsat Gaill comairle ingnad annsin nar smuain Connachtach na Muimnech do dhenum doibh, tre fhaslach Eogain h-I Eighin, do dhíghail a chned ar Muimnechaibh &ersir; ar Donnchad Cairbrech .H. Bríain, .i. toighecht ar cúla isin sliged cedna a Tir Mhaine, &ersir; a Maonmhoigh, &ersir; assieigh a Tuadhmhumuin, gan rabad gan ráthugad, co b-frith Muimnigh gan teiched gan airchill; &ersir; do rónsad crechai móra diairmhidhthi forra annsin.

Dala Connacht, imorro, &ersir; Fedhlim mic Cathail Croib Derg, tancodar andiaidh ghall ar n-élúdh dhóibh, do comall a m-breitri re Muimnechaibh, &ersir; do tabairt a lá bágha leo, &ersir; do berthe ^deabhtha dermhárai dímhora eturra gach loi.

In lá deighenach, imorro, do erghedar Connachtaigh &ersir; Muimnigh dochum na deabhtha, &ersir; tucsat co beodha bithnertmar, &ersir; co feramail feochair h-í. Acht chena, ro luidhsed il iomad ghall n-éidighthi &ersir; tromlaith marcsluaig orra, &ersir; do marbad sochaide d' Feruibh Muman annsin, tre aimghlicus comairle do rala do Donnchad Cairprech .H. m-Briain; &ersir; tancotar Connachtaigh aisde so sceimh engnuma &ersir; somhaisi, gan duine suaichenta do mharbad dhíbh.

Issí comairle do roine .H. Bríain ar ná bharach, sith do dhenum re Galloib, braighde &ersir; cís do thabairt doibh; &ersir; ro budh foda dhósum condernad an comhairle sin, uair ro crechad &ersir; ro loisced urmhor a muinteri conice sin.

Dala Gall, imorro, tancatar rempu dochum Connacht, &ersir; tucadar a n-aighid ar tús ar Aodh .H. b-Flaithbertaigh, &ersir; do roine sith re Galloib tar cend a bho &ersir; a muintire, dar cenn a tire &ersir; a thalman.

Dala Fedhlim mic Cathail Croib Derg, imorro, issí comairle do roine in neoch fuair do bhuaibh a Conmaicne Mara, &ersir; a Conmaicne na Cúile, &ersir; do gach neoch do roine a comairle, &ersir; mac Maghnuis &ersir; Conchobar Ruadh mac Muircertaigh Mhuimhnigh, a m-breith leis i n-ucht h-I Dhomnaill, &ersir; an tír do leigen do ghalloib d' iarrad.

Iarsin tra tancadar Goill go Dún Modhord, &ersir; do chuiredar techta docum Maghnusa mic Muircertaigh Muimnig, d' iarrad sithe &ersir; braghad fair, &ersir; ni tuc Maghnus sith ina braighdi doibh.

Do chuiretar, tra, Goill crecha móra o dhún Muighdhord ma macaib Ruaidhri, co sersénachaibh díáirmhidhthi, gur aircedar Eccuill, &ersir; tucadar tainti móra leo go Druimne a coinne ghall.

Dala, imorro, Aodha h-I Fhlaithbertaigh &ersir; Eogain h-I Edhin, tancadar sloig mór timchell, &ersir; arrtraighe iar na tairbert co Líonán Chinn Mhara. Tancodar na h-artraighe cona sochaidibh, &ersir; tanic an Giúsdis ina coinne co Druimne, go calad Innsi Aonaigh.Do bhói Maghnus &ersir; a longa ar sruth na h-innsi, &ersir; deabhtha móra &ersir; imruaga ina n-aighidh imásech.

Ro sgithaighit tra Goill in uair sin, &ersir; issí comhairle do-rónsat longport do ghabháil, &ersir; a n-artraighe do tharring cuca a cúil don traigh ro mhóir do bhí ann sin. Od connairc Maghnus an ní sin tanic dont sruth secha soir, &ersir; do cuaidh a n-Inis Rathain, &ersir; do chuadar cuid dá mhuinnter a n-Inis Aonaigh, &ersir; rucsat caoirigh aisde dí a nithe. Ot conncodar ^Gaill, imorro, Magnus cona muinnter, dul doibh p-fein fón oilén &ersir; dul doibh i n-oilén eli, &ersir; na raibh feichem na forcomus aca ar ghalloib, &ersir; ant oilén do bheith etorra &ersir; na Goill; an tan ro airighset na Goill sin ro érighset co h-athlam imdhiscir, &ersir; co h-ogul éscaid, &ersir; do thogbhadar a n-arrtraighe co h-obann ar fad na trágha, &ersir; do chuiredar ar muir iad, &ersir; ros línuid co h-athlam do shluagaib &ersir; do shersénchaib armtha éidighthi iad; &ersir; do chuadar an dá oilén, &ersir; do marbadar in b-fhuaradar do dhaoinib inntibh. Do érigh Maghnus &ersir; in neoch bói da muintir a n-Inis Raithin, &ersir; do chuadar ina longaib; &ersir; da mad tairise le Maghnus muinter Mhaille do cuirfed se a longa a cend na n-Gall &ersir; a n-arrtrach. Cidh tra acht, gidh gairid do lá boi ann ind uair sin, ni raibhe bó ar oilén ria noidhche ar innsibh Modh gan chur ar calad, &ersir; do rachdaois ^{muinnter na m-bo} fein reme muna beith gabhail forra, re h-íttaigh &ersir; re gorta; &ersir; ro marbhaid droch dhaoine imdha in oidhche sin etorrai.

In Aoine, imorro, ar a bharach do cuass leo ar oilénaib tuaiscert Umaill, &ersir; tucadar maigisdreadha na sersénach smacht gan duine do mharbad in onóir in chésda.

O tairnic, tra, do ghalloib slat &ersir; crechad Umhaill do mhuir &ersir; do thír, tancadur rompa, &ersir; a m-bú &ersir; a crecha leo, co Lúghbhurtán, &ersir; tiaghaid Goill assieig ina n-uigedhaib imthechta co h-Es Dara, co n-dernadar creich ar .H. n-Domhnaill ar daigin innarbtha Fedhlim mic Cathail Croib Derg chuige.

Tancatar Goill assidhéin a Coirrsliab na Seghsa, &ersir; do chuadar go calad puirt na Cairrge ar Loch Cé, dá gabhail ar mhuintir Cormaic mic Tomaltaig, &ersir; ar cuid do mhuintir Fhédhlim h-I Conchobair bói ag á coimét.

Tucsat Goill Erenn, imorro, &ersir; an Giusdís comairce choitchend, &ersir; termonn tairisi, do Clarus Mhág Mhailín, dairchidechain Oilefin, &ersir; do chanánchaib na Trinóide ar an oilén, &ersir; do chúaid an Giuisdís féin &ersir; maithi na n-Gall d' fhéguin an inaid sin, &ersir; do denum irnaighthi ann, &ersir; do thabairt chadhais dó in onóir na Naom Trinóide. Tanic, imorro, loinges go n-gailleribh &ersir; co pirrélaibh docum an locha annsidhé, &ersir; do tógbad pirrél a créfhaladh bheg léo, &ersir; do diobruiced imorro clocha imdha as in pirrél sin isin Cairric; &ersir; o nar fhédsad ní di forsan seol sin do ronsat Goill arrtraighe imdha do tigibh Arda Carna, &ersir; tucsat áthanna in tíre uile co n-atuighidh lasamuin leo; &ersir; ro cengladar tunnadha folmha atimceall na réthed sin dá congmhail edarbhuas ós uisce; &ersir; do sheolsat long mhor &ersir; tech claradh oss a cionn do tairring na reithed docum na Cairrge dia loisced trésan seoladh sin. Do ghabh, imorro, egla an lucht do bhoi innti roim na seoltaibh sin, &ersir; tancadar aisde ar breithir, &ersir; ar comadhaib, &ersir; do cuir an Giuisdis lucht a coiméta innti do ghalloib armtha éidighthi, &ersir; do chuir a lán do biudh &ersir; do linn innti áirchena. Ro fhágbhadar Goill Connacht iarsin gan bhiadh, gen édach, ge eallach, &ersir; ni rucadar geill ina edire leo don chur sin; &ersir; nir fhágbhadar ríth, in saime, na sóinmhidhe innti, achtmad na Gaoidel féin ag slat &ersir; ag marbad a cheli imón bh-fhuigheall do fhágaibhret Goill innte don dul sin.

Dála Fedhlim, imorro, do roine sith risin n-Giuisdís, &ersir; .u. triucha ced an righ dhó, &ersir; bérr do eisdibh; &ersir; tanic Cormac mac Tomaltaig mic Diarmada mar oen ris.

Dala lochta coiméta na C(r)LA2 irrge(r)LA2 imorro, do bhadur fice oidhche innti on Dardaoin gó roile; &ersir; do chuaudh cónsdapla na Cairrge amach tar dorus, &ersir; ro an fer dia muinntir féin .i. .H. h-Oiso, allastigh don comlad dar a néir, &ersir; ro iadh an g-comladh forra; ocus ro theichsed na Goill co h-Oilen na Trinóide ar comairce Claruis mhég Mhaoilín,; do iodhluic íad iarsin. Ar n-gabail na Cairrge do Cormac, imorro, issí comairle do roine an chairrig do trascrad &ersir; do scaoiledh, conach gabdaoir Goill h-í do-ridhir.

Da mac Muireghaigh h-I Mhaille, ^.i. Domnall &ersir; Muircertach, do mharbad la Domnall, mac Maghnuis, mic Muircertaigh h-I Concobair, &ersir; la Niall Ruadh mac Cathail h-I Concobair, a Cliara ocus a n-idhlucad innti bheór.

Tuathal mac Muircertaig h-I Conchobair, do marbad la Conchobar Muidhe mac Toirrdelbhaigh h-I Conchobair, &ersir; la Conchobar mac Oedha Muimnigh, in hoc anno.

Sersénaigh &ersir; ceterna do bhadar ar Finnloch Cera, ag díchoisce a h-ucht mic Ruaidri, do mharbad la Maghnus mac Muircertaigh h-I Conchobair in hoc anno.

Matheus, prior insole Trinitatis, quieuit in Christo.

Gilla Comdedh .H. Cuilin, prepositus de insola mic Nerin, pater Clári Elfenensis airchidiacoini, feliciter in Cristo quieuit, et in insola Sancte Trinitatis est sepultus die Sancti Finniani, cuius anima requiescat in pace.

Cliathach tuc Donnchad mac Muircertaigh diíbh Briuin na Sinna, gur marbad forgla .H. m-Briuin annsin.

In sacart mor .H. h-Anainn do ég a Cill M^oir.

Caisslen Mílic do brissedh la Fedlim .H. Conchobair.

Eclus Druimne Atha Líag do loscad, &ersir; quarta &ersir; liberna.

Kl. Enair for mhairt, &ersir; nomad dhec fuirre; xx. quarto cicli solaris; nono anno indictionis; anno Domini .M.cc.xxx.sexto.

Mailechlainn .H. Máille do marbad i n-Oilén Da Crunde la Domnall, mac Maghnuis, mic Muircertaigh Muimnigh h-I Conchobair, in hoc anno.

Fedhlim mac Cathail Croib Derg do innarbad don ghiuisdís .i. do Mac Muiris, da cairdis Crisd, ar n-imteacht do Mac Uillíam a Saxsanaib, &ersir; ar eigin do siacht ass uatha cona mharcsluaigh, ar b-fhagail rabad dhó, &ersir; do ronait crecha mora ar a mhuinter iar na imtheacht fein.

Teid ass iarum i nucht h-I Domnaill; &ersir; do-ronad caislén Muille Uanach don dul sin ar Connacht; &ersir; is amlaid do-rónadh an feall sin, .i. coinne chelge do fhograd for .H. Conchobair a m-beol átha Feoruinne, &ersir; Goill Erenn do thinól don ghiuisdís docum na coinne sin; &ersir; Fedhlim do lenmain co Ros Comáin doibh, &ersir; a lenmain assidhé go droichet Slicigh; &ersir; o nach rucsat fair do ronsad crecha móra ar Thadhg .H. Conchobair, &ersir; ro ghabhadur morán do mnaibh maithi annsin, co rucsat a m-broid leo íad.

Tancodar na Goill, imorro, cona crechaibh, &ersir; cona m-broid leo go Druimm n-Greagraide a Muigh Luirg, oir is annsin do bhí an Giuisdís fein ag á b-fhurnaide.

Do imthigh an Giusdís &ersir; na Goill iarsin, &ersir; do fhágaibhsiot fechem &ersir; forlámhus in tíre ag Brían mac Toirrdhelbhaigh.

Crecha móra do dhenum do Brian &ersir; do t-shersénachaibh an ghiuisdís ar Chlainn Aodha mic Cathail Croib Derg, &ersir; ar shochaide eli do mhuinter Fhedhlim.

Crecha móra &ersir; gressa imdha do dhenum do macaibh Oedha ar ghalloib, &ersir; ar a n-escairdib Gaoidil, gur loited &ersir; gur milled an tír &ersir; in talam eaturra imósech.

Conchobar mac Aodha Muimnigh do mharbad la Maghnus mac Muirchertaigh h-I Conchobair in hoc anno.

Moel Muiri .H. Lachtnain, togha Thuama, do ^dul a Sasanaibh &ersir; gradha do tabairt fair tre scribenduibh comarba Pedair, &ersir; comaonta righ Saxsan.

Mac Uilliam do thoigheacht ass Sacsanaib, &ersir; ni mor do maith na h-Erenn do rinne dá thoisc.

Dala Fedhlim mic Cathail Croib Derg, imorro, táinic i Connachtuibh doridhis re cuiredh choda do Connachtaib fein, imo O Ceallaigh &ersir; imó .H. b-Fhloinn, &ersir; imo macaibh Aodha mic Cathail Croib Derg, &ersir; má mac Airt h-I Mhaoil Sechlainn, go rabhadar diblínuibh cetri catha commóra; &ersir; do innsoighedar co Rínn Dúin, &ersir; do chuadar go n-emhuiss n-iatta n-aimdemhuil, &ersir; go brigmhar borrfadach, tar an m-bádhun &ersir; tar classaigh an oilen a rabadar ba in tíre uile, &ersir; do ghabh gach tuissech buidhne, &ersir; gach cend slúaigh díbh andiaidh na m-Bó; &ersir; do berdís na ba leo mur a tegmhaidís rempu.

Truagh, amh, an ní do-ronadh annsin, .i. ro treicset a tigerna, &ersir; a nenech, &ersir; a nengnum, ar na h-édalaib tarla dhóibh annsin, mar nar fhoghuin; oir do fhágbhadar a triath &ersir; a tigerna na aonar, conach raibhe acht aon cethrar marcach ina fhochair dona ceitri cóirighthib ro bai maroen ris, gur mheabad ar guth an airdrigh og á b-fhosdad, &ersir; og á b-fhuirech.

Dala, imorro, Eogain h-I Eidhin, &ersir; Briain mic Toirrdelbhaigh, &ersir; Conchobair Bhuidhe mic Toirrdhelbaibh, &ersir; mic Goisdealbh; ód conncadar an sluag ag scaoiled &ersir; ag sgannrad o roile re n-edálaib, co h-aimghlic, égcobhsaid, an b-fhaitech, do erghedar co h-éscaid, athlam, urmisnech, uathad marcsluaig &ersir; sersénaigh imdha imaille friú, &ersir; do chuadar mar a b-facadar .H. Conchobair, uathad sluaig &ersir; sochaide na fharrad.

Is annsin do rala Conchobar Buidhe mac Toirrdhelbaigh ar druim mic n-Aodha mic Cathail Croib Derg, &ersir; do chúaid ina cend co h-udmall an-b-fhaitech, i richt druinge dá muinnter fein, &ersir; do thuitsiom le Ruaidri mac Oedha mic Cathail Croibh Derg annsin.

Ro marbad sochaide dont sluaig isin oilén, &ersir; allamoigh don oilén, do dhaoinibh mhallaigthe conniolbhaitti, isin maidhm sin, achtmadh Tadc mac Cormaic mic Tomaltaigh mic Diarmada nama.

Od chuala, imorro, Mac Uilliam an maidhm sin do thabairt ar gach óen da inntó dia muinnter fair, do eirigh le .H. Conchobair, &ersir; tánic dáruagad no dia chendsugad.

Tanic, tra, Diarmaid mac Maghnuis h-I Conchobair a n-ucht mic Muirchertaigh h-I Conchobair.

Is annsin tanic Mac Uilliam, gan rabad can rathugad, co Tuaim Da Gualann; assidhé co Magh n-Eó na Saxsanach; &ersir; nir fágbad cruach shíl no arbha da raibhe a relic mhoir Moighe h-Eó, na a relic Tempuil Míchil Archaingel, gan tócbhail do lathair an áoinfecht; &ersir; tucad tri fichid no cethra fichid cliabh ass na templaib sin, maille re gach milled oili, &ersir; sciamchendaig tar a néise, &ersir; ni raibhe poinn annseic.

Ocus tancadar asséic co Turloch, &ersir; tucadh in aradhain cetna forre; &ersir; do chuiredar crecha mora amach d' innsoiged muinteri mic Mhaghnuis &ersir; do rala muinter Conchobair Ruaidh &ersir; Turlaigh doibh, &ersir; do h-aircid a cumusc a cheli íad uile.

Rob écen, trá, do Mhaghnus muinter mic Mhaghnuis h-I Conchobair do dhíchus uadha do neoch ro siacht chuige dibh, no do bértha an t-amus cedna fair mur tucadh ar a bhrathair.

Dala Conchobair Ruaidh, imorro, do chuaid ar a bharach a tech Mic Uillíam, &ersir; do rone sith ann, &ersir; do h-icaid a crecha ris dona buaibh tremit ar h-aircedh hé, &ersir; in nech fuaradar muinnter na cille beo dá crodh tucadh doibh h-é.

Dala mic Maghnusa, imorro, do chúaid a tech Gall tar cend a bhó &ersir; a mhuintire, do neoch ro fágbad aige dá bhuaibh.

Is annsin do chuaidh Mac Uilliam co Balla, &ersir; do bhí dá oidhche innti,&ersir; do chuaidh assidhe co Tuaim Dá Gualann, &ersir; do fhagaib Connachta iarsin gan bhiadh, gan édach, a cill ina tuaith; gen síth, gen saime, gen socra; achtmadh cách fa cheli, achtmad in tigernus do bheirdís mic Muirchertaigh dó.

Is don dula sin do loiscedar muinter Briain mic Thoirrdhealbhaigh tempul Imfhlich Brocadha, a cend muinteri h-I Fhloinn, &ersir; a lán do mnaibh &ersir; do lenbaib &ersir; do caillechaibh dubha, ma tri sagartaibh ann; &ersir; do loisced Termann Chaoluinn beos lás an n-Giusdís.

Oedh .H. Flaithbertaigh, ri iarthair Connacht, do éc in hoc anno; fer is mó &ersir; is indegdhuine tanic diarthar Connacht riam, &ersir; is mo ag á raibh dáil gach duine chuige, &ersir; gan a dhailsiom co duine.

Flechad mór &ersir; doinenn &ersir; cocad isin m-bliadain sin; gorta &ersir; terca bhídh &ersir; édaigh, &ersir; ceterna &ersir; mic mallachtan cen chádhus do chill ina do n-eimidh, ar ná coinnel bhathad do lamuibh espuc; &ersir; uasal gradh egailsech Cathoilegdha gan bheith la ná aghaid gan oman no imhecla forra.

Teichte imdha, &ersir; madhmanna mence do cum na templaib ria n-Galloibh &ersir; Ghoeidhelaib, &ersir; tighe leptha do dhenum do themplaib &ersir; dárasaibh noem isin m-bliadain sin, &ersir; fria ré da bhliadain dhéc o chocad h-I Neill anúass Goill &ersir; Goeidel ag slat imósech, gan righe gen cendus do neoch seoch aroile, acht comus a loit ag Galloib cach uair ticdís innte. Ri Connacht &ersir; a righdhamhna ag arccain &ersir; ag sárugad th^úath, &ersir; ceall tar a néisi.

Diarmaid mac Neill h-I Ruairc do dhallad la Coinconnacht .H. Raighilligh.

Cathal Riabach, mac Gilla Broide h-I Ruairc, ri .H. m-Briúin, mortuus est.

Macraith mhág Mhoilín, sacerdos Cille Mic Trena, mortuus est.

Oedh .H. Gibellán, sacerdos Chille Rodán, &ersir; cananach hé fodheoidh an oilén na Trinóide, mortuus est aoine Nodluc, &ersir; do bhí isin choraid in oidhche sin agá fhaire co h-aiffrend ar ná bharach; &ersir; do h-annluiced co honorach h-é iarsin.

Maidm Cluana Catha do thabairt d' Fhedhlim .H. Conchobair ar Clainn Ruaidri &ersir; ar Conchobar mac Cormaic mic Diarmada.

Kl. Enair for Dardain, &ersir; dechmad fiched fuirre; xx. quinto anno cicli solaris; tertius annus ^cicli decennouenalis; .xx. anno indictionis. M.cc.tricesimo septimo.

Sloiged la Fedhlim mac Cathail Croib Derg, i Connachta; Cuconnacht .H. Raighilligh &ersir; .H. m-Briuin uile maille fris, &ersir; Cathal mhág Raghnuill &ersir; Conmaicnigh maille fris, &ersir; tri mic Oedha mic Cathail Croib Derg, d' innsaiged mac Ruaidri .i. Briain mic Thoirrdhelbaigh, &ersir; Mhuirchertaigh, &ersir; Domnaill mic Diarmada mic Ruaidri, &ersir; Conchobair mic Cormaic mic Diarmada, mur a rabhadar, co n-dechadar tar Coirrslíab na Seghsa budh thuaidh ina n-deghaidh, co rancadar co Druim Raitte; &ersir; do chuiretar slicht Ruaidri sersénaigh an ghiuisdís do badar ina b-fochair do tabairt dheabhtha d' Fhedhlim. Do fhógair Fedhlim gan urchur do thabairt dóibh, acht na cinn do cromad &ersir; cur cuca co díghair dassachtach. Nir fhuilngedar na sersénaigh sin, acht ro mheabad díbh a cend a muintire, &ersir; do marbad sersénaigh imdha dibh, má Mac Míbhric, don ruaic sin. Od conncotar mic Ruaidri cen bail orra, &ersir; na sersénaigh ar scaoiled, &ersir; ar scainnred, do fhácbhadar an t-inadh a rabhadar gan duine do marbad dhibh; &ersir; do scaoilsit a h-aithle in mhadhma sin gan aitreabh a Síl Muireghaigh orra; &ersir; ro h-airccid a muintera uile, &ersir; do-rónadh crecha móra ar Conchobar mac Cormaic a Tír n-Oilella, &ersir; tucsad iarsin loinges ar Loch Cé, gur dhichuirsid de Conchobar mac Cormaic, ri Mhoighe Luirc, &ersir; ro aircset Magh Luirc uile, &ersir; ro fhágaibhset tigernus an tíre &ersir; in Locha ac Donnchad mac Muirchertaigh luathshuiligh.

Donáit .H. Fidhubra, comforba Patraic, quieuit.

Sith do dhenum don ghiusdís re Fedhlim mac Cathail Croib Derg, &ersir; tucadh .u. triucha an righ dhó gen crodh gen chíss orra.

Baruin na h-Erenn do theacht a Connachtaibh &ersir; tinnscedal caislen do dhenum doibh innti.

Céd shenadh Mhaol Muire h-I Lachtnain, .i. aird-espuic Tuama, ac Ath Luain, iar tocht a phaillium chuige ón Roim.

Maghnus, mac Diarmada, mic Mhaghnuis, do mharbad do Domnall, mac Diarmada, mic Ruaidhri h-I Conchobair in hoc anno.

Muircertach, mac Diarmada, mic Ruaidhri h-I Conchobair, do marbad la macuibh Maghnuis mic Muircertaigh Muimnigh h-I Conchobair, isin m-bliadain sin.

Tinnscedal mhainisdrech cananach do dhenum do Chlárus mág Mhoeilín i n-oilén na Trinóide ar Loch Uachtair, tria thidhnacal Cathail h-I Raighilligh, in hoc anno.

Tomás .H. Ruadhain, espuc Lúighni, in Cristo quieuit.

Gilla Issa, mac an Scélaigi h-I Thormaigh, espuc Conmaicne, in Cristo quieuit.

Gilla na Nech .H. Mandachain do éc a mainistir na Búille, in hoc anno.

Crech do dhenum do Conchobar mac Cormaic ar Ruaidri .H. n-Gadra, &ersir; a brathair do mharbad.

Braighde Conchobair mic Cormaic do mharbad la Fedhlim mac Cathail Croib Derg isin m-bliadain sin.

Drumann iarthair &ersir; o lathach ***Cille Braoin co loch, idir choill &ersir; mhóin &ersir; mhachaire, do thabhairt do Dhonnchad mac Muircertaigh do coimthinól na Trinóide for Loch Cé, &ersir; do Chlárus mhág Mhaoilin, a naimsir a righe &ersir; a fhlaithiusa; &ersir; gidhedh nir bhó fada remes a righe, óir ni raibhe acht mí a tigerntus, &ersir; ro ghabh Conchobar fein an righe doridhis.

Kl. Enair for Aoine, &ersir; aonmad dhéc fuirre; xx. sexto anno cicli solaris; quartus annus decennouenalis ^cicli; xi. anno indictionis; anno ab incarnatione Domini, M.cc.xxx. octauo.

Donnchad Uaithnech, mac Aodha, mic Ruaidhri h-I Conchobair, do mharbad la Tadhc mac Oedha mic Cathail Croib Derg, in hoc anno.

Donnchad mac Duarcáin h-I Eghra, ri Luighne, do gabháil la Tadhc mac Oedha mic Cathail Croib Derc, &ersir; an tan rucad dia coimét h-é, ro marbhsat a braithri féin é .i. mec Aodha h-I Eghra, ar an sliged a Tír Briuin na Sinna.

Donnchad mac Muirchertaigh do dul isin mBreffne docum h-I Raighilligh, co ro leicset crech mhór i Connachta, gur airccsed muinter chluana Coirpthi, gur marbad maithe Muinnteri h-Eoluis, &ersir; morán dona Tuathaib, a tóraighecht na creice sin.

Maolruanaid mac Donnchada h-I Dhubhda do marbad la Mailsechlainn, mac Conchobair ruaidh, mic Mhuirchertaigh Mhuimnigh h-I Conchobair, &ersir; la mac Tigernáin mic Cathail mhígaráin h-I Conchobair.

Caisléna do dhenum a Muinnter Murchada, &ersir; a Conmaicne Cúile, &ersir; a Cera, lás na barúnaibh remráiti.

Ruaidri, mac Aodha h-I Fhlaithbertaigh, do ghabhail do ghalloibh.

Cloictech Enaigh dhúin do dhenum.

Sluaiged la Mac Muiris .i. Giúsdís na h-Erenn, &ersir; la h-Uga de Lací, iarla Ulad, a Cenél Eogain &ersir; a Cenel Conaill, gurro aithrighsad Mág Lachlainn, &ersir; gur innarbsat ass a thír feisin, &ersir; tucsad righe do mac h-I Neill, &ersir; ro ghabhsat fein braighde cheneóil Conaill &ersir; Eogain.

Felix .H. Ruanadha, airdespuc Tuama, a haithle a cora dhe ar grádh do Dhía, do h-éc iar ngabáil aibíde mainchessa uime a Cill Muire i nAth cliath.

Cathal mhág Riabaigh, túissech Fer Scéne, mortuus est.

Flaithbertach mac Cathmhaoil, ard toisech chenél bFeradhaigh, &ersir; ard toisech dana clainni Congaile &ersir; O Cendfhoda a Tír Mhanach, barr gaiscid &ersir; enigh thire h-Eogain, do mharbad do Donnchad mac Cathmhaoil, da brathair fein, a meabhail.

Kl. Enáir for shatharn, &ersir; ali fiched fuirre; xx.uii. anno cicli solaris; quinto anno cicli decennouenalis; xii. anno indictionis. M. cc. tricesimo nono.

Muircertach mac Domnaill h-I Briain do h-éc in hoc anno.

Toirrdhelbach mac Ruaidhri h-I Conchobair, ri Connacht, do ég.

Cath Chairn tshiadhail do thabairt do Domnall mhág Lachlainn, dú ar marbad Domnall Tamhnaige O Neill, &ersir; Mág Mathgamna, &ersir; Somairle .H. Gairmleghaigh, &ersir; Caoch Bernuis .H. Gairmleghuigh, &ersir; maithi chenel Móáin, &ersir; sochaide airchena; &ersir; ro ghabh aris an righe do benadh dhe in bliadain roime sin, taréis an mhadhma moir sin tuc ar chenel Móáin, &ersir; ar Airghiallaib.

Fergal mac Conconnacht h-I Raighilligh, rí Dartraighe &ersir; chlainni Fernmhuighe, &ersir; ri na Breiffne o Sliabh soir mad iar leabar ele, do mharbad la Maolruanaidh mac Fergail, &ersir; la Conchobar mac Cormaic, ar ndula dhó ar creich docum mac Neill mic Conghalaigh, gur airg íad, &ersir; gur ghabh tech umpa; co tanic Muircertach mac Neill ar breithir asin tigh amach, &ersir; ro gabadh é, &ersir; do marbad aca é taréis mic h-I Raighilligh do marbad.

Crech mor do ghenum do ghalloib Erenn ar .H. nDomnall, gur aircset Cairpre, go raibhe an Giúsdís fein a nEss dara gá nurnaidhe, &ersir; condechadar a sirthi co Druim chliabh.

Lassairfhínai, ingen Chathail Croib Derg, uxor h-I Dhomnaill, do thabairt lethbhaile do feronn phusta, .i. lethbhaile Ros Birn, do Chlarus Mhág Mhaoilin, &ersir; do coimthinól canánach oilein na Trinóide ar Loch Cé, a nonóir na Trinóidi &ersir; Mhuire bhaintigerna, in hoc anno.

Cormac mac Airt h-I Mhaoiltsechlainn mortuus est.

Kl. Enair for Domnach, tres uathad fuirre; bliadain deridh an chicil sholusda; sexto anno cicli decennouenalis; xiii. anno indictionis; M.cc.xl.

Crech mhór la Coinconnacht .H. Raighilligh for Cormac Mac nDiarmada, gur airgesdair co h-Ard charna in tír uile, &ersir; gur mharbhusdair daoine imdha a ndíghaltus a mic.

Fedhlim .H. Conchobair do dhul co tech rí Saxan, do chossaoid ghall &ersir; ghaoidel Erenn fris; &ersir; fuair onoir mhór on righ don chur sin; &ersir; tánic slán día thigh, co subach somenmnach.

Oedh mac Gilla na noem cruim h-I Sechnusaigh do mharbad la Conchobar, mac Oedha, mic Cathail Croib Derg, &ersir; la Fiacra .H. bFhloinn.

Sadhbh, ingen h-I Chinnetigh .i. ben Donnchada Chairprigh h-I Briain, mortua est.

Gilla na noem .H. Dreain, airchinnech Arda carna, do h-éc in hoc anno.

Kl. Enair for mhairt, &ersir; .xiiii. fuirre; primus annus cicli solaris; septimo anno decennouenalis cicli; xiiii. cicli indictionis. m.cc.xl. primo.

Grighorius nonus papa quieuit in Cristo.

Crech mhór do dhenam don ghiusdís, .i. do Muiris Mac Gerailt, a Magh nAoi, gur airgesdair Fiachra .H. Floinn &ersir; Donnchad Mac Diarmada; co rucsat uathad do muinter h-I Conchobair forro, gur marbad leo Nár Mac Gilla-cheallaig, et alii multi.

Comorba Padraic do thoighecht ind Erinn .i. ant Almánach, &ersir; priuiled leis ón Papa ar chellaib Padraic i nErinn.

Domhnall mór .H. Domnaill, .i. mac Egnecháin h-I Domnaill, ri thíre Conaill, &ersir; Fer Manach, &ersir; iochtair Connacht co Coirrsliabh, &ersir; Oirghiall o chlár anuas, damh comair Cuinn Cedchathaigh ar chlódh gach cliathchai, medh comtrom Cormaic Ui Cuinn ar ceart breathaib, &ersir; imechtraid Airt Aoinfhir ar ionnarbad a escarad; guaillighe Briain Bhoroma ar chogad &ersir; crabadh, déc re h-adhart, ar mbreith buadha o doman &ersir; ó dheman, a naibíd an uird leith a mainisdir Essa Ruaid, &ersir; a adhnacal co h-onorach innti bhós, iar na bheith cetri bliadna dhéc a righe dhó; isin fhoghmar do éc.

Maoilsechlain do ghabáil righe a nionad a athar, .i. a mac feissin.

H. Neill do thoighecht na chenn iar ná innarbad do Mhág Lachlainn ass a righe.

Dula do Mhailsechlainn .H. Domnaill le Brian .H. Neill, &ersir; a teacht dibhlínaibh a Cenel Eogain doridhisi, &ersir; cath do thabairt doibh do Domnall Mhág Lachlainn in tan sin .i. cath Caimerge, &ersir; Domnall Mhág Lachlainn, righ Ceniuil Eogain do mharbad annsin, &ersir; dechneabar da deirbhfhine maille fris, &ersir; táisigh Ceniuil Eogain uile do marbad ann; &ersir; righe Céniuil Eogain do gabháil do Brian .H. Neill iarsin; &ersir; do marbad Siadail isin chath, &ersir; daoine maithe imdha fos.

Sitriuc Mhag Oirechtaigh, toisech Chloinni Tomaltaig, do h-éc isin mbliadain sin.

Ualtra dé Lací, tigerna na Midhe, &ersir; cend comairle ghall Erend, do ég a Saxanaib in hoc anno.

Coisecrad tempuil na mbráthar minúr in Ath Luain la comarba Patraic.

Mac Muiris Mic Geruilt, giúsdís na h-Erenn, do theacht slúagh mor co hAth lethan a Luighne, &ersir; do róine sith re Tadhc .H. Conchobair ann, &ersir; do impúdh tar ais iarsin.

Tadhc .H. Conchobair do arccain Dartraighe, &ersir; chlainni Fernmhuighe.

Sith do dhenum do chomarba Patraic re hairdespuc Connacht, &ersir; ris na h-espocuib eli áirchena, ar los ferainn Padraic a Connachtaibh.

Diarmaid, mac Maghnuis, mic Thoirrdhelbaigh mhoir h-I Chonchobair, saoi neinigh &ersir; nengnama, mortuus est.

Aonghus Mhágraith, sacart Cormaic mic Diarmada, ante natale Domini, mortuus est.

Maghnus mac Fergail post natale Domini mortuus est.

Int espuc .H. Flaithbertaigh, .i. espuc Enaigh dhúin, quieuit in Cristo.

Tadhc mac Ruaidri h-I Ghadra do éc in hoc anno.

Sdephfán pápa quieuit in Cristo.

Kl. Enair for Cedaoin; xxu. fuirre; secundus annus cicli solaris; octauo anno decennouenalis cicli; xu. anno indictionis cicli; M.cc.xl. secundo.

Donnchad Cairbrech .H. Briain, ri Tuadhmhumhan, &ersir; a mac .i. Toirrdhelbach mac Donnchada Cairprigh, mortui sunt; &ersir; dob e in Donnchad sin .H. Briain congmhalaigh creidmhe &ersir; clú Leithi Modha, &ersir; tuir ordain &ersir; airechuis deiscert Erenn.

Mór, ingen Donnchada h-I Ferghail, quieuit in Cristo.

Aodh .H. Conchobair .i. ant aithchléirech, mac Aodha mic Ruaidri h-I Conchobair, do mharbad la Toirrdhelbach mac Aodha mic Cathail Croib Derg.

Conchobar .H. Briain do ghabháil righe Tuadhmhuman.

Brian mac Donnchada h-I Dhubhda, rí .H. bFhiacrach &ersir; .H. nAmhalgaid, &ersir; Irruis, do mharbad ar sliged ag dul da ailithre co mainistir na Búille.

Caipidil mor la Primfháidh Arda Macha &ersir; la h-apadaibh canánach Erenn uile, do commoradh a nuird, a Lughmhagh, diar tógbad ann mor do thaisibh do thinól Mochta on Roim.

Sloiged mór las an nGiusdís &ersir; la Galloib Erenn airchena, &ersir; la Fedhlim mac Cathail Croibh Derg h-I Conchobair, a Cénel Conaill a ndighuil Taidhc h-I Conchobair, gur ghabhsat longport i nDruim thuama, co tancotar maithe Chénel Conaill ina teach, co tucsat braighde dhóibh.

Spidel Slicigh do thindlucad don ghiuisdís do Chlárus Mhág Mhailín a nonóir na Trinóide.

Tadhc .H. Conchobair do ghabháil le Coinconnacht .H. Raigilligh, ar forgall Fhédhlim mic Cathail Croib Derg, isin mbliadain sin.

Maghnus .H. Muireghaigh do mharbadh do Thomas mac Murchada.

Niall, mac Domnaill mur, mic Ruaidri h-I Chonchobair, do loscad, &ersir; tri .H. Sechnusaigh, in óen tigh a Muigh nEó na Saxanach la Loghbhaois do mhuinter Mic Mhuiris.

Aodh .H. Mandachain do ég a naibíd chanánach a Cill mhóir.

Domnall Mac Airtén do éc in hoc anno.

Mic Oedha h-I Conchobair do dhul ar chaisslen Mic Goisdelbh isin mBreiffne.

Kl. Enáir for dhardaoin, &ersir; seissed uathad fuirre; tertius annus cicli solaris; nonus annus decennouenalis ^cicli; primus annus indictionis; M.cc.xt.tertio.

Tadhc, mac Oedha, mic Cathail Croib Derg, iar ná légen amach dUa Raighilligh, do thoighecht co mainistir na Buílle &ersir; sochraide do thabairt lais go tech Mic Diarmada, .i. Cormaic mic Tomaltaig, &ersir; Mac Diarmada do ghabhail dó ann, &ersir; a mhathair féin do bhreith lais dó iarsin, .i. Edaoin ingen Mhég Carrthaigh, .i. inghen Fhínghin mhóir Mheg Carrthaigh, ben Mic Diarmada, &ersir; a tabairt do Choinconnacht .H. Raighilligh na, mnaoi, ass a fhuaslucad pféin.

Tadhc do dhul arís fó fhéil Mártain, uathad do dhaoinib, a coinne h-I Raighilligh, &ersir; Tadhg do ghabháil dó a bhfhioll &ersir; a meabhail, in darna feacht, &ersir; a mhuinnter do mharbad, &ersir; a bheith a láimh co féil Beraigh in errach iarsin.

Sloiged mór la ri Saxan dochum rí Franc, &ersir; techta do thocht on rí diarrad Gall Erenn chuige.

Ricard mac Uilliam Búrc do dul chuige ar in sloiged sin, &ersir; a ég thoir.

Uga dé Lací, iarla Ulad, mortuus est; &ersir; ni hé in ced Uga ro mharbh Gilla gan ionathar a nDurmhaigh Choluim Cille, acht int Uga déighenach.

Pétrus Mhág Craith ar gcinnedh a bhetha a canánchoib oilen na Trinóide ar Loch Cé, mortuus est, et sepultus est in die sancti Martini.

Maoileoin .H. Crechán, airchidecain Tuama, ar techt tairis ina mhaighistir, do éc in Ath cliath.

Fíndachta .H. Lughadha, comarba Beneoin &ersir; degánach mór Tuama, do ég im fhéil Martain.

Cathasach .H. Snédhiusa, deganach Muinteri Maolruanaidh, do ég a nArd charna im fheil Lúirint.

Cathal mac Aodha h-I Conchobair, dalta Mhuintire Raighilligh, do innto orra, &ersir; crech do dénamh dhó ar Muircertach mac Gillashúiligh a Maigh Nissi, &ersir; Muircertach féin do ghabhail dó, &ersir; a marbad a cuingir a Cill tSheisín. Crech mhór eli do dhenamh dho fo cedóir ar chlainn Fernmhaighe, &ersir; ar Dhartraighibh, Crech Mhoighe Réin la Cathal mac Aodha bhós, gur érigh cogad etir shíol Conchobair &ersir; .H. Raighilligh.

Tempul Arda carna daidhbhliugad la Clárus Mhág Mhaoilín in hoc anno.

Kl. Enair for Aoine, &ersir; xuii. fuirre; iiii. anno cicli solaris; x. anno decennouenalis ^cicli; ii. anno indictionis. M.cc.xl.quarto.

Tadhc, mac Aodha, mic Cathail Croibh Derg, do dhallad &ersir; do spochad la Coinchonnacht .H. Raighilligh, fo fhéil Beraigh, ag Innsi na conaire ar Loch Aillinne, iar ná bheith a láimh ó fhéil Martain corice sin.

Ruaidri mac Aodha h-I Chonchobair, a dherbráthair, do bhádhad ar an gCuirrín gConnachtach ag Ath líag na Sinna, in uii. idus Martii, &ersir; a adhlucad ammainistir Chluana tuaiscert co h-uassal onorach.

Conchobar, mac Aodha, mic Cathail croibhderg, do éc a cinn mhíos don errach cedna.

Sluaiged adhbal mhór la Fédhlim mac Cathail Croibh Derg, isin mBreiffne soir docum h-I Raighilligh, do dhíghuilt a dhalta &ersir; a brathar fair, .i. Taidhc h-I Chonchobair, co rabhadar adhaig a bhfhoslongpuirt a bFídhnacha Mhoighe Reín, &ersir; ni raibhe cend for thempul Fidhnacha an tan sin; &ersir; ni raibhe in comarba isin mbaile an oidhche sin; &ersir; o nach raibhe, do loiscedar rutata ant shlúaigh bota &ersir; bélscáláin do bhadar isin tempul astigh, gan ched da ndaoinibh maithi; &ersir; do muchad dalta Dé in comarba ann; &ersir; tanic an comarba féin chuca ar a bhárach co bferg &ersir; lonnus mhór andiaidh a dhalta, &ersir; do iarr sé éraic a dhalta ar .H. Conchobair; &ersir; adubairt .H. Conchobair co tibhredh a bhreth féin dó. Is í mo brethsa, ar an comarba, ant aon duine is ferr aguib do loscad libh a néruic mic Dé. Maghnus mac Muirchertaig Mhuimhnigh sin, ar .H. Conchobair. Ni h-é, idir, ar Maghnus, acht antí is cenn ar an slúag. Ni sgéradhsa ribh, ar an comarba, no co bfhaghbar éruic mo dalta uaibh. Do imdhigh in slúag iarsin ass an mbaile amach, &ersir; do len an comarba iat co h-Ath na Cuirre forsan nGeircthigh, &ersir; do bhí an tuile tar bruachaib di, &ersir; ni rancotar tairrsi condernsat tech sbidél Eoin Baisde do bhái a nimeal in átha do scaoiled, da chur tarsan abhuinn do dhul tairsi dont slúaig; condechaid mac Muircertaig Muimnigh, .i. Maghnus, isin tech, &ersir; Concobar mac Cormaic Mic Diarmada; condubairt Maghnus risin bfer do bhí thúass ag scaoiled an tighe, ag sínshépe a cloidem uadha súas, agsin an tairrnge chongbhus an maide gan tuitim; leisin comrádh sin do thuit airrghe an tighe a gcend Mhaghnusa mic Muircertaig Muimnigh, gonderna brúligh día chinn, gur bhó marbh dhe ar an lathair sin, &ersir; gur h-ídhluiced a ndorus tempuil Fhídhnacha allamuigh; &ersir; co tucadh trí lán chluig na righ doffráil airgid leis, &ersir; deich neich fichet; gur ab amlaidh sin fuair comarba Caillín éraic a dhalta Dé fódheoidh uathaibh. Ocus do-rónad leacht lánmhaisech do chlochaib snoidhti, &ersir; cross caoin dénmhach chloiche óss a chinn iarsin; &ersir; do brissetar Muinnter Ruairc in leacht iar trioll do toradh namaduis.

Donnchad, mac Fínghin, mic Maoilsechluinn, mic Aodha, mic Toirrdhelbaigh h-I Conchobair, una septimana ante Kalendas Maii, i.. espuc Olefinn, do éc an Inis Clothrann ar Loch Ríbh, &ersir; a adhlucad a manisdir na Búille.

Donnchad mór .H. Dálaigh, .i. sói nár sáraiged, &ersir; nach sairéchar choidhche re dán, do héc, &ersir; a adhlucad a mainistir na Búille.

Túaim dá ghualann do loscad fo cheithribh templaib, &ersir; tighe in bhaile uile maille friú.

Airchidechain Tuama do bhádhad ar glaislinn Chluana.

Ferghal Mac Tadhcadhain do marbad la Conchobar Mac Tigernáin, a bfheall, a nInis Fraich ar Loch Gile.

Coinntinn &ersir; cendairc mhór do fhás a coraid Oilefinn taréis Donnchada h-I Conchobair espuic tShíl Muireghaigh, im dháighin togha do dhenum acu, óir do thoghadar dream dhibh Tomás .H. Cuinn. .i. bhráthair minúr do bhí ina shoidhech thoghaide ghlan ó ghnimh; &ersir; do érigh don togha sin Clárus Mhág Mháilín &ersir; Iohannes, da oirchidechain Oilefinn, et Malachias decanus, et sacrisda Olefinensis, uolentes unum de coro eligere sicut ius fuit; quod audientes iuniores canonici elegerunt sibi comarb Comman .H. Conchobair; maiores uero predicti elegerunt sibi Iohannem airchidiaconum in plena sinodo apud Ath Luain per Clárum aircidiaconum Elfenensem, quia nunquam uoluit errori aliorum consentire.

Cormac, mac Tomaltaigh na cairrge, mic Conchobair Mic Diarmada, .i. righ chlainni Mhaolruanaidh uile, do ég iar caithem sé mblíadan bfhiched &ersir; blaidhe do bliadain eli for innairmhe &ersir; enigh &ersir; chothaighthi chúiced Connacht re Gallaib &ersir; re Gaoideluibh bhidís ina aighid, i naibíd mhánaigh leith a mainisdir na Buille, a naimsir an fhaghamhair, iar mbreith buaidhe ó dheman &ersir; ó dhoman.

Kl. Enair for Domnach, &ersir; xxuiii. fuirre; quinto anno cicli solaris; xi. anno decennouenalis ^cicli; tertio indictionis; m.cc.xl.quinto.

Conchobar ruadh, mac Mhuircertaigh Muimnigh, mic Toirrdhelbaigh mhoir onchobair, do mharbad dUa Thimaith, da mhaor bhudhéin, do bhuille do sciain, tre iomagallam fhocail tarla etorra a Purt na leice; &ersir; Gilla Crisd mac Imhair h-I Birn do marbad in mháir iarsin; &ersir; Conchobar ruad do breith co mainisdir na Búille, &ersir; a éc innti don lot sin, &ersir; a adhlucad innte bhós ar buaidh ongtha &ersir; aithrighe do Dhía.

Caislen Sligigh do dhenam le Mac Muiris Mic Gerailt, giúsdís na h-Erenn, &ersir; le Síl Muireghaigh, uair a dúbradh re Fédhlim a dhenam ar a phinginn fein, &ersir; clocha &ersir; aol tighe spidél na Trinóide do tocbháil chuige, iar tabairt an ionaidh sin reimhe don ghiusdís, .i. Muiris Mac Gerailt, do Chlarus Mhág Mháilín, a nonoir na naomh Trinoide.

Domnall .H. Flannacán, ap Cunga, mortuus est.

Sluaiged mór la rí Sacsan a mBretnaib, conderna longport mór a caistel Engannóc, &ersir; do cuired litri &ersir; legáide co hErinn leo co Gallaib na h-Erenn, &ersir; go Fédhlim mac Cathail Croib Derg, da radha riú dul a coinne an righ a mBretnaibh, do ghabhail nert ar Bhretain.

Do chúaid trá an Giúsdís go nGallaib Erenn leis docum an righ, &ersir; do cuaidh Fedhlim mac Cathail Croibh Derg h-I Conchobair, &ersir; sochraide mhór do ghaoidhealaibh leis, a bfurtacht an righ a mBreatnaibh; &ersir; ro millset an crich co h-uilighe; &ersir; nir ghabhsat geill iná edire don chur sin for Bhretnaibh; &ersir; ba h-onórach Fédhlim ag an rígh don dol sin, &ersir; ba buidech Fedhlim ag teacht on righ anoir.

Caislén Atha an chip ar bru Moige Nissi do denam do Mhilidh Mac Goisdelbh.

Fiacra mac Dauid h-I Fhloinn, tigerna tShíl Maoilruain, mortuus est in die natalis Domini.

Cerbhall buidhe, mac Taidhc, mic Aonghusa Finnabhrach h-I Dhálaigh, mortuus est.

Caislén Suicín do dhenam is in mbliadain sin.

Sneachta neime do chur oidhce fhéli sanct Niocolás, &ersir; do bhenad a sála &ersir; a meoir don lucht do imdhegh ann; &ersir; ní dhechaid an sneachta sin as no co tanic Nodluic mór.

Muirchertach, mac Muirghiusa, mic cathal Mhic Diarmada, do mharbad do Feruibh Breifni.

Maighisder uero Iohannes, electus in Elfenensem episcopum per Clarum áircidiaconum eiusdem sedis, et per Malachiam decanum cathedralem, et per Gelasium sacristam, perrexit ad dominum papam usque ad Liuns sur Róna ubi fuit in exilio a sede Romana, deiectus per Romanorum imperatorem; et tantam gratiam habuit in oculis domini pape et curie romane quod cassata electione facta de Comarb Comán per iuniores Elifenensis cori canonicos, electio de ipso facta per maiores licet pauciores reuerenter obtinuit; et quod dominus papa misit literas suas cum ipso ad tuamensem archiepiscopum, ut in episcopum consecretur, in nomine Domini Iesu Cristi consecratus est respondentibus Cristi fidelibus et ueritatem seruare cupientibus die consecrationis eius, Deo gratias.

Raghnaill .H. Maoilmhiadhaigh do mharbadh la Connachtuibh in hoc anno.

Muircertach, mac Cathail, mic Diarmada, mac Thaidhg h-I Mhaolruanaidh, do ghabháil righe na Cairrge taréis Cormaic mic Thomaltaigh, &ersir; a bheith bliadhuin &ersir; fiche co comlán a righe íarsin.

Kl. Enair for Luan, .ix. fuirre; ui. anno cicli solaris; xii.^anno cicli decennouenalis; iiii. anno indictionis; M.cc.^xl ui.

Mil mór do teacht a tír a Cúil Irra a Cairpri Droma cliabh, co tuc sochma mhor &ersir; soicheall isin tír uile.

Espuc Oilefinn, .i. Eoin .H. h-Ughróin, .i. mac comarba Mochúa, do h-éc a Ráith Aodha mic Bric isin mbliadain sin.

Druim lethain do loscad in hoc anno.

Maelsechlainn, mac Conchobair ruaidh, mic Muircertaigh Mhuimnigh h-I Conchobair, do marbad la ^Muirchertach .H. nDubhda isin bhliadain sin. Muircertach .H. Dubhda do ionnarba tar muir ar éis an mharbtha sin.

Ioan mac Iaghfri do tocht na ghiúsdís in Erinn, &ersir; Muiris Mac Gerailt do aithrighad.

Toirrdhelbach mac Aodha h-I Conchobair do élúdh a crannóig Lacha Leisi isin fhaghamhar, &ersir; a lucht coiméda do bhádhad dó, .i. Cormac mac Muireghaigh &ersir; dá .H. Ainmirech, &ersir; a dhula féin as iarsin.

Creach mhór do dhenam do Mhuiris Mac Gerailt ar thír Chonaill, &ersir; leth thire Conaill ^do
thabairt dó do Chormac mac Diarmada mic Ruaidhri, &ersir; braighdi h-I Domnaill do ghabhail dó ar an leith aile; &ersir; na braighde do fhágbháil dó a caislén Sligigh. H. Domnaill &ersir; maithi chénel Conaill maroen ris do thoighecht lá Samhna co Sligech, &ersir; bádhun an bhaile do loscad léo, &ersir; gan dul ar an caislen dóibh; &ersir; ro crochsad na bharda braighde h-I Domnaill na fhiadhnuse ar mullach in chaisléin, .i. O Mianain, oide h-I Domnaill, &ersir; a comalta.

Aodh mac Aodha h-I Conchobair do ghabáil &ersir; do argain.

Toirrdhealbach mac Aodha h-I Conchobair do ghabáil arís, ar comairce espuic Chluana, &ersir; a thabairt a laim ghall, &ersir; a chur a caislen Atha Luain.

Tomaltach .H. Conchobair do thogha do cum espocóide Olefinn.

Murchad .H. h-Anluain, ri Oirrter, do mharbad tré eráil Bríain Uí Neill.

Kl. Enair for mhairt, &ersir; fiched fuirre; septimo anno cicli solaris: xiii. ^anno cicli decennouenalis; quinto anno indictionis; M.cc.xl.uii.

Gradha espuic an Oilfinn do ghabháil do Tomaltach, mac Toirrdhelbaigh, mic Mhaoilseclainn Uí Conchobair, in Domnach ria Septuagheisima, a Tuaim dá ghualan.

Benedictus Mhág Oirechtaigh, airchinnech Achaidh Fabhair Umaill, do mharbad a bfheil na Croiche, an tress lá do tshamhrad, do mac Conchobair ruaidh mic Mhuirchertaigh Mhuimnigh, &ersir; do mac Maghnusa mic Mhuircertaigh Mhuimnigh h-I Conchobair, a bfhill &ersir; a meabhail.

Toirrdhelbach do élúdh a caislén Atha Luain.

Míligh mac Goisdelbh do ghabháil fhedha Conmaicne, &ersir; Cathal Mhag Rádhnuill do dhíchur asda dhó, &ersir; crannóc Chlaon lacha do ghabháil dó, &ersir; lucht a gabhála do fhágbháil dó innti dá mhuinnter féin. Cathal &ersir; Toirrdhelbach, dá mac Aodha h-I Conchobair, do coimerghe le Mág Raghnaill do dhíchur Mic Goisdelb a fidh Conmaicni, gur ghabhadar an crannóc &ersir; an loch, &ersir; gur sgaoilsed caislén Leice derge a satharn Domnaigh Chincíssi, co tainic Toirrdhelbach ar Oilén na Trinóide ar cend Chlarusa Mhég Mháilín in airchidechain, ar na fheimghedh do na Gallaib teacht as an caislén imach no co tiosdaois leis in airchidechain tar Sinainn anoir co Tuaim mná; &ersir; tancadar leis, &ersir; do díchuired Clainn Goisdelbh ar an tir amach.

Slúaiged mór lá Muiris Mac Gerailt, &ersir; lá Gallaib maille fris, co riachtadar co Sligech ar tús, &ersir; assídhe co h-Ess Ruaid mic Bhadhairn, isin Cedaoin iar bfheil Póil &ersir; Petair; &ersir; do chuaidh Cormac mac Diarmada mic Ruaidri h-I Chonchobair na thóir &ersir; na thinól annsidhe.

Ro thinoil .H. Domnaill Cenél Conaill &ersir; Cenél Eogain ar a chinn a mbeol Atha Senaigh, conár légsed Gall ina Gaoidheal tar áth anunn re h-edh seachtmhuine ón tráth gó aroile; conidh h-í comairle do ronsad iarsin Cormac .H. Conchobair do dhul marcsluag mór ar fud an mhoighe soir, &ersir; do innto ar fud an mhuighe suas ar bord an mhointigh; &ersir; do ghabh annsidhé lámh ris in abhainn soir co ranic Ath chúil uaine for Erne; &ersir; nir airighset Cenél Conaill én ní co bhfacadar chuca íad don leith da rabhadar fein don abhuinn. Ocus mar adchonncodar Goill Cenél Conaill &ersir; a naire imorro forsan marcshluag do bhí a leith a ndroma, ro lingset fein int áth, co rabhadar Cenél Conaill etorra díbhlínaibh.

Ro sraoinedh ar .H. nDomhnaill cona shlúaigh, &ersir; marbhthar ann Maoilsechlainn .H. Domnaill, rí Ceneóil Conaill, annsin, &ersir; an Gilla muinélach .H. Baoidhill, &ersir; Mac Somairle, ri Airir Gaoidel, &ersir; maithi cheneóil Conaill áirchena; &ersir; ro báidhit morán do shlúaig Mic Gerailt ag dul tar Finn budh thuaid, &ersir; do marbad móran dont shluaig cedna a Termann Dábheóoc a tóraighecht na gcreach, imá Uillíam Brit .i. sirriam Connacht, &ersir; ridire óg airmech fa brathair dhó. Cidh tra acht ro h-innred &ersir; ro haircedh in tír uile leó iarsin, &ersir; do fhagaibset ríghe Cheneóil Conaill ag Ruaidri .H. Chanannáin don chur sin.

Cocad mór do dhenum do Thoirrdhelbach mac Aodha h-I Conchobair, &ersir; do Dhonnchad, mac Anmchada, mic Donnchada Mic Gillaphádraic d'Osraigib, for ghallaib Connacht, gur thinóil Toirrdhelbach dhelbach mic righ Connacht chuige co riachtadar Fidh .H. nDiarmada &ersir; Muinter Fhathaidh, &ersir; ro marbhsat daoine imdha inntibh; &ersir; rancadar assidhé co caislén Bona Gaillmhe, &ersir; ro loiscset an baile &ersir; an caislén, &ersir; ro marbad &ersir; ro millid daoine imdha ann; &ersir; do marbad mac Elghéid, .i. senscál Connacht, la mac Anmchada h-I Ghillaphádraic dOsraigib; &ersir; ro lensat Goill íad, &ersir; tucsad tachur dóibh, &ersir; ro marbad drong do ghalloibh annsin, &ersir; do imghedar uatha dá naimdheóin; &ersir; do chuadar a Cera iarsin. Ro thinoil, dana, Siurtán de Exetar &ersir; Clann Adám &ersir; Goill Chera, &ersir; do innsoighedar Toirrdhelbach, &ersir; ro fhágaibh Toirrdhelbach an crích dhóibh o nach raibhe lín tegmhála friú.

Buirghéis Chinn tráchta do loscad do Tadhc mac Conchobair ruaid, &ersir; do Tadhc mac Tuathail mic Mhuircertaig Mhuimnigh.

Ni h-edh amháin, acht ni bfhuaradar Gaill Connacht re cian daimsir roimesin mac samhla an cocaid do ronsad na mic rig sin forra isin mbliadain sin, uair nir fhágaibhset tuath na tricha ced do crích Chonnacht dá raibh ag Galloibh gan chrechargain.

Finnghuala, ingen Ruaidhri h-I Chonchobair, do éc a Cunga Fhechín in hoc anno.

Ros Chomán &ersir; Ard charna do loscad do ghalloib in hoc anno.

Loinges mór do theacht dUa Dhubhda &ersir; dUa Bháighill do argain Chairpri, &ersir; lucht luingi dhíbh do bhádhad ag Innsi Tuathfrais fa Mhaghnus h-Ua mBaighill.

Conchobar .H. Muireghaigh, espuc .H. bFhiacrach Aighne, do ég a mBristoma.

Tadhc mac Conchobair ruaid do loscad Innsi móire Chlaon locha, &ersir; ochtar ar fhichit do Ghallaibh do loscad innti.

Kl. Enair fer Cedáoin, &ersir; prim fuirre; octauo anno cicli solaris; xiiii. cicli decennouenalis; ui. anno indictionis; M.cc.xluiii.

Diarmaid .H. Cuanna, sacart mor Oilefinn, do h-éc, &ersir; a adhlucad a Cill mhoir.

Mac h-I Sechnusaigh do mharbad la Galloib.

Oipecin Guér do marbad do Ghillamochoinne .H. Cathail in hoc anno.

Coimerghe do dhenum do macaib Maghnusa &ersir; do macaib Conchobair ruaidh, &ersir; impódh dhoibh ar Ghalloib, &ersir; caislén mic Enri do loscad dhóibh, &ersir; a chonsdápla do ghabhail, &ersir; creacha thuaiscert Umhaill do breith leo ar Innsibh Modh.

Ro thinóil, dana, Siurtán dExetar &ersir; Seon Buitilér &ersir; Roibín Laighleis, &ersir; daoine imdha maille friú, &ersir; tancodar co Baile thopair Padraic, &ersir; assidhe co h-Achad Fabhair, &ersir; ro airgset Umall uile thuaidh &ersir; tess ar na bhárach.

Tanic ^mac Enrí dana sluag mór leis a nUmhall, uair fá leis fein h-í, &ersir; ro bhói innti na comnaide. Do róine din mac Enrí síth re Domnall mac Maghnusa tar cend a thíre, &ersir; ro geall Domnall co tíbhredh socraide &ersir; arrtraighe docum a brathar.

Dala mac Conchobair, imorro, do bhadar ar Innsibh Modh, &ersir; do hinnissed doibh socraide do dhul o mac Enrí ar cénd arrtroighe dochom Domhnaill. Do chuadar som ar cinn ^an bhuidhne sin, &ersir; ro marbhadar O Uain mac na gaillsidhe, &ersir; Seon mac an ghall shacairt; &ersir; do marbad la Diarmaid mac Maghnuis ar an comasc sin Senóid Guér &ersir; cethrar día muintir maille fris. Acht chena fa h-é sin int áithes go nanáithes, óir ro marbad in cuingidh calma &ersir; in tairsigh irgaile, .i. Diarmaid mac Maghnusa, ar an lathair sin.

Tadhg mac Conchobair ruaidh do mharbad la Galloibh isin mbliadain sin. Ba mor tra egla &ersir; adhfhuath in mic sin ^{for Galloib} &ersir; Gaoidelaib bhitís ina aghaid, co bfuair a oiged fa dheoidh.

Sloiged la Muiris Figheróid a Tir Chonaill. Creacha móra &ersir; urtha do dhenum leis innti, &ersir; .H. Canannan do innarbad asin tír amach i nucht h-I Néill &ersir; Cheneóil Eogain, &ersir; righe Cheneóil Conaill d'fhágbáil ag Goffraigh mac Domnaill mhóir h-I Dhomnaill.

Sluaiged la Cenél Eogain &ersir; la .H. Canannán a Tir Conaill doridhis, &ersir; tucsat cath dá cheli annsin, &ersir; ro marbad .H. Canannán ann, &ersir; morán do daoinibh maithe maille fris, la Cenél Conaill, &ersir; la Goffraigh mac Domnaill h-I Dhomnaill; &ersir; do ghabh fein righe Thire Chonaill iarsin.

Sluaiged eli la Giúsdís na h-Erenn a Cenél Eogain do chum h-I Neill, &ersir; issi comairle do rónsad Cenél Eogain, o dho bhái nert Gall for Ghaoideluibh Erenn, braighde do thabhairt do Ghalloibh, &ersir; sith do dhenum friú tar cenn a tíre. Conmaicne Mara uile do argain do Galloibh. Goill do dhul ar sluaigedh dochum h-I Fhlaithbhertaigh, &ersir; maidhm do thabairt dó forra, &ersir; morán do marbad dhó díbh.

Muircertach .H. Dubhda .i. an t-aithchleirech, do marbad la mac Fédhlim I Chonchobair. Uilliam Burc do ég a Saxuibh, &ersir; a corp do tabairt i nErinn, &ersir; a adhlucad in Ath issiol.

Rí Franc do dhul co h-Iarusalém do chosnum na Críosdaighechta isin mbliadain sin.

Comarba Padraic do theacht in Erinn, .i. penetincier in papa.

Ióan Tirel do marbad don Gilla na naom .H. Fergail.

Fedhlim mac Cathail Croib Derg do thabairt Ratha na Románach do chanánchaib Chille móire, &ersir; cantarchaptha do sróll isin ló cedna, tre fhuráilem &ersir; tre impide Thaidhc h-I Mandacháin, an onóir Muire &ersir; Abhghusdín, a bfhiadhnuise mhórain do mhaithibh Connacht.

Amhláibh mac Cathail riabaigh h-I Ruairc do marbad do Chonchobar charrach mac Donnchada, per dolum.

Faghartach .H. Dobhailén, rí an Choruinn, quieuit.

Maighisdir Gillepert .H. Cerbhuill quieuit in Cristo.

Kl. Enair for Aoine, acus aile dhéc furre; nono anno cicli solaris; xu. anno decennouenalis cicli; uii. anno indictionis; M.cc.xl. nono.

Slúaiged mór la Giúsdís na h-Erenn a Laighnibh do innsoiged na mac righ no bhídís ag lót &ersir; ag lán mhilledh Gall; &ersir; ni tucsad na mic righ Laighnecha taobh fris in nGiúsdís don chur sin, &ersir; ó nach tucadar tucsom laimh tarsan tír, &ersir; do lomairged co leir lais h-í.

Cogad mór &ersir; uilc imdha do dhenum do Fhinghin Mhág Carrthaigh ar Ghalloibh Desmhuman in hoc anno.

Addám Minatúr do mharbhadh do Mac Gillamochoinne .H. Chathail, &ersir; mórán aile maille fris.

Piarus Puér, .i. mac Enri, &ersir; Dauid Triú &ersir; marcslúaig do ghillaigib óga maroen riú, do thoighecht roim Mic Fheoruis a Connachtuíbh, co caislén Slicigh; &ersir; adcuas do mac Fedhlim h-I Conchobair an ní sin; &ersir; ód chualaidh tuc airrcheisd forra; &ersir; do marbad annsin Piarrus Puér &ersir; Dauid Triú, &ersir; cóiger do ghillaigibh óga maráon rú; &ersir; rucadh na fir sin ina corpaib co hEss dara dia nadhlucadh.

Imthusa mic Fhedhlim, tánic remhe a Tír Fhiachrach iarsin, &ersir; ar fud criche Mic Fheoruis, &ersir; do lommairg h-í ó Mhuaidh co Traigh nEothoile soir; &ersir; ro len Geróidín Mac Feoruis iad, &ersir; ruc sé ar Dhonnchadh mac Maghnusa, &ersir; ro loitedh lais h-é &ersir; ro gabadh taréis a loit, &ersir; ruc leis co Dun Contreat h-é iar sin.

Ro len mac Fédhlim íad iar sin, &ersir; ro bhen mac Maghnusa dhíbh, &ersir; ro marbad Geróidin per dolum; &ersir; testa Donnchad mac Maghnusa don lot sin; &ersir; bá mor in esbadh do ghalloib &ersir; do ghaoidhelaib dibhlínbh.

Ro thinóil Mac Muiris iarsin, &ersir; tanic roime i Connachtaibh, &ersir; do ben do mac Fédhlim an mhéid ar a ruc aige dona crechaib sin.

Od chuala Fedlim mac Cathail Croib Derg Gaill do bheith tinoilti na chomf&ersir;, taréis na nolc mór sin do dhenum dá mac orra, issí comairle, do róine a imercecha do chur tar Sionuinn soir isin mBreifne, &ersir; a tuaiscert Erenn.

Ro thinoil din an Giuisdís Gaill Midhe &ersir; Laigen, &ersir; tánic slúaig mór reme tar Ath Luain, &ersir; assidhé a Síl Muireghaigh, &ersir; Mac Muiris don leith eli, &ersir; Gaill Mhuman &ersir; Chonnacht mároen fris; &ersir; tancotar in dá tshluag sin co h-Oilfinn iar milled Shíl Muiredhaigh rompu conuige sin; &ersir; tucsat Toirrdhelbach mac Oedha mic Cathail Croibh Derg chuca, &ersir; do righsat an inad Fedhlim mic Cathail Croibh Derg h-é; &ersir; ro airgset crich Bréifne iar sin, &ersir; do-rónsat uilc imdha innti in gach aird, &ersir; tucsat a creacha leo íarsin, &ersir; ro bhádar fiche oidhche imlán a Siol Muireghaigh ag á milled, &ersir; ro airgset Loch Cé cona oilénaibh, &ersir; in Chairrig cona h-imlibh.

Do chúaid, dana, in Giúsdís isin Midhe iarsin, &ersir; do chúaid Mac Muiris co Sligech, &ersir; ro fhágaibhsiot Toirrdhelbach mac Aodha ag coimét shíl Muireghaigh.

Sloiged eli la macaibh righ Connacht co h-Ath na righ, dá loscad &ersir; da lomargain, fo fheil Muire &ersir; iommedhóin fóghmhair.

Sluagh mór eli fa Thoirrdhelbach mac Oedha, &ersir; fa Aodh óg mac Aodha, &ersir; do bhí sirriam Connacht ar a cinn isin mbaile, &ersir; Goill imdha faris, &ersir; ro iarrsat na Goill cairde an lái sin a nonóir Muire isa h-uaisle boi fair, &ersir; ni tucsat na mic righ an cairde sin uathaib a nonoir Muire ná na Croiche naim; acht chena ro innsoighset in baile co dássachtach do nemthoil Toirrdhelbaigh.

Od chonnairc Siurtán &ersir; na Goill sin, tancadar as an mbaile amach acoinne na mac righ sin, &ersir; do rone Muire mírbaile follusa annsin; óir ód conncodar na mic righ cona muintir an marcsluag adhuathmhar éidighthi chuca as an mbaile amach, ro ghabh gráin &ersir; egla adhbail iad agá bfhaicsin, &ersir; ro mheabad dhíbh, &ersir; ro marbad Aodh mac Aodha h-I Chonchobair annsin, &ersir; Diarmaid ruad mac Cormaic h-I Mhóilseclainn, &ersir; dá mac h-I Cheallaig, &ersir; Brian in doire mac Maghnassa, &ersir; Carrach int shibhail mac Neill h-I Conchobair, &ersir; Baothghalach Mac Aodhagáin, &ersir; mac Diarmada bachlaigh h-I Conchobair, .i. Mathghamain mac mic Taidhc, &ersir; dá mac Lochlainn h-I Conchobair, &ersir; Domnall Mac Cormaic Mic Diarmada, &ersir; an Finnanach Mac Branáin, &ersir; Cumhuman Mac Casurlaigh, &ersir; daoine imdha eli maille friu.

Donnchad, mac Anmchada, mic Donnchada h-I Ghillaphadraic, .i. ant aon chend fedhna dob ferr enech &ersir; engnum tánic dOssraigib ó Cholmáin mac Bicne chaoich &ersir; o Scanlán mac Cinnfhaolad anuas, ^{do marbhadh} do Galloib isin mbliadain sin; &ersir; do ba cumaoin do ghalloibh sin dáigh is mór ro marbh, &ersir; ro creach, &ersir; ro loisc dhíbh riam conuice sin; uair issé Donnchad an tress, Gaoidel do erigh a naghaid ghall iar ngabáil Erenn dóibh, .i. Conchobar h-Ua Maoilseclain, &ersir; Conchobar na gcaislén Mag Cochlán, &ersir; mac Anmchada; uair téighedh mac Anmchada fein do brath na mbailti margad a richt dhuine bhoicht, nó tshaoir, no thornóra, no ealádhna eigin uile, ut dicitur:— Bídh na tshoer bídh na thornóir Bídh mo laogh na leabhróir Bídh sé ag reic fhiona is craicend, Mur abfhaicend in sermóin, rt.

Tadhg .H. Mannacháin, rí .H. mBriuin na Sinna, do éc in octabho idus Iunii, &ersir; a adhlucad a Cill mhóir na Sinna iarsin.

Conn .H. Flannacan, prióir Cille móire na Sinna, do ég in .uii. Kl. Maii.

Maolmuire .H. Lachtnáin, maighistir a canóin, &ersir; falmuire srotha Eórthanáin, &ersir; airdespuc Tuama dhá ghualann &ersir; Connacht uile, dhéc isin ngeimredh, &ersir; gairid beg ria Nodlaic.

Ainidrías Mac Gilleghéir, comarba Feichín, mortuus est.

Maolciaráin .H. Lénacháin, uasal shacart mór Thuama mná, fer cleirech &ersir; aosa gráidh do congmáil ina thigh féin, &ersir; fer tighe aoidhed coitchinn do chliaraibh ocus do comaighthibh, do ég ar sliged ag dul co hArd Charna, do ésdecht, shenmora, isin Aoíne ria Lughnassad; ocus a adhlucad co huassal onorach an Oilén na Trinóide for Loch Cé.

Mor ingen Donnchadha h-I Dubhda, ben in ghilla mhuinélaigh h-I Bhaoighill, mortua est. Dún mór do loscad dona macaibh righ in hoc anno. Da bhlíadhain dhéc ocus seacht ced blíadan o dho chuaid Colum Chille co h-I gus an mblíadain si.

Kl. Enair for Shathorn, ocus tress fichid fuirre; x. anno cicli solaris; xvi. anno decennouenalis cicli; uiii. anno indictionis.

M.cc.l. Fedhlim .h. Conchobair do theacht as in tuaiscert, ocus socraide mhór leis a Cenél Eogain, d'innsoiged na Breiffne, ocus asidhé is na Tuathaib, ocus Conchobar mac Tigernáin maróen ris, ocus asidhé a Thír Mhaine, gur dhíchuirsed Toirrdhelbach a Connachtaibh amach, condeachaid in ucht Ghall arís, gur thinóil Fedhlim imeircech Connacht leis tar Slíbh Seghsa sís, gur chuirset Goill teachta 'na dheghaid, condernadar [sidh] fris, ocus aisech a righe féin dó doridhis. Braighde Connacht do dhallad in Ath Luain do Ghall[oibh], ocus do Thoirrdhelbach mac Aodha. Creach mhór do dhenum do Fhedhlim ar Chathal .H. Conchobair, ocus a chur ar innarba a Connachtuibh amach dhó.

Espuc Imlich Ibhair do héc in hoc anno.

Tomás .h. Meallaigh, espuc Enaigh Dhúin, quieuit in Cristo.

Cairbre hUa Maoilsechlainn do mharbad a fill a Dauid Róidsi.

Toirrdhelbach mac Muircertaig Muimnig h-I Conchobair, prióir reglesa Petair &ersir; Póil, do ég.

Diarmaid .H. h-Eghra, ri Lúighne, do ég a prisún ag Mac Gerailt.

Sloiged mór la Muiris Mac Gerailt, &ersir; la Cathal Ua Raighilligh, &ersir; lá Cúconnacht .H. Raighilligh, &ersir; maithi .H. mBriuin uile maille riú, a Cenél Eogain, co rabhadar tri h-oidhche a Tolaigh óg, &ersir; fuaradar morán dulc, &ersir; nír ghabhsat géill ina edire ar .H. Neill don chur sin.

Iar na bfhilledh tar a nais a Cenél Conaill, h-Ua Canannán, rí Cheneóil Conaill, do ghabáil do Muiris Mac Gerailt, ar comairce in espuic h-I Cerbhalláin, &ersir; a mharbad doibh iarsin, &ersir; sé ag triall dula ass ar éigin uatha.

Canánaigh fhinna in uird Premonstra, gairid ria Nodluic, do bhreith do Chlárus Mhág Mhoilín leis ó Ailén na Trinóide ar Loch Cé co h-Ailén na Trinóide ar Loch Uachtair isin mBreifni, &ersir; ro ordaig ann canánaigh in uird tre chedugad Cathail i Raighillig tuc amach h-i in puram et perpetuam elemosinam in honore Sanctae Trinitatis; et idcirco Clarus hoc fecit in Domino quia Premonstratenses gaudeant consimili priuilegio cum monacis ita quod ad ullam aliam religionem postea transire possent.

Conghalach Mac Idhneoil, espuc na Bréifne, quieuit in Cristo.

Flórint Mac Floinn do thoghadh dochum espocoide Tuama dá ghualann, &ersir; a grádha do thabairt fair lá Nodlac a Tuaim, &ersir; ro bo dingmhála cuige h-é ar mhéd a egna, &ersir; a eoluis an dliged.

Kl. Enáir for Domnach, &ersir; cethri uathad fuirre; xi. anno cicli solaris; xuii. anno decennouenalis cicli; ix. anno indictionis. M.cc.l.primo.

Clárus Mhág Mhaoilin, aircidiaconus Oilefinensis, uir prouidus et discretus, qui carnem suam ieiuniis et orationibus macerabat, qui pauperes et orfannos defendebat, qui patientiam et coronam obseruabat, qui persecutionem a multis propter iustitiam patiebatur, uenerabilis fundator monasteriorum Sancte Trinitatis per totam Hiberniam, et specialiter fundator monasterii Sancte Trinitatis apud Loch Cé, ubi locum sibi sepulture elegit, ibidem in Cristo quieuit sapato Dominice Pentecostes, cuius anime propitietur Deus Omnipotens in celo cui ipse seruiuit in seculo, in cuius honore ecclesiam de Rinn duin et monasterium sancte Trinitatis apud Loch Uachtair, ecclesiam sancte Trinitatis ^apud Ath mhoighe, ecclesiam sancte Trinitatis apud Cill Rais edificauit.

Gillamochoinne, mac Gillamochoinne .H. Chathail, do mharbad la Conchobar mac Aodha mic Cathail croibderg.

Tadhg, mac Tuathail, mic Muircertaig Muimnig h-I Conchobair, do marbad do Galloib isin mbliadain sin.

Gilla Crist .H. Lachtnán, ab na Trinóide a Tuaim, do bhádhad ar muir Erenn.

Conchobar mac Cormaic mic Thomaltaigh, sói enigh &ersir; engnuma a aimseri, in Cristo quieuit.

Geralt sucach mortuus est.

Flaithbertach .H. Cerbaill, toissech Callraighe, do mharbad la h-Art mac Airt h-I Ruairc.

Muiredhach .H. Taidhg mortuus est.

Toirnech &ersir; tentecha do teacht a samhrad na bliadna si, gur marbad daoine &ersir; indile imdha in Erinn.

Cith mór do ferthain lá fheli Poil &ersir; Petair, gur imthigh ethar mortimcheal in bhaile uile a Cill mhóir na Sinna, &ersir; co melfedh muilionn ar an sruth do bhí on sduaidh co h-Ath na faithche, fri re na h-espartan do radha, a tempal Fidhnacha isin ló cedna.

Tuimmilin Cairdín do dhalladh &ersir; a thenga do bhein ass.

Sic mór isin ced ghemreth gur théachtsat na locha, &ersir; na móinte, &ersir; na h-uiscedha uile.

Senadh mór do dhenum do chleirchibh Erenn a Tuaim.

Ardghal .H. Laithbertaigh, righdhamhna Oiligh, coinnel ghaiscid &ersir; enigh tuaiscert Erenn, mortuus est.

Gilla Crist .H. Breisslen, tóisech Fánad, &ersir; brathair dho, dó mharbadh la Ceallach mbalbh .H. mBaíghill.

Donnchadh mac Cathmhaoil, tóisech Cheneóil bFeradaigh, do mharbad dOirghiallaib.

Kl. Enáir for Luan, &ersir; cuiced dhec fuirre; xii. anno cicli solaris; xuiii. anno decennouenalis cicli; x. anno indictioinis. M.cc.l.ii.

Monadh nua dordugad do righ Saxan do dhenum an Erinn, &ersir; trécedh an airgid do bhí roime air sin.

Gaoth mhór do thocht in octaidh na h-epifania, gur trascair tighe &ersir; templa imdha in Erinn uile.

Caislén Caoil uisci do dhenum la Mac Muiris.

Caislen Mhuige Cobha do denum leis bheos.

Moelmaodhoc .H. Beolláin, comarba Coluim Cille a nDruimh clíab, .i. an fer ba mó rath &ersir; conách &ersir; cádhus, &ersir; ba mó almsa &ersir; enech, &ersir; onoir na aimser fein in Erinn, do h-éc iar mbuaidh náirmhe &ersir; naitrighe.

Cúconnacht mac Consnama, tóisech Mhuinteri Cinaith, mortuus est.

Gilla Issa .H. Cerbhaill, tóisech Callraighe Droma cliabh,mortuus est.

Maghnus Mac Gilladhuibh, toissech Tellaig Ghairbheth, quieuit.

Tesbach mór &ersir; tirmach i samrad na bliadna sin, co teighdís tar Sinuinn gen fhliuchad a cos, &ersir; an

cruithnecht ag á buain fiche oidhche ria lughnassad, &ersir; ant arbar uile ag á bhuain in tan sin; &ersir; na croinn ag a loscad ag an ngréin.

Sloiged mór la Galloib Erenn i nUlltoib, dá tarla imresain fhoslongpuirt idir in rúta Midhech &ersir; in rutta Muimnech, gur marbad sochaide don rútai Muimnech annsin a nDún Dealgan.

Murchad .H. Fallamain, ard chonsdápla do Connachtaibh, do marbad do Feruibh Breiffni, per dolum, a bFhidhnacha Mhoighe Réin.

Orlaith, inghen Taichlig Mic Diarmada, mortua est.

Conchobar Mac Cathmhaoil, ri thoísech Cheneóil bFeradaig &ersir; thuath nimdha eli, &ersir; fer síthe Conallach &ersir; Eoganach &ersir; Oirgíalla, do mharbad la rútaib Bríain h-I Neill, &ersir; sé ag cosnum comairce fríu, &ersir; é féin ar slanacus h-I Ghairmleghaigh &ersir; h-I Chatháin.

Conchobar .H. Dochartaigh, rí thaissech Arda Midhair, &ersir; tress rí thaissech na h-Erenn, tuir einigh &ersir; enguma in tuaiscert, dfagail bháis an bhliadhain sin.

Kl. Enáir for Cedaoin, &ersir; seisedh fiched fuirre; xiii. anno cicli solaris; xix. anno decennouenalis ^cicli; xi. anno indictionis. M.cc.l.tertio.

Sloiged mór la Galloibh Erenn fá Mac Muiris, i Cénel Eogain, dinnsoiged i Neill, &ersir; ní ro ghabhsat geíll iná edire don dula sin a Cénel Eogain, &ersir; tucadh ár díairmhe forra.

Dáuid mac Ceallaig .H. Ghillaphadraic, airdespuc C^{luana mic Nois, quieuit.}

Eogan .H. h-Edhin, rí .H. bFhiacrach, mortuus est.

Gilla Ceallaigh .H. R/'uaidhin, espuc h-Ui bFhiacrach, mortuus est.

Macraith, mac Gillachálma .H. Chónnachtaigh, do marbad la mac Ua Galonn.

Inghen in iarla Ulltaigh, .i. ben Mhílid Mic Goisdelbh, do ég, et sepulta est a manistir na Buille.

Manistir do dhenum, &ersir; relic do choisergad, dona braithribh preiciúr a Sligech.

Manistir oile do thósainnodh dona braithribh ag ath lethan a luighni. Cogad mós do dhennm do Bríain .H. Neill, do righ Cheneóil Eogain, ar Ghallaib, &ersir; caisléna imdha do scaoiled dhó, &ersir; sráid bhailedha do loscad, &ersir; Machaire Ulad uile do fholmhugad dhó.

Espucoide Chille h-Alaidh do ghabháil do Shean .H. Láidigh, .i. brathair preciúr, &ersir; a gradha espuic do thabairt a Tuaim, dhá ghualann an dara Domnach don ghemchorghus.

Espucodi Chluana mic Nois do ghabháil do Thomas .H. Chuinn, .i. brathair minúr,&ersir; a grádha do thabairt a cúirt in Phápa.

Sluaiged do dhenum do Domnall .H. Raighilligh, &ersir; don chaoch .H. Raighilligh, &ersir; do Chathal .H. Conchobair, &ersir; do Ghilla na naom .H. Ferghuil, a Muintir Eoluis dinnsoiged Chathail Mhég Raghnuill, gur airgsed in tir uile; &ersir; do bhadar dá oidhche a Tolaig Alainn a bfhoslongport, &ersir; an tress oidhche ag Enach dhuibh, &ersir; do dheligh Gilla na naom .H. Ferguil friu annsin, &ersir; do chuadar Muin- ter Raighilligh &ersir; Cathal .H. Conchobair co Cluain Conmaicne, &ersir; do bhadar aghaid a longport innti. Od chuala, imorro, Aodh mac Fedhlim anní sin, do róine tinol co tinnesnach, &ersir; ro len sé Muinter Raighilligh &ersir; Cathal Ua Conchobair go Cluain Conmaicne, &ersir; tuc breasmhaidhm forra, gur marbad ann Donnchad, mac Gilla Isa mic Donnchada I Raighilligh, &ersir; Mac Gilla Thaodóc, &ersir; .H. Bibhsaigh, et alii multi.

Bliadain is ferr tanic riam in bhliadain sin etir mes &ersir; torad talman &ersir; eallaigh, &ersir; fidhbaide, &ersir; luibe.

Ailín .H. Súillebhán, espuc Lessa móir, quieuit.

Cuirt do dhenum do Tomaltach .H. Conchobair, espuc Olefinn, a Cill tSheisin in hoc anno.

Kl. Enáir for dhardaoin, &ersir; seachtmad h-uathad fuirre; xiiii. annus cicli solaris; primus annus decennouenalis cicli; xii. annus indictionis; M.cc.l.quarto.

Piarrus Pramister, tigerna Conmaicni Dhúna móir, mortuus est.

Murchad .H. Maoilsechlainn do mharbad do Domnall mac ant Shinnaigh h-I Chatharnaigh isin bliadain sin.

Iusdís na hErenn do dhul a Saxanaibh.

Manistir in mBrathar preiciur ag Ath Lethan a Luighne do loscad uile.

Piarrus Ristubhard, tigerna tShíl Maolrúain, &ersir; barún uasal, do marbad la Murchad .H. Maoilsechlainn ar Loch Ribh.

Sitriuc Mhág Shenlaich do ghabháil do Fhédhlim mac Cathail Croib Derg, &ersir; an sen shuilech Mhág Shenlaoich do dhallad dho ar los aimhlessa, .i. aradh ris gur fheallsat fair.

Rí Saxain do dhul isin Sbáin ar sluaiged in hoc anno.

Maolbríghde mac in espuic .H. Maoilfhághmhair mortuus est.

Maolfinnén .H. Beolláin, comarba Droma clíab, mortuus est.

Donnchadh, mac Donnchadha mic Thomaltaigh, &ersir; Amhláibh .H. Bibhsaigh do mharbad a Cluain Conmaicne la Connachtuibh.

Maghnus .H. Gadra do mharbad tre anfhochain do muinter mic Fedhlim h-I Chonchobair.

Ri Franc do thoighecht tar ais ó nIarusolem isin Frainc, iar ndenam sidha tri mbliadan idir na Crisdaigib &ersir; na Sairisdínibh.

Bliadain ro mhaith in bliadain sin, co nimad dairmhessa &ersir; co nimad lachta, &ersir; gach maithesai airchena.

Ar mór do thabairt ar macaibh Mic Carrgamna, &ersir; ar Mhuinter ter Maoilshinna, do Muinter Ghillcan &ersir; do Ghalloibh.

Kl. Enair for Aine, &ersir; ochtmad dhéc fuirre; xu. annus cicli solaris; secundus annus decennouenalis cicli; xiii. annus indictionis; M.cc.l.quinto.

Innocentius papa quieuit in Cristo.

Tomas mac Diarmada, airchidiaconus Olefinn, in Cristo quieuit.

Aodh mac Fédhlim h-I Chonchobair do dhul a Tír Eogain, &ersir; síth do dhenum dhó etir a athair fein &ersir; tuaiscert Erenn, &ersir; araibhe dho Chonnachtaibh ar eisíth a tuaiscert Erenn ó n^a athair do thabairt leis do atuaidh, cona nimirghibh, tre lár a derg namad, .i. mec Ruaidri I Chonchobair &ersir; Gaill, &ersir; ni lamhdhaois in naimde sin acht faircsin int shluaig &ersir; na nimircid laimh riú.

Airdespucoide Chaissil Mhuman do ghabháil do Mac Cerbhaill.

Teachta Fedhlim h-I Conchobair do dhul dochum ri Sacsan.

Mathghamain .H. Mannachán do mharbadh ag Buimlinn.

Air^despuc Tuama, .i. Floirens Mhág Floinn, do dhul tairis soir dagallam righ Saxan.

Muiris Mac Gerailt do dul tairis a cend righ Sacsan.

Diarmaid .H. Chuinn &ersir; Amhláib a mac do mharbad, &ersir; maithi Mhuinteri Gillcan maille friú do mharbad ag Faradhan Mhuighe Tregha, do Ghilla na naom .H. Fergail, per dolum; &ersir; a nargain dó iarsin.

Airdespuc Tuama do teacht in Erinn on rí, &ersir; gach ní dar íar dfaghail dó.

Teachta Fédhlim do theacht in Erind on rí mur an cedna.

Oirchidechain Enaigh dhúin, .i. .H. Láidigh, quieuit in Cristo.

Creach mhór do dhenam do Ghalloib ar .H. bFhloinn.

Conne mhór etir .H. Conchobair &ersir; Mac Uilliam Búrc ag tochar Mhónadh Coinneadha, &ersir; sith do dhénum dhóibh annsin, &ersir; gach dáil imá raibhe .H. Conchobair do legad leis.

Iuliana, inghen chomarba Chaillín, &ersir; Gilla na noem, mac in chomarba, mortui sunt.

Brían .H. Neill &ersir; tuaiscert Erenn do thoighecht slóiged mór ar Chathal .H. Raighilligh, &ersir; docum Chonconnacht h-I Raighilligh, &ersir; do impáisiot gan nert gan ghialla do ridis.

Raghnailt, inghen h-I Fhergail, do éc i ndabaigh fhotraicthi in hoc anno.

Kl. Enair for Satharn, &ersir; .ix. fiched fuirre; xui. anno cicli solaris; tertius annus decennouenalis cicli; xiiii.anno indictionis; M.cc.l.sexto.

Flann Mac Floinn, airdespuc Tuama, do h-éc a mBriostoma.

Ardespuc Bhaile Atha Clíath do h-éc in bhliadain cedna.

Ruaidri .H. Gádra, righ Slebhe Lugha, do mharbadh dá chairdes Crist fein, .i. Dauid mac Ricaird Cuisín, a fhill &ersir; a mebhuil, &ersir; a chaislen do brissed in tan sin dó.

Sloiged adhbhal mhór do denum la Uáter mac Ricaird mic Uilliam Búrc, docum Fedhlim mic Cathail Croib Derg, &ersir; docom a mic, .i. Aodh mac Fédhlim, &ersir; co mic Tigernáin i Ruairc; &ersir; is imchian roime sin ro tinóladh a comlínmhar int slúaig sin an Erinn, oir isedh ro h-airmedh annsin .i. fiche míle ar áiremh aoinfhir; &ersir; tangadar na sluag lánmhóra sin go Magh nEó na Sasanach, &ersir; assidhe go Balla, &ersir; assidhe ar fud Luighne, &ersir; ro airgsed Luighne ar gach leith ina timchell; &ersir; tancodar co h-Achad Conaire, &ersir; do chuirset teachta assin uathaib dinnsoiged Mhuinnteri Raighilligh, &ersir; adubhradar riú tocht na coinne go crois Doire chaoin for cinn airtherach Braitshlebhe a Tír Thuathail; &ersir; tangadar Muinter Raigilligh co Clachan mucadha for Sleibh an iarain, &ersir; ro impadar Muinter Raigilligh annsin gan choinne d'fhagail ó Ghalloib; &ersir; tancotar assin co Soilten ngasán; gurab isin lo cedna sin. .i. dia h-Aoine do shunnradh, &ersir; lá fhéle crois tar gach lá, ro thinóil Concobar mac Tigernáin i Ruairc fir Bhreifne &ersir; Conmaicne, &ersir; an mheid ro fhéd maille friú, fa Aodh hUa Conchobair &ersir; maithi Connacht &ersir; tshíl Muireghaigh áirchena; &ersir; issiad ba ferr ar an slóiged sin, .i. Conchobar mac Tigernáin i Ruairc, .i. ri .H. mBriúin &ersir; Conmaicni, &ersir; Cathal .H. Flaithbertaigh, &ersir; Murchad finn .H. Fergail, &ersir; Ruadh in fhedha .H. Floinn, &ersir; Flann Mhág Oirechtaigh, &ersir; Donn óg Mhág Oirechtaigh, &ersir; cuid mhór do tshíl Ceallaig; &ersir; tri mic Mic Diarmada, &ersir; Diarmaid .H. Flannagáin, &ersir; Cathail mac Duarcáin I Eghra, &ersir; dá mac Tigernáin I Conchobair, &ersir; Gilla na naom h-Ua Taidhg. Rob imdha trá dhógbaid Chonnacht ann ósin amach. Ocus is ann ruc tosach int shlúaig sin for Mhuinter Raighilligh ag Soilten ngasán, &ersir; ro lensat iad co h-Alt tighe Mhég Cuirrín. Is annsin ro impadar glasláith Mhuintire Raighilligh frisin slúaig cechtarrdha sin, &ersir; tucsat tri madhmanna forra. Is annsin rucsad in sluag mór forra iar marbadh choda día muinter, im Dhiarmaid .H. bFhlannagain, &ersir; im Mac Maonaigh, &ersir; imm Choicle .H. Choicle, &ersir; im shochaide aile, &ersir; tancadar uile na sluag chechtarrdha sin go h-Alt na h-élti, &ersir; go Doirín cranncha idir Ath na beithighe &ersir; Bél in bhealaig, &ersir; Coill essa, &ersir; Coill airrter for Sleibh in iaruinn; &ersir; is annsin ro impádar Muinter Raighilligh go dúr &ersir; go dichra, dassáchtach, dicheillid, dosmachtaighthi, anaghaid mic Fheidhlim &ersir; inam bói do Chonnachtuibh maille fris, do dhíghuil a négcórach &ersir; a nanbfhorrain forra; &ersir; ro ghreis cách dhíbh a muinter a cend a celi, .i. cath .H. mBriúin &ersir; Connachtaigh. Is annsin ro erghedair Connachtuigh don leith araill don chath, &ersir; rob iadsin an drong dhánata, dhaghthapaid, dhíscir, dhenmnedach; &ersir; ro chóirghedar ina laom loindrech, lasamail, lamthapaid iad, &ersir; ina cipthi chomhdhluth, chobhsaigh, chenguilti, fan óigri nurrúnta narm laidir, .i. fa Aodh mac Fedhlim mic Cathail Croib Derg. Acht chena bá fergbruth flatha, &ersir; ba cobhsaighecht churadh, &ersir; ba laochdacht leoman la mac an airdrígh isin lá sin; &ersir; ro feradh cath crodha coscorach curata do dhíbh leithibh etorra isin úair sin; ro marbhait &ersir; ro gonait sochaide anunn &ersir; anall cechtar do dhíbh leithibh. Acht chena ro fágbad ann Concobar mac Tigernáin, ri Breifne, &ersir; Murchad finn .H. Fergail, &ersir; Aodh .H. Fergail, &ersir; Maolruanaidh Mac Donnchada, &ersir; daoine imdha eli do lot ar an láthair sin, &ersir; drem díbh do dhul dhéc dá ngonaibh ina tighibh, má Murchad fhinn .H. Ferghail, &ersir; fá Fhlann Mhág Oirechtaigh, ro marbadh a frithghuin in chatha sin, &ersir; sochaide eli maille fris. Acht chena, isedh aderid lucht eoluis an mhor chatha sin, conár fhédsat lathgaile na gassraighe sin, iná milidh in mhór madhma, fechain in aghaid in ard fhlatha, uair do bhádar da rí choinnil ro mhóra ruisclethna ar lassad &ersir; ar luamain ina chinn; &ersir; ba h-adhfhuath la cách comrádh fris in tan sin, uair do bhai uidhe iomagallmha rias na sluagaibh ag dul a gcend chatha .H. mBriuin, &ersir; ro léic a fhochann airdrigh &ersir; a ghréch curad óss aird a medhón an mhór chatha, &ersir; nir an don reim &ersir; don ruathar sin gur mheabad do cat .H. mBriuin. Cidh tra acht ro marbad ar an lathair sin Cathal .H. Raighilligh, ri Mhuintire Maoilmhórdha &ersir; chatha Aodha Finn, &ersir; a dhá mac maille fris, .i. Domnall ruadh &ersir; Niall, &ersir; a derbrathair, .i. Cuconnacht, &ersir; tri mic Cathail duibh h-I Raigilligh, .i. Goffraigh, &ersir; Fergal, &ersir; Domnall; &ersir; Annadh mac Domnaill I Raigilligh do marbad lá Conchobar mac Tigernain, &ersir; an caoc .H. Raigilligh, .i. Niall, &ersir; Tigernán Mag Bhrádaigh, &ersir; Gilla Michil Mac Taichligh, &ersir; Donnchadh .H. Bibhsaigh, &ersir; Maghnus mac Gilladhuibh, &ersir; tuilledh ar tri fichtibh do mhaithib a muinntire maroen riú; &ersir; ro marbad sé fir dhég dIbh Raigilligh ann bheos. Cath Mhoighe Slecht ar brú Atha derg, ag Allt na hellti, ós Bhealaigh na beithighe, ainm in catha sin.

Mor sluaigedh eli la Fedhlim .H. Conchobair &ersir; la a mac, .i. Aodh na nGall, &ersir; Connachta maille friú, &ersir; Conn mac Tigernain &ersir; fir Breifne maroen fris, taréis in chatha sin; &ersir; rangadar imorro an dá shlúag sin co Loch an tréin, &ersir; tiaghuid fo cheallaib na Bréifne acht Fidhnacha namá, &ersir; do chlóiset tar a nais día tighibh go mbraighdibh fer mBreiffne leó, .i. Méic Fhiachrach &ersir; Meic Thigernain, &ersir; Méig Shamradáin, &ersir; meic Airt I Ruairc; &ersir; tucadh na braighde sin a laim i Ruairc, .i. clann na taoisech h-í sin; &ersir; tuc Mág Shamhradhain &ersir; mac Airt h-I Rúairc a mbraighde féin dOedh na nGall. Téid uathad marcslúaig, &ersir; begán coisigib &ersir; sersenach do Mhuinter I Ruairc do chuartugad feruinn Mhuintire Mailmhórdha, oir do h-innisedh dO Ruairc daine broghda Mhuinteri Raighilligh do timrugad a bfhuaradar do shocraide shersénach Ghall &ersir; Ghaoidel an aoin ionadh; &ersir; a teacht do chuartochad Muinteri Mhaolmhórdha, &ersir; dochum Mheic Fhiacrach ar creich. Dála Muinnteri Raigilligh, imorro, do rala da chéli iad &ersir; muinter h-I Ruairc a bFarrnacht, &ersir; ód conncodar aighthi a cheli do mheabad do Muinter Raigilligh &ersir; siad tri cóirighthi commóra. Ni h-edh amháin, acht ro marbadh se fir dhéc ar fhichid dibh ar an láthair sin, &ersir; ochtar díbh sidhéin ar araibh slonnadh Muintire Raigilligh, fo Amhláib .H. Raighilligh, &ersir; fo Aodh mac Cathail h-I Raigilligh, &ersir; tancodar muinter h-I Ruairc dia tighibh co subach somenmnach, gan brón gan breisium. Conchobar mac Tigernáin h-I Ruairc, ri Breifne, &ersir; Gilla na noem Mhag Shamradháin, &ersir; Macraith mac Tigernáin Mic Conbuidhe, &ersir; Mac ina h-oidhche Mhág Dhorchaidh, &ersir; Cathal Mhág Rághnaill, &ersir; mic sigh &ersir; tuissech .H. mBriuin cona socraide, do teacht go Fídhnacha a coinne Domnaill h-I Raigilligh, &ersir; ro lensat é ass an gcoinne sin, &ersir; ro mharbhsat a mac gradhach, .i. Annadh .H. Raighilligh, &ersir; Gilla Isa mac an Crottaigh, &ersir; sochaide maille friú; &ersir; tucsat chreich mhóir o Cruachan O Cúbhrán ar ná bhárach .i. la fhéli Brenainn, &ersir; ro airgset an tir rompu alle go Fidhnacha Moighe Réin. Acht chena fa bainne ría bfrais do Muinter Raighilligh an lá sin, oir ro fáss annsidhé tosach imnidh &ersir; uilc mhóir orra osin amach, oir ro chuirsiot teachta dinnsoiged Gall in tan sin, .i. dochum Mic Uilliam Búrc &ersir; Mic Goisdelb, do mhilled Connacht &ersir; na Bréifne. Dála Ghall, imorro, ro tinoilset slúag ro mhór, &ersir; tancadar co Céis Chorainn, &ersir; ro ghabhsat longport ann, &ersir; ro bhadar forgla sechtmhuine annsin, &ersir; ro aircsiot cealla an Chorainn uile. Dala Muintire Raighilligh, tancodar rempa co Loch Aillinne go port na h-innsi darab ainm an Fhuarchossach ar Loch Aillinne; &ersir; ni thangadar Gaill isin ionadh choinne sin ar egla Aodha h-I Conchobair, do bhí an tansin a Cill tShéisin an Uachtar thíre, ag ésdecht ris na sluagaibh sin anoir &ersir; aniar, &ersir; ag á fhechain cia dhíbh ara tibhredh ammus. Dála Aedh h-I Conchobair, ód chuala Muinter Raighilligh do theacht annsin, issí comairle do róine sé féin, &ersir; .H. Ruairc maille fris intan sin, .i. a neich &ersir; a néidigh d'fhágbháil a Cill tShéisin, &ersir; dul dóibh pfein dia cois tar Sínuinn soir, do thabairt ammuis ar Muinter Raighilligh; &ersir; do chuadar is na h-enghaib, &ersir; ro leigsiot rutada &ersir; sersénaigh rempu do bhreith ar Muinter Raghilligh, ut supradiximus. Ro impádas Gaill día tighibh iarsin, &ersir; ro baoi int espuc .H. Maicín ag bádhad a conneall im nóna comdhorcha fér re fidhbad. Aghaid fheile Crois, immorro, ro madhmaighed ^Muinter Raigillig, &ersir; is annsan ionadh a tucadh an tachor sin do bhái Aodh .H. Conchobair an oidhche sin, &ersir; ro díchendadh Muinnter Raigilligh ar na bhárach lais isin ionadh sin, &ersir; tuc a cinna docum Fedhlim co Dún Aille iar mBádhna.

Iusdís do thoighecht an Erinn ó ri Saxan do-certugad ferainn na bErenn edir bharúnaibh &ersir; rideribh na hErenn. Conne do dhenum don Ghiúsdís &ersir; dAodh .H. Conchobair ag Rinn dúin, &ersir; síth do dhénum re cheli, &ersir; gan laghdugad criche na ferainn do dhenum ar .H. Conchobair in fad budh giúsdís eisiom in Erinn. Aodh mac Fedhlim i Conchobair dargain ferainn mic Ricaird Cuissín a ndíghailt h-I Ghadra ^{do marbad} dhósam; &ersir; ro scoeil a chaislén iarsin, &ersir; ro marbh araibhe do dhaoinibh ann, &ersir; ro ghabhustar Loch Techet uile. Raghnall mac Branáin, dux Corcc Achlann, mortuus est.

Creach mhor la Mac Uilliam Búrc ar Ruaidri .H. bFhlaithbertaigh, gur airgesdair Gno mhór, &ersir; Gnó bheg, &ersir; gur ghabhustar Loch Oirbsion uili iarsin. Conne mhór ag Aodh .H. Chonchobair &ersir; ag Ióan de Uerdún, ag Ath Líag na Sinna, in hoc anno. Sitreac Mhág Shenlaoich do éludh, &ersir; a dhul co mainisdir na Búille ar comairce an uird.

Donncathaigh Mhág Shenloich do ég a mainisdir na Búille in hoc anno.

Ath Luain &ersir; Dúin Daighre do loscad an aon lo isin mbliadhain sin.

Gilla an choimdedh .H. Cinnfhaoladh, .i. ab Enaigh dhúin, quieuit.

Ab na Trinoide a Tuaim, .i. .H. Giollaráin, quieuit.

Cogad mór do eirghe edir Aodh .H. Conchobair &ersir; Conn mac Tigernáin h-I Ruairc, ger maith, a cumann conuige sin.

H. Ruairc do dhul a gcend Ghall, &ersir; síth ar leith do dhenum dhó féin gan ched d'Fheidhlim .H. Conchobair na dhá mac. Creach mhor do dhenum do Aodh .H. Conchobair ar .H. Ruairc an chédaoin ria Nodluic mór, &ersir; do-rónsat síth iarsin.

Kl. Enair for Luan, &ersir; .x. uathad fuirre; xuii. anno cicli solaris; quarto anno decennouenalis cicli; xu. indictionis; M.cc.l.uii.

Conn mac Tigernáin h-I Ruairc do dhul a tech h-I Conchobair &ersir; a mic, &ersir; síth dhenum dho friú; &ersir; a mbreth fein do thabairt dóibh dferann na Breiffne, &ersir; Cloch Innsi na torc ar Loch Finnmhuighe do thabairt dhóib dhó, &ersir; lucht coiméta do chur innti dAodh mac Feidhlim mic Cathail Croibh Derg.

Cathal cuirrcech, mac Aodha, mic Cathail Croibh Derg, &ersir; Aodh mac Conchobair mic Aodha mic Cathail Croib Derg, do dhalladh le h-Aodh mac Fedhlim mic Cathail croibderg abfhioll, dar sárugad laoch &ersir; chleirech &ersir; mhionn Connacht, tre thnúdh &ersir; formad, in hoc anno.

Conn mac Cathail h-I Raighilligh, táissech Mhuinntire Maoilmhórdha, do ég.

Cloch Innsi na torc ar Loch Finnmhaighe do loscad dUa Ruairc, &ersir; lucht a coiméta do leigen ar a breithir aisde dhó.

Sitrec mac Ualghairg h-I Ruairc do righad do Aodh .H. Conchobair, a gcend Conchobair mic Tigernáin h-I Ruaircc, &ersir; Sitriuc mac Ualghairg do mharbad do Dhomhnall mac Conchobair mic Thigernain h-I Ruairc goirid íar ná ríghad.

Muiris Mac Gerailt mortuus est in hoc anno.

Coinne do dhenum re Giúsdís na hErenn &ersir; re Mac Uilliam Búrc, &ersir; re maithibh Gall Erenn áirchena, in Ath Luain, do Fhedhlim mac Cathail Croib Derg, &ersir; síth do dhenum dhóibh díbhlínaibh.

Crech mhór do dhenum dhAodh .H. Conchobair ar .H. Ruairc fá cháisc. Maolpádraic Mac h-Eli, airchindech Chille h-Alaidh, do mharbadh. Caisléin Chaoil uisci do legadh la Goffraidh .H. nDomhnaill &ersir; la Cenél Conaill; &ersir; lucht a coiméta do mharbadh. Ua Domnaill &ersir; Cenél Conaill do theacht go Sligech, &ersir; morán do Ghalloibh in bhaile do mharbad dhóibh, &ersir; an srátbhaile do losgud leó, &ersir; crecha móra do bhreith dhoibh a Cairbre; &ersir; na Gaill dia lenmain go Credrán Choluim Chille ar Ros Géidhe a crích Chairbri; &ersir; maidhm do tabairt ar na Galloibh annsin; &ersir; .H. Domhnaill do ghuin ann; &ersir; acht muna ghabhdaois a ghona greim dUa Dhomnaill do biadh maidhm forra go Muaidh; &ersir; do iompúdhsad día tighibh iarsin ar aba ghona h-I Dhomnaill.

Mainisdir Mhuire i Ros Chomáin do choisecrad do Thomaltach .H. Conchobair dona Braithribh preiciur.

Cairt do thabairt o righ Saxan do Fhedhlim .H. Conchobair ar chóig triúcha an righ.

Cocad mór edir Conchobar .H. m-Bríain &ersir; Gaill na Muman, &ersir; ár mór do thabairt dUa Bríain for na Galloibh, &ersir; creach mhór do dhenum do Thadhg .H. Bhriain orra bheoss. Mac Domnaill Connachtaigh h-I Briain do mharbadh la Galloibh bheos. Ar mór do thabairt ar Ghalloib Ulad do Mac Duinnslebe.

Conchobar mac Tigernain h-I Ruairc, ri Bréifne, do mharbad ag Ath na failme do Ghilla Bheruigh .H. Lamhdhuibh, do óglaoch dia mhuinter bhudhéin, &ersir; do mhuinnter Mhatha h-I Raighilligh, a bfheall.

Cathal .H. Mandacháin mortuus est a.ui. challaind Decimbir.

Fidhnacha do shárugad do Aodh miac Feidhlim h-I Conchobair im a crodh, .i. ced bó.

Muiredhach mac Maoilbhrighde h-I Fhaircheallaigh, comarba Maodóic, quieuit.

Creach mhór do dhenum ar Mhág Shamhradhain do mhuinnter Aodha mic Feidhlim h-I Conchobair.

Tomass .H. Maoilchíarain, saoi Erenn, quieuit.

Raghnailt, ingen h-I Ferghail, quieuit.

Gillapadraic Mhág Fhiacrach do dhallad la Matha .H. Raighilligh in hoc anno.

Kl. Enáir for mhairt acus .xxi. fuirre; xuiii. ^anno cicli, solaris; quinto anno decennoueenalis cicli; primus annus indictioinis; M.cc.l.octauo.

Uátér dé Sálerna, .i. airdespuc Túama, &ersir; decánach mór Lundainne, do ég a Saxanaibh isin mbliadain sin; &ersir; an bliadain remhe sin do toghad lá righ Saxan h-é.

Tomaltach .H. Conchobair, .i. espuc Oilefinn, do thogha na airdespuc a Tuaim in hoc anno.

Goffraidh .H. Domnaill, righ Thíre Conaill, .i. lochrann adhanta einigh &ersir; engnuma, chogaid &ersir; chosnuma an chúigidh uile eisidhéin, d'fhagail bháis do gháibh chró chath Credráin; &ersir; nir bhó bas íar mílaochus acht ég iar mbuaidh for a bhidhbaduibh. Domnall .H. Domnaill do righad na ionadh; &ersir; tucsat Cenél Conaill uile braighde &ersir; tigerntus dó.

Domnall mac Conchobair mic Tigernáin i Ruairc, do bhoi a mbraighdenus tar cend a athar ag Feidhlim h-Ua Conchobair &ersir; agá mac, do légadh amach dhoibh, &ersir; righe na Breiffne do thabairt dó a ninad a athar.

Loinges mór do thocht a h-Innsibh Gall la Mac Somairle, &ersir; do ghabhsat timcheall Erenn thíar a Conmaicne Mara, &ersir; do shlatsat long chendaighe annsin fa na h-uile mhaithessaibh, edir fhion &ersir; édach, &ersir; umha &ersir; iarunn. Sirriam Connacht, .i. Siúrtán dEissétar, do dhul coblach mór do Ghalloib for muir andeoidh Mic Somairle &ersir; na loingsi do roine slat na luinge cennaigh. Is annsin do bhói Mac Somairle ar oilén mara, &ersir; a longa a tir aca ann; &ersir; ód conncodar cobhlach ant shirriam chuca, téid Mac Somairle na éidedh &ersir; ina chulaid chatha &ersir; comlainn, &ersir; do chúaid a mhuinter maille fris ina néidedh an tain sin. Dala int sirriam, imorro, o ranic ant oilén do chuaidh a tír co h-ullam, &ersir; an mheid fá hullam leis dona Galloib. Cidh tra acht, ro freasladh &ersir; ro fritháiledh ain sirriam la Mac Somairle cona mhuinnter. Ro marbad an sirriam annsin fo cedóir, &ersir; Piarrus Accabard maille fris, .i. ridire ro maith día mhuinnter, &ersir; daoine maithe eli maille friú.

Ro impó cabhlach na nGall iar sin, iar marbadh an neoch dobb ferr acu, &ersir; do imthigh Mac Somairle co h-aithessech, édalach, iar mbuaidh gcoscair, dia thír féin íar sin.

Coinne mhór ag Aodh .H. Conchobair, .i. mac Fédhlim mic Cathail Croibh Derg, &ersir; ag Tadhg .H. Bríain maille fris, a Caol uisce, re Brian .H. Néill, &ersir; sith do dhenum dhoibh re chele, &ersir; righe do thabairt do Briain .H. Neill for Ghaoidelaibh Erenn; &ersir; tuc mac Fédhlim braighde do Briain .H. Neill, &ersir; braighdi Mhuinteri Raighilligh &ersir; .H. mBriuin uile, ó Chenannus go Druim chliabh, dAodh .H. Chonchobair annsin.

Matha mac Gilla-ruaidh h-I Radhuibh, .i. an máighisdir, do ég isin mbliadain sin.

Macraith Mhág Tigernáin, dux Teallaigh Dunchada, do mharbadh la Domnall mac Conchobair mic Tigernain h-I Ruairc. Is annsin ro bhensad fir Breifne &ersir; Connachta uile a righe don Domnall sin mac Conchobair, &ersir; ro mharbhsat Teallach Dunchada a derbrathair, .i. Cathal mac Conchobair mic Thigernain h-I Ruairc, &ersir; tucsat fir Breiffne &ersir; Connacht righe .H. mBriuin do Art mac Cathail riabhaigh i Ruairc.

In manach .H. Cuirnín, .i. sói crabadh, quieuit.

Brian Mhág Shámhradáin, dux Theallaigh Eachach, do mharbad la Connachtaibh.

Cocad mór idir Ghalloib &ersir; Conchobar .H. Briain, dar loisced Ard Rathain &ersir; Cill Cholgan, &ersir; sraid bhailte &ersir; arbanna imdha ar gach leth.

Tomás .H. Birn mortuus est.

Coinne mhór edir Ghalloib &ersir; Ghaoidelaibh Erenn a négmuis Fheidlim h-I Conchobair, a Mullach Laighide, &ersir; sith do dhenum etorra.

Gillacrisd .H. Carmacán, degánach Oilefinn, quieuit.

Ardghal .H. Conchobair, .i. mac Comarba Comáin, quieuit.

Cuirt in espuic a nOilfinn, &ersir; cúirt Chille Séisin, do sgaoiledh do Aodh .H. Conchobair in hoc anno.

Amhlaoibh mac Airt h-I Ruairc, .i. rí Breiffne o shliabh síar, do ég in hoc anno.

Kl. Enáir for Cedaoin, &ersir; aile uathad fuirre; xix. ^anno cicli solaris; ui. anno Deconnouenalis cicli; secundo anno indictionis; M.cc.l.ix.

Tomaltach, mac Toirrdhealbaigh, mic Maoilsechlainn h-I Conchobair, do thoighecht óin Róimh an bhliadain sin, iar tabairt gráidh aird espuic fair a cúirt an phapa, &ersir; paillium do thabairt lais cuige fein, &ersir; sochair imdha don egluis áirchena.

Cormac .H. Luimlin, espuc Chluana ferta Brénainn, &ersir; aird egnaidh na h-Erenn, &ersir; senoir naom, quieuit.

Aodh .H. Conchobair do thabairt ionaidh Amláimh do Art bheg mac Airt h-I Ruairc. Art mac Cathail riabhaig I Ruairc do ghabáil dAodh .H. Conchobair. Aodh .H. Conchobair do dhul go Doire Choluim Chille do thabairt inghene Dubhghaill Mic Somairle, &ersir; ocht fichit óglaoch máraon ría, &ersir; Ailín Mac Somairle maille friú. Cathal Mac Conshnama, taoisech Mhuinntire Cináith, do dhalladh la h-Aodh .H. Conchobair, &ersir; braighde Domnaill I Ruairc do dhalladh leis, .i. Niall mac Donnchadha &ersir; Brian mac Neill, isin bliadain cedna. Coinne etir Aodh .H. Conchobair &ersir; Brian .H. Neill ag Daiminis for Loch Eirne, &ersir; síth Domnaill h-I Ruairc do dhenum re h-Aodh .H. Conchobair, &ersir; sighe na Breiffne do tabairt dó.

Taichlech Mac Diarmada mortuus est.

Milidh Mac Goisdelbh mortuus est.

Gillebert Mac Goisdelbh do ghábail la h-Aodh .H. Conchobair, &ersir; Sliabh Lugha do arguin dó uile. Leigter amach é iar sin, &ersir; gabhthar a tri mic a mbraighdenus tar a chend.

Flann ruadh .H. Floinn taoisech Shil Mhaolruain, &ersir; Donnchadh .H. Floinn do ghabháil dAodh .H. Conchobair, &ersir; Síl Mhaolruain do arguin dó uile.

Sidhraidh .H. Baighill, .i. taoisech na Tri Túath, fer beodha deigh einigh, do mharbadh dia braithribh fein a bfhioll in hoc anno.

Tadhg .H. Briain, .i. adhbar righ Muman, mortuus est.

In Gilla cam Mac Gillacharán, sái indána &ersir; léighinn, in Cristo quieuit.

Kl. Enair for dhardaoin, treas dec fuirre; xx. anno cicli solaris; uii. anno Decennouenalis cicli; iii. anno indictionis. M.cc.lx.

Aodh .H. Conchobair do dhul isin tuaiscert docum Briain h-I Neill, &ersir; morán do mhaithibh Connacht maille fris. Ua Neill &ersir; Cenél Eogain &ersir; Aod .H. Conchobair dho dul dibhlínaibh go Dún dá lethghlas, a coinne Ghall. Maidhm adhbail do thabairt do Ghalloibh Dúin forra, &ersir; Brían .H. Neill, .i. rí Gaoidel Erenn, do mharbad a gcath Druma derg ag Dún dá lethghlas. Ro marbadh ann Domnall .H. Cairre, &ersir; Diarmaid Mag Lachlainn, &ersir; Maghnus .H. Cathán, &ersir; Cian .H. h-Ineirghe, &ersir; Donnsleibhe Mhág Cána, &ersir; Aodh .H. Cathán, &ersir; Muircertach .H. Cathán, &ersir; Conchobar .H. Duibhdhirma, &ersir; Aodh .H. Duibhdhírma a mac, &ersir; Amlaim .H. Gairmleghaigh, &ersir; Cú Uladh .H. h-Anluain, &ersir; Niall .H. h-Anluain. Acht atá ní chena, ro marbadh .u. fhir dhéc do mhaithibh Muinnteri Cathán ar an láthair sin. Ro marbad dono do Connachtaibh isin cath láthair cedna sin Gilla Crist, mac Concobair, mic Cormaic, mic Tomaltaig mic Diarmada, &ersir; Cathal mac Tigernáin h-I Conchobair, &ersir; Maolruanaidh Mac Donnchada, &ersir; Cathal mac Donnchada mic Mhuircertaigh, &ersir; Aodh mac Muircertaig fhinn, &ersir; Tadhc mac Cathail mic Briain HI Maoilruanaidh, &ersir; Diarmait mac Taidhg mic Mhuiredhaigh mic Thomaltaigh h-I Mháilruanaidh, &ersir; Conchobar Mac Gilla Erráith, &ersir; Tadhg mac Cein h-I Ghadra, &ersir; Gilla Beraigh .H. Cuinn, &ersir; Carrthalus mac an espuic h-I Mhuiredhaigh, et alii multi nobiles et ignobiles.

Sluaiged la Mac Uilliam Búrc docum Fheidhlim h-I Conchobair, go tánic go Ros Chommán, &ersir; do leig creach a gCrúmhthonn, gur airg Clann Aodhagáin; &ersir; do leig crech eli a Tír Mhaine, gur airg morán do mhuinnter an espuic, oir ro bhador ag Purt Airenach in tan sin. Ro airgset Ros Comán, &ersir; ro mhillsiot a h-arbar; gidhedh nir lamhsat dul sech Ros Comáin sios don dul sin, óir do bhói Feidhlimh .H. Conchobair &ersir; a mac, .i. Aodh na nGall, is na Tuathaib, &ersir; ba Connacht ar a cul isin díthruibh; conidh h-í comairle do ronsat díbhlinaibh sith do dhénum re roile, &ersir; Mac Uilliam do fhilledh dia thigh íarsin.

Sluaiged mór la Mac Muiris a Tuadhmhumain docum Conchobair h-I Bhríain, go tarla .H. Briain ar a gcinn ag Coill Berráin, &ersir; do erghedar Túadhmhumha dhaibh dá gach leith isin choilligh, &ersir; ro madhmaighed na Gaill annsin, &ersir; ro marbad ann Dauid Prindercás, .i. ridire ro uassal, &ersir; do marbad an Failgech &ersir; persún Arda rathain, &ersir; Tomáss Báróid, et alii multi.

Aluxandair pápa quieuit in Cristo.

Aprahám .H. Conalláin, espuc Arda Macha, quieuit.

Robín Laighleis do ég Domnach cásc an bhliadain sin.

Maghnus Mac Oirechtaigh do mharbad do Domnall .H. Fhlaithim in hoc anno.

Loclainn mac Amhláibh mhic Airt h-I Rúairc, &ersir; Tigernan a derbrathair maille fris, do mharbad la hAodh .H. Conchobair, iar ná tinnlucad do Domnall mac Neill mic Chonghalaigh h-I Ruairc. Domnall, mac Conchobair, mic Tigernáin h-I Ruairc, .i. rí Breifne, do mharbad la Teallach nDúnchada per dolum, &ersir; Muircertach, mac Conchabair, a derbrathair eli, do marbad lá h-Aodh .H. Conchobair iarsin. Art beg mac Airt h-I Ruairc do marbadh la h-Aodh .H. Conchobair mar an cedna. Tadhg dubh, mac Neill mic Conghalaigh, do mharbadh la Maoilsechlainn mac Amhláib mic Airt. Crech mhór la h-Aodh .H. Conchobair ar Thuath Rátha, dár marbadh Conchobar mac Branáin, dux Corc Achlann, &ersir; Muirchertach .H. Maonaigh, &ersir; mac Briain h-I Fhallamain, et alii multi.

Crech mhór do dhenum do Mac Muiris ar .H. nDomnaill, &ersir; drem do mhuinnter h-I Domnaill do bhreith forra a mBendán Brechmhuighe, &ersir; dream do loscad dhibh annsin, &ersir; drem eli dho mharbad. Longport Conchobair h-I Cheallaigh do loscad do dhreim do muinter Aodh^a h-I Conchobair.

Cinaoth .H. Birn, .i. prióir Chille móir, quieuit.

Crech mhór do dhenum dUa Domnaill ar Mac Muiris, gur airgesdar Cairpri uile.

Grádha espuic do thabairt do chomharba Pádraic ar Maoilseachlainn .H. Conchobair, ag Dún Dealgain.

Sitrec Mhág Sheanláich do marbadh an Ath Luain do Dhonncatha Mac Oirechtaigh, &ersir; do Thomaltach Mac Oirechtaigh.

Eóan dé Uerdún do thocht an Erinn in hoc anno.

Maolfinnén .H. Mithighén quieuit.

Kl. Enair for shatharn, &ersir; cethar fiched fuirre; anno Domini M.cc.lx.primo; ^xx.i.anno cicli solaris; octauo anno cicli lunaris; quarto aiino indictionis.

Sé cleirigh dhéc do mhaithibh chleirech Chenél Conaill fá Chonchobar .H. bFergail, do mharbadh la Conchobar .H. Neill &ersir; la Cenel nEogain, a nDoire Choluim Chille.

Conchobar .H. Neill do marbad fo cedóir, tre fhirtaib Coluim Chilledh, la Domnall .H. mBreisléin, taoisech Fánad.

Aodh mac Maoilsechlainn h-I Conchobair chobair do marbadh do Mhaolfhabhaill .H. Eidhin.

Cocad mór &ersir; uilc iomdha do dhenum do Fhínghin mac Domnaill Mhég Carrthaigh, &ersir; dá braithribh, ar Ghalloib isin mbliadain sin.

Sloiged mór la Clainn Gerailt a nDesmhumain, dinnsoiged Mhég Carrthaigh, &ersir; do innsoigh Mág Carrthaigh iadsum, &ersir; tuc maidhm forra; &ersir; do marbhadh ann mac Tomás, Eoan proprium nomen, &ersir; a mac, &ersir; cóig ridire dhéc maille friú annsin, &ersir; ocht mbarúin mhaithi maille riú, &ersir; gillaidh óga imdha, &ersir; sersénaigh dhíáirmhidhthi osin amach; &ersir; ro marbad an Barrach mór ann bheós. Finghin Mhág Carrthaigh do mharbhadh lá Galloibh iar sin, &ersir; ríghe Dessmhuman do ghabháil dá dherbráthair, .i. don aithchleirech Mhágh Carrthaigh, dia éis.

Airt mac Cathail riabaigh h-I Ruairc dó éludh o Aodh .H. Conchobair, &ersir; taoissigh na Breifne &ersir; Conmaicne do thabairt righe na Breiffne dhó.

Mac Fheoruis do shárugad tempail mhóir Fheichin an Es dara, gur marbh cóiger do Luighnibh ann, im Cathal .H. nEghra. Crech la Domnall .H. nEaghra for Chlainn Fheoruis na éruic sidhein, gur marbh Seiffín Mac Fheoruis, &ersir; an tatcluig tuc sé a tempall Essa dara issé ro bhói imó chend ag á marbadh.

Brian ruadh .H. Briain do loscud, &ersir; do scaoiledh chaissléin h-I Chonaing, &ersir; do marbhadh a raibhe do dháinibh ann.

Caisslen do tóirinnedh ag Eóan dé Uerdún a Moigh Duma a Muinntir Ghillgán in hoc anno.

Longport Aodha h-I Conchobair ag Snám in redaigh do loscud dona Breiffnechaibh.

Loscud Chluana suilinn, .i. longpurt Fedhlim h-I Conchobair.

Mac Aodha h-I Chonchobair do thabairt ar altrom dArt .H. Ruairc.

Creach mhor lá h-Aodh .H. Conchobair isin mBreifne go rainic Druim lethan, &ersir; córtus madhma do thabhairt ar bhlaidh dia rútadhaib, gur marbadh sochaide gan bheith suaichnidh dhíbh.

Gilla Crist mac Edna h-I Maoilchiaráin, taoisech Mhuinteri Mhaoilchiarain &ersir; Theallaigh Chonghusa, mortuus est.

Aodh buidhe .H. Neill expulsus est, &ersir; Niall cúlánach .H. Neill do rigad na ionad.

Niall .H. Gairmleghaigh, taoisech Chenél Móáin, mortuus est.

Kł Enáir for Domnach, &ersir; cúiged uathad fuirre; anno Domini M.cc.lxii; ^xx.ii.anno cicli solaris; nono anno cicli lunaris; u. anno indictionis.

Maoilsechlainn mac Taidhg h-I Conchobair, espuc Shíl Muiredhaigh, mortuus est.

Slóiged adhbail la Galloibh Erenn docum Fheidhlim mic Cathail Croib Derg, &ersir; dochum a mic, .i. Aodh na nGall, gur chuir .H. Conchobair urmhor bhó Connacht a Tír Conaill ar teiched na nGall; &ersir; do bhí sé fein an Inis Saimhér ar cúl a bhó &ersir; a mhuinnteri. Dála Gall, imorro, tánic Mac Uilliam Burc tar tochur Mhónaidh Coinnedha aníar, &ersir; sluag mór maille fris, go h-Oilfinn, &ersir; Giúsdís na h-Erenn &ersir; Eóan de Uerdúin tar Ath Luain anoir go Ros Comán; &ersir; do leigedar creacha móra amach a gCenél Dobhtha mic Aonghusa, gur airgedar an mhéid ro an tar éis h-I Conchobair a Connachta don duladh sin; &ersir; do thoirnedar inad caisslein a Ross Comáin don toisc sin. Dala Aodha h-I Conchobair, imorro, ro tinoil sídhein slúag mór, &ersir; ro airgesdar Gaill iarthar Connacht uile, ó Mhuigh Eó na Saxanach &ersir; ó Bhalla aníar, &ersir; ro loisc a mbailti &ersir; a narbhanna osin go Sliabh Lugha, &ersir; ro marbhusdar daoine imdha etorra sin. A h-aithle na gcreach mór sin do dhenum dhó, do chuir a mic righ &ersir; táissich uadh an uachtar Connacht, gur loiscset &ersir; gur airgset ó Thuaim dhá ghualann co h-Ath luain, &ersir; ro marbhadar ina bfhuaradar do dhaoinibh etorra sin uile.

Domnall .H. Mannacháin do marbadh do macaibh Ruaidhri &ersir; Taidhg h-I Conchobair.

Dála Gall, imorro, do chuiredar techta uatha dochum h-I Conchobair &ersir; a mic, do thaircsin tshidha dhóibh. Tanic imorro Aodh .H. Conchobair a coinne Ghall íarsin co h-Ath dhoire Chuirc, &ersir; do-rónsat síth annsin, &ersir; do chúaid an oidhche sin a tech Gall gan braighe gan edire tar éisi; &ersir; do bhi an aon ionadh &ersir; an aon leabaid re Mac Uilliam Burc an oidhche sin go subach somenmnach; &ersir; do imthighset Gaill ar a bhárach tar éis ant shídha sin do dhenum dhóibh.

Crech mhór do dhenum do Ghalloibh na Midhe ar Ghilla na naom .H. Fergail, ar thaoisech na hAnghaile, &ersir; a oirecht fein do dhul uadh anucht Ghall, &ersir; athtaoisech do dhenum dhoibh dhe, &ersir; taoisech do dhenum do mac Murchada charraigh h-I Fergail ina chend. Uilc iomdha do creachaib &ersir; do greassaib, dúrrthaib &ersir; dairgnibh, &ersir; do mharbhthaib, do dhenum do Gilla na naom .H. Fergail ar Ghalloib an bhliadain sin, &ersir; a thaoisighecht &ersir; a thigerntus fein do chosnum ar égin dó, &ersir; mac Murchada charraigh do dhíchur ar in tír amach dhó.

Sloiged la Mac Uilliam Búrc &ersir; la Galloibh Erenn a nDesmumain, dinnsoiged Mhég Cárrthaigh, go rangadar an Mhangartach Locha Léin, &ersir; ro marbad Geralt Róitsi annsin lá Mág Carrthaigh; &ersir; a dúbhrad gur bhé sin an treass barún is ferr do bhí an Erinn. Ocus dobé sin ant áithes co nanaithes do Dhessmhumain, oir ro marbad mac Domnaill ghuit Meg Carrthaigh isin lá cedna sin, .i. Cormac mac Domhnaill, &ersir; rob esbhadach Gaill &ersir; Gáidhel an lá sin fon Mangartach.

Comarba Patraic do theacht an erinn in hoc anno.

Kl. Enáir for Luan, &ersir; seisedh dhéc fuirre; anno Domini M.cc.lxiii.; xxiii. anno cicli solaris; x. anno cicli lunaris; ui.anno cicli Indictionis.

Donn .H. Breisléin do marbadh la Domnall .H. nDomnaill a gcúirt an espuic a Raith Bhoth, a bfheall.

Sluaiged la Mac Uilliam Búrc dinnsoiged Fheidhlim h-I Conchobair, &ersir; dinnsaiged a mic, go rangadar Ross Comán, &ersir; ro theichset Siol Muireghaigh rompu a tuaiscert Connacht, &ersir; ní bfuaradar Gaill crecha na edáil don dul sin. Donnchad .H. Floinn &ersir; Tadhg a mac dinnsoiged droinge dont shlúaigh sin, &ersir; do marbad ced díbhsin edir mhaith &ersir; saith, fo Aidín Ruitsél &ersir; a mac, &ersir; fo .u. macaibh Chonconnacht hI Conchobair, et alii multi; &ersir; an sluag do impó fó mhéla dia tighibh iarsin.

Tomás .H. Ceallaigh, espuc Chluana ferta Brénainn, quieuit in Cristo.

Ebhdhonn, rí Lochlann, do ég a nInnsibh Orc ar sliged ag teacht an Erinn.

Dáuith .H. Finn, ab mainistrech na Búille, quieuit.

Diarmaid clerech, mac Cormaic Mic Dhiarmada, mortuus est.

Andíles Mhág Fhinnbharr, dux Muinnteri Geradhain, obiit.

Gillapatraic mac Gilla na nguissén, prióir Doirén, sái einigh &ersir; crábaidh, quieuit.

Maolfabhaill .H. h-Eidhin do marbadh la Galloib.

Maolciarán .H. Maoileoin, ab Chluana mic Nóis, quieuit.

Cocad mór edir chomarba Patraic &ersir; espuc na Midhe in hoc anno.

Caisslen do dhenum do Mac Uillíam Burc ag Ath in gail isin Chorann.

Meachair .H. Ruadhán do marbadh lá Galloib abfhell, a ndorus thempail Chille Seiscnén, in hoc anno.

Etaoin ingen h-I Fhlannacáin mortua est.

Samrad ro the isin mbliadain sin.

Kl. Enair for mhairt, &ersir; seacht fiched fuirre; anno Domini M.cc.lx.quarto; xxiiii.anno cicli solaris; xi. anno cicli lunaris; uii.anno cicli indictionis.

Cocad mór do dhenum dArt .H. Mhaoilsechlainn for Ghalloib na Midhe, &ersir; ár mor do thabairt dó forra imón mBrosnach, &ersir; an neoch nach ar mharbhait díbh ro báidhit iad. Muircertach, mac Domnaill h-I Airt, do marbadh, &ersir; a mhuinnter do loscud, lá Donn Mhág Uidhir in hoc annon>.

Cocad mór do eirghe edir ri Saxan &ersir; rí Breatan, &ersir; iarladha Saxan do eirghe do Edbhard &ersir; dá mac, &ersir; cath do chur etorra díbhlinaibh, &ersir; Edbhard rí Saxain &ersir; a mac do ghabáil ann, &ersir; Ioan dé Uerdún, &ersir; ár díáirmhidhe maille friú sin do thabairt etorra.

Aonghus .H. Clúmháin, espuc Luighne, do ég a mainistir na Búille, iar cur a espucóide dhe fada dhaimsir reimhi sin.

Crech mhór do dhenum do Dhealbhnaibh ar Shiol nAnmchada, &ersir; coig mic h-I Mhadadháin do mharbadh ann bheós.

Coinne mhór etir Ghalloib Erenn, im ghiusdís na hErenn, &ersir; im Iarla Ulad, &ersir; im Mac Gerailt, &ersir; im mhaithibh Gall Erenn osin amach, re Feidhlim .H. Conchobair, &ersir; re h-Aodh .H. Conchobair a mac, in Ath Luain. Eagla mhór &ersir; anbháthad do ghabáil na nGall od chonncodar ant shocraide dhíáirmhidhe ro bhoi .H. Conchobair &ersir; a mac, conid h-í comairle do rónsat Gaill annsin síth do dhenum re .H. Conchobair &ersir; re na mac; &ersir; do rinnedar ass a h-aithle.

Cocad mor do erghe etir Mac Uilliam Burc, .i. Iarla Ulad, &ersir; Mac Gerailt isin mbliadain sin, gur milled urmhor na h-Erenn etorra, gur ghabh ant Iarla a raibhi do chaislénaib a Connachta ag Mac Gerailt, &ersir; gur loisc a mhainéra uile, &ersir; gur airg a muinntera uile don chocad sin. Art .H. Maoilsechlainn do loscad araibhe do chaislénaibh &ersir; do srádbhailtibh a nDealbhna &ersir; a mBreghmhuine, &ersir; a Callruidhe, &ersir; ro dhíchuir na Gaill eisdibh uile, &ersir; ro ghabhustar braighde thaoisech an tíre uile iarsin; &ersir; Loch Luatha do loscud dó bheós. Giúsdís na h-Erenn, &ersir; Seoan Gogán, &ersir; Teapóid Buitiléir, do ghabhail do Mac Gerailt a tempall choisrectha. Caisslén Locha Mesca &ersir; caissléin Arda rathain do ghabhail do Mac Uillíam ina laim pféin in hoc anno. Domnall .H. h-Eghra, rí Luighne, do mharbadh do Ghalloibh.

Cúmhuighe O Catháin, ri Cíanachta, captus est per Aodh buidhe.

Braitri Minúra do thabairt go h-Ard Macha leisin airdespuc, .i. le Moelpadraic O Scannail, &ersir; an fer cedna, .i. Maolpadraic, do dhenum díge atimchell Aird Macha an bhliadain sin.

Kl. Enair for dhardaoin, ochtmad uathad fuirre; xxu. anno cicli solaris; xii. anno cicli lunaris; uiii. anno indictionis; M.cc.lx.quinto.

Tomás Mac Fergail Mic Diarmada, espuc Oilefinn, quieuit in Cristo.

Tomás .H. Maicín, espuc Luighne, quieuit.

Caislén Sligigh do sgaoiledh la h-Aodh .H. Conchobair, &ersir; caislén an Bhend fada &ersir; caislen Ráth Aird craibhe do loscad &ersir; do sgaoiled leis bheós.

Mainistir Thopair Phatraic do loscad isin mbliadain sin.

Tadhg Mac Fhinnbhair do mharbadh do Chonchobar Mhág Rághnaill, &ersir; do mac Domnaill h-I Ferghail, in hoc anno.

Feidhlim mac Cathail Croibh Derc h-I Conchobair, ri Connacht, fer cosanta &ersir; cothaighthi a cúigidh fein, &ersir; fer cosanta a carad for gach leith; fer aircthi &ersir; ionnarbtha a escarad gach inadh ambídís; fer lán denech &ersir; dengnum; fer lán doirrdercus &ersir; durrumus a nErinn &ersir; a Saxanaibh, do ég iar mbuaidh nongtha &ersir; naithrighe, &ersir; a adhlucad a mainisdir na mbráthar preciur a Ros Chomain tuc fein amach do Dhía &ersir; don ord roime sin. Aodh .H. Conchobair, .i. a mac fein, do ghabhail righe Connacht tar éis athar, &ersir; a chreach righ do dhenum dhó ar Uibh Failghe. Loiscthi &ersir; marbtha iomdha do dhenum dhó ann; &ersir; ar nimpódh go h-Ath Luain dó, Cathal mac Taidhg h-I Conchobair do dhallad dó, &ersir; a h-ég daréis a dhallta.

Muircertach, mac Cathail, mic Diarmada, mic Taidhg h-I Mhaoilruanaidh, ri Mhuighe Luirg, do éc isin bliadain sin. Gilla na naom .H. Cuinn, taoisech Muinteri Giollgán, mortuus est.

Cathal Mhág Raghnaill, táissech Muinntire h-Eolais mortuus est.

Muiredhach .H. Cerbhaill, taissech Callraidhe, mortuus est.

Maolbrighde .H. Grúcan, oirchindech Oilefinn, mortuus est.

Muiris mac Neill h-I Conchobair do thogha dochum espucoide Oilefinn in hoc anno.

Coinne do dhenum do Thomaltach .H. Conchobair, dairdespuc Condacht, re Dauid Pindartrás &ersir; re macaibh Murchada, &ersir; morán do muinnter an airdespuic do mharbad an lá sin dóibh a Cill medhóin.

Derbhorgaill, ingen h-I Dhubhda, .i. mathair Tomaltaigh h-I Conchobair, airdespuic Connacht, do ég iar mbuaidh naithrighe.

Cocad mor edir rí Saxan &ersir; siomann Mufford.

Murchad mac Suibhne do gabháil le Domnall mac Maghnusa, &ersir; a thindlucadh a láim an Iarla, &ersir; a ég isin prisún.

Kl. Enáir for Aine, &ersir; ix. dec fuirre; anno Domini M.cc.lxui; xxui. anno cicli solaris; xiii. anno cicli lunaris; ix. anno cicli indictionis.

Mathghamain mac Ceithernaigh h-I Cherín, ri Ciarraighe, do mharbad la Galloib Dhúna móir in hoc anno.

Mathghamain .H. Cuilén, sí na Claonghlaisi, do mharbad dá mhnai fein daon bhuille do scín, tre éd, an bliadain sin.

Caislén Tighe Dháchoinne do bhrissedh &ersir; do fhassugad an bliadain sin, &ersir; Conmaicne uile d'fhásugad.

Domnall .H. h-Eghra, rí Luighne, occisus est ag loscadh Aird na riadh for Ghalloib in hoc anno.

Toirrdhealbach, mac Aaodha, mic Cathail Croib Derc, do ég a mainisdir Cnuic Muadhi isin mbliadain sin.

Diarmaid ruadh, mac Conchobair, mic Cormaic Mic Diarmada, &ersir; Donncatha mac Duinn óig Mhég Oirechtaigh, do dhallad lá h-Aodh .H. Conchobair.

Sadhbh, ingen Cathail croibderg, mortua est.

Maoilísa .H. h-Anainn, prióir Rosa Comán &ersir; Atha Líag, quieuit in Cristo.

Buirghéis Bheoil an táchair do loscud do Fhlann ruadh .H. Fhloinn, &ersir; morán do Galloib an bhaile do mharbhad dhó. Caisléin &ersir; arbhanna imdha do loscud &ersir; do mhilled a Tír Fhiacrach dhó bheos.

Tomáss .H. Maolchonaire, airchidechain Tuama,quieuit in Cristo.

Aodh .H. Conchobair, ri Connacht, do dhul isin mBreifne daithrioghad Airt mic Cathail riabaigh h-I Rúairc, ocu s ríghe do thabairt do Conchobar bhuidhe, mac Amhlaoibh, mic Airt h-I Ruairc, &ersir; braighde thaissech na Breifne uile do ghabáil dó.

Espucóide Luighne do ghabáil do Thomás .H. Mhiadhachán, &ersir; grádha in dá espuc sin do thabairt an aon ló.

Húga mac Goisdelbh mortuus est.

Aodh .H. Muireghaigh do mharbad in hoc anno.

Sloiged la h-Uilliam Burc dochum h-I Maoilsechlainn, &ersir; morán do bháthad díbh i nAth Crochdha, &ersir; a nimpúdh gan nert gan braighde do ghabáil don dul sin.

Togha espuic do thocht on Roim go Cluain ferta Brénainn, &ersir; a gradha espuic do tabairt a nAth na rígh an Domnach ria Nodluic.

Ar mór do thabairt do droing do muinnter h-I Conchobair, .i. do Lochlainn mac Diarmada mic Mhuircertaigh, &ersir; do Mac Ceithernaigh, &ersir; do mac Domnaill duibh h-I Eghra, ar Bretnachaib &ersir; ar Laighnechaibh iarthair Connacht, &ersir; aoin cend dég ar .xx. da gcendaibh do thídhlucad do .H.Conchobair doibh.

Cormac mac Gillachrist mic Diarmada do lot, &ersir; a h-ég don lót sin.

Grádha espuic do thabairt ar bráthair preciúr, .i. Ua Scópa, in Ard Macha dochum Rátha Both Thire Conaill.

Maoileóin bodhar .H. Maolchonaire mortuus est.

Kl. Enáir for Satharn, &ersir; x. fiched fuirre; anno Domini M.cc.lxuii.; xxuii. anno cicli solaris; x. quarto anno cicli lunaris; x. anno cicli indictionis.

Maoilsechlainn, mac Conchobhair, mhic Aodha, &ersir; Conchobar féin a athair, &ersir; Aodh a derbrathair, do ég a naon raithe.

Murchad Mac Suibhne do ghabáil do Dhomnall mac Mághnusa h-I Conchobáir a nUmall, &ersir; a thinnlucad do Uáter a Búrc, .i. Iarla Ulad, &ersir; a ég a prissún an Iarla iarsin.

Brian, mac Toirrdhelbaigh, mic Ruaidri h-I Conchobair, do ég a mainistir Chnuic Muaidhe isin mbliadain sin.

Druim chliabh do loscud uile cona tighibh ^&ersir; templaib.

Crech mhór do dhenum do Ghalloib iarthair Chonnacht ar Chairpri Dhroma cliabh, &ersir; do airgedair Es dara.

Crech mhór eli do dhenum do Mac Uilliam Búrc ar .H. Conchobair, gur airgestar Tír Mhaine &ersir; Clann Uadach.

Espuc Cluana ferta, .i. Romhánach, do dhul tairis docum an phápa.

Donnchad, mac Ruaidhri, mic Aodha h-I Conchobair, do mharbadh do Ghalloibh in hoc anno.

Galar mór do ghabáil Aodha h-I Chonchobair, condechaid a thásc fá Erinn uile, &ersir; a thernó ass slán.

Alis, ingen Mic Carrghamhna, mortua est.

Cocad mór a Saxanaib itir rí Saxan &ersir; Simann Suforn.

Kl. Enáir for dhomhnach, &ersir; .xi. fuirre; anno Domini M.cc.lxuiii.; xxuiii. anno cicli solaris; xu. anno cicli lunaris; xi.anno indictionis.

Conchobar .H. Bríain, rí Tuadhmhuman, do mharbad la Diarmaid mac Muircertaigh h-I Bríain, &ersir; a mac, .i. Seonín, &ersir; a inghen, &ersir; mac a inghene, .i. mac Ruaidri h-I Grádhda, &ersir; Dubhlochluinn .H. Lochluinn, &ersir; Tomás .H. Beollán, et alii multi, do marbad maille friú do mhnaibh &ersir; dferaibh nach áirimhter sunn; &ersir; ro marbadh Diarmaid féin ind fo cedóir amail ro dhligh. Amhláibh .H. Fergail do mharbadh la Galloibh a meabhail.

Mághnus Mhág Oirechtaigh, dux chlainne Tomaltaigh, quieuit.

Raghnailt, inghen h-I Conchobair, ben Chathail h-I Madadháin, quieuit.

Muiris ruadh Mac Gerailt do bhádhad ar muir Erenn, lucht luinge, ag teacht ó righ Saxan dinnsoiged na h-Erenn.

Carrthalus ant impir Rómhanach do mharbadh dona Seirrisdinibh ag cosnum na crísdaighechta.

Aodh mac Conchobair h-I Fhlaithbhertaigh, oiffisdél Enaig dúin, mortuus est.

Toirrdhelbach óg, mac Aodha, mic Fedhlim, mic Cathail Croib Derc, dalta .H. mBriúin, quieuit.

Coinne do fhogra do Ghalloib Erenn a nAth Luain ar Aodh .H. Conchobair. Ro thinóil .H. Conchobair, imorro, ina gcoinne annsin, &ersir; tuc maidhm adhbail forra a bfhedhaib Atha Luain, &ersir; ro marbadh sochaide dhíbh ann.

Domnall mac Taidhg h-I Mhandacháin do mharbad, &ersir; teiched da muinntir uadh, .i. do Thadhc .H. Fhlannagán &ersir; do Gillacrist .H. Birn, a .uii. Kl. Enair.

Fergal .H. Maolmhuaidh, rí bFer Ceall, do mharbad la Galloib.

Maolsechlainn Mhág Cochlain do marbad la Galloib.

Dubhghall Mac Ruaidri, rí Innsi Gall &ersir; Oirir Ghaoidel, quieuit.

Domnall .H. Grádda, dux chénel Dunghaile, mortuus est.

Lochlainn mac Diarmada h-I Conchobair, do mharbad do Dauid Auulb &ersir; la h-Ibh Cinaotha; &ersir; torcradar fein ind fo cedóir.

Diarmaid, mac in athchleirigh h-I Bhriain, do éc. Mathghamain .H. Bríain do ghabáil, &ersir; a chirrbad la Brian ruad p .H. m-Bríain, a ndíghail a athar.

Conchobar .H. Cellaigh, ri Ui Mane, mortuus est.

Aonghus .H. Dálaigh, .i. sói ndána &ersir; tighe aoidhed, quieuit.

Kl. Enair for mhairt, &ersir; aili fiched fuirre; anno Domini M.cc.lxix.; primus annus cicli solaris; xui. annus cicli lunaris; xii. annus cicli indictionis.

Imar .H. Birn, óglaoch &ersir; lán fherghrádha dAodh .H. Conchobair, do fhágbáil ant shaoguil do lár a chlainni &ersir; a chonáigh iar cinnedh a bhetha a Ros Chommáin, a mainisdir na mBrathar preciur.

Iuisdís nua do thoighecht a nErinn o rí Saxan .i. Hoiperd Sufforn, do chertugad &ersir; do shocrugad na h-Erenn. A thoighecht a Connachtaib iarsin, &ersir; Gaill Erenn maille ris &ersir; caislén do dhenum a Ros Chomán dóibh; &ersir; issedh fodera sin do dhenum, .i. Aodh .H. Conchobair do bheith a ngalur &ersir; a nesláinti an tan sin.

Tadhg mac Neill mhic Mhuireghaigh h-I Conchobair do mharbad do tshersénach do muinnter a brathar féin an Oilfinn, go fír dhona, in hoc anno; &ersir; ro marbad an sersénach fein na éruic fo cedóir.

Brían mac Domnaill duibh h-I Eghra do marbad a Sligech la Galloib, in hoc anno.

Benmhidhe, ingen Toirrdhelbaigh mic Ruaidhri, .i. ben Maolmuire Mhic Shúibhne, quieuit.

Seffraid mac Domhnaill chlannaigh Mic Gillaphatraic, rí Sléibe Bladhma, do ég in hoc anno.

Patricius .H. Scannail, comarba Patraic a nArd Mhacha, do ég; in Cristo quieuit.

Crisdína, inghen h-I Neachtuin, ben Diarmada Midhig Mic Diarmada, .i. an bhen dob fherr dealbh &ersir; denum, enech &ersir; ionnracus, ciall &ersir; crábad do bhói an aon aimsir fría, &ersir; is mó cumaoin ar an ord liath, do ég iar mbuaidh nongtha &ersir; naithrighe.

Aodh .H. Finn, sói shenma &ersir; oirfidigh Erenn, mortuus est.

Caislén Sligigh do dhenum do Mac Muiris Mic Gerailt an bliadain sin.

Echmhílidh Mac Cairtén do marbadh dhUa Anlúain.

Domnall .H. Ferghail, &ersir; Aodh .H. Ferghail a mac, do mharbadh do Ghilla na naom .H. Ferghail &ersir; do Ghalloib, in hoc anno.

Kl. Enair for Cedáin, &ersir; tress uathad fuirre; anno Domini M.cc.lxx. Secundus annus cicli solaris; xuii.annus cicli lunaris; xiii. annus indictionis.

Sligech do loscud lá .H. nDomnaill &ersir; la Cénel Conaill, &ersir; mac Breallaigh an chairn h-I Mhaoilbhrénainn do mharbad don turas sin.

Cogad mór &ersir; essaonta do eirghe edir .H. Conchobair, .i. Aodh mac Félim, &ersir; Uáter a Búrc, .i. Iarla Uladh; &ersir; nír fhédsat Gaill ináid Gaoidel a nettráin; gur thinóil ant Iarla Goill na h-Erenn maille risin Giuisdís, go tangadar dibhlínaibh mór sluaighed a Connachtaibh, go rangadar Ross Chommáin an ced aghaidh, &ersir; assidhé go h-Oilfinn in dara aghaidh, &ersir; assidhé go Port Leice, gur ghabhadar sossad &ersir; longport ag Port Leice an oidhche sin; &ersir; do-rónsat comairle ar a bhárach, &ersir; issí comairle do ronsat, .i. ant Iarla &ersir; maithe Gall Erenn do dhul tar Sionainn soir i nAth caradh Conaill in tan sin. Dála righ Connacht imorro, .i. Aodha mic Félim h-I Conchobair, do bhói sidhéin begán do mhaithibh a muinntire ar cinn na nGall a Magh Nissi, &ersir; ro an an Giuisdís &ersir; begán dont shlúaig maille ris alla thiar dont Shionainn ag iornaidhe an Iarla cona muinntir. Dála an Iarla, ar ndul dó tar Ath caradh Conaill soir ro eirigh uathad do muinntir h-I Conchobair dhóibh a coilltibh Conmaicne, &ersir; ro marbad begán dont slúaigh Ghall annsin. Acht chena, nír ansad na Gaill don reim &ersir; don ruathar sin for a rabhadar no go rangadar Magh Nissi, &ersir; ro ghabhsat sossad &ersir; longport ann an oidhche sin. Dála na nGall, imorro, issí comhairle tucsat ar an Iarla, síth do dhénum re .H. Conchobair don chur sin, &ersir; a derbrathair, .i. Uilliam óg mac Ricaird mhoir mic Uilliam cuncúr, do thabairt a laim mhuinnteri h-I Conchobair an fedh do biadh .H. Conchobair a tigh an Iarla ag redhugad; &ersir; do-rónadh amhlaid. Ocus ar ndula do Uilliam óc a tech h-I Conchobair ro ghabhadar muinnter h-I Conchobair é, &ersir; do marbadh Seon Duilefín &ersir; a mac ar an láthair sin. Od chuala, imorro, ant Iarla fell do dhenum ar a bráthair, ro ghluais mochtráth ar ná bhárach go h-Ath an chip for Sinuinn, &ersir; is amhlaid do bhoi .H. Conchobair in dá oidhche sin ina timcheall mur bhíos leoman lonn, laind, ledartach, a timcheall a bhídhbhadh ag á mbássugad, conar leig caithemh na codlad na comsanadh dhóibh. Ro érigh Aodh .H. Conchobair isin ló cedna sin. Dala Gall, imorro, ar ndul dóibh docum in átha isin maidin ar a bhárach, is annsin rug Toirrdhelbach .H. Bríain orra, &ersir; ro immpo ant Iarla fein fris, &ersir; ro mharbh h-é gan chuidiugad ó neoch oile. Dala Connacht, imorro, rucsat orra faoi sin, &ersir; do cuiredh a nderedh ass a nionadh, &ersir; ro mheabadh da tosach. Acht chena, ro meirbhiged a meisnech isin maighin sin, &ersir; so marbadh naonbar do mhaithib a ridiredh as an láthair sin, fa Ricard na Coille, &ersir; fa tSheon Buidtilér; &ersir; ní fess cá líon osin amach ro fágbad ann; &ersir; ro fágbad ced ech cona luirechaibh &ersir; cona ndíllátuibh ann; &ersir; ro marbad Uilliam óg iarsin isin mbraighdenus ambói a h-aithle mic h-I Briain, do marbad laisin Iarla. Imthus Aodha h-I Conchobhair iarsin, ro leg caislén Atha Anghaile, &ersir; caislen Sleibhe Lugha, &ersir; caislen Chille Calmáin, &ersir; ro loisc Ros Comán &ersir; Rinn dúin, &ersir; Uille Uanach; &ersir; so eirigh cocad mór edir Bhrian ruadh .H. m-Bríain &ersir; Gaill, &ersir; creacha móra do dhenum dho orra, &ersir; caislen Chláir Atha dhá charadh do ghabáil dó. Crecha do dhenum don Iarla &ersir; do Ghalloib Connacht a Tír Oililla ar mhuinntir Aodha h-I Conchobair, &ersir; Dauid Cúisín do marbad ar an creich sin.

Tomás .H. Raighilligh do mharbadh la Galloib na hOipre.

Mac Murchada charraigh h-I Ferghail do Galloib.

Comarba Patraic quieuit.

Gorta &ersir; domma mhór a nErinn uile in hoc anno.

Cathal mac an Liathanaigh h-I Conchobair, ab na Trinóide ar Loch Cé, natus est in hoc anno.

Labhaois, .i. rí Franc, do éc an bhliadain sin.

Edbhard, mac rí Saxan, do dhul Dala Connacht, imorro, rucsat orra faoi sin, &ersir; do cuiredh a nderedh ass a nionadh, &ersir; ro mheabadh da tosach. Acht chena, ro meirbhiged a meisnech isin maighin sin, &ersir; so marbadh naonbar do mhaithib a ridiredh as an láthair sin, fa Ricard na Coille, &ersir; fa tSheon Buidtilér; &ersir; ní fess cá líon osin amach ro fágbad ann; &ersir; ro fágbad ced ech cona luirechaibh &ersir; cona ndíllátuibh ann; &ersir; ro marbad Uilliam óg iarsin isin mbraighdenus ambói a h-aithle mic h-I Briain, do marbad laisin Iarla. Imthus Aodha h-I Conchobhair iarsin, ro leg caislén Atha Anghaile, &ersir; caislen Sleibhe Lugha, &ersir; caislen Chille Calmáin, &ersir; ro loisc Ros Comán &ersir; Rinn dúin, &ersir; Uille Uanach; &ersir; so eirigh cocad mór edir Bhrian ruadh .H. m-Bríain &ersir; Gaill, &ersir; creacha móra do dhenum dho orra, &ersir; caislen Chláir Atha dhá charadh do ghabáil dó. Crecha do dhenum don Iarla &ersir; do Ghalloib Connacht a Tír Oililla ar mhuinntir Aodha h-I Conchobair, &ersir; Dauid Cúisín do marbad ar an creich sin.

Tomás .H. Raighilligh do mharbadh la Galloib na hOipre.

Mac Murchada charraigh h-I Ferghail do marbad do Galloib.

Comarba Patraic quieuit.

Gorta &ersir; domma mhór a nErinn uile in hoc anno.

Cathal mac an Liathanaigh h-I Conchobair, ab na Trinóide ar Loch Cé, natus est in hoc anno.

Labhaois, .i. rí Franc, do éc an bhliadain sin.

Edbhard, mac rí Saxan, do dhul isin Talam naomtha dia chosnum.

Is annsa mbliadain sin, imorro, do chuaidh crioch &ersir; forcend ar ollamhnacht an dubhshúiligh h-I Mhaolchonaire &ersir; Dunlaing h-I Mhaolchonaire, &ersir; ro shuidhesdair Tanaidhe mór, mac Duinnín mic Neidhe mic Conaing bhuidhe h-I Mhaolchonaire, a cathaoir ollamnachta chóiged Chonnacht,ut poeta dixit:— Ro chaith Tanaidhe treorach, Mac Duinnín, ollam eolach, Da fichit bliadhan bloidhi Ar lár lessa leirthoile.

Kl. Enair for dhardaoin, &ersir; a cethair dég fuirre; anno Domini M.cc.lxx.primo; tertius annus cicli solaris; xuiii. annus cicli lunaris; xiiii. annus indictionis.

Uáter a Búrc, Iarla Uladh &ersir; tigerna Gall Connacht, do ég a caislén na Gaillmhe do ghalur aon shechtmhaine, iar mbuaidh n-aithrighe.

Tomáss mac Muiris do éc a mbaile Locha Mesca.

Iomhar .H. Birn, lán fhergrádha Aodha h-I Conchobair, rí Connacht, do ég isin mbliadain sin a Ros Chomáin, iar mbuaidh naithrighe, &ersir; a adhlucad inti in quarto challaind Fhebra.

Aodh mac Comarba Chommain h-I Conchobair do marbad do Tomass Buitilér ag Muine inghine Crecháin.

Domhnall .H. Floinn do marbhadh do mac Roibín Laighléis isin ló cedna, a cinn uachtarach Sruthra.

Mathgamain .H. Conchobair do marbadh do Ghalloibh Dhúin móis.

Nicól mac Seoan Berdun, tigerna Oirgíall, do marbadh la Seffraigh .H. bhFergail &ersir; la muinnter na h-Anghaile airchena.

Conchobar mac Tigernain h-I Conchobair do marbad la Máilsechlainn mac Airt h-I Ruairc, &ersir; lá Clainn Fermhoighe.

Caislén Tighe Templa, &ersir; caislen Sligigh, &ersir; caislen Atha Líag, do brissedh la h-Aodh .H. Conchobair in hoc anno.

Kl. Enair for Aine &ersir; cuicedh fichit fuirre; anno Domini M.cc.lxx.secundo; bliadain deirid naidecda hí; quartus annus cicli solaris; xu. annus indictionis.

Enri Buitilér, tigerna Umhaill, acus Hoitse Mebric do marbad la Cathal mac Conchobair ruaidh, &ersir; la macaibh righ Connacht, in hoc anno.

Caislen Rossa Comán do brissed la h-Aodh .H. Conchobair.

Tadhg dall, mac Aodha mic Cathail Croib Derg, .i. ant adhbar righ is ferr do bhí dá chuigid fein no gur dallad la muinter Raighilligh h-é, do ég in hoc anno.

Iamus Dodálaigh, .i. Giuisdís na h-Erenn, do mharbad la .H. mBroin &ersir; le sochaide do Connachtaibh.

Muirghes, mac Donnchada, mic Thomaltaigh h-I Mhaolruanaigh, sói einigh &ersir; engnuma Erenn, do ég a Murbach.

An Mhidhe do loscad go Granard la h-Aodh .H. Conchobhair.

Ath Luain do loscud, &ersir; ^an droiched do brissedh.

Donnchad mac Gilla na naomh Mhég Shámhradháin do mharbad la Tomás Mhág ^Shamradháin, .i. a derbrathair féin.

Ricard Diuid, in barún dob uaisle i nErinn, quieuit.

Loinges mór la h-Aodh .H. Conchobair ar Loch Ríbh, conderna loisce móra uilc imdha eli.

Kłł Enáir for Domnach, &ersir; seisedh uathad fuirre; anno Domini M.cc.lxx.tertio; primus annus Decennouenalis cicli; quinto anno cicli solaris; primus annus indictionis cicli.

Conchobar buidhe, mac Amhlaib mic Airt h-I Ruairc, ri Breifne, do marbad la macaibh Conchobair mic Tigernáin h-I Conchobair; &ersir; ro mharbh som an mac rob fherr díbhsiumh, .i. Tigernan mac Conchobair.

Eochaid Mhág Mhathghamna, rí Oirghiall, do mharbad la .H. nAnluain &ersir; la Cenel Eogain, &ersir; morán eli nach airmhidhter maille fris in hoc anno.

Crech do dhenum do Shiurtán Dexetar isin Chorann, &ersir; begán do macaibh righ Connacht do bhreith forra, &ersir; aimghlicus comairle do dhenum dhóibh ann sin tre fhorgoll a ndaoinedh, gur marbadh Domnall mac Donnchada mic Mhaghnusa, &ersir; Maghnus mac Airt, &ersir; Oirechtach mac Aodhagain, &ersir; Aodh .H. Birn, et alii multi.

Morsluaiged la mac Muiris Mic Gerailt a Tuadhmhumain, gur ghabh braighde &ersir; nert ar .H. mBriain.

Cormac mac Diarmada mic Ruaidri mortuus est.

Ioffraidh Genuille do theacht na ghiúsdís a nErinn o rígh Saxan in hoc anno.

Domhnall Iorruis, mac Maghnusa mic Muircertaigh Muimnigh, do innarbad a h-Umall &ersir; a h-Irrus do Ghalloib in hoc anno.

Ruaidhri .H. Flaithbertaigh do ionnarbad a iarthar Connacht do Ghalloib mur an codna.

Kl. Enáir for Luan, a sechtmad dhec fuirre; anno Domini M.cc.lxx.quarto; secundo anno Decennouenalis cicli; ui. anno cicli solaris; secundus annus indictionis.

Aodh mac Félim mic Cathail Croib Derg, rí Connacht fria ré .ix. mbliadna, do ég a quint noin Mai isin mbliadain sin; dia Dardaoin arái laithe sheachtmhaine, id est inuentio sancte crucis; Rí ro fhalmaig &ersir; ro fhássaigh Connachta ar Ghalloib &ersir; Ghaoidelaibh bhidís na aghaid; Rí do rad madhmanna móra mince for Ghalloib &ersir; Ghaoidelaibh; &ersir; Rí ro trascair a cúirtenda &ersir; a gcaisléna; Rí ro ghabh braighde .H. mBriuin &ersir; Chenel Conaill; Rí ba mhó gráin &ersir; coscur do rigaib Erenn; fer millti &ersir; lessaighthi na h-Erenn uile ro fedh a inme &ersir; a uaisle &ersir; aimsire feissin, ut poeta dixit:— Nai mbliadna don Aodh enghach Ag cosnum theallaigh Themhrach; Nír bfhann re faghail an fer, Anagaid Ghall is Ghaoidheal.

Eogan, mac Ruaidhrí mic Aodha mic Cathail Croib Derg, do ríghad na ionadh do Connachtaibh; &ersir; gidhedh nir bho fada an ríghe sin do radad dhó, óir ní raibhe acht aon raithi a nard fhlaites chúigid Chonnacht in tan ro marbhsat a dheirbhfhine fein h-é a tempull brathar Rossa Comain, .i. Ruaidri mac Toirrdhelbaigh mic Aodha h-I Conchobair, ut dixit poeta:— Mac Ruaidhri na rí ráithi, Do gheig bhregh nír bhuan shnáithi; Do rad sluagh Oiligh gan ar An oighidh do uair Eoghan.

Aodh, mac Cathail daill mic Aodha, mhic Cathail croibderg, do righad do Chonnachtaibh taréis Eogain mic Ruaidri, &ersir; nir bhó faide a righe sidhé, uair ni raibhe acht aon chaoicidhis a srighe an tan ro marbadh le Mág Oirechtaigh, .i. Tomaltach, &ersir; la .H. mBirn, ut dixit poeta:— Aodh mac Cathail, crodha an smacht, Ro chossain coiged Chonnacht; Caoicidhis dUa Chreidhe mar sin Ina chele do Cruachain.

Tadhg, mac Toirrdhelbaigh mic Aodha mic Cathail Croib Derg, do ríghad taréis Aodha mic Cathail isin mbliadain cedna. Acht chena, nír bhó bec in essbud aon bhliadna tri righ do ríghaibh Connacht do tuitim innte, .i. Aodh mac Fedhlim, &ersir; Eoghan mac Ruaidhri, &ersir; Aodh mac Cathail daill, ut supra diximus.

Tigernán mac Aodha h-I Ruairc, righ Breifne, mortuus est.

Domnall, mac Maghnusa mic Murcertaigh Muimnigh h-I Conchobair, sói enigh &ersir; engnuma na h-Erenn uile, mortuus est.

Tadhg mac Cerbhaill bhuidhe h-I Dhaluigh, ollam Aodha h-I Conchobair re dán, do ég in hoc anno.

Gilla na naom, mac Aodha mic Amhláib h-I Fergail, aon rogha thaoisech Erenn uile na aimsir fein, do ég iar mbuaidh naithrighe, iar na bheith tricha bliadan a gcendus chloinne Conmaic mic Ferghussa, ag cosnum na hAngaile re Galloib &ersir; re Gaidhelaib airchena, &ersir; Cathal mac Gilla na naom do ghabáil taoisighechta iarsin, &ersir; a bheith .ix. mbliadna innte.

Cathal Mhágh Fhlannchaidh, taisseach Dartraighe, mortuus est.

Maoilsechlainn, mac Amhláib mic Airt h-I Ruairc, rí Dartraighe &ersir; Chloinne Fermhaighe, do marbadh lá Conchobar mac Domnaill mic Neill h-I Ruairc, a Cill Forga, &ersir; a rigad fein iarsin.

Domnall óc, mac Amhlaib mic Airt h-I Ruairc, mortuus est.

Kl. Enáir for mhairt; a h-ochtmad fithed fuirre; anno Domini M.cc.lxx.quinto; iii. anno decennouenalis cicli; iii. anno iindictionis; uii. anno cicli solaris.

Ruaidri mac Toirrdhelbaig h-I Conchobair do ghabáil dá bráthair fein, .i. do Thadhg mac Toirrdhelbaigh, &ersir; Tadhg mac Cathail mic Diarmada do arguin uile lais; &ersir; an Ruaidri cedna do élúdh as an laimhdechas sin, .i. Conchobar .H. h-Ainlidhe dá bhreith leis, &ersir; tóraighacht do dhenum forra, &ersir; Conchobar .H. h-Ainlighe do marbad annsin.

Conchobar, mac Fergail, mic Donnchada mhic Mhuircerthaigh, do marbad dá bhraithribh feissin.

Art, mac Cathail riabaigh h-I Ruairc, rí Breifne, do marbadh la Mág Fhinnbhair &ersir; la Muinnter Gheradhán, go n-Galloib maille friú, a nGranárd, &ersir; ár a muinntire do chur.

Cairbre .H. Scópa, espuc Rátha Both, in Cristo quieuit.

H. Laoidhigh, .i. espuc Chille hAlaidh, quieuit in Cristo.

Tomás Mhág Shámhradháin do marbad la Cénel Dúachain.

Mac Conconnacht h-I Raighilligh do marbadh la Cloinn Cathail per dolum.

Maidhm mór for Ghalloib a nUlltoib, go ranic da ced cenn &ersir; dá ced ech an áiremh dhibh, cum multis aliis.

Kl. Enair for Cedáin, &ersir; .ix. uathad fuirre; anno Domini M.cc.lxx.sexto; quarto anno cicli lunaris; quarto anno indictionis; uiii. anno cicli solaris.

Aodh Muimnech, mac Feidhlim mic Cathail Croib Derc, do thocht as an Mumain, &ersir; a dhol a nucht h-I Dómhnaill; &ersir; .H. Domnaill do thinól lais, &ersir; toighecht dóibh díbhlinaibh go h-Echanach, &ersir; impódh dUa Domnaill annsin; &ersir; tocht do mac Feidhlim fein a mesc Chonnachtaib assidhé, &ersir; beith do ann.

Clann Toirrdhelbaigh, imorro, do thocht as tír íar sin, &ersir; loiscthi mora do dhenum dhóibh, &ersir; nir ghabhsat do thenn as tír achtmad sin namá.

Diarmaid mac Gillamuire h-I Morna, rí Ulad, mortuus est.

Crech do dhenum do chloinn Toirrdhelbaigh ar mac Fédhlim, &ersir; ar macaibh Mic Diarmada, &ersir; Gilla Crist .H. Máilbrenainn do marbadh leo an lá sin.

Crech do dhenum do mac Fédhlim ar Chloinn Muircertaigh, gur mharbhsat Clann Mhuircertaigh Gilla na naingeal .H. Conrói a tóraighecht na creiche sin, &ersir; daoine imdha eli do muinter mic Fédhlim.

Do ríghne Ruaidhri mac Toirrdhelbaigh crech mhór eli ar Muinter Nechtain, &ersir; Muinter Nechtain do thabairt mhadhma fair &ersir; do buain na creiche dhe; &ersir; Domnall mac Neill mic Conghalaig h-I Ruairc do mharbad, &ersir; is fris adeirthí Gilla an imme, &ersir; daoine imdha eli maille fris do muinter Ruaidri. Gilla Crist .H. Neachtain &ersir; Uilliam .H. Neachtain do marbad la Ruaidhri mac Toirrdhelbaigh iarsin.

Kl. Enair for Aine, &ersir; fichtech fuirre; anno Domini M.cc.lxxuii; quinto anno cicli lunaris; ix.anno cicli solaris; quinto anno indictionis.

Brían ruad .H. Briain, ri Muman, do ghabhail a meabhail do mac Iarla Clair, iar gcur a bfhola an aon shoidhech, &ersir; iar ndenum chairdessa Criost dóibh, &ersir; iar dtabairt mhinn, &ersir; chlog, &ersir; bhachall Muman da cheli dóibh; &ersir; a tharraing do mac au Iarla idir sdédaibh iarsin.

Gilla Crist .H. Birn, fer grádha dAodh .H. Conchobair, do marbad don Gilla ruad mac Lochlainn h-I Conchobair, i nuathbhus.

Braon .H. Maolmoicheirghe, ab Cenannus, in Cristo quieuit.

Caislen Rossa Comáin do legadh do mac Feidhlim, &ersir; do Dhomnall .H. Domnaill, &ersir; do Connachtaibh maille fris.

Crech mhór do dhenum do Theallach Echach ar Chénel Duacháin a nGlinn dá dhuile, dar mharbhadar Conchobar Mhág Dhorchaid et alii multi.

Kl. Enair for shatharn, &ersir; prim fuirre; anno Domini M.cc.lxx.octauo; x. anno cicli solaris; sexto anno cicli lunaris; ui. anno indictionis.

Tadhg, mac Toirrdhelbaigh, mic Aodha mhic Cathail Croib Derg, do marbadh do chlainn Chathail Mic Diarmada, iar ná bheith teora bliadna a gcennus Connacht, ut poeta dixit, .i. Donn losg .H. Maolconaire:— Ua Conchobair Chluanaca, Mac Toirrdhelbaigh, tri bliadna; Cách fa righe do reir T^adhg; Geill an tíre do thiomairg; &ersir; Aodh Muimhnech mac Feidhlim do ghabáil righe Connacht.

Ruaidri mac Toirrdhelbaigh, ríghdhamhna Connacht, do marbad do Ghilla Crist Mhág Fhlannchaidh &ersir; do Dhartraighibh áirchena, ar bord Droma cliabh, &ersir; an persun riabach mac Tigernáin h-I Conchobair, &ersir; daoine imdha ele nach áirimhter sunn.

Donnchad &ersir; Ferghal &ersir; Gilla Crist, tri mic Muirghesa mic Donnchada mic Tomaltaigh, do mharbad la Tadhg mac Domnaill Irruis.

Flaithbertach .H. Doimhín, rí Fher Manach, do marbad isin mbliadain sin.

Maidhm Cuinnche do thabairt do Dhonnchad mac Briain ruaid h-I Bríain, &ersir; do macaibh eli h-I Briain, ar mac Iarla Clair, gur loiscset tempull Cuinnche a cend a muintire, &ersir; gur loisced &ersir; gur marbad dáine díáirmhidhe annsin, &ersir; gondechaid mac an Iarla fó láimh ass uathaib, fóríor.

Tomáss .H. Cuinn, espuc Cluana mic Nois, quieuit.

Tomaltach Mhág Oirechtaigh, righ thaoissech Shíol Muireghaigh, do mharbad las na Túathaib in hoc anno.

Kl. Enair for Domhnach, &ersir; aile dhéc fuirre; anno Domini M.cc.lxxix.; xi. anno cicli solaris; uii. anno cicli lunaris et indictionis.

Tomaltach, mac Toirrdhelbaigh, mic Mhaoilsechlainn h-I Conchobair, aird espuc Tuama, sái Erenn uile ar egna &ersir; ar eolus, ar einech &ersir; ar uaisle, ar tshochraighecht &ersir; ar thídhlucad séd &ersir; maoine do chách a gcoitchinne, do ég iar mbuaidh naithrighe in hoc anno.

Mailsechlainn mac Toirrdhelbaigh do marbad in hoc anno.

Conchobar, mac Diarmada mic Mhaghnusa h-I Conchobair, occisus est.

Gilla an Choimdhedh .H. Cerbhalláin, espuc Chéneoil Eogain, quieuit.

Murchad .H. Nechtain do marbad do Domnall .H. Nechtain, &ersir; comrac do fhógra do Roiberd .H. Nechtain, .i. derbrathair Murchada, ar Domnall iarsin; &ersir; Roiperd do marbad mur an cedna isin comruc sin.

Domnall mac Gilla Crist h-I Nechtain do marbadh la h-Aodh .H. Conchenainn in hoc anno.

Kl. Enair for Luan, &ersir; tress fiched fuirre; anno Domini M.cc.lxxx.; xii. anno cicli solaris; uiii. anno ^cicli decennouenalis et indictionis.

Imresain do eirghe edir Aodh Muimnech, mac Félim mic Cathail Croib Derc, ri Connacht, &ersir; Clann Mhuirchertaigh Muimnigh h-I Conchobair, in hoc anno; &ersir; Aodh Muimnech do mharbadh leo a Coill an daingin; &ersir; Maoilsechlainn mac Mághnusa do ghabáil dóibh an lá sin, &ersir; a fhuaslucad uathaib dUa Dhomnaill ar ceitri ced bó &ersir; ar xx. ech; &ersir; Cathal, mac Conchobair ruaid, mic Muirchertaigh Muimnigh, mic Thoirrdhelbaigh mhóir h-I Conchobair, do righad do Connachtaibh iartain.

Seoan .H. Laoidigh, espuc Chille hAlaidh, in Cristo quieuit.

Matha mac Maghnusa h-I Conchobair, ab na Búille, quieuit.

Kl. Enair for chétaoin, &ersir; a cethair uathad fuirre; anno Domini M.cc.lxxx. primo; xiii. anno cicli solaris; ix. anno cicli lunaris et indictionis.

Tadhg, mac Cathail, mic Conchobair, mic Dhiarmada o nabartar Mic Diarmada, righ Mhoighe Luirg, sói neinigh &ersir; nengnuma &ersir; nuaisle na h-Erenn, mortuus est.

Cath Dírirt dáchrich edir Conallchaib &ersir; Eoghanchaib, dú atorchuir Domnall óg .H. Domnaill, rí an tuaiscert, .i. fer dár ghialladar Fir Manach &ersir; Oirghialla, &ersir; urmhór Gaoidel Connacht &ersir; Uladh achtmagh beg, &ersir; fir mBreiffne bhós; &ersir; ant aon ghaoidel rob fherr einech &ersir; oirechus; feichem coitchend iarthair Eorpa &ersir; snathad uamma na h-airdríghe, &ersir; farcha dluthaighthe gach degh rechta; &ersir; ionnamail Chonaire mhic Edirsceóil ar óige ag gabáil righe, &ersir; cnú mhullaigh Ghaoidel ar ghaisced, &ersir; medh cosmail Chathail Croibh Derg ar ágh &ersir; innsoiged; &ersir; a adhnacal co h-onórach a mainisdir na mbráthar a nDoire Choluim chille, iar mbreith bhuadha gach uile maithessai; &ersir; issiad so is ferr do marbad maille fris isin maidhm sin, .i. Maolruanaid .H. Baoighill, taoisech na Tri Tuath, &ersir; Eogan mac Mhaoiltsechlainn mic Domnaill mhóir h-I Dhomnaill, &ersir; Ceallach .H. Báighill, .i. mac Gilla Bhríghde, ant én taoisech rob fherr oinech &ersir; tidnacul, &ersir; is mó do sgaoil il maoine ar eigsibh, do bhí an aon aimsir ris, &ersir; dob ferr lámh &ersir; uaisle; &ersir; Andíles .H. Baighill, &ersir; Dubhghall a mac; &ersir; Mág Fhlannchaidh, táisioch Dartraighe; &ersir; Domnall Mac Gillafhinnén, taissech Muinntire Peodachán; &ersir; Enna .H. Gairmleghaigh, ard táissech Cheneoil Móain; &ersir; Cormac mac an fhir leighinn h-I Domnaill, taissech Fánad, &ersir; Gilla an Choimdhedh. H. Maoldúin, ri Luirg, &ersir; Carmac mac Carmaic h-I Dhomnaill, &ersir; Gilla na nóg mac Dál re docair, &ersir; Mailsechlainn mac Neill h-I Bhaighill, &ersir; Andiles mac Muirchertaigh h-I Dhomhnaill, &ersir; Maghnus Mhág Cuinn, &ersir; Gilla na naom .H. h-Eochagáin, &ersir; Muirchertach .H. Flaithbertaigh, &ersir; Muirchertach Mac an Ulltaigh, &ersir; Flaithbertach Mhág Bhuidhechán, &ersir; dáine imdha ele nach áirimhter sunn.

Cath eli in hoc anno itir na Bairédachaibh &ersir; an Ciomorógach, &ersir; ro mheabhad for na Bairédachaib, &ersir; ro marbadh ann Uillíam Bairéd &ersir; Adám Pleimend, &ersir; daoine imdha eli; &ersir; do bhí dias do Ghaoidelaibh annsin do leith an Chimhsógach, &ersir; do chinnset ar bheodhacht &ersir; ar lúth, &ersir; ar lamach, do chách uile annsin, .i. Taichlech .H. Dubhda &ersir; Taichlech .H. Baighill in diass h-ísin.

Kl. Enair for dhardáin, &ersir; cuiged dég fuirre; anno Domini M.cc.lxxxii; xiiii. anno cicli solaris; x. anno cicli lunaris et indictionis.

Muirchertach Mac Murchada, rí Laigen, &ersir; Art Mac Murchada, a derbrathair sidhé, do marbad la Galloib in hoc anno.

Taichlech mac Mhaolruanaidh h-I Dhubhda, ri .H. bFhiacrach Muaidhe, .i. an fer rob fherr oinech &ersir; engnum, &ersir; bá mó cendairrc &ersir; cointinn re Galloib &ersir; re Danaraibh im a dhuthaid, ag á díden, do marbadh la h-Adam Ciomsóg ar Traigh nEothaile.

Lassairfhionna, inghen Chathail Croib Derg h-I Conchobair, ben Domnaill óig h-I Domnaill, .i. an bhen dob uaisle &ersir; dob fhéile &ersir; dob fherr cruth do bhí an Erinn na h-aimsir fein, quieuit in Cristo.

Matha .H. Raighilligh, dux Muinnteri Maolmhordha, do ég in hoc anno.

Gilla Iossa Mag Tigernáin, dux Theallaigh Dhunchada, quieuit.

Cathal mac Gilla na naom h-I Fergail, taissech na h-Angaile fri re .ix. mbliadna, do ég for Inis Cuan for abhuinn Cluain lis Beic mic Condla, .i. rí Tethbha; &ersir; is assin ro tuicedh ant iomaire fada, uair adubairt an fer fáisdine re Cathal gurab ar an iomaire bfhada do ghébadh sé báss; gur ab uime sin no h-sechnadh Cathal ant iomaire fada gan a thaghall do gréss.

Seffraid mac Gilla na naom do ghabáil taisighechta iarsin.

Snechta ro mhor o Nodlaic co feil Bríghde isin mbliadain sin.

Kl. Enair for Aoine, &ersir; seissed xxet fuirre; anno Domini M.cc.lxxx.tertio; xu. anno cicli solaris; xi. anno cicli lunaris et indictionis.

Aodh Buidhe .H. Neill, rí Chénel Eogain, &ersir; righdhamhna Erenn uile áirchena, &ersir; barr einigh &ersir; gaiscid Gaoidel, &ersir; aon rogha an tuaiscert ar thidhnacal séd &ersir; eallaigh &ersir; echraid, &ersir; fer bhudh mo gráin &ersir; coscur do Cénol Eogain na aimsir fein, do mharbad la Brian Mhág Mhathghamna, ri Oirgíall, &ersir; la h-Oirghiallaibh airchena, &ersir; la Gilla Iossa ruadh mac Domnaill h-I Raighilligh, in hoc anno.

Tadhc mac Domnaill Iorruis h-I Conchobair do lot la Luighnibh, &ersir; a ghabáil, &ersir; a thidhlucad do Chathal .H. Conchobair, &ersir; a ég dia lot in hoc anno.

Ath cliath &ersir; Ceall Christ do loscad in hoc anno.

Kl. Enair for shatharn, &ersir; sechtmad uathad fuirre; anno Domini M.cc.lxxx.quarto; xui. anno cicli solaris; xii. anno cicli lunaris et indictionis.

Simann Dexetar do marbad la Brian .H. bFhloinn &ersir; lá dhá mac h-I Fhlannagain, .i. Diarmaid &ersir; Maoilsechlainn.

Cocad mór &ersir; esaonta do eirghe a Connachtaibh treimid sidhé, &ersir; crecha móra do dhenum do Ghalloib im Choirrshliabh, &ersir; aisioc iomlán do thabairt dona Galloib h-ísin do mhuinnter na Trinóitte, &ersir; do mhanchaib na Búille.

Dún mor do loscud la Fiachra .H. bFhloinn.

Muiris .H. Concobhair, espuc Oilefin, in Cristo quieuit.

Donnchad .H. Briain, ri Tuadmhuman, do mharbad la Toirrdhelbach .H. m-Bríain.

Gilla Iossa Mhág Thigernáin, ard toissech Cénel mBrenuinn, quieuit.

Amhlaibh .H. Tomaltaigh, togha confirmaitige espucoide Oilefinn, in Cristo quieuit.

Gilla Isa mac an Liathanaigh h-I Conchobair, ab Oilén na Trinóide ar Loch Cé, dord Premonstra, do thogha docom espucóide Oilefinn iar sin.

Dubhghaill mac Maghnusa h-I Bhaighill, taoissech Cloiche Chinnfhaoladh, do mharbad la muinter h-I Maoil ghaoithe.

Mac na h-oidhche Mhág Dhorchaidh, taoissech Chénel Luacháin, do ég in hoc anno.

Kl. Enáir for Luan, &ersir; a h-ochtmad dég fuirre; anno Domini M.cc.lxxx.quinto; xuii. anno cicli solaris; xiii. anno cicli lunaris et indictionis.

Simón .H. Ruairc, espuc na Breifne, in Cristo quieuit.

Maidhm mor do thabairt do Mhaghnus .H. Conchobair for Adám Ciomsóg &ersir; for Ghalloib iarthair Connacht, ag Leic Essa dara, dú inar marbad iliomad daoinedh, &ersir; inar gabadh Coilín Ciomsóg, .i. a dherbrathair, a mbraighdenus taréis a mhuinnteri do marbadh, do chinn na sliged do leigen dho féin. Maidhm do thabairt do Pilip mac Goisdelbh for muinter Mhaghnusa h-I Conchobair, for Sliabh Ghamh, dú inar marbadh morán do glassláith &ersir; d'fhoghdhaoinibh.

Ailís inghen Cormaic mortua est.

Ruaidri .H. Gádra, ri Sleibhe Lugha, do mharbadh la Mac Fheoruis for a loch fein.

Enrí Mac Gillafhinnéin mortuus est.

Kl. Enair for mhairt, &ersir; ix. mad fiched fuirre; anno Domini M.cc.lxxx.ui.; xuiii. cicli solaris; xiiii. cicli lunaris et indictionis.

Mor sluaiged la h-Iarla Uladh a Connachtaibh, gur mhill morán do mhainisdrechaibh &ersir; do ceallaib Connacht, &ersir; gidhedh do ghabh nert gacha conair rainic, &ersir; do ghabh braighde Connacht uile; &ersir; rug sluaigh Connacht lais iarsin, &ersir; do ghabh braighde Conaill &ersir; Eogain, &ersir; do athrígh Domnall mac Briain h-I Neill, &ersir; tuc righe do Niall chúlánach .H. Neill in dulad sin.

Earrach an bhódhíthe in hoc anno.

Muiris maol Mac Geruilt mortuus est in hoc anno.

Domnall .H. h-Ainlighe, dux Chéneoil Doffa, quieuit uiii. Kl. Aprilis.

Kl. Enáir for Cedaoin, &ersir; deachmad uathad fuirre; anno Domini M.cc.lxxxuii; xix. anno cicli solaris; xu. anno cicli lunaris et indictionis.

Diarmaid Midhech, mac Diarmada, mic Muirghessa, mic Cathail Mic Diarmada, ri Muintire Mhaolruanaidh, .i. ant aon duine ro ba sine &ersir; rob uaisle día chinedh, do ég in hoc anno.

Floirint .H. Gibeallán, airchideochain Oilefinn, feallsom fessa &ersir; eoluis &ersir; intlechta, &ersir; chleirchechta, quieuit in Cristo.

Gilla na neach .H. Mannacháin, ri na Tri Tuath, mortuus est uii. idus Septembris.

Maolsechlainn mac Tomaltaigh Mhég Oirechtaigh do mharbad la Toirrdhelbach mac Eogain h-I Conchobair, a ndíghailt a athar do thréigen do Thomaltach do macaibh Toirrdhelbaigh.

Ruaidri Sindach quieuit.

Kl. Enair for Dardaoin, agus aonmad xxet fuirre; anno Domini M.cc.lxxxuiii.; xx. anno cicli solaris; xui. anno cicli lunaris.

Cathal, mac Taidhc, mic Cathail Mic Diarmada, do ghabáil righe Mhoighe Luirg in hoc anno.

Maghnus .H. Conchobair, maraon re bfhuair leis do Chonnachtaibh, &ersir; .H. mBriuin &ersir; Conmaicne do thoighecht leis do gabháil righe Connacht dó féin, acus do aithrighad a dherbhrathar, .i. Cathal mac Conchobair ruaidh, &ersir; teacht dóibh go h-Ath Slision, áit a raibhe Cathal cona shochraide, &ersir; cumasc do tabairt doibh leth ar leth diaroile, &ersir; Cathal do ghabháil annsin, &ersir; maidhm do thabairt ar a mhuinnter; &ersir; do h-aithrighed é fein, &ersir; do h-airgedh urmhor Connacht don chur sin; &ersir; righe do ghabháil do Mhaghnus fein ar éigin in tan sin ar bélaibh a shinnser brathar, iar ná bheith seacht mbliadna co leith i righe amail isbert ant ughdar:— Mac Conchobair righdha ruaid, Ba rí Connacht thes is tuaid, Leith bhliadain iss a seacht sin Righe Cathail a Cruachain.

Donnchad riabhach, mac Maghnusa mic Muircertaigh Muimnigh, quieuit.

Tech do ghabháil isin ghemhriudh cedna sin for Mhaghnus .H. Conchobair do Thoirrdhelbach mac Eogain h-I Conchobair, isin Ros mór, &ersir; do Mhaoilsechlainn .H. Fhlannagáin maille fris; &ersir; do comairle Fhiachra h-I Fhloinn do-rónadh an innsoiged sin. Acht chena, ro loitedh Maghnus fein annsin, &ersir; ro marbad Raghnall Mhág Raghnaill, t^{oissech Mhuinnteri h-Eoluis, daon urchor shoighdi,
&ersir; ro loitted Niall Gealbhuidhe .H. Conchobair ann.
Ro marbad, imorro, daoine iomdha eli ann; &ersir; ro
benadh eich &ersir; édáil iomdha dhibh. Sluaighed la
Maghnus .H. Conchobair déis a leighis o na lottaib sin
assiol Muireghaigh, gurros gabh a mbraighde go h-uilidhe.}

Sluaiged lasan Iarla ruad, .i. Risderd, mac Uaitéir, mic Ricaird, mic Uilliam congcúr in ghabhaltais, docom Chonnacht, go tánic go Ros Chomáin dinnsoiged Maghnusa mic Conchobair ruaidh, ri Connacht an tan sin, &ersir; dinnsoiged Mic Gerailt &ersir; mhuinntire an righ; &ersir; do thinoilsiot uile ar a chinn, &ersir; do ghrendaighset ant Iarla fó theacht secha sin; conidh h-í comairle do righne ant Iarla annsin imthecht assin tír amach, &ersir; a shlúaigh do sgaoiledh íarsin.

Sdeaffán, airdespuc Tuama dhá ghualann, &ersir; giuisdís na h-Erenn, quieuit. Uillíam Mac Fheoruis do thogha dochom airdespucóide Thuama iarsin.

Kl. Enair for shatharn, &ersir; aile uathad fuirre; anno Domini M.cc.lxxxix.; xxi. anno cicli solaris; xuii. anno cicli lunaris; secundus annus indictionis.

Tadhg .H. Flannagán, taissech chlainni Cathail, quieuit.

Matha .H. Sgingín, ollam Chenel Conaill, mortuus est.

Espuc Conmaicne, .i. an gaill espuc, Milis a ainm, quieuit.

Simón .H. Fínnachta, airchideochain Oilefinn, in Cristo quieuit.

Sluaiged la Maghnus .H. Conchobair &ersir; la Ricard Diuid, &ersir; lá Galloibh na Midhe maille fris, docum h-I Mhaoilsechlainn, &ersir; dochum fer Midhe áirchena, co tucadh maidhm forrai and sin inar marbad Ricard Diuit, .i. in barún is uaisle do bhoi ind Erinn an tan sin, &ersir; a braithrecha maille fris; &ersir; ro marbad and Siacus mac ind espuic h-I Chellaigh; &ersir; ro marbad ^{daine imda aile} ann bheos.

Fiachra .H. Floinn, dux Shil Mhaoilruain, in fer rob fherr iocht &ersir; firinne, &ersir; comairce, enech &ersir; engnum do thaoissechaibh Connacht uile, do dul do dhenum cleamnusa re Galloibh, gurrus marbh mac Ricaird fhinn mic Uilliam Búrc, &ersir; Mac Fheoruis; a meabhail h-é.

Sluaiged mór la Mac Muiris &ersir; la Mac Fheoruis dochum an chalbhaigh mhoir h-I Chonchobair &ersir; na mac righ Laignech airchenai, &ersir; tucadh maidhm mór forra inar marbadh Maoilir Dexétar &ersir; Gaill imdha ele, maille fri eich imdha do bhéin dibh and bhoss.

Kl. Enair for dhomnach, &ersir; tress dhéc fuirri; anno Domini M.cc.xc.; xxii. anno cicli solaris; xuiii. anno cicli lunaris; tertius annus indictionis.

Cairpri .H. Maoilsechlainn, rí Midhe, do marbadh do Mhág Cochlán &ersir; do Dhelbhna a meabhuil.

Conghalach Mag Eochagán, dux Cheneoil bFhiacha mic Neill .ix. ghiallaigh, mortuus est.

Uilliam Mac Fheoruis do ghabáil airdespucoide Tuama.

Int espuc .H. Setachain, .i. espuc Cille Mic Duach, quieuit.

Sluaiged la Domnall mac Briain h-I Neill a Cénél nEogain, gur chuir Niall O Neill ar eigin aisde, &ersir; gur ghabh fein an righe alloss a neirt.

Aodh .H. Domnaill do aithrighad dia derbhrathair bhudhéin, .i. do Thoirrdhelbach .H. Dhomnaill, &ersir; an righe do ghabháil dó fein tre cumachtaibh chinidh a mathar, .i. Clainne Domnaill, &ersir; galloclaech nimdha eli.

Kl. Enair for Luan, &ersir; a cethar xxet fuirre; anno Domini Mo. cco. xc. primo; bliadain deridh noiecdha h-i; xxo. tertio anno cicli solaris; quartus annus indictionis.

Toirrdhelbach mac Eogain h-I Conchobair, in fer is mó &ersir; do budh ailne &ersir; dob ferr Enech &ersir; engnum, &ersir;dob fherr dadhbur righ, do mharbad le Niall ngelbhuidhe .H. Conchobair.

Sluaighed mór la h-Iarla Uladh a Tir Eogain, dar athrigh sé Domnall mac Briain h-I Neill, &ersir; dar righad lais Niall Culánach .H. Neill; &ersir; mur do fháguibh int Iarla in tír ro marbad Niall Culanach .H. Neill le Domnall .H. Neill. Tig int Iarla do ridhis &ersir; ro righad lais mac Aodha Buidhe, .i. Niall.

Ro h-innarbad Domnall .H. Neill as an tír amach, tre cumachtaibh in Iarla.

Sluaiged eli lasan Iarla cedna sin a Tír Chonaill, docum Thoirrdhelbaigh h-I Dhomnaill, gur airg in tír uile idir chill &ersir; tuaith, conár fhargaibset bréid for altóir, ina leabur aiffrinn, iná coilech aiffrinn, a cellaibh Chéneoil Conaill; &ersir; tuc in creich sin a Connachtaibh. Ocus tánic co h-Olfinn iarsin &ersir; tucadar Connachta fel braighde dhó in tan sin, &ersir; do imthigh iarsin.

Conchobar .H. Dubhda, ri .H. bFhiachrach, do bhádhadh ar Sinuinn ag teacht maille re Connachtaibh i conne in Iarla cedna sin.

Comhthocbáil chogaid do dhenum do Chathal .H. Conchobair &ersir; do Niall ghelbhuidhe .H. Conchobair, &ersir; dá gach lucht dár éirigh leo do Ghalloibh &ersir; do Ghaoidelaibh, do athrighad Mhaghnusai h-I Conchobair, ri Connacht; &ersir; imressain do thabairt doibh dá cheli ag Caraidh Chúlmhaoile, &ersir; Cathal do lot annsin; &ersir; Murchad mac Taidhc mic Aindriassa h-I Conchobair do marbadh ann la Niall ngealbhuidhe .H. Conchobair, &ersir; doeine eli, &ersir; eich imdha do bhein do mhuinnter Maghnusa ann; &ersir; maidhm do thabairt fair fein, &ersir; a dhul ass a toradh a eisiomuil fó laimh; &ersir; crecha móra do dhenum do muinnter Chathail &ersir; do Niall ghelbhuidhe a Cairbri, oir ní raibhe Cathal fein ar an siobhal sin taréis a luit. Acht chena ro aircset Cairpri uile ó Chnuc Laoighén co h-Ess dara.

Dála Maghnusa h-I Conchobair, imorro, iar tocht do Siol Muireghaigh &ersir; dá aos gradha feissin, &ersir; Gall Rossa Comain cuige dar éis in madma sin, dá furtacht, tanic roime iar na bharach a coinne na gcrech sin, &ersir; ruc se orra ag Sraith in fhéráin &ersir; fón Aonach, &ersir; ro benadh a crecha dhibh. Ocus ro imthigh Niall fein ar eigin asan maidhm sin; &ersir; ro marbadh ann Tomas Mac Goisdelb; &ersir; ro gabad a derbrathair .i. Dauid Mac Goisdelb, &ersir; ro marbad isin laimdechur sin é iarsin; &ersir; ro marbad morán dont slúaig idir Ghalloib &ersir; Ghaidelaibh. Ocus tocht do Niall ar sith don tír iarsin, &ersir; a feronn fein uile do thabairt dó. Aimhles &ersir; iomcassoeit do erghe etir Mhagnus &ersir; Niall, oir ro h-innissedh do Magnus gur fheall Niall fair, &ersir; fóbairt in tire do fágbháil do Niall iarsin. Airgthe mora do dhenum ar Niall do Maghnus, &ersir; dimus Neill do thoirnem co mór do na hairgnibh h-isin.

Aodh .H. Fallamain, táissech Chlainni Uadach, do ég isin mbliadain sin.

Diarmaid .H. Floinn, taissech Sil Mhailruain, mortuus est.

Aodh .H. Domnaill do ghabáil a righe fein do ridhis, &ersir; Toirrdhelbach .H. Domnaill do innarbad.

Lucas Mac Gilla Ruaidh, airchidechain Olefinn, quieuit.

Edrúth Mhág Craith, ab Locha Cé, mortuus est.

Kl. Enair for mhairt, &ersir; u uathad fuirre; anno Domini M.cc.xc.ii.; xxiiii. anno cicli solaris; u. anno indictionis; primus annus cicli lunaris.

Sluaiged lásan Iarla docum Maghnusa h-I Choncobair, co tanic co Ros Chomáin, &ersir; do imthigh gan geill gan edire do ghabáil. Ro len Maghnus .H. Conchobair co Miliuc h-é, dar sarugad Connacht, &ersir; do cuaidh ina thech, &ersir; fuair gach ní fa raibhe on Iarla don chur sin.

Sluaiged ele lasan Iarla cedna sin docum Luighne, gur airg urmor in tire uile, &ersir; gidhedh chena, ní thanic Domnall .H. h-Eagra ina theach, &ersir; ni thuc geill ina etire don dul sin dó.

Niall gealbuicche .H. Conchobair, mac Muireghaigh mic Aodha daill mhic Toirrdhelbaigh móir, .i. ri Connacht, do mharbad do Thadhg mac Aindriassai mic Briain Luighnigh h-I Conchobair, &ersir; do Tuathal mac Muircertaigh.

Mág Cochlán, .i. rí Delbhna, do marbadh na dhuthaid fein do h-Sheffin Mac Fheoruis, tre fhorgall in Iarla, in hoc anno.

Donnchad mac Eogain h-I Conchobair do éc in hoc anno.

Somhairle .H. Gairmleghaigh do marbad dUa Neill.

Andíles .H. Dochartaigh, táissech Arda Midhair, quieuit.

Kl. Enair for dhardaoin, &ersir; seissed dhéc fuirre; anno Domini M.cc, xciii.; xxuo. anno cicli solaris; secundus annus cicli lunaris; ui. annus indictionis.

Maghnus, mac Conchobair ruaidh, mic Mhuirchertaigh Muimnigh, mic Thoirrdhelbaigh mhóir, .i. ri Connacht fri ré u. mbliadan co leith, amail fhoirgles in filedh:— Ua Conchobair in chnis gil, Mac mic Muirchertaigh Muimnigh, Cuig bliadna co leith re luadh Bá rí Maghnus na marcslúagh, do ég in hoc anno iar na bheith raithe i ngalar; .i. fer fa mó grain &ersir; coscur a cathaib &ersir; a comracaib; ri rob fherr engnum &ersir; enech ind Erinn. Aodh mac Eogain h-I Conchobair do righad don ghiusdís &ersir; do muinnter ri Saxan iarsin; &ersir; in dechmad lá daréis a rightha a ghabhail do Mac Gerailt a mebhail, &ersir; caoca dha nnuinnter do marbhad; &ersir; creacha móra do dhenum fair iarsin. Cathal ruadh .H. Conchobair do ghabáil righe Connacht iarsin, &ersir; a marbad a cinn raithe do Ruaidhri mac Donnchada riabhaigh h-I Conchobair, a mebhuil; &ersir; Oedh mac Eogain do lecud immach, &ersir; righe Connacht do ghabail dó tre nert in Giudíss.

Murchad .H. Mailshechlainn, ri Midhe, do éc isin mbliaduin sin.

Fergal .H. Raighilligh, taissech Muintire Mhailmhórdha fri ré dhá bhliadain déc, do marbad ar lar a longpuirt fein do Thellaigh Dhúnchada, in hoc anno.

Taissi Padraic &ersir; Coluim Cille &ersir; Brighde do fhoillsiogad do Nicol Mhág Mhaoilissa, do comarba Padraic, do bheith a Sabhall Padraic, &ersir; a tocbáil dó; &ersir; deir a tocbala dó ferta &ersir; mirbhuile mora do denum dhoibh, &ersir; eisium do dhenum scríne cumdaighthe co h-onorach doibh iarsin.

Mor, ingen Fhelimm h-I Conchobair, mortua est.

Flóirint .H. Cerballán, espuc Chenel Eogain, quieuit in Cristo.

Muirchertach .H. Flannagain, dux chlainne Cathail mic Mhuireghaigh, mortuus est.

Dhá thaoisech Thellaigh Dhúnchada do ég in hoc anno.

Tuathal mac Muirchertaigh h-I Conchobair occisus est.

Cathal Mac Diarmada, ri Muinntire Maolruanaid, do ghabáil la h-Aodh mac Eogain h-I Conchobair, a bfhill, tre fhorgall Conchobair mic Taichligh, &ersir; Mailsechlainn h-I Fhlannagain, &ersir; tShil Muireghaigh áirchena. Ocus do airgset Mag Luirg uile idir chill &ersir; tuaidh; &ersir; tanic milled Connacht uile ar na h-olcaib sin. Cathal Mac Diarmada, ri Muighe Luirg, do dhul ar eigin as a chuibhrighibh, &ersir; creach mhor do dhenum dhó iarsin ar cloinn Cathail h-I Flannacain.

Kl. Enair for Oeine, &ersir; issechtmad fiched fuirre; anno Domini M.cc.xc.quarto; xxui. anno cicli solaris; iii. annus cicli lunaris; uii. anno indictionis.

Muirchertach mac Maghnusa h-I Conchobair, int adhbur righ dob ferr do Connachtaibh, do mharbadh le Tadhg mac Aindriassa h-i Conchobair, &ersir; la Domnall mac Taidhc, &ersir; becán dá muinnter maille ris do marbadh ann.

Aodh mac Eogain h-I Conchobair do dhenum crech for Chlainn Muircertaigh.

Domnall .H. h-Egra, ri Luighne, dhéc in hoc anno.

Moeilsechlainn .H. Flannagain, taissech Clainne Cathail, do marbadh do Chathal mac Taidhc mic Diarmada, ar sráitt Sligig, isin mbliadain sin.

Donnchad Mac Consnamha, taissech Muinntire Cinaith, mortuus est.

Carrach in chairn Mág Thighernán, taisech Tellaigh Dhúnchada, mortuus est.

Cathal mac Taidhc Mic Diarmada, ri Muighe Luirg, in fer rob ferr enech &ersir; engnum, mortuus est.

Derbhail, inghen Taidhg mic Cathail Mic Diarmada, mortua est.

Caisslen Slicigh do legadh la h-Aodh .H. Conchobair.

Maolruanaid mac Gillacrist do ghabail righe Muighe Luirg.

Int Iarla do ghabáil ^do Mac Gerailt, &ersir; buaidhredh Erenn uile do thoighecht trid sin. Crech mhór mheabhla do dhenum do Mac Gerailt &ersir; do Mac Fheoruis for Connachtaibh, &ersir; Aodh mac Eogain h-I Chonchobair do shamhailt daithrighad, &ersir; an tír uile do mhilledh doibh; &ersir; nir ghabhsat nert bhudh mó iná sin don dul sin.

Diarmaid mac an Liathánaigh h-I Conchobair occisus est, et sepultus est i nOilén na Trinnoide for Loch Cé.

Dauid Mac Gilla Erráith do mharbad do macaibh Domnaill duibh h-I Egra.

Kl. Enair for shathorn, &ersir; ochtmad uathad fuirre; anno Domini M.cc. xc. quinto; xxuii. anno cicli solaris; quartus annus cicli lunaris; uiii. anno indictionis.

Int Iarla cedna do legud ass do Mac Gerailt tre nert rig Saxan, &ersir; ar braigdibh maithi a chinedh fein d'fhagail ass do Mac Gerailt.

Brian, mac Aodha buidhe mic Dhomnaill óig mic Oedha meith, ri Chénel Eogain, do marbad la Domnall mac Briain h-i Neill, &ersir; ár mór do Galloib &ersir; do Ghoeidelaibh maille fris.

Domnall .H. Cellaigh, ri .H. Maine, do ég i naibíd manaigh leith a mainistir Cnuic Muaidhe, in hoc anno.

Conn Mac Branán, taissech Corrcachlann, do marbad le macuibh .H. Cellaigh, &ersir; sé for lurg a each iar na ngaid. Tomaltach Mac Branán do ghabáil táisighecht ina inadh iarsin, &ersir; a marbad la macuibh Chonalladh a níc i naithrech do marbad la Tomaltach roimesidhé.

Caislen Muighe Duma &ersir; caisslen in Baile núaidh,

&ersir; caisslen Muighe Brecraidhe do legadh la Seffraidh .H. bFergail in hoc anno.

Cocad mór itir rí Franc &ersir; rí Saxan.

Cogad mor a Tír Conaill in hoc anno.

Braighde Briain Mhég Shámhradhain &ersir; Gilla Issa Mhég Dhorchaidh do ghabail do Gilla Issa .H. Raighilligh in hoc anno.

Kl. Enair for Domnach, &ersir; noemhadh dhéc fuirre; anno Domini M.cc.xcui.; xxuiii. anno cicli solaris; quinto anno cicli lunaris; ix. anno indictionis.

Aodh mac Eogain h-I Conchobair do aithrighad dia oirecht fein, &ersir; Clann Muircertaigh do thabairt don tír na inadh, &ersir; cendus an tíre, &ersir; a braighde, do thabairt do Conchobar ruadh mac Cathail ruaidh h-I Conchobair; &ersir; an tír uile do mhilled itir chill &ersir; tuaith tresan athrighad sin do dhonum dhoibh. Crich Cairpri uile do loscud &ersir; do milledh do Chlainn Muirchertaigh, &ersir; dul fó thempluib in tíre dhóibh. Do dhíghuil Día &ersir; Colum Cille &ersir; Muire, isa tempaill do sáraighed annsin, na Gnimartha sin forra iarsin.

Dala Aodha h-I Conchobair, imorro, do thinoilsídhe sluagh mór do Ghalloibh &ersir; do Ghoeideluibh fa Uillíam Búrc &ersir; fa Tepoid a Burcc, go tangadar co mainistir na Búille, &ersir; co rabadar cethra h-odhche innte, &ersir; ro millset imat arbhanna &ersir; immenna ar fedh in tíre co léir. Ocus tancotar taisigh an tíre ina thech annsin, &ersir; rucsat leo íad co tech in Iarla do dhenum sidha fri h-Aodh .H. Conchobair; &ersir; gé ro gheallsat ni ro comaillset an síth, oir do aontuighset doridhis ar techt dá tighibh re Clainn Muirchertaigh. Dala Oedha h-I Conchobair iarsin, tanic isna Tuathaib, &ersir; tuc .H. Ferghail &ersir; Mág Raghnaill maille re h-imercech- aibh na Conmhaicnech lais; &ersir; do chuir techta docum Mic Dhiarmada &ersir; dochum h-I Fhlannagán, &ersir; inntódh dhóibh sin is tír daréis na tochtairechtedh sin da rochtuin; &ersir; ro len Conchobar ruadh íad mar fuair ag impudh uaidhe fein iad, &ersir; crech do bhéin díbh iarsin. Impudh a toraighecht a creiche, &ersir; breith fuirre dhoibh ag cenn chéitti Tire Tuathail, &ersir; Conchobar Ruadh do marbabh annsin, &ersir; Lochlainn mac Conchobair do ghabáil ann, &ersir; Maghnus mac Tomaltaigh taigh do ghabáil ann bhós, &ersir; began da ndaoinibh do marbad ann maille friú. Aodh .H. Conchobair &ersir; Mac Diarmada, &ersir; na h-oirechta airchena, do dhenum creiche móire dighla ar Chloinn Muircertaig isin ló cedna sin. Lochlainn mac Conchobair do dhalladh dhoibh, &ersir; a éc i nuthar a dhallta.

Gilla Issa mac an liathanaigh, espuc Olefinn, in Cristo quieuit i Ros Comáin, xx. oidhche ria mbelltaine, &ersir; a adhlucad a manistir na Búille.

Derbhorguill, inghen h-I Fhloinn Essa, mortua est, et sepulta est in monasterio canonicorum Fontis Patricii.

Mórsluaiged le ri Saxan co maithib Ghall Erenn maille friss, .i. Risderd a Búrc Iarla Uladh, &ersir; Mac Gerailt, &ersir; Ioán Fidomus; &ersir; a ndul uile co h-Albuin, gur ghabhsat nert mór innti don dul sin. Acht chena ro mhillset tuatha &ersir; termuinn, oirechta &ersir; eglusa co h-imdha innte, &ersir; co h-áiridhthe manisdir bhrathar préciur do sgrios dóibh, conar fháguibhsett chloich ar chloich dhi; &ersir; ro mharbsat fir graidh &ersir; mna imdha innte bhós.

Kl. Enair for mhairt, &ersir; dechmad fiched fuirre; anno Domini M.xx.xc.septimo; primus annus solaris cicli; ui. anno cicli lunaris; x. anno indictionis.

Conchabar, mac Taichlich, mic Diarmada, mic Conchobair, mic Dhiarmada, mic Taidhg, .i. rí Mhuighe Luirg &ersir; Airtigh, &ersir; sinnser brathar &ersir; tigerna h-shlechta Mhaolruanaid, &ersir; fer rob ferr cor &ersir; comairco, gal &ersir; gaisced, troid &ersir; tachur, innsoiged &ersir; anmhuin, dín &ersir; degh termonn, firinne &ersir; flaithemhnus na aimsir fein, do éc in bhliadain sin ar mbreith bhuadha ó dhomun &ersir; ó dhemun; &ersir; a adhlucad a manistir na Búille a leabai a shen &ersir; a sinnser roime.

Enri Mhág Oirechtaigh, espuc Condaire &ersir; macach liath dord disirti, quieuit.

Maghnus .H. h-Ainlighe, taissech Chenél Doffa, do mharbad do mac a brathar, .i. mac derbrathar a athar, &ersir; do Muinnter Eoluis, per dolum, ag Enach dhuibh.

Uilliam .H. Dubhthaigh, espuc Chluana, do mharbad descar ar tuitim dá ech.

Mórsluaiged le h-Edbhard, .i. ri Saxan, isin bhFrainc, co muirn &ersir; go moirmenmuin, &ersir; gidhedh tánic aisde gan tren gan treisi don dula sin.

Moeilsechlainn mac Briain, .i. ab na Búille, do ghabáil espucoide Olefinn, &ersir; Marian .H. Donnabhair do thogha remiside, &ersir; a dhula do Róimh i nimchosnum na hespucoide, &ersir; a ég ar an turus sin.

Cu Ulad .H. h-Anluain &ersir; a derbrathair, &ersir; Aonghus Mag Mhathghamna, &ersir; morán eli do mhaithibh a muintire maille friú, do marbad do Ghalloibh Dhúna Delgan ag impudh dhóibh on Iarla isin mbliadain cedna sin.

Kl. Enair for chetáin &ersir; aonmadh dhéc fuirre; anno Domini M.cc.xc.octauo; secundo anno cicli solaris; septimo anno cicli lunaris; xi. anno indictionis.

Tomas Fimuiris, barun mor uasal do clainn Gerailt, fris iraiti int oigri cam, mortuus est in hoc anno.

Tomás .H. h-Oirechtaigh, ab Essa Ruaidh, quieuit in Cristo.

Sadhb ingen Oedha buidhe h-I Neill, ben Taidhg mic Aindriassa h-I Conchobair, ^{do ecc} i tosach erraig in hoc anno.

Brian bregach Mag Shamradhan, taisech Tellaigh Echach, fer rob ferr enech &ersir; engnum do bhí na aimsir fein, do mharbad la h-Oedh mBreiffnech .H. Conchobair, &ersir; la Clainn Muirchertaigh, na thigh fein a Cúil O nGuaire in tres lá do shamradh.

Donn- chad mac Domnaill h-I Egra, adhbur ri Luighne, &ersir; an mac righ dob fherr enech &ersir; oirbert na dhuthaid fein, do mharbadh a mebhuil dia brathair féin, .i. do Brian charrach .H. Eagra.

Domnall ruad Mhág Carrthaigh, ri Dessmuman, quieuit.

Ferghal .H. Ferghail, espuc thíro Conaill, quieuit in Cristo.

Easpuc- oide Cluana do ghabhail dabaid Cille Bécain, .i. Uilliam .H. Finnén, isin mbliadain sin.

Kl. Enáir sor dhardoein, &ersir; aili fiched fuirre; anno Domini M.cc.xcix.; tertio anno cicli solaris; uiii. anno cicli lunaris; xii. annus indictionis.

Alax- andair Mac Domnaill, in fer rob ferr enech &ersir; uaisle itir Erinn &ersir; Albain, do mharbadh le h-Alaxandair Mac nDubhghaill, maille re h-ár díáirmhidhe dia muinnter maille fris.

Muiris .H. h-Ocan, espuc Chille Dalua, quieuit.

Seoan Alamara, int oen ridire is beodha &ersir; is laidire, &ersir; dob ferr enech isin Midhe, do marbad le Seffraidh .H. bFergail i tóraighecht creiche.

Cath adhbail do thabairt do ri Tairtri &ersir; do ri bFerménia, maille re na bfhuaradar do thocbáil eli maille friú, do h-shodhbhdán, .i. ri na Baibilóne, &ersir; do na Seirrisdínibh airchena, a mi mhedhóin in fhóghmhair, .i. im fheil Muire mór do shionnrad; &ersir; a brissedh ar na Seirrisdínibh, &ersir; ár díairmhidhe do thabairt forra, &ersir; in talam noemh do ghabáil dona righuibh cedna.

Kl. Enáir for Aoine, &ersir; tress uathad fuirre; A.D. M.ccc.; quarto anno cicli solaris; ix. anno cicli lunaris; xiii. anno indictionis.

Tepóid Buitilér, barún mor uassal, mortuus est.

Ioan Prendarcass do mharbad do mac Fiacra h-I Fhloinn in hoc anno.

Caislen Atha cliath in Choruinn do thinnscedal leisin Iarla ruadh isin mbliadain sin.

Seoinín óc Mac Muiris do mharbadh, &ersir; doeine imdha eli malle fris, la Conchobar mac Fiacra h-I Fhloinn.

Fedhlimidh Mag Carrthaigh, adhbar rí Desmuman, mortuus est.

Con- galach .H. Lochlainn, espuc Corcumruaidh, in Cristo quieuit.

Eochaid mac Domnaill h-I Airt, taisech chlainni Cellaigh, do mharbadh do Ghallaib in hoc anno.

Gairm choitchend do thoighecht ón Róimh innaimsir Bunafacius pápa .uiii. ar sedh na Cristaidhechta uile, &ersir; for gach cedmad blíadain ticed an ghairm sin, &ersir; bliadain ratha adberthi fría; &ersir; no thiced slúag díairmhidhe a h-uile thíribh, na Cristaidhechta fon ngairm sin día noilitri co Roim; &ersir; loghad na n-uile phectha d'fhagail doibh innte trésan rath sin.

Adam Sdóndún, tigerna Cora, mortuus est.

Uilliam Mhág Fhlannchadha, taissech Dartraighe, do mharbadh la h-Ualgharg .H. Ruairc in hoc anno.

Kl. Enair for dhomnach, &ersir; a cethar dég fuirre; anno Domini M.ccc. primo; quinto anno cicli solaris; x. anno cicli lunaris; xiiii. anno indictionis.

Finnghuala, ingen Fhédhlim .H. Conchobair .i. banab Chille Craobhnat, in Cristo quieuit.

Cormac mac Cormaic h-I Mhaoilshechlainn do mharbad la mac Airt h-I Mhailsechlainn, .i. mac a derbrathar athar fein.,

Gilla Iossa Mac Fhirbhissigh, ollam .H. bFhiacrach Muaidh, sói shonchusa &ersir; sgélaidhechta, &ersir; fhilidhechta, &ersir; compóidechta, &ersir; eladhna imdha eli, dhéc in hoc anno.

Creach mhór do dhénum dOedh mac Cathail h-I Chonchobair &ersir; do Chloinn Mhuirchertaig airchéna, ar Thadhc mac Aindriassa a Moigh Céidne.

Matha Mhág Craith, sacart mór Arda Carna, sói ndéirce &ersir; ndoennachta, quieuit in Cristo.

Cathal .H. Máiledúin dIbh Fhiacrach Muaidh, .i. aird rechtaire ri Connacht, do éc in hoc anno.

Muirchertach Mac Conshnama, adhbar taissigh Muintire Cinaithe, do marbadh la Clain Muirchertaigh in hoc anno.

Sluaiged la rí Saxan i nAlbain, &ersir; Mac Gerailt, &ersir; Mac Fheoruis, &ersir; maithi Gall Connacht &ersir; Erenn uile inégmuis Iarla Uladh, ó choeicidhis ria Lughnusadh co Samain, &ersir; gan lor nert do ghabáil doibh innti.

Kl. Enair for Luan; &ersir; cuicidh fiched fuirri; anno Domini .M.ccc. secundo; sexto anno cicli solaris; xi. anno cicli lunaris; xu. anno indictionis.

Donnnall ruadh Mhág Carrthaigh, rí Desmuman, .i. an Goeidel ro bud sine &ersir; rob uaisle, &ersir; robud ferr enech &ersir; engnum, &ersir; ro bud mó gráin &ersir; coscur i cathaib &ersir; a comlonnaibh do Ghoeidelaibh Erenn uile, do éc iar mbuaid naitrighe isin mbliadain sin.

Mílis, espuc Luimnigh, mac mic Iarla Laigen eisidhein, in Cristo quieuit.

Espuc Corcaighe .i. mac Donnchada, &ersir; h-é na mhanach liath, quieuit in Cristo.

Ruaidhri mac Domnaill h-I Egra, adhbur rí Luighne, dhég in hoc anno.

Creacha móra do dhenum dOedh mac Cathail h-I Conchobair ar Thadhc mac Andriassa h-I Conchobair, &ersir; ar Shitrioc mac an chairnigh Mhég Fhlannchaidh, a Magh Ceidne,in bliadain cedna sin.

Bódhíth mhór &ersir; ár ar chethruibh uile isin mbliadain sin.

Maighistir Sdiamna .H. Braccán, airdespuc Cairil, quieuit.

Donn Mhág Uidhir, ri fher Manach, sói na h-Erenn uile i ndérc, i ndoendacht &ersir; i nengnum, quieuit.

Uilliam .H. Finnén, ab Chille Bécán, &ersir; espuc Cluana mic Nois iarsin, in Cristo quieuit.

Cathal mac Domnaill Mhég Raghnaill, damhna thoeissigh Muintire h-Eoluis, do mharbadh le Fergal Mhág Rághnuill, .i. mac derbrathar a athar fein.

Kl. Enair for mhairt &ersir; seissedh uathad fuirre; anno Domini M.ccc.tertio; septimo anno cicli solaris; xii. anno cicli lunaris; primus annus indictionis.

Nicól Mhág Mhaoilíssa, airdespuc Arda Macha, int oen chleiroch is diadha &ersir; is deighenaigh do bhí i nErinn na aimsir fein, in Cristo quieuit.

Moeil- sechlainn mac Briain, espuc Olefinn, do ég in hoc anno.

Donnchad .H. Flannagán, ab na Búille, do ghabáil espucoide Olefinn iarsin.

Diarmaid .H. Flannagán, taissech Thúaith Rátha, &ersir; a dhá mac maille fris, do marbad do muinter Dhomnaill mic Aindriassa h-I Conchobair, &ersir; daoine maithe eli dá muintir fein malle fris, ar techt do dhenum creiche i Cairpri dhoibh.

Toirrdhelbach mac Domnaill óig h-I Dhomnaill, da ngoirthi Toirrdhelbach Chnuic in mhadhma, .i. rí Tire Conaill re dhá bliadain dhéc innte &ersir; na h-ecmuis; fer coctach cosnamach, &ersir; Cúcullainn clainni Dalaigh ar ghaisced, do marbad la h-Aodh mac Domnaiil óig .i. a derbrathair fein, iar cogad fhada, &ersir; iar milled moráin imón tír ar gach toebh, &ersir; ár adhbail eli maille fris do Chenel Eogain &ersir; do mhaithibh Ghall in tuaiscert, &ersir; do Chonnallchaibh féin áirchena, &ersir; Muircertach Mhág Fhlannchaidh, taissech Dartraighe. Ro marbad ann Donn .H. Cathán, rí bfer gCraibhe &ersir; Ciannachtai, &ersir; Donnchad Mac Menmain, &ersir; Aodh mac Menmain, dá mac mhic in fhir leighinn h-I Dhomnaill, &ersir; Niall mac Neill h-I Bhaighill, deg adhbar taisigh na Trí Túath, Mac Ughossa &ersir; a mac &ersir; a derbráthair, &ersir; Adám Sandail, &ersir; Goill &ersir; Gaoidel imdha ósin amach; &ersir; Aodh .H. Domnaill do ghabail a flaithis fein, iarsani mór choscur sin, gur bhó cuan ar ciunachaid, &ersir; tuile ar trághad &ersir; ard ghoeth ar nimthecht a tigerntus iar dtreimhsi.

Sloiged mór le rig Saxan i nAlbain, &ersir; catracha imdha do ghabháil doibh innti; &ersir; ant iar Iarla ruad .i. Ricard a Búrc, &ersir; Gaill &ersir; Goeidel imdha do dhul a h-Erinn cobhlach mór, &ersir; nert do ghabáil a nAlbain dóibh don dulad sin.

Tepóid a Búrc .i. derbrathair don Iarla, do ég a Carraig Fergusa oidhche Nodlac iar teacht ónt shluaiged sin.

Domnall óg Mac Carrthaigh, rí Desmuman, mortuus est.

Maghnus Mhág Samradháin, dux Tellaigh Echach, occisus est.

Niall Mac Gillafhinnen mortuus est.

Muiris, mac Uilliam gallda Mhég Eochagain, h-i quart noin Inin quieuit.

Kl. Enair for Cedoein, &ersir; sechtmad dhéc fuirre; anno Domini M.ccc.quarto; octauus annus cicli solaris; xiii. annus cicli lunaris; secundo indictionis.

Matha mac Gilla Issa h-I Raighilligh, ri Breiffne, do mharbadh do Tellach Dhúnchada ar Achad na corra, &ersir; a gallóglaich do mharbad maille fris ann. Mag Samradháin &ersir; Mág Dhorchaidh do ghuin ann bhós farú.

In chondoeis .i. ben Risderd a Búrc .i. Iarla Uladh, mortua est.

Uátter a Búrc, oigri inn Iarla cedna sin, dhéc isin mbliadain sin.

Conchobar, mac Oedha h-I Conchobair, do marbadh la Toirbert .H. bFhlaithbertaigh, ar ndenum tuissil &ersir; mebhla dhósum ar Dhonnchad .H. Fhlaithbertaigh; &ersir; in Toirbert h-íshin do thuitim ar an lathair cedna sin.

Uilliam óc, mac Uilliam ghallda Mhég Eochagan, quieuit h-i prid id Octimbir in hoc anno.

Kl. Enair for Oeinc, &ersir; ochtmad fiched fuirre; A.D. M.ccc.quinto.; ix. anno cicli solaris; xiiii. anno cicli lunaris; tertio anno indictionis.

Muircertach .H. Conchobair Fhailghe, &ersir; Moelmórdha a brathair eli, .i. an Calbach .H. Conchobair, &ersir; nonbar ar fichit dia muintir maille friú, do mharbadh do shir Piarus Mac Fheoruis a mebhail gránna, a caislen Mic Fheoruis.

Maidhm la h-Aodh mac Cathail h-I Conchobair, &ersir; la Clainn Muirchertaig airchena, ar Muinnter Raighilligh, co torchair ann Pilip .H. Raighilligh, &ersir; oigri Chlainne Suibhne, &ersir; Mhág Bhuirrce .i. cend do ghallóglaochaibh an tíre, maille re ced ar xl.ait do dhoeinib eli maille friú.

Donnchad .H. Flaithbertaigh, espuc Cille h-Alaidh .i. int aoin espuc is genmnaidhe &ersir; is craibhdhighe do bhí in aon aimsir fris, quieuit.

Toirrdhelbach mac Briain ruaidh h-I Briain mortuus est.

Matha óc .H. Raighilligh do marbad la Tellach nDúnchada.

Aodh og .H. Ferghail do eg isin mbliadain cedna sin.

Caisslen nua Indsi hEogain do dhenum lásan Iarla ruad in bhliadain sin.

Kl. Enair for shatharn &ersir; .ix. fiched fuirro; A.D. M.ccc.sexto; .x annus cicli solaris; xu. annus cicli lunaris; quarto anno indictionis.

Toirrdhelbach .H. Brian, ri Tuadhmhuman, int oen duine rob oireghdha &ersir; ro bud mo ágh &ersir; engnum a comaimsir ris fein, mortuus est.

Donnchad .H. Briain, a mac fein, do rigad na ionadh.

Fergal Mhág Radhnaill, taissech Muintire h-Eoluis, do marbad do Mhathghamhain Mhág Radhnaill .i. a derbrathair fein, &ersir; la droing da oirecht fein, per dolum.

Cogad mór itir Aodh mac Eogain h-I Conchobair, ri Connacht, &ersir; maithe tshíl Muireghaigh maille fris, &ersir; Aodh mac Cathail h-I Conchobair co moran do macaibh righ &ersir; taisech Connacht, imaroen re toeisechaibh &ersir; re h-oirechtaibh fer mBreiffne áirchena, imón Sinuinn fri re tri mís no a cethair, condernadar drem do macuibh righ Oedha mic Cathail forbhuis is na Tuathaib maroen re sochaidip imdha, gur ghabhsat crecha móra &ersir; airgne díairmhidhe; &ersir; rucsat toir mhór forra. Flann mac Fiachra h-I Fhloinn damhna thaissigh tshil Mhoeilruain, &ersir; Brian mac Donnchada riabaigh h-I Choncobair, mároen re doeinib imdha eli, do mharbad ar lurg na creiche doin tóir, &ersir; moran d'fhas dógh dona creachaib, &ersir; bladh eli do bhreith ass díp. Issiat tra ba ferr do bhí ar na creachaib sin .i. Ruaidhri mac Cathail h-I Conchobair, &ersir; Donnchad, mac Conchobair in chopain, mic Fergail, mic Dhonnchada, mic Muirchertaigh Mic Diarmada, adhbar righ Mhuighe Luirg &ersir; Muintire Mhailruanaidh ar ágh, &ersir; ar oinech, &ersir; ar engnum conuige in la sin; &ersir; issed ranic roime sin co longport h-I Conchobair, &ersir; loiscis pailís ri Connacht maroen re tighibh in longpuirt. Beris Oedh .H. Conchobair fair in lá sin, &ersir; benus na crecha dhe, &ersir; díchentar h-é fein iartain.

Maighisdir Tomáss .H. Náan, oirchidechain Ratha Both, &ersir; togha espuic na h-ecailsi cedna h-é bhós, in Cristo quieuit.

Roiberd Briuis, mór mhoer Cairrge, do ghabáil ^righe nAlban ar eigin in aghaid rí Saxan.

Domnall Tuirtrech .H. Neill do marbad a tuisiol la lucht tighe h-I Neill in hoc anno.

Sir Uilliam Prindargáss, ridire ba mó noss &ersir; uirrdercus na aimsir fein in Erinn, mortuus est.

Crech mhor do dhenum do Chlainn Muirchertaigh a crich Cairpri, dú ar marbad Dauid .H. Coemháin, brughaid cedach conáigh, &ersir; Donnchad Mhág Bhuidhechain, &ersir; doeine imdha eli maille friú.

Brian Carrach .H. h-Egra do mharbadh la Cormac .H. bFhlannacán.

Nicól .H. Donnchada, .i. sacart do bhí na óigh indraic i nDruim chliabh, do marbadh don Gherran dubh dona Bairédach, gan chúís gan chinaidh acht maruadh martra do imbert fair; quieuit in Cristo; &ersir; gach oen ghebhus paidir do rath anma atáid sé fichit lá do loghad a phecta aige gach mince uair ghebhus h-í.

Kl. Enair for dhomnach, &ersir; fiched fuirre; anno Domini M.ccc.uii; xi. anno cicli solaris; xui. anno cicli lunaris; quinto anno indictionis.

Donnchad Muimnech .H. Cellaigh, ri .H. Maine, sói choitchend dferuibh Erenn uile im biadh &ersir; im édach, im ór &ersir; im airged, &ersir; im eallach, do ég ar mbreith bhuadha ó dhoman &ersir; ó dhemun; &ersir; Tadhg .H. Cellaigh .i. a macsidhé, do ég iarsin.

Luirint .H. Lachtnán, ab Essa Ruaid, &ersir; ab na Búille athaid eli, &ersir; ab Chnuic Muaidhe iarsin, &ersir; espuc Cille Mic Duach fodheoigh, in Cristo quieuit.

Conchobar mac Fiachra h-I Fhloinn, duine óg ba ferr cogad &ersir; foghuil for Ghalloibh &ersir; Ghoeideluibh na aimsir fein dá raibh i Connachtuibh uile, do h-éc; &ersir; a adhlucad co h-uassal onorach a manistir na Buille maroen ri a brathair.

Eachdruim .H. Maine do loscad le drong do macaibh righ .H. Maine fein.

Goill Rossa Comáin uile do mharbhad lo Donnchad Muimnech .H. Cellaigh ré na ég sel beg, i nAth escrach Cúan do shundrad, dú atorchair Pilip Muinnter &ersir; Sean Muiunter &ersir; Máighiu Driú, mároen le .lxx. idir mharbhad &ersir; gabáil; áit inar gabad rirriam Rossa Commáin, &ersir; Diarmaid Gall mac Diarmada, &ersir; Cormac Mac Ceithernaigh; &ersir; ro leigedh a sochraide ass bhóss, &ersir; ro léiged íad fein íar trioll, &ersir; do rónsat sít ar son an bhaile do loscad la h-Ennann Buitiléir iarsin.

Edubhard mór, ri Saxan &ersir; Bretan &ersir; Alban, &ersir; diuice na Gascuine, &ersir; tigerna na h-Erenn, quieuit in Cristo, ir in cóiged bliadain déc ar fhiched a fhlaithiusa, &ersir; isint seissed bliadain sescat a aoissi. Coróin ri Saxan &ersir; Breattan, &ersir; Erenn &ersir; Alban, do thabairt d'Edubart óg mac Edbaird iarsin.

Donnchad .H. Flannagan, ab na Buille fri re u. mbliadan, &ersir; espuc Olefinn fri re tri mbliadan co leith, feichem coitchenn craibhdech cridhech iarthair Eorpa uile; fer nar ér dámh na deoraidh, &ersir; nar imderg nech riam fá bhiadh no fa mhoeinibh; cend comairce acus cadhusa in cuicid co coitcenn; fer lán do ghoeir &ersir; do ghlicus, &ersir; do chosnum gacha caingne fó tabradh laimh; fer dercech deighcridhech, fer socraidh socharthanach; fer builidh binn briathrach sé mílla macachta macánta, quieuit in Cristo iar mbuaidh ongtha &ersir; aitrighe, &ersir; h-e a treablait re h-edh .u. mís; in x. Kłł Iulii quieuit.

Domnall, ^{mac Taidhg}, mic Briain, mic Aindriassa, mic Briain Luighnigh, mic Thoirrdelbaigh móir h-I Conchobair, tanasde Connacht uile, &ersir; in damna righ do bu mo toice &ersir; trom chonách, &ersir; do bu mo enech &ersir; engnum, &ersir; ro bu mo flaithemnus &ersir; feron do bí a Connacht, oir dob é fad a ferainn o Choirrshliabh na Seghsa co Coel usqi, do mharbhadh ar immruacad le h-Aodh mBreiffnech, mac Cathail ruaid h-I Conchobair; &ersir; issé rusgon, .i. Diarmaid mac Simóin na trágha; &ersir; ro gab Día aige uair do bhí beo in aghaid sin no co tarraid sacart &ersir; corp Crist &ersir; ongad é ar na bharach; &ersir; ad-bath iarsin; &ersir; rucad annsin docum Choirrsleíb a chorp, &ersir; ní rucad isin aimsir dheighenach le duine marbh comméd a rucadh ar an socraide sin dalmhuibh &ersir; dédibh &ersir; dinnilibh, do marcslúagaibh &ersir; do chethernachaibh, lais docum a chille; &ersir; ro h-adluiced co h-uassal onorach a thaisse a manistir na Búille.

Tadhc, mac Mhailshechlainn, mic Dhonnchada, mic Dhomnaill, mic Magnuis, mic Thoirrdhelbaigh mhóir h-I Conchobair, do marbadh le Cathal, mac nDomnaill, mic Thaidhg h-I Conchobair.

Carrtholus mac an Liathanaigh h-I Conchobair do thogha dochum espucoite Olefinn don dara leth, .i. ab na Trinnóide ar Loch Cé eisídhe; &ersir; tucadh a gradha a coraidh Arda Macha; &ersir; do bhí sé tri bliadna co leith ag caithemh thorad na h-espucoite, &ersir; do toghad imorro don leith eli maighisder Malaitsi Mhág Coedha, tre nert Uilliam Mic Fheoruis, .i. airdespuc Connacht in tan sin. Do chóidh don Roim, &ersir; do bhí re h-edh tri mblíadan innti, &ersir; tánic na espuc íarsin. Uilliam Mac Fheoruis, airdespuc Connacht, do dul do Roimh in hoc anno.

Maoilsechlainn .h. Gairmleghaigh, ard taissech Chenel Móain, mortuus est.

Maghnus Mhág Oirechtaigh quieuit.

Diarmaid mac Donnchada riabaigh do marbadh la Moelruanaidh Mac nDiarmada.

Cathal mac Maghnusa do marbadh la Cathal mac Domnaill mic Thaidhc h-I Conchobair.

Tadhc, mac Briain, mic Andriassa, mic Briain Luighnigh, mic Thoirrdhelbaigh moir, do dhul ceim oilitri dochum manistrech na Búille, &ersir; a dhul innaibíd manaigh leith innte, &ersir; a ég do ghalur aon laoi iar mbreith bhuadh ó dhomun &ersir; o dheamun.

Aillbhe, inghen Taidhc h-I Conchobair, mortua est.

Clainn Mhuircertaig do thecht a Maigh Cetne, &ersir; arbhanna criche Cairbri, &ersir; morán darbur thíre h-Oililla do loscud leo, &ersir; arbhanna in Choruinn mar an cedna do mhilledh &ersir; do loscud dhoibh; &ersir; don toiscsin ro marbad Tadhc mac Maghnusa.

Amhláib mac Airt mic Cathail h-I Ruairc do mharbadh do mac Ferghail ghairbh Mhég Shamradháin in hoc anno.

Kl. Enair for Luan &ersir; prim fuirre; anno Domini M.ccc.uiii.; xii. anno cicli solaris; xuii. anno cicli lunaris; sexto anno indictionis.

Crech mhor do dhenum do Mhoelruanaidh Mac Diarmada ar macaibh Domnaill h-I Conchobair a crich Chairpri.

Creach mhór eli do denum do Brian .H. Dhubhda, &ersir; do Galloibh Lúighne, &ersir; do .H. bFhíacrach ar na macaibh cedna sin Domnaill h-I Conchobair.

Creach eile lá cloinn Muirchertaigh ar na macaibh sin Domnaill h-I Conchobair, &ersir; siad ar ndenum sídha rú roime sin, &ersir; ar tabairt braighdi dóibh; &ersir; tangador clainn Domnaill íarsin co Sliabh dhá én; &ersir; ni rucsat leo acht a neich &ersir; a néidigh &ersir; a ngroidhe; &ersir; ód chualadar Gaill Luighne &ersir; .H. bFhiacrach an ni sin, ro thinóilset &ersir; do lensat co Sliabh dá en. Acht chena ro impódar mic Dhomnaill h-I Conchobair friu, &ersir; Mac Donnchada, gur ghabhadur na Goill brissed chuca, &ersir; gur thechedar rompu, &ersir; tucadh maidhm forra, gurrus lensat mic Domnaill íad co leic Essa dara; &ersir; ro marbadh leó Tommac mac Bhaldair, consdapla Buna Finne, &ersir; a derbrathair maille fris, &ersir; doeine imdha cli.

Crech mhór dighalta do dhenum dhAodh mac Cathail ar Ruaidri mac Cathail, for a derbrathair fein, &ersir; Maghnus mac Maghnuis do marbad lais ann, &ersir; daoine eli nach airimhter sunn.

Domhnall mac Comarba Commáin h-I Conchobair, airchidechain Olefinn, quieuit.

Simón .H. Fíndachta quieuit in Cristo.

Imor Mac Gébhendaigh mortuus est.

Piarrus Capus- tón, ridire ro uassal, &ersir; lan for gradha rí Saxan, do teacht i nErinn, &ersir; .H. Diumassaigh do mharbadh lais isin mbliadain cedna.

Soighnen tenedh do tuitim do nem induass i manistir Rossa Commán, gur bris in manistir oidhche fele Sdeffain iar Nodluic móir.

Caisc ammí mharta in hoc anno, &ersir; díth for dhaoinibh &ersir; for chetraib innti, &ersir; doinend mhór fos innte.

Kl. Enáir for Cedáin &ersir; aili dhéc fuirre; anno Domini M.ccc.ix.; xiii. anno cicli solaris; xuiii. anno cicli lunaris; uii. anno Indictionis.

Aodh, mac Eogain, mic Ruaidri, mic Aodha, mic Cathail Croibh Derc, rí Connacht, &ersir; adhbar ri Erenn &ersir; aroile do criochaib, ar uaisle &ersir; ar enech &ersir; ar engnum, ar deilbh &ersir; ar dhegh dhenum, do marbad la h-Oedh mBreiffnech mac Cathail ruaidh h-I Conchobair, i Coill in chlacháin i crich Breiffne, &ersir; morán eli do mhaithib Connacht malle fris, .i. Conchobar Mac Diarmada, &ersir; Diarmaid ruadh mac Taidc mic Andriassa h-I Conchobair, &ersir; Diarmaid mac Cathail charraigh Mic Diarmada, &ersir; Aodh mac Muirchertaigh mic Taidhg mic Mhaoilruanaidh, &ersir; Diarmaid óc .H. h-Elidhe, flaith brughaid cédach conaigh, fial, foisdinech, &ersir; Moeldomhnaigh gallóglaech, &ersir; Gilla na noem Mac Aodhacán, ollam Connacht re feinechus, &ersir; sói coimhdhess choitchenn in gach cerd airchena, do tuitim don lucht soir isin lo cedna, &ersir; Faghartach .H. Dobhailén do lucht tighe Tomaltaigh Mic Donnchada, &ersir; doeine imdha ele malle friú sin; &ersir; nir lugha ina ced in esbud dibhlínaibh. Aodh Breiffnech do thoighecht is tír iarsin, &ersir; na tri Tuatha do thecht ina thech.

Imthusa Mhoelruanaidh Mic Dhiarmada, rí Muighe Luirg, tanic sidhéin cona thóichim theghlaigh &ersir; truim thinóil ina thimchell ar lar mhedhoin tshíl Muireghaigh, do chosnum righe &ersir; flaithiusa dia dhalta .i. d'Fheidhlim .H. Conchobair, &ersir; do chuir techta dochum a charad Gall &ersir; Gocidel ar gach lcith, &ersir; do innsoiged Uilliam Búrc cona braithribh; &ersir; tanicsidhé co tin- nesnach risin techtairecht sin; &ersir; ro shuidhesdar ar mín Mhuighe h-Oi, &ersir; ar fiadh Ratha Cruachan co seitrech sírchalma, immesc immircibh in tíre, dá táthughad ar egla &ersir; ar omhan na noirecht sin do aontugad le h-Aodh mBreiffnech mac Cathail h-I Conchobair, &ersir; do ghabh fein tigerntus na taoisech &ersir; urlamhus na nurraighed, &ersir; ro thabaig a chissa &ersir; a chóranna &ersir; a chánachus, &ersir; fós ro thabaigh seoda fine &ersir; flatha righ Connacht cona uile dhligeda o bheg co mór; &ersir; tucsat Síl Muireghaigh a ndaingen uile &ersir; a lugha na tipridís in tigerntus do neoch oile acht dósum chena. Tanic Moelruanaidh &ersir; Uilliam Búrc maille re síl Muireghaigh co h-Oilfinn.

Dála Aodha mic Cathail, imorro, do chuaidh a conne in Iarla isin Midhe, &ersir; do impóisiot na tuatha innoinecht fais día éis. Iar techt dAodh Breiffnech assan Midhe ro suidhestar i nUachtar thíre, &ersir; do róne crech mhor ar Aodh .H. bFhlannagain iarsin, &ersir; ro chaithestair in crech sin ind Uachtar thíre.

Conchobar mac Donnchada h-I Briain do mharbadh do Galloib co dubh a mebail.

Cathal mac an Liathanaigh h-I Conchobair, i. app na Trinnóide, do thogha docum espucoide Oilefinn.

Ruaidri mac Cathail &ersir; .H. Floinn do dul ar an machaire, &ersir; mac Mic Fheoruis do marbadh leo don duladh sin.

Coinne d'fhogra etir mac Cathail &ersir; Uilliam Búrc ag ath Slissen, &ersir; brissed coinde do tocht etorra, &ersir; maidhm do thabairt ar mac Cathail, &ersir; drong mhor dia muinter do marbad and.

Uilliam Búrc do dhul co mainistir na Buille iarsin, &ersir; apbhair imdha do mhilled &ersir; do loscud innte.

Mac Uilliam do dul tar sliabh síos, &ersir; mac Cathail do chur as a longpuirt dó, &ersir; Donnchad .H. Fíonnachta do marbadh do thoisech sluaig Mic Uilliam, &ersir; daoine eli nach airimhter sunn. Crech do dhenum la Mac Uilliam ar Cloinn Fermaide, ocur croch cle lais go Beiinin Ghulbain &ersir; tairsi budh thuaidh.

Kl. Enair for dhardaoin, &ersir; a tress fiched fuirre; anno Domini M.ccc.x.; xiiii. anno cicli solaris; xix. anno cicli lunaris; octauo anno Indictionis.

Tanaidhe mór .H. Moelconare, ollam Shíl Muireghaigh Muillethain re filidhecht &ersir; re sencus, do éc i tossach na bliadna sin isind errach cruaidh. Crech mhór, fris i nabarthaoi crech in tóiten, do dhenum dOedh Breiffnech mac Cathail h-I Conchobair ar Moelruanaidh Mac nDiarmada, i Clochar h-I Muirgile, &ersir; Donnchad mac Donnchada Mic Diarmada do ghabáil ann, &ersir; a bhen, .i. inghen h-I Fhlannagain, do marbadh ann bhós; mná &ersir; lenim, &ersir; daeine imdha eli do marbadh &ersir; do loscud ann, &ersir; long- port do ghabáil dóip ind Uachtar thíre re h-ucht Mic Diarmada. O dho chualaidh Uillíam Búrc in ní sin ro ghabh longrort a Cill Lommad ar inchaib Aodha mic Cathail. Is annsin do cuir Aodh mac Cathail techta co h-inchleithe dochum a brathar .i. Ruaidri mac Cathail, da radha fris techt maille re fedhuin, &ersir; dul co caislén Buna Finne taréis Uilliam Búrc dá fhágbhail. Dála Ruaidri mic Cathail, imorro, &ersir; Aodha mic Mhaghnusa, &ersir; muinntire Aodha Breiffnigh, ro thinóilset dibhlínuibh, &ersir; do airgset &ersir; do loiscset caislen Bhona Finne co nuile maithes. Dala Oedha mic Cathail, is amlaidh ro bhóisidhe in tan sin &ersir; buannadha do cheithirn congabála ina fhocháir agá iomchoimhéd, &ersir; Seonac Mac Uighilin pá cend don chetirn congmhála sin. Acht chena ód chonnaircsium mac h-I Conchobair co h-uaignech, taréis a muintire dá fhágbáil na uathad iar nimtecht ar sibhal Bona Finne uadha doibh, ro éidesdair h-é fein in tan sin cona muinter, &ersir; ro innsaigh mac h-I Conchobair iar na chogar reme sin .i. ar ngeallad a mharbhtha ar furáilemh Uilliam Burc do chinn lóighidhechta, &ersir; mapbhuis Aodh Breiffnech mac Cathail ruaidh h-I Conchobair in tan sin, amail ro gheall do Uilliam Burc reme sin; &ersir; dob é int Aodh Breiffnech sin .H. Conchobair ant adhbur righ dob fherr do bhí i nErinn ina aimsir fein, da ndeonaiged Dia h-í dhó. O ranic, imorro, sgéla in mharbhtha Aodha Breiffnigh docum Uilliam Burc, &ersir; docum Mic Dhiarmadha &ersir; tshil Muireghaigh co Cill Lomad airchena, ro ghluaisedar a cedóir for creachaib docum mhuinntire Aodha Breiffnigh, &ersir; ro leicset a sirthe co Bennán Brechmhoighe bhó thuaidh, &ersir; co Magh Cetne na bFhomhórach. Inntaighes Uilliam Burc iarsin ina rithing co lar mhedhoin tshíl Muireghaigh, &ersir; coinnmhedhis da ced sersénach forra .i. Mac Uighilín cona rutta, &ersir; ni raibhe baile a Siol Muireghaigh uile gan gnath bhuanna, na tuath gan tabach, na flaith gan forrach re fedh forlámhuis Uilliam Burc forra daréis Aodha. Od chonnairc Maolruanaidh Mac Diarmada a dhalta ar na dhílsiugad fo na dhuthaid, &ersir; troma thabach gach tuaithi na timchell, acht chena ro mhothaig sium co mór Gaill igá cengal &ersir; ag a cuibh- riugad docum bec neirt, oir ba deimin la Galloib dá madh anbfhann eisiom na oenar comad leo fein cóiged Connacht co comlán fó commus. Issí comairle, imorro, ar ar cinnedh lasan cuingidh .i. a dhalta do dhegh thócbháil ós chach don chur sin, &ersir; a righadh ar eigin cen ro fhuirech; &ersir; rucusdair lais h-é ar Carn Fraoich mhic Fhidhaigh, &ersir; do righusdar ar an carn h-é do reir nóis na noemh &ersir; Daconna Essa do shunnradh, amail is righdha, &ersir; is oireghdha, &ersir; is linmuire do righad oen duine dá chinedh feissin o ré Brian mic Echach Muidhmhedhóin innuass gur an laithe sin. Iar bfheis, imorro, d'Fheidhlim mac Oedha mic Eogain re coiged Connacht, do róine a oide a fritháilemh sin do reir cuimne na sen daoinedh &ersir; na sen lebar, &ersir; issi sin banuis riem gur an laithe sin.

Cormac .H. Flannagan, táissech Tuath Rátha, do marbadh la h-Enrí Mac Gillafhinnén, taissech Muinntire Peodacáin, immeabhail.

Caislén Sligigh do ghenum lasan Iarla in hoc anno.

Fiche tunna fiona do chur fó thír a Magh Cetne.

Finnghuala, inghen Maghnusa h-I Conchobair, quieuit in Cristo.

Macraith Mhágg Uidhir, ridhamna Fer Manach, &ersir; Donn Mac Gillamhichil, dux Chloinne Conghaile, do milledh &ersir; do loscud la Roalbh Mhag Mhathghamhna.

Fergal Mhág Dhorchaidh do h-éc in hoc anno.

Una, ingen Oedha mic Fhedlim, mortua est in hoc anno.

Siubhán ingen h-I Chonchobair Fhalghe, uxor Muircertaigh mhoir Mhég Eochagáin, taisech Cheneoil Fhiachaidh, mortua est.

Fergal, mac Muircertaigh mhóir Meg Eochagain, do marbadh isin Angaile, &ersir; issí sin ced fhala na h-Anghaili &ersir; Cheneoil Fiachaidh.

Sloigedh lá Seffraigh .H. bFergail co Dún Uabhair, ait inar marbadh Domnall mac Oedha óig h-I Fergail, &ersir; Oedh mhág Mhaoilissa, &ersir; Goffraigh mac Muircertaigh.

Conchobar .H. Briain, mac righ dob ferr na aimsir, do marbad do na Galloib dubha immeabhuil.

Kl. Enair for Aoine, &ersir; cethri uathad fuirre; anno Domini M.ccc.xi.; xu. anno cicli solaris; primus annus cicli lunaris; ix. annus indictionis.

Muirchertach mór, mac Conghalaigh Meg Eochagáin, dux cheneoil Fhiachaidh mic Neill .ix. ghiallaigh, occisus est ó Ghalloibh.

Crech mhor dhíghla la Clainn Muircertaigh Muimnigh a Connachtaibh, dár marbadh leo Gilla Crist, mac Muirghessa, mic Dhonnchada Mic Diarmada, &ersir; Aodh mac Cormaic, &ersir; Uilliam Mac Gilla Erráith, &ersir; Donnchad mac Tomaltaigh, &ersir; dáine maithe imdha ele malle friu.

Dá mac Uilliam leith a Búrc do mharbadh dona macuibh righ Laighnecha.

Siurtán Dexetar do thocht for creich a Magh Luirc, &ersir; Tadhc .H. h-Ainlidhe, taissech Cheneoil Doffa, do marbad a tóraighecht na creice sin.

Domnall .H. Birn, dux Thíre Briuin, mortuus est.

Máilísa .H. Dálaigh, sói ndána &ersir; nenigh, do h-éc in hoc anno.

Domnall, mac Amhlaib, mic Airt h-I Ruairc, ri Breiffne, do h-éc in hoc anno.

Sloiged mór le h-Uilliam Búrc isin Mumain i naghaid an Chláraigh, &ersir; cath do thabairt dá chéli doibh, &ersir; brissed ar an Clárach, &ersir; maidhm mór do thabairt fair annsin. Uilliam Burc fein do ghabáil ar deredh a muinnteri, &ersir; se ag lenmhuin an mhadhma, &ersir; gidh h-é ro gabad ann is aige do bhói buaidh choscair in chatha sin.

Cocad mor i Tuadhmumuin isin mbliadain sin, &ersir; cat do thabairt do Donnchad Mac Conmara &ersir; dá oirecht fein, .i. do trichait ced .H. Caissín, innaghaid h-I Bríain &ersir; fer Muman uile, &ersir; Donnchad Mac Conmara do mharbad ann, &ersir; maithe a oirechta uile; &ersir; Domnall .H. Grádda, taisech Cheneoil Dúnghaile, do mharbhadh ann, &ersir; ár díáirmhidhe do thabhairt eturra dibhlínaibh.

Donnchad .H. Briain, rí Tuadhmhuman, &ersir; degh adhbar rí Erenn, do marbad a mebhuil la Murchad mac Mathgamna h-I Briain.

Lochlainn riabach .H. Deghaid do mharbad la Mathghamuin mac Domnaill Connachtaigh h-I Briain.

Seonac Mac Uidhilín do mharbadh in Ghruélaigh a mbaile thopair Brighde, &ersir; a marbad fein ind fo cedóir, &ersir; don gherrshamhthaigh dar mharbh sé Oedh Breiffnech mac Cathail ruaidh h-I Conchobair do marbad é féin, &ersir; bennacht don té rusmarbh.

Crech mhór do dhenum la Fedhlim .H. Conchobair, ri Connacht, ar Cloinn Muirchertaigh ar bord Mhuighe Cetne, &ersir; Maoilechlainn mac Conchobair ruaidh, fris a ráitti cenn aⁿ meidhil, do marbad ann, &ersir; daine imdha eli maille fris bhós.

Diarmaid cleirech .H. Briain, ri Muman, do aithrighad, &ersir; Muircertach .H. Briain do righad na ionadh iarsin.

Brian Mhág Mhathghamna, rí Oirghiall, mortuus est.

Kl. Enair for shathorn, &ersir; xu. fuirre; anno Domini M.ccc.xii.; secundus annus cicli lunaris; in .x. Indictionis.

Uilliam Mac Fheoruis, airdespuc Tuama, quieuit.

Benidhecht .H. Bracáin, espuc Luighne, quieuit.

Malaiti Mac Oedha do thogha docum airdespucoide Tuama a h-espucoide Olefinn.

Petrus Capusdún occisus est.

Caisc a mí mhárta in hoc anno.

Derbhail, ingen Mhaghnusa h-I Conchobair, mortua est.

Croch noem do thocbáil a manistir na Búille in hoc anno.

Kl. Enair for Luan, &ersir; ui.edh fiched fuirre; anno Domini M.ccc.xiii.; tertius annus cicli lunaris; xi. annus indictionis.

Clemens papa in Cristo quieuit.

Diarmaid clérech .H. Briain, ri Tuadmhuman, mortuus est.

Roiberd Briuis, rí Alban, do thoighecht ar oirer na h-Erenn.

Rí Franc do éc in hoc anno.

Gilla Isa Mhág Dhorchaid, taissech Cenel Luacháin, do marbad lá Conchobar carrach mac Domnaill Mic Diarmada.

Cathal mac Murchada charraigh h-I Ferghail mortuus est.

Tigernán mac Neill h-I Ruairc occisus est.

Tadhc, mac Aindriassa, mic Briain Luighnigh, mic Thoirrdhelbaigh moir h-I Conchobair, do éc in hoc anno, iar mbeth sel fada dhó i naibid mhanaigh leith, iar mbreith bhuadha o dhoman &ersir; o dheman; &ersir; a adhlucad co h-uassal onórach a mainisdir na Búille.

Kl. Enair for mhairt, &ersir; a .uii. uathad fuirre; anno Domini M.ccc.xiiii.; quartus annus cicli lunaris; xii. annus indictionis.

Niall mac Briain h-I Neill, .i. ant oen mac righ dob uaisle, &ersir; dob onóraighe, &ersir; dob ferr enech do Chenel Eogain na aimsir fein, d'fhagail bhais in bliaduin sin.

Niall .H. Domnaill occisus est.

Maidhm do thabairt do Ruaidri mac Cathail h-I Conchobair for Mhuinntir Raighilligh ag Druim lethan.

Maghnus mac Domnaill h-I Eghra do mharbad la Maghnus mac Uilliam h-I Egra, per dolum.

Cath ag Sruibh leith i nAlbain, áit atorchradar forgladh Ghall Saxan la Roiberd Briús, .i. rí Alpan, &ersir; sé ag cosnum Alban ar eigin; áit ina torcrador iarladha &ersir; ridiredha ro imdha, &ersir; daoine díáirmhidhe eli airchena, maroen re h-Iarla Glóssetar, fer ba mó oighrecht &ersir; uaisle acus onóir do bhí a Saxain uile in fer sin.

Gilla in Choimmdhedh mac Cinaoith h-I Ghormshúiligh, oirchindech Olefinn, &ersir; Gormlaith ingen Mic Branáin, .i. a shéitchidh pósda, mortui sunt.

Roalbh Mhág Mhathghamna do mharbad la a braithribh pfein.

Matha Mhág Dhuibhne, espuc ina Breiffne, quieuit in Cristo.

Matha Mag Tigernáin, dux Tellaigh Dhunchada, do mharbad la Cathal mac Domnaill h-I Ruairc, .i. dá dhalta, ar lár a thighe fein per dolum.

Mathghamuin mac in chaoich, taissech fhedha na Saitne, mortuus est.

Kl. Enair for Cedoein, &ersir; ocht dég fuirre; anno Domini M.ccc.xu.; u. annus cicli lunaris; xiii. indictionis.

Edbhard mac Iarla Albain .i. mac Roiberd Briuis, &ersir; Iarla Cairrge intí Edbard sin, do thoighecht dochum Erenn ar oirer Uladh bhudh thuaith; lucht thrí ced long bá sedh a lín; gur combuaidhir &ersir; gur coimcrithnaigh a idhna áigh &ersir; irgaile Ere uile co coitchend edir Ghall &ersir; Ghaoidel; &ersir; ro airg, imorro, forgla Uladh, &ersir; ro loisc Raith mhór Mhuighe Line &ersir; Dun Delgan, &ersir; do mharbh a ndoeine; &ersir; do loisc Ath Fhirdhiadh mic Damháin iarsin.

Acht chena ro ghabhusdar braighdi &ersir; tigerntus choiged Uladh uile gan freassabra, &ersir; do dheónaighestar a ghairm do thabairt ina ri Erenn, &ersir; ro aontaighset Goeidel Erenn a tigernus do thabairt dó; &ersir; do ghoiredar ri Erenn de.

Od chualaidh Risderd a Búrc, .i. Iarla Ulad, Edbard agá indsoiged, ro thinóilsum sluaga mhóra as gach aird ina comdhail co Ros Comáin ar tús, &ersir; assidhe co h-Ath Luain, &ersir; ar fedh na Midhe &ersir; Muighe Breagh; &ersir; Fedhlim .H. Conchobair, ri Connacht, ar an sloiged sin maille fris; &ersir; timchell fhichet cath ba sedh comairemh a sluaigh. Acht chena nir choigledar Gaill don dulad sin noemh iná neimedh dá nemnaidhe, na tuath iná termonn, can chnam &ersir; can coimmilled ar fiarlaoid Erenn ó Shinuinn bhudhess co Cúl Rathain bhudh thuaidh, &ersir; co h-Innis Eogain; &ersir; o rancodar ar oen chonair inn imerce adhbail oenslúaiged sin co Breghaib, adconncadar chuca ina comdháil Emunn Buitileir .i. giustís na h-Erenn, trícha cath coimchengailti ar na comairemh do chur sin.

Acht chena ro thoirmisc int Iarla a tocht sin ina thóichim na ina thinól fein, oir ba doigh lais h-é fein cona tshlúaigh do dhíchur Edbhuird &ersir; Albanach a h-Erinn. Is ann bói int Iarla an oidhche sin i nAth Fhirdhiadh re taobh Sleibh Bregh, &ersir; Edbard Briúis maroen fria h-Ulltoib &ersir; fria h-Albanchaibh ag Inis Coein mic Deghaid. Do siacht int Iarla ar a bharach inandiaidh, &ersir; do ghabh sosadh &ersir; longport ag Lughmhagh, &ersir; do cuaidh imorro Uilliam Burc d'fhagail eluimme ar Edbhurd co nAlbanchaib, &ersir; ro marbadh uathad eturra o comusc, annsin.

Imthúsa Edbhaird co na fhedhuin imorro, do ghluais reme tre furáilem h-I Neill &ersir; Ulad airchena, &ersir; téid ar a bhárach ar uidhedhaib imthechta co Cúl Rathain fóthuaidh, &ersir; co h-oirer Innsi h-Eogain, &ersir; ro legset droichet Chúla Rathain re h-aghaid in Iarla. Lenus int Iarla iad, &ersir; gabhus longport a Cúl Rathain ar inchaibh Uladh &ersir; Edbhaird immón abhainn, co nár fhágaibhset dibhlínuibh coill no machaire, na gort na gemhar, na sossad, ná sabhall, na cill, cen dodh &ersir; cen dian loscad, uair nir bhó coimsech cumaisc nó cathaighthe na slúaga sin re roile, oir do bhí an Bhanna bruthmar bhorb dhomuin agá nedráin; acht aon ní, do bhídis debhtha dermhára etorra adiú &ersir; anall imón abhuinn gach láoi.

Od chualaidh Eduúrd Briuis febhus Fheidlim h-I Conchobair, rí Connacht, do chuir fessa folaighthe dá innsoiged, do thaircsin Connacht cen comroinn fó na chomus, &ersir; élúdh dhó on iarla do chosnum a chúigidh fein. Ro éisd Fédlim na fuighle sin co foighidnech, &ersir; ro aontaig la h-Edbhard don dulad sin. Imthusa Ruaidhri mic Cathail ruaidh h-I Conchobair, ód chonnairc Connachta ar na bfholmhugad do ghluais uathad do agalluim Edbhuird co Cúl Rathain ar fiarlaoid Cheneóil Conaill sair, &ersir; do gell dEdbúrd condíchuirfedh Gaill uadh ó chennus Connacht, &ersir; do dheonaigh Edbhúrd dó iarsin cogad do dhenum ar Ghalloibh, &ersir; gan foguil iná dibherg do dhenum ar Fheidhlim, na imthecht a feruinn.

Ní h-edh sin, imorro do róne Ruaidhri, acht ro thinóil Connachtuigh &ersir; Breiffnigh &ersir; gallóglaech imdha maille friú, &ersir; ro innsaig go cert lár Shíl Muireghaigh &ersir; Chonnachta airchena, &ersir; do loisc a cedóir srádbhaile Slicigh &ersir;, Ath cliath in Choruinn, &ersir; caislén mór Chille Colmain, &ersir; Baile thopair Brighde, &ersir; Dún Iomdhán cona caislenuibh, &ersir; Ros Chomáin, &ersir; Rinndúin, &ersir; baile Atha Luain, mároen ris na h-uile tighibh badar in gach conair dár imthigh; &ersir; ro shir sé tend &ersir; tigernus ar Mac nDiarmada iarsin, &ersir; ní bfhuair giall iná edire uadh; &ersir; ro ghabh geill &ersir; braighde Shíl Muireghaigh áirchena; &ersir; fós ro righsat for Charn Fraoich h-é iarsin; &ersir; ro bhói ag fuirech edir Shíl Muireghaigh annséin re h-edh &ersir; re h-athaid, ag cnam &ersir; ag comchaithemh gach comarsan ina thimchell an mhéid nar bhád riarach dhó dhíbh, &ersir; fós ag fuirech re fáthad Feidhlim &ersir; ant shlúaig bói i nUlltaib ina fhochair.

Imthusa Feidlim h-I Conchobair, rí Connacht, ód chualaidh Ruaidhri na rithing docum Connacht do chosnum righe dhó féin, &ersir; do thuic mar tharla dá thurus dó, &ersir; do innis don Iarla go ngebad Ruaidhri cnaim cogaid dhá éisi ina feronn, &ersir; ro iarr int Iarla co tinnesnach lais dochum Connacht dá cosnum.

Acht chena ni socair fuairsium na slighthe reme, oir ni raibhe aen lá cen creich no cen cath ar fedh Uladh &ersir; Oirghiall, no co ranic co Granard &ersir; co Coill na namus, &ersir; co socraitte Seoain h-I Ferghail, .i. derbrathar a mhathar, ait inar díthaighed a dhaeine, iar nélud in édála uadhasan co na fhedhuin do cheadaigh dhá thaeisechaibh &ersir; dá uirríghaibh bádar r ar ant shlóighed tuaithbhil sin a nionad fein do innsoiged, &ersir; dul dóibh dochum righe Ruaidri riasiú no bheidís ar aneol na fhochair sium, óir mad trén damsa do ridhisse beithissi agam, acht oen ní, o nach inshiohta moidisi &ersir; Ruaidhri don duladh so re roile, beimmit ar aon chonair ar ndiass re h-edh ar cogaid.

Imthúsa ind Iarla &ersir; Uillíam Búrc &ersir; na nGall áirchena, o nach bfhacatar Feidlim agá bfurtacht, &ersir; a slúaig fein ar fainnsheol, ro inntodar ar a nais ó Chuil Rathain co caislén Coindire. Od chonncodar Ullta &ersir; Albanaigh an ni sin do lensat co tinnesnach int Iarla co Condere, &ersir; ar coimriachtuin doib dochum troda do thabairt dá chele, ro gabadh Uilliam Búrc co na rideridhibh annsin, &ersir; dá mac Mic in mhílidh, &ersir; ro theich int Iarla fein cen fhuirech ar uidhedhaib imthechta ótha sin co ranic i Connachta. Ro innsaighset a chairde Gall dá gach leith int Iarla ar toighecht dó a ndóchus in Iarla dá bfhóiridhin no da bfhurtocht on égen, &ersir; tancotar imorro a charuid Ghoeidel ind oeinecht ina thech in tansin mur an cedna; &ersir; issiat bá ferr tanic annsin .i. Fédlim .H. Conchobair, rí Connacht, &ersir; Muircertach .H. Briain, ri Tuadhmuman, &ersir; Maelruanaidh Mac Diarmada, rí mhuinntire Moelruanaidh, &ersir; Gillibert .H. Cellaigh, rí .H. Maine, iar ná ndíchur on duthaid uile. Ocus ód chonnaic Maolruanaidh Mac Diarmada imad na naithrigh &ersir; na ninnarptach i naein tigh do ghabh naire he, &ersir; tuc dhá bréithir nach áirémhthói h-é fein na aithrigh na na ionnarbtach i naein tigh doridhisi, acht go rachad re oirbert bhúdhéin ina thir amhuil no thoirbhéradh intoicce dhó; &ersir; tanic ar inchaib Taidhg h-I Chellaigh, &ersir; do róne Tadhc cosmailes sidha dhó re Ruaidhri do chinn a dhuthaidhe, &ersir; braighde do thabairt do Ruaidri mac Cathail dósum. Aodh ballach, mac Maghnusa, mic Conchobair ruaid, mic Muirchertaig Muimnig, do mharbad a bfhill la Cathal mac nDomnaill h-I Conchobair, &ersir; Aodh mac Airt, &ersir; Diarmaid mac Simóin na trágha do mharbhadh dhóibh bhóss, i ndíghuil i nathar do mharbadh do Dhiarmaid.

Crecha móra do dhenum do chloinn Domnaill ar chloinn Mhuircertaigh ar a bhárach, &ersir; Maghnus mac Maghnusa, &ersir; Domnall mac Maghnusa do marbadh lá cloinn Domnaill ar lorg na creiche sin; &ersir; Tomaltach Mac Donnchada do ghabháil fós don lucht cedna sin; &ersir; imthecht doib a nucht Ghall daréisi na nécht sin do commaeidhem. Od chuala Fedhlim .H. Conchobair na hechta mora sin do ghluais uathad dá óess grádha feissin mur arabhadar clann Domnaill h-I Conchobair &ersir; Ruaidhri &ersir; Maghnus, Cathal &ersir; Muircertach, Donnchad &ersir; Sean .i. mec Domnaill mic Taidhc h-I Conchobair, maroen re mbraitribh airchena. O thárraidh Fédhlim atairisin iarsin do róne creich moir ar Brían .H. nDubhda a cedóir, &ersir; do róne creach mór i nAirtech ar Dhiarmaid nGall Mac nDiarmada, &ersir; do marbh morán da muinnter, &ersir; do loisc a arbhanna &ersir; tighe imdha, &ersir; do rone crech mhor eli ar chlainn Chathail h-I Fhlannagáin; &ersir; issí conair arucad in crech sin dochum choraidh Chúla Cuirc, &ersir; nir fédadh a h-immáin re maeithe na mónadh, &ersir; re méd na creiche, re treissi &ersir; re truim línmuire na tóra, óir rucsat forgla glasslaith na Tuath &ersir; socraiti chlainne Cathail h-I Fhlannagáin fuirre, &ersir; Mathgamuin Mhág Raghnaill, taissech Muintire h-Eoluis, cona braitriph &ersir; cona choimthinol.

Od chuala, imorro, mac Diarmada comairc &ersir; comhgháir na creiche ag dul dochum na caradh ro lenustar lorg na creiche go Cullbháthar, &ersir; ód chonnairc an creach íar ná cuitechad &ersir; iar ná fosdódh, acht chena ní h-é ba h-áil doibhsium acht gan a fágbháil agá fiadhnuibh. Iarsin ro fhéch ar a escairdibh co h-aniarrdha, upbhadach, &ersir; tuc tár &ersir; tarcusal forra, acht gér bhhó h-uathad na fharradh Bhudhéin in tan sin, ód chonnairc imorro in loem lethan lassamain lán imdha ro bhói ar comair a troda do thoirnem; acht atá ní chena, ro marbad Conchobar rúad mac Oedha Breiffnigh h-I Conchobair, &ersir; Mathgamain Mhág Rádhnaill, taois- sech Muinntire h-Eoluis, &ersir; .H. Maoilmhiadhaigh, dux Muinntire Cerbhalláin, &ersir; morán do maithibh Muinn- tire h-Eoluis maille rú ar an lathair sin, &ersir; tuc maidhm for gach socraide ele dá raibh annsin ag fasdódh a édála ó Fhedlim; &ersir; rucastar fein in crech lais iarsin, &ersir; nír aisic dia h-uirrighib h-í; &ersir; ranic in oidhche sin co Búill, &ersir; ránic ar a bhárach dar Seghuis siar tuaidh, &ersir; assidhé tre Chúil O bFhinn, &ersir; ar fud in Choruinn, &ersir; a crich Luighne, ait araibhe Féidlim co na Fhedhuin igá bfurnuidhe. Imthúsa Ruaidhri mic Cathail h-I Conchobair, imorro, ód chualaid na crecha móra &ersir; na h-échta aidhbhle sin do dhenum do Mac Diarmada, &ersir; a dhul ar oein sheol re na dhalta, do róne fein tinol co tinnesnach, &ersir; do róne foslongport a mbaile mhór h-I Fhloinn, &ersir; ro mhill cádhus na cille .i. Essa Dáconna &ersir; manach na Búille airchena, im Eallach &ersir; im arbhonnuibh; &ersir; fós do chuaidh Tomaltach mac Muirghessa, mic Dhonnchadha, mic Tomaltaigh, cona oirecht &ersir; cona muinnter, dochum Fheidhlim.

Is annsin do chúaid Diarmaid Gall ar Cruachán, &ersir; goiris gairm ri dhe. Tánic fós an tan sin Tadhg .H. Cellaigh cona shocraide a bfurtacht Ruaidri mic Cathail, &ersir; do lenmain a shlánaighechta ar Mac nDiarmada iar cailledh a chaingne re Ruaidri, &ersir; do chuadar díbhlínaibh i lenmain Fheidhlim &ersir; Mic Diarmada &ersir; na noirecht bói na bfhochair, co Litir Luighne, &ersir; co slessuibh Slebhe Gamh, &ersir; go Glionn Fathroimh do shundradh, áit inar marbhatar ilmhíle do bhuaibh &ersir; do chaeiribh, &ersir; do chaiplib, &ersir; do nochtadar mná uaisle, &ersir; do mhillset lenim bega &ersir; mindaoine don turus sin, &ersir; nir milled re cuimne na ndaoinedh riam uired sin dellach ar oen láthair gan tarbha. Imthúsa Maolruanaid Mic Diarmada, ód chualaidh sidhéin Diarmaid Gall do shuidhe i cathair chadhusa a chinidh .i. i Cairric Locha Cé, &ersir; a dhul ar Cruachán dá righad, &ersir; iar noirlech a bhó fein uile a nGlionn Fathroim, do ghluais roime co na lucht tighe &ersir; co na lucht teghlaigh bhudhéin co caladh na Cairrge, &ersir; tucusdar druim fri Sinuinn, &ersir; ro airgestar o Shinuinn co caraidh Cúla Cuirc áit arabhadar oirechta na trí Ciarraide .i. Ciarraide iartharach &ersir; Ciarraide Mhoighe &ersir; Ciarraide Airtigh co na nellaighibh &ersir; co na ninnilibh co h-uilide; &ersir; ni dóigh condernad isin aimsir sin innsoiged bhudh cródha &ersir; bhudh beodha &ersir; budh mo édáil ina in crech sin, óir ro crithnaigedh in cúiged co comlán; &ersir; fós rucad ben Diarmada Gall a cimidhecht isin creich sin, co nuathad dá bantracht maille friá; &ersir; nír ghabh Diarmaid saime na sesscairecht riam daréis na crech sin.

Acht chena ro h-innisedh d'Fheidhlim .H. Conchobhair &ersir; dá oide ba do bheith a Magh Luirg daréis na creiche sin, &ersir; do chuadar dá niarradh in darna fecht, &ersir; nír fhágbhadar ech iná bó a ndíon iná ndíchleith innte; &ersir; tucsat iarradh ar Dhiarmaid nGall, &ersir; fuairsium rabadh rompud don chur sin, &ersir; nir bhó tarbha dhó; acht ger bhó trom athóir &ersir; a thinól ar a cinn nir fhágaibhset ech iná duine, &ersir; bá foen folamh Magh Luirg daréis na crech sin. Ni bhídh, imorro, díon no deghcaomna a tuaith nó a termonn a Magh Luirg &ersir; a Magh h-Oi co h-uilidhe, acht a healbha &ersir; a h-innile, a h-arbar &ersir; a h-édach da bfhuadach dona h-altóraib &ersir; agá tabairt do ghallóglaechaibh &ersir; do thsersénchaib ina ndlightenus.

Baile Dhúna mór do loscud le Ruaidhri .H. Conchobair in hoc anno.

Eachdruim .H. Maine do loscud &ersir; a caislén do legad.

Tricha ced Maonmhuighe darguin &ersir; do loscud le Tadhc .H. Cellaigh.

Feidlim .H. Conchobair &ersir; Mac Diarmada, &ersir; Tomaltach Mac Donnchada, &ersir; clann Domnaill h-í Conchobair, do dul uile a nucht Ghall iarthair Connacht, &ersir; Tír nEnna, &ersir; Tir Nechtain, &ersir; Muinnter Creacháin, &ersir; Conmaicne Dhúna móir do milledh edir dheoin &ersir; édeoin.

Risderd a Búrc, .i. Iarla Uladh, ar fut Erenn gan trén gan treisi re h-edh na bliadna sin.

Tedhmanna ingantacha imdha ar fud Erenn uile in bliadain sin .i. dith doeinedh co h-ilimdha innti, &ersir; gorta &ersir; gallrada éxsamla. Marbhtha daeinedh &ersir; doinend dofhuiling díghbhalach innte bhós.

Aodh .H. Domnaill rí thire Conaill, do thoighecht a Cairbri, &ersir; crich Cairpri uile do mhilled lais tre comairle a mhná .i. inghen Mhaghnusa h-í Conchobair; &ersir; dul di féin maroen re bfhuair do gallóglaechuibh &ersir; do Chloinn Mhuirchertaigh fó themplaib Droma cliabh, &ersir; morán do chlérchibh &ersir; do comfhorbaib Droma cliabh do arguin lé innte in hoc anno.

Caisslén Slicigh do leccad dUa Dhomnaill don toisc sin, &ersir; édála móra d'fhagail dóibh ann.

Tadhc .H. h-Uiginn, sói choitchenn gacha cerde dá mbenann re filidhecht, mortuus est.

Domnall Mag Thigernáin, dux Thellaigh Dhúnchada, &ersir; is fris aderthái in saithnech, do mharbad do Chathal na toeisech .H. Ruairc.

Amhlaibh .H. Fergail mortuus est.

Kl. Enair for dhardaoin, &ersir; .ix. fiched fuirre; anno Domini M.ccc.xui; sexto anno cicli lunaris; xiiii. indictionis; xx. anno cicli solaris.

Aodh .H. Domnaill &ersir; Cenél Conaill uile do thinól sluaghad mhóir, &ersir; toighecht a Cairpri doridhir dóibh, &ersir; a ndul co caislén Conchobair don toisc sin; &ersir; Ruaidri mac Domnaill h-í Conchobair do scarthain re na braithribh fein, &ersir; sidh do dhénum dhó re .H. nDomnaill, &ersir; tigernus Cairpri do thabairt dó; &ersir; Derbhorgaill inghen Mhaghnuis h-í Conchobair do fhasdódh cheithirne gallóglaech, &ersir; luach do thabairt dóibh do chinn marbhtha Ruaidri mic Domnaill h-í Conchobair; &ersir; a mharbad leo iarum dar sárugad mhinnaibh Tíre Conaill tucadh dhó reme sin; &ersir; creacha móra do dhénum do Chenél Conaill ar oirecht criche Cairpri.

Crech la Fédhlim .H. Conchobair ar chlainn in Fhailghigh, áit inar gabadh Ricard fein &ersir; ár a mhuinnteri maille fris. Ro thinóil Fedhlim iarsin sluag mór do Ghalloib &ersir; do Ghaeidelaib fá Mac Fheoruis &ersir; fa Mhaelruanaid Mac nDiarmada, &ersir; fa chláinn Domnaill h-í Conchobair, do chosnum righe re Ruaidri mac Cathail, &ersir; tucadar i naighthe anoeinecht dinnsoiged tshil Muireghaigh. Ro h-innissed sin do Ruaidri .H. Conchobair, do righ Connacht, &ersir; se for Mullach fhíígh a Cloinn Chonmaidh, ag feithem ar fháthbhertuibh Féidlim, &ersir; sé a bfhoslongport annsin. Is annsin adconncodar Fédhlim co forníatta forranach i tosach a theghlaigh dhá ninnsaiged, &ersir; Maelruanaid Mac Diarmada maille re na cuirpfhine, &ersir;, re na lucht lonmana feissin na fhochair; &ersir; ro bhadar ann, imorro, clann Domnaill h-I Conchobair &ersir; clann Donnchada mic Thomaltaigh, maroen re Galloib iarthair Connacht, na thóichim &ersir; ina thinól dochum thóchair mhónaid Connedha. Dobhádar Connachta don toeibh eli im Ruaidri mac Cathail h-I Conchobair, ri Connacht, &ersir; im Diarmaid ngall Mac nDiarmada, im righ Mhuighe Luirg an tan sin, &ersir; im Chonnachtaibh áirchena; &ersir; tucsat i naighthe uilo dá chéli ar mónadh in tochair, &ersir; tucsat tachur tulbhorb tinnesnach daroile annsin. acht chena ro briss imad na lámh &ersir; na narm, maille re h-édedh na nGall, ar Ruaidri, condrochair ann rí Condacht, Ruaidri mac Cathail .i. cenn goile &ersir; gaiscid na nGaoidel, &ersir; fer dítláithrigh Danar &ersir; díbhergach &ersir; innarptha allmurach &ersir; echtairchineoil a h-Erinn; &ersir; adrochratar na fhochair ann Diarmaid gall Mac Diarmada, ri Muighe Luirg, &ersir; Cormac mac Cethernaigh, ri Ciarraighe, &ersir; Gilla Crist Mac Diarmada, &ersir; Diarmaid mac Ferghail Mic Dhiarmada, &ersir; Connegán Mac Connecán, &ersir; Domnall Mac Connecán, &ersir; Donnchad mac Ruaidri, &ersir; ced gallóglaoch maille riú, et alii multi nobiles et ignobiles. Do loitted don leith anaill ann Moelruanaid Mac Diarmada, &ersir; Domnall .H. Baoighill, &ersir; Ropuc Mac Fheoruis: uii. Kl. Martii do-rónad na gnimha sin.

Ro airg Feidlim aes grádha Ruaidri h-I Conchobair iarsin. Ro ghabhustar fein righe Connacht annsin o Ess Ruaid co h-Echtghe, &ersir; ro ghabhustar .H. mBriuin Bhreiffne, &ersir; ro bhenustar rogha braighde dib, &ersir; ro righastar Ualarg .H. Ruairc forra, &ersir; do gabh braighde Chlainne Cellaigh &ersir; h-I Mhadadháin, &ersir; .H. nDiarmada &ersir; h-I Egra &ersir; h-I Dhubhda; &ersir; do chúaid iarsin do dhíchur Ghall iarthair Connacht, &ersir; do loisced lais baile Atha Lethain, &ersir; do marbadh Sdiamna dExétar &ersir; Mílidh Goccan, &ersir; Uillíam Pondrecás &ersir; Ioan Sdóndún ann, .i. ridiredha uaisle iadsidhéin; &ersir; ro marbad ann Uilliam Laighléis maille re h-ár díáirmhidhe ^{ina fochair; &ersir; do h-airccedh &ersir; do loisced in tir
uile lais o chaislen in Corran co Rodba etir cill &ersir;
thuaith, &ersir; tanicc da tig iarsin co naithius &ersir; co
netalaibh mora leis. Acus do chodar a cedoir a comhdáil
Lethe Modha co Milic na Sinda, &ersir; do loisc agus do
bris caislen Milicc; &ersir; tainicc Muircheartach
.H. Briain, righ Tuadhmumhan, ina tech andsin, &ersir; sil
mBriain ruaidh ind aigid aroili; &ersir; ro impo co Ros
Coman da lecadh. Agus o ro chuala Feidlim Uilliam
Burcc do toidhecht h-i Condachtaibh a h-Alpain do fogair
tinol a mhuinntire co h-en inad da h-indarbad. Agus
rob e so tinol tainicc and .i. o Es Ruaidh co h-Echtgi.
Agus tanicc Dondchadh .H. Briain, ri Tuadhmumhan ina
thóir &ersir; ina tinol, &ersir; .H. Maelechlainn ri Midhe,
&ersir; .H. Ruairc, ri Breifne, &ersir; .H. Ferghail ri Conmaicne,
acus Tadhcc .H. Cellaigh ri .H. Mane, &ersir; moran
aili do macaibh righ acus taisech h-Erenn do techt ina

tinol, &ersir; a ndol diblinaibh co h-Ath na righ i conne
Uilliam Burc &ersir; Mic Feoruis &ersir; Gall Connacht
archena, &ersir; cath do comoradh eturro a ndorus in
baili, &ersir; brisedh ar Gaidhelaibh annsin, &ersir; Feidhlimidh
.H. Conchobhair, ri Condacht, &ersir; adhbhar righ Erenn can
freasabhra, do marbhadh ann, &ersir; Tadhg .H. Cellaigh, ri
.H. Maine, &ersir; ochtar ar xx.it dar dual righi .H. Maine,
do toitim maroen ris and; &ersir; Magnus mac Domhnaill
.H. Chonchobhair, tanaisti Connacht, &ersir; Art .H. h-Eghra,
ri Luighne, &ersir; Maelechlainn carrach .H. Dubhdai, &ersir;
Muircheartach mac Conchubhair .H. Dubhda, &ersir; Conchubhar
occ .H. Dubhda, agus Diarmaid Mac Diarmada,
adhbhar righ Moighi Luirg, &ersir; Muircheartach mac Taichligh
mic Diarmada, &ersir; Muircheartach mac Diarmada
mic Ferghail, &ersir; Mailechlainn oc mac Magnusa,
acus Seaan mac Murchaidh .H. Madadhan, &ersir; Domhnall
mac Aeda .H. Conchenaind, righ .H. nDiarmada, &ersir;
Muircheartach a derbhrathair maroen ris, &ersir; Murchadh
.H. Madadhain, &ersir; Domhnall .H. Baigill, &ersir;
Dondchadh .H. Mailmuaidh cona mhuinntir maille ris,
&ersir; mac Murchaidh Meg Mathgamhna &ersir; céd da
mhuintir maille ris, &ersir; Niall Sinnach, ri fer Tethba,
cona mhuinntir, &ersir; Fergal mac Seoain Gallda .H. Fergail,
&ersir; Uilliam mac Aoda oicc .H. Ferghail, &ersir;
Tomas mac Amhlaibh .H. Ferghail; agus do marbhadh ann
beus coicer do chlainn Donnchaidh .i. Tomaltach mac
Gilla Crist Mic Donnchaidh, &ersir; Murchadh Mac
Donnchaidh, &ersir; Conchobhar mac Taidhg, &ersir; Muircheartach
&ersir; Maelseachlainn Mac Donnchaidh; &ersir;
do marbhadh and beuss Eoin Mac Aedhacan, brethemh
.H. Conchubhair, &ersir; Gilla na naemh mac Dailredocair

.H. Dobailen, fer imorchair na h-onchon, &ersir; Tomas
.H. Conallan, a timchioll a tigerna; &ersir; ní h-edh amhain,
acht ni h-urasa a indisin ar marbhadh andsin do
Muimhnechaibh &ersir; do Midheachaibh, &ersir; dferaibh
Erend archena, ut dixit an fili:—

Mor dferaibh h-Erend uili atimchell in mor muighi,
Mor mac righ nach abraim ainm do marbadh isin mor maidhm;
Do sluagh Midhe &ersir; Mumhan,truagh lem cridhe an cathughadh.

La san Labhras mairtir do ronait na gnimha sin; agus
fer tri mbliadhan .xx. Fedlimidh ag a marbhadh, &ersir; coicc
bliadna do irrigi gur gabh Ruaidhri macc Cathail ruaidh
ina chend i re h-edh leth bliadna, &ersir; leth bliadhain aili
dosam taréis Ruaidhri isin rigi gur marbadh isin chath
sin Atha na righ.}

Ruaidhri na fed, mac Dondchaid mic Eogain mic Ruaidhri .H. Conchubhair, do rigadh iarsin.

Sluaghadh adhbhal mor la h-Uilliam Burc h-i Sil Muiredhaigh iarsin, &ersir; .H. Conchobhair &ersir; Sil Muiredaigh uli do denam sitha fris acht Mac Diarmada nama. Teacht dosam a Magh Luirg iarsin, &ersir; creacha mora do thabhairt do leis o Ath in chip &ersir; a h-Uachtar Tiri, &ersir; in tir uili do loscadh &ersir; do mhilledh doibh, acus a nimthecht gan chath gan cumaidh. Ruaidhri mac Dondchaidh dathrigadh do Mac Diarmada iarsin, iar na bheith raithi co leth inti.

Derborgaill ingen Maghnusa .H. Conchobhair, ben Aedha .H. Domhnaill, mortua est.

Matha mac Cormaic mortuus est.

Ruaidhri na fed, mac Dondchaidh mic Eogain, ri Connacht, do marbhadh a fill la Cathal mac Aedho mic Eogain, &ersir; a éded don taebh istig im Chathal; &ersir; is ris adubhairt Ruaidhri fairim droch mac rig, iar thecmail scene Ruaidri isin eded.

Kl. Enair for Sathorn, &ersir; x. uathadh fuirri; anno Domini M.ccc.xuii.; septimo anno cicli lunaris; xu. indictionis; xx. primo anno cicli solaris.

Toirrdhealbhach mac Aeda mic Eoghain do rigadh do Chonnachtaibh in hoc anno.

Roiberd a Briuis .i. ri Alpan, do teacht a nErinn maille re móran do galloclaechaibh a furtacht a brathar .i. Edubard a Briuis, &ersir; do dichur Gall a h-Erind.

Mailis dExetra, tighearna Atha Lethain, do marbhadh la Cathal mac Domhnaill .H. Conchubhair, &ersir; do Domhnall mac Taidhg mic Domhnaill Irrais .H. Conchobhair, ar bord na Methenach Droma cliabh, &ersir; cethri fir .x. aili maroen ris.

Caislen Atha Clíath in Choraind do brisedh in hoc anno.

Dondchadh .H. Briain ri Mumhan occisus est.

Maeleachlainn carrach Mac Diarmada, adhbhar righ Moighi Luirg, agus Magnus .H. Flannacan, damhna taisich Cloinne Cathail, do marbhadh la Gilliberd Mac Goisdelb, &ersir; Conchubhar mac Comarpa Coman .H. Conchubhair, et alii multi.

Maidhm Chilli mori for mac Ruaidhri &ersir; for feraibh Breifne, &ersir; do marbad .uii. xx. galloclaech do muintir ^mheic Ruaidri and; &ersir; da mac Aedha Breifnig .H. Conchubhair do gabhail and, &ersir; Donnchadh mac Neill .H. Ruairc, agus Conchubhar buidhe Mag Tighearnan, taisech Tellaigh Dunchadha, do mharbhadh and, &ersir; Mathghamhain Mag Tighearnain, &ersir; in Gilla ruadh mac ind airchindich Meg Tighearnan, &ersir; Nicol Mac in maigistir, &ersir; moran aili da cined osin amach.

Maelisa ruadh Mac Aedhagain, sai Erend a mbreithemhnacht fenachair, mortuus est.

Ragnall Mag Raghnaill, taisech Muinteri h-Eolais, do gabhail da oireacht fein a fill, &ersir; taisech do denamh do Sefraid Mag Raghnaill iar sin.

Gorta ro mór isin bhliadhain sin a nErinn uili.

Domhnall riabhach Mac Murchadha, righ oirrdhearc Laighen, mortuus est.

Kl. Enáir for Domhnach, &ersir; aenmadh xx.it fu- irri; anno Domini M.ccc.xuiii; octauo anno cicli lunaris; primo anno indictionis; xii. anno cicli solaris.

Maidhm mor do thabhairt a nElibh la h-Ua Cepbhaill ar Gallaib, du ar marbhadh Addam Mares &ersir; Gaill imda aili maille ris.

Sluagh mor do tinol do Maelruanaidh Mac Diarmada, do righ Moigi Luirg, &ersir; is iat ba ferr do bai ar int sluagh sin .i. Toirrdhealbach .H. Conchobhair, ri Condacht, &ersir; Ualgarg .H. Ruairc, righ Breifne, agus Conchobhar .H. Cellaigh, ri .H. Maine, &ersir; Tomaltach Mac Donnchaidh, tighearna Tíri h-Oilella. Acur a ndol diblinaibh dinnsaigid Cathail mic Domhnaill .H. Conchobhair co Fása choillidh; &ersir; tarcaid Cathal comhadha mora doibh do cind gan dol chuigi, &ersir; nir gabhsad uadha; agus do indsaigeadar na maithi sin co lár meodhon a longphuirt; &ersir; ni ar teithedh na ar time do chuaidh dosam sin, &ersir; do indsaig Cathal ar na tighibh amach iad co fraechda forniata, &ersir; comhraicit fria aroili annsin; acht ata ni chena, marbhthar Conchubhar .H. Cellaigh, ri .H. Maine, ar in lathair sin, &ersir; Brian mac Toirrdhelbaigh .H. Conchobair, adhbhar righ Connacht, &ersir; Brian Mac Maghnusa, &ersir; Cathal mac Gilla Crist Mic Diarmada, et alii multi nobiles et ignobiles etir lethad &ersir; marbhadh.

In Cathal cedna sin dindsaighidh Connacht iarsin, &ersir; do rone creacha móra ar Mac nDiarmada, &ersir; do ghabh fein righi Connacht; &ersir; do h-athrigadh leis Toirrdhealbach Ua Conchubhair, &ersir; do chúaidh fo ditin Uilliam Burc &ersir; uili Gall Connacht iarsin.

Gilla an Comded mac Cinaith .H. Gormgaili, &ersir; Gormlaith inghen Mic Branan a bhen, do dol décc fon am sin .i. oirchinnech Oilifind esidhe.

Seoan mac .H. Neill .i. mac Domhnaill .H. Neill, do marbhadh la h-Aedh Ua nDomhnaill a nDoire Choluim Cille, &ersir; mac Domhnaill &ersir; daine imdha aili do marbhadh &ersir; do bháthadh an lá ceadna.

Ricard a Clara mortuus est.

Edubhard a Briuis, fer millti na h-Eirenn uli co coitchend eidir Gallaibh &ersir; Gaidhelaibh, do mharbhadh la Gallaibh Erend tria nert cathaighthi &ersir; crodhacht oc Dún Delgan; &ersir; Mac Ruaidhri ri Innsi Gall, &ersir; Mac Domnaill, ri Oirir Gaidheal, do mharbhadh maraen ris and, maille re nAlbanchaibh maille friu. Agus ni dernadh o thus domhain o do dichuiredh fine Fomhra a h-Eirind gniomh ba ferr dferaibh Ereand uili ina an gniomh sin. Uair tainic goit &ersir; gorta &ersir; dith daine re lind ar fodd Erend edh tri mbliadhan co leth, &ersir; do ithdais na daine can amharas a cheli ar fod Erend.

Seoan Ua Ferghail do marbhadh doen orchur tsoigti da mac fein.

Sefraidh Ua Fergail .i. mac Giolla na naem .H. Fergail toisech muintire h-Angaile, do écc iar forba .ui. mbliadhan .xxx.at a flaitheasa.

Sneachta do na frith samhail re h-edh cian in hoc anno.

Cathal mac Giolla Criosd daill Meg Raghnaill occisus est.

Kl. Enair for Lúan, &ersir; aili uathadh fuirri; anno Domini M. ccc. xix.; ix. anno cicli lunaris; ii. anno indictionis; xx.iii. anno cicli solaris.

Espog Ratha both .i. Enri mac an Crosan, in Cristo quieuit.

Tomas mac Cormaic .H. Domhnaill, ab Esa Ruaidh, do thoga dochom Espogoidi Ratha both.

Espacc Doiri, agus Ua Banan espucc Clochair, agus espog Cluana ferta Brenaind, in Cristo quieuerunt.

Aine ingean Mic Diarmada, ben Mic Consnamha, mortua est.

Echmarcach Mac Branan, dux Corca Achlann, do mharbhadh Tomultaigh .H. Mailbrenaind, &ersir; Echmarcach féin do dol ^déc da gonaibh an tres lá daéisi sin.

Domhnall .H. Neill, ri Tiri h-Eoghain, dinnarbadh as a rigi &ersir; as a flaithes tre nert Gall &ersir; clainne Aedha buidhe, &ersir; crecha móra do denamh la feraibh Manach a fell fair. A rigi féin do gabhail dó aridhisi.

Brian mac Domhnaill .H. Neill do marbhadh le cloinn Aedha buidhe.

Kl. Enair for Mairt, acus tres .x. fuirri; M.ccc. xx.; iii. anno indictionis; xxiiii. anno cicli solaris.

Conne mor eidir Chathal .H. Conchubhair agus Maelruanaigh Mac Diarmada, condernsat síd cunnail cairdeamhail; &ersir; Mac Diarmada do theacht isin tír iarsin. Fell do denamh don Chathal cetna sin ar Mac nDiarmada, ar mullach Toramhnach, &ersir; a ghabhail ann, &ersir; Gráinne inghen Mic Magnusa, ben Mic Diarmada, do ghabhail a purt na Cairgi, &ersir; in tír do lomarcain iar sin; &ersir; Maelisa dond Macc Aedagan, &ersir; a mac, &ersir; Tomoltach Mac Dondchaidh, tigerna Tire Oiliolla, do ghabhail and fos.

Aedh mac Taidcc .H. Chonchobhair, degh adhbhar righ Connacht ar deilb &ersir; ar denamh, &ersir; ar uaisli, &ersir; ar enech, do mharbhadh do Mac Martin, &ersir; a mharbhadh fein ina dighail.

Mathghamhain mac Domhnaill Connachtaigh .H. Briain, tanaiste Mumhan, do mharbhadh do Cloinn Cuilen in hoc anno.

Mor, inghen .H. Baigill, ben .H. Fergail, mortua est.

Kl. Enair for Dardain, &ersir; cethramadh fiched fuirri; xi. anno cicli lunaris; quarto anno indictionis; xxu. anno cicli solaris.

Grainne inghen Mic Maghnusa, ben Maelruanaigh Mic Diarmada, mortua est.

Ruaidhri na fed, mac Dondchaidh mic Eogain .H. Chonchobhair, do mharbhadh do Chathal mac Aedha mic Eogain, per dolum.

Carraic Locha Ce do brisedh la Cathal mac Domhnaill .H. Chonchobhair, righ Connacht.

Bódith mór ar fut Ereann uile, do na frith samhail riamh.

Magnus Ua h-Anluain, ri Orther, do dalladh &ersir; do spochadh dia brathair féin, .i. do Niall mac Conuladh .H. Anluain cedain an braith.

Niall Ua h-Anluain, ri Orther, do marbhadh do Galloibh Dúine Delgan a mebhail.

Maidhm mor do thabhairt do Andriu Mac Feorais &ersir; do Gallaibh na Mide air mhacaibh righ .H. Failgi.

Kl. Enair for Aine, &ersir; cuiced uathadh fuirri; M.ccc.xx.ii.; xii. anno cicli lunaris; u. anno indictionis; xxui. anno cicli solaris.

Cocadh mor eidir righ Saxan &ersir; a iarladha budhein.

Matha .H. h-Eothaigh, espog Ardachaidh, quieuit.

Morchadh mac Gilla na naemh .H. Ferghail, taisech na h-Angaili fria re tri mbliadhan, do marbhadh per dolum i Cluain lis Beci, do mac a derrbrathar fein, .i. Seóinin .H. Ferghail.

Muircheartach mac Amhlaibh .H. Fergail do marbhadh isin lo ceadna dia brathair fein .i. do Lochlaind &ersir; do Roiberd, per dolum.

Lochlaind mac Amhlaibh .H. Ferghail do marbhadh la Seoinín .H. Ferghail iarsin.

Dondchadh mac Dondchadha Mic Diarmada mortuus est.

Enri mac Gillifinnein, taisech Muintiri Peotachan, do marbhadh do chloinn Amlaibh Meg Uidhir in hoc anno.

Gilliberd .H. Cellaigh, ri .H. Maine, do h-ecc in hoc anno.

Maelruanaigh Mac Diarmada, ri Moigi Luirg, do gabhail &ersir; darcain le Conchobhar mac Taidcc .H. Chonchubhair, &ersir; do lucht tighi Cathail .H. Conchubhair, i Cluain Cummaiscc.

Ricard Mac Feorais, tighearna Atha na righ, mortuus est.

Uil- liam liath, mac Uilliam moir, mortuus est.

Maidhm mor do thabhairt do Brian .H. Briain ar Galloibh.

Andrias Mag Mailin, ard maighistir dlighid nua &ersir; sen dlighedh, h-i lex &ersir; a canoin, quieuit.

Gilla na naemh, mac Sefraidh, mic Gilla na naemh, do gabhail taisigheachta na h-Angaili in hoc anno.

Maelruanaigh, mac Gilla Crist, mic Conchubhair, mic Cormaic, mic Tomaltaigh na Carci, ri Muigi Luircc, mortuus est.

Kl. Enair for Satharnn, &ersir; seacht decc fuirri; M.ccc.xxiii.; xiii. anno cicli lunaris; sexto anno indictionis; xxuii. anno cicli solaris.

Carpri in screcan, mac Cormaic .H. Maileachlainn, ri Midhe, occisus est la feraibh Cell.

Maelmordha Mac Eochacan quieuit.

Seoinin .H. Fergail do marbhadh do cloinn Seoan .H. Fergail in hoc anno.

H. Eghra do marbhadh dO Connmachan in hoc anno.

Kl. Enair for Domnach, &ersir; seachtmadh .xx. fuirri; xiiii. lunaris cicli; uii. anno indictionis; xx. octauo solaris cicli.

Uilliam Búrc mac Uilliam mortuus est.

Cathal mac Domhnaill, mic Taidhg, mic Briain, mic Andrias mic Briain Luighnigh, mic Toirrdhelbaigh mhoir .H. Conchobhair, ri Connacht, occisus est o Toirrdhealbhach, mac Aedha, mic Eogain .H. Conchobhair .i. int aen gaidhil is beodha &ersir; is brighmhuire do bhi a naen aimsir fris, a Tir Briuin na Sinna in hoc anno; &ersir; Maileachlainn mac Toirrdhealbhaigh .H. Domhnaill, &ersir; Gilla Crist occ Mac Dondchadha, et alii multi, do mharbhadh maraen ris, a nochtmadh callainn Septimbris, iar na bheth .ui. bliadhna co leth irrigi Condacht dandeoin Gall &ersir; Gaidhel; &ersir; Toirrdealbhach do rigadh iarsin do Connachtaibh ule.

In bódith cédna ind Erinn uli in hoc anno, &ersir; is frisidhe adbeirti in maeldomhnaigh.

Gilla Crisd Ua Birn mortuus est.

Kl. Enair for Mairt, &ersir; ochtmadh uathad fuirri; M.ccc.xxu.; xu. cicli lunaris; octauo anno indictionis; primo anno cicli solaris.

Domhnall mac Briain Ui Neill, ri Uladh, mortuus est.

Diarmaitt Ua Mailbrenaind, righ thoisech Cloinne Conchobhair, mortuus est.

Cú Ulad .H. Neill mortuus est .i. mac Domhnaill mic Briain .H. Neill in Cú Uladh sin, acus a mharbhadh do ronsat clann Neill mic Briain .H. Neill .i. clann derbrathar a athar fein.

Gilla Crist cleirech Mac Diarmada mortuus est.

Brian Ua Gadhra mortuus est.

In bódith fós ar fut Erend.

Kl. Enair for Cedaoin, &ersir; xix. madh fuirri; anno Domini M.ccc.xxui.; xui. anno cicli lunaris; ix. anno indictionis; secundo anno cicli solaris.

Risdard a Burc .i. ant Iarla ruadh, tighearna Uladh &ersir; Condacht, acus aen roga Gall Erend uili, do h-ecc isin bliadhain sin ante festum Petri ad uincula.

Cocadh mor eidir righ Franc &ersir; righ Saxan in hoc anno.

Lurint .H. Lachtnan, esbog Olifinn, in Cristo quieuit.

Metra Seoan O Findachta do togadh dochum na hespocoidi cedna iar sin.

Imhar Mag Raghnaill, taisech Muintiri h-Eoluis, occisus est o ^a bhraithribh budein.

Nicol .H. h-Edhin mortuus est.

Kl. Enair for Dardaoin, &ersir; .x. mad .xx. fuirri; anno Domini M.ccc.xx.uii.; xuii. lunaris cicli; x. anno indictionis; tertio anno cicli solaris.

Cocadh mor eidir righ Saxan &ersir; a bhen budein, .i. inghen righ Franc, &ersir; ri Saxan do athrighadh don cocad sin, &ersir; a mhac fein do righadh di a naghaidh a athar, &ersir; coroin righ do thabhairt dó tria chomhairle Saxan uili.

Gormlaith ingen Mic Diarmada, ben Magnusa mic Domhnaill .H. Conchobhair tanaiste Condacht re h-edh, &ersir; banrigan .H. Maine ag Conchubar .H. Cellaigh des Maghnusa, &ersir; banrigan Luigne ag Fergal .H. Eghra, &ersir; ben rob ferr nós &ersir; enech &ersir; tinlacadh da cined fein h-i, a h-ec iar mbuaidh naithrighe.

Edubhard, ri Saxan, iar mbuain a rigi de quieuit.

Tedhm mor don galar brec ar fut Erend uli co forlethan, co tucc dith ar dainibh beca &ersir; mora isin bliadhain sin. Mailechlainn riabhach, mac Domhnaill, mic Taidhc .H. Conchubhair, do dol ^dég don galar sin.

Fergal mac Ualgairg .H. Ruairc mortuus est.

Culén Ua Dimusaig mortuus est.

Sadhbh inghen Mic Aedacan mortua est.

Kl. Enair for Aine, agus aenmadh .x. fuirri; M.ccc.xx.uiii.; xuiii. cicli lunaris; xi. anno indic- tionis; quarto anno cicli solaris.

Mailechlainn O Raighilligh, tighearna Muinntiri Maolmorda, do gabhail &ersir; do lot do Gallaibh na Midhe; agus a fuaslucadh ar braighdibh, &ersir; a dol decc da gonaibh ina tigh fein iarsin.

Tornach &ersir; tentich anbail isin bliadhain sin, gur milledh moran do mhes &ersir; do toradh Erend uili, &ersir; cur fasadar arbanna finna fasa.

Teidhm galair go coitcheand ar fud Erend uili, fris inabarthai slaedan, re h-ed tri lá no cethair ar cech nech da ngabhadh, gur bo tanaiste bais do h-e.

Int Iarla donn do theacht a nErind in hoc anno .i. Uilliam Burcc mac sir Seoan mic in Iarla ruaidh.

Dondchadh ruadh .H. Gadhra, &ersir; coiger da cinedh fein maille ris, occisi sunt.

Conchubhar Mac Branain, adhbhar taisigh Corca Achlann, do marbhadh la muinter Angaili.

Daibet Mac Gilla Comgaill galloclaech, &ersir; cethri fir dheag da mhuinntir maille ris, do mharbhadh la Dondchadh ngall mac Domhnuill .H. Conchubhair, &ersir; Dondchadh fein do tromlot and beuss.

Dubhesa inghean .H. Elide, ben Domhnaill mic Aindrias, an ingen mic oclaech is ferr do bhi a naen aimsir fria, &ersir; dab ferr clú &ersir; do bo mo conach, do écc isin bhliadhain sin.

Gaeth mór dofulachta isint samhradh, agus terca bidh, &ersir; imad étaigh.

Crech mor la Uater a Burc ar Connachtaibh, cur h-arced moran leis daes gradha Toirrdhealbaigh .H. Conchobhair, righ Connacht.

Sir Seon mac Feorais, Iarla Lugmaigh .i. ant aen bharun do ba beodha &ersir; do ba brighmhuire, &ersir; dob ferr enech, &ersir; do po mo tindlaicthi do bhi a nErinn, do marbhadh a fill da mhuinntir fein .i. do Gallaibh Oirgiall, &ersir; moran do Ghalloibh &ersir; do Ghaidhelaibh maithi do mharbadh maraoen ris; agus ri na senma .i. Maelruanaigh Mac Cerbhaill .i. in giolla caech, &ersir; derbhrathair aili dó do marbhadh maroen ris; &ersir; ni fes co tainicc na co ticcfa choidhchi a chomhmaith do timpanach.

Muiris .H. Gibillan, ard maigistir Eireann a ndlighidh nua &ersir; a sendligidh, h-i canoin &ersir; i lex, fellsom fesa agus fireolais; sai ndana agus nOgmorachta &ersir; eladhan nimda eli; cananach corad h-i Tuaim da gualann, agus a nOilfind, agus a nAchadh Conari, agus i Cill Alaid agus a nEnach duin, agus i Cluain ferta Brenaind, oificel agus breitheamh coitchend na h-airdespocoiti uli, in Cristo quieuit.

Tomas Ua Mellan, espuc Enaigh duin, do ecc h-i cuirt an phapa in hoc anno.

Brian mac Tomaltaigh Mic Dondchaidh do marbhadh bhadh do Bhrian mac Taidcc Mic Dondchaidh.

Uilliam Iarla Uladh do tinol tsluaigh moir fa Thoirdhealbach .H. Chonchobair, ri Condacht, &ersir; bha Muircheartach .H. mBriain, ri Tuadhmumhan &ersir; Mumhan archena, a nagaidh Briain bain .H. Briain. Maidhm le Brian mban O mBriain ar Ua mBriain, du anar marbhadh Conchubar .H. Briain, degh adhbhar righ Erend ar mét agus deilbh, agus ar enech, maille re cethri fichit eidir maith agus saith.

Coinne mor fa Ath cind Locha Deiched eidir Uater mac Uilliam Burc agus Gilliberd Mac Goisdelbh don dara leth, &ersir; Maelruanaigh Mac Diarmada, agus Tomaltach a mhac, agus Tomaltach Mac Dondchaidh, agus clann Maelruanaigh archena don leith aile.

Bresimh madhma do thabhairt ar mac Uilliam, dar marbhadh Brian mac Taidg Mic Dondchaidh le a bhrathair fein, a ndighail Briain mic Tomultaigh Mic Donchaidh do marbhsom remhe sin.

Donnchad gall mac Domhnaill .H. Chonchubhair do marbhadh la h-Aedh, mac Taidg, mic Mailechlainn, mic Maghnusa.

Kl. Enair for Domhnach, agus aili fichet fuirri; M.ccc.xx.ix.; xix. cicli lunaris; xii. anno indictionis; u. anno solaris cicli.

Tadcc mac Toirrdhelbaigh .H. Conchubhair do mharbhadh do Diarmaid .H. Gadhra i mebhail.

Cathal mac Domhnaill .H. Ruairc, degh adhbhar righ Breifne, do marbhadh la cloinn Seaain .H. Ferghail &ersir; la Galloibh Midhe, per dolum, &ersir; drong da muintir maille ris.

Muircheartach mac Domhnaill .H. Conchubhair, tigherna Carpri, &ersir; degh adhbhar rig Connacht, mortuus est.

Cathal, mac Aeda, mic Eoghain .H. Chonchobair, do dichur ar ecin as na fedaibh &ersir; a Tir Maine, tre forgall Uater a Burc ar cloinn Cellaigh &ersir; ar Ibh Maine.

Cocadh mor eidir Toirrdhelbach .H. Conchubhair, ri Condacht, &ersir; clann Maelruanaigh, cur milledh moran eatorra dibhlinaibh.

Creach la Tomaltach Mac Diarmada ar Diarmaid .H. Flanncan, taisech Cloinne Cathail.

Aine inghen Fergail .H. Raighilligh, ben Tomultaigh Mic Diarmada, mortua est in treas la ria nodlaic moir.

Dabog donn mac Uilliam Burc, ridiri ro chonaig, mortuus est.

Kl. Enair for Luan, &ersir; iii. uathad fuirri; M.ccc.xxx.; primus annus lunaris cicli; xiii. anno indictionis; sexto anno solaris cicli.

Magnus, mac Aedha Breifnigh .H. Conchobair, do marbhadh la Cathal, mac Aeda, mic Eogain .H. Conchobair, h-i Ferann na darach, &ersir; Simann mac ind Fhailgigh do marbhadh maraen ris.

Ammus longphuirt le Toirrdhelbach .H. Conchobair ar Baiter mac Uilliam Burc, a Lecmaig a Moig Luirg, &ersir; a ruagadh asside co Cairthi liacc fada, &ersir; Gilleberd Mac Goisdelbh, tighearna Slebhi Luga, do teacht fedhan mór i furtacht Mic Uilliam Burc, &ersir; Tomaltach Mac Dondchaidh do teacht fedhan aili i furtacht Mic Uilliam. Agus impudh do na sluaghaibh sin dibhlinaibh ar .H. Conchubair co rancadar Ath Disirt Nuadan, &ersir; becan do muintir .H. Chonchobhair do marbhadh fon ath, .i. Donnchadh mac Domhnaill Mic Mathghamhna &ersir; Mac Gilla Comgan, &ersir; daine eli bosnach arimther sunn; &ersir; Ua Conchubhair do imteacht co beodha nosmar is na Tuathaibh iarsin. Agus gabhus Mac Uilliam longport an adhaig sin a Cill Lomad ar inchaibh .H. Conchubhair.

Sluagadh Condacht uili do tinol do Mac Uilliam, eidir Gall &ersir; Gaidhelaibh, do gabhail rigi Condacht do fein iar sin. Sith cunnail cairdemail do denamh do Mac Diarmada acus dUa Chonchobhair iar sin.

Sluaghadh la .H. Ruaircc co Fidh an atha, &ersir; in baili do ergi doib iarsin, &ersir; maidhm do thabhairt ar .H. Ruairc, &ersir; Art .H. Ruairc, adhbhar righ Breifne, do marbhadh ann, &ersir; moran aili eidir maith agus saith.

Gilla Isa ruadh .H. Raighilligh, ri Muinntire Mailmordha &ersir; na Breifne uili re moran daimsir remhe sin, do occ ina senoir rathmhar ro chonaigh iar mbreith buadha o demhan acus o domhan.

Benedect .H. Flannacan, prioir Cilli mori na Sinna, quieuit in Cristo.

Mailechlaind Mac Carmaic, brugaidh cédach conaich, do ecc in hoc anno.

Maelisa dond Mac Aedacan mortuus est.

Maidhm mor la Conchobar, mac Taidcc, mic Briain, mic Aindrias, mic Briain Luignigh, mic Toirrdealbhaidh móir .H. Chonchubhair, ar Dartraigibh, cor marbhadh moran dibh leis.

Toirrdhelbach .H. Conchubhair do marbhadh la muintir Uater mic Uilliam Burc oc teacht o tigh ind iarla.

Kl. Enair for Mairt, &ersir; cethramhadh .x. fuirri; M.ccc.xxx. primo; secundo anno cicli lunaris; xiiii. anno indictionis; septimo anno cicli solaris.

Mael- ruanaigh Mac Diarmada, ri Moigi Luirg, do facbail a rige &ersir; a flaithiusa, &ersir; do gabhail aibiti manaig leith ime a manistir na Buille in hoc anno, &ersir; a Ecc iar sin, &ersir; Tomaltach a mhac fein do gabhail na rige cedna in sesodh la iar mbealtaine.

Fergal mac Mailechlaind charraigh Mic Diarmada do marbhadh la Tadcc mac Cathail mic Domnaill .H. Conchobhair.

Mor sluaghadh la Uater mac Uilliam Burcc h-i Maig Luirg, &ersir; in tir uili do loscudh do acht a cella nama; &ersir; tucc se cadus &ersir; comairci maith doibh; agus cidh edh nir leicc Tomultach cona fedain buudein comhnaigh doibh cin a n-indsaighedh co h-ollamh &ersir; co h-apel ina comhfogus; agus tuccsat Goill ruaicc tromlethan do Tomoltach, cur marbhadar forind do lucht in tire; agus cidhedh nir miadh la Mac nDiarmada in foirenn sin do marbhadh doibhsim dia mhuinntir agus can a ndigail forro.

Mailir Mag Eochagan quieuit in tertia Kl. Ienair.

Kl. Enair for Cetain, &ersir; cuigedh ficheat fuirri; anno Domini M.ccc,xxx. secundo; tertio anno cicli lunaris; xu. anno indictionis; uiii. anno cicli solaris.

Uater mac sir Uilliam Burc do gabhail lasin Iarla ndonn, &ersir; a breith leis iar sin co caislen nua Indsi hEogain, agus a dul decc don gorta h-i prisun in chaislein sin.

Maithi Alpan do marbhadh leisin mBailldelbach isin bliadain céadhna.

Maidhm Berna in mil for Tomultach Mac nDiarmada, ri Muigi Luirg, &ersir; ar mac Uilliam Burc, la mac ind Iarla agus la Tomaltach Mac Dondchaidh, inar marbhadh moran do muinntir mic Uilliam Burc.

Uilliam gallda mac Muircheartaigh móir Mecc Eochagain, dux Cenel Fiachaidh, mortuus est immi Nouember.

Kl. Enair for Aine, agus seisidh uathadh fuirri; anno Domini M.ccc.xxx.iii.; quarto anno cicli lunaris; primo anno indictionis; ix. anno cicli solaris.

Uilliam Burc .i. Iarla Uladh, do mapbhadh la Gallaibh Uladh, agus na Gaill sin uili do toitim ann itir chrochadh &ersir; marbhadh &ersir; tarraing la muintir ri Saxan.

Aedh .H. Domnaill, ri Tiri Conaill &ersir; fer Manach, agus do ghabh braighti da crich Cairpri &ersir; na Breifne, &ersir; adhbhar righ cuigidh Uladh uile, &ersir; lethdrommann Erenn uili ar enech &ersir; ar engnamh, &ersir; ar smacht, &ersir; ar riaghail; acus fear is mo ler thoit do Gallaibh &ersir; Gaoidhealaibh bidis a naen aimsir fris, mortuus est iar mbreith buadha o demhan &ersir; o domhan, &ersir; iar mbeith da bliagain ar chaogad arrigi Tire Conaill, &ersir; iar ngabhail aibiti manaig leith imbi, iar faisidin &ersir; aithrigi, quieuit. Conchubhar .H. Domhnaill, a mhac fein, do gabhail rige Tire Conaill tares a athar, &ersir; imchosnamh do bheith etir Conchobhar agus Art .H. Domhnaill, .i. mac a athar fein, imon rigi, acus Art do gabhail le Conchubhar .H. nDomhnaill, &ersir; a mharbhadh leis fo cedoir.

Tomaltach Mac Dondchaidh, tighearna Tire Oiliolla, sai nenigh &ersir; nengamha, agus fer rob ferr comairci &ersir; cadhus agus firinne do bhai a naen aimsir fris, mortuus est.

Fedhlimid .H. Domnaill, ant aen mac righ dob uasli agus dob ailli, agus dob arrachta, agus is mo ris araibhi suil na sochaidhe agus fer nErenn uili, do ecc isin bhliadhain sin.

Gilleberd Mac Goisdelbh do marbhadh ar lár a tigi fein la Cathal Mac Diarmada Gall, per dolum.

Aedh Mac Consnamha, taisech Muinntire Cinaith, quieuit.

Macc na h-oidchi Mag Flannchaidh do marbhadh la Connachtaibh.

Dondchadh mac Aedha .H. Cellaigh do gabhail la Toirrdhealbhach Ua Conchubair, ri Connacht.

Sith do focra a Ratsecer do cloinn Uilliam Burc a h-ucht righ Saxan.

Conchubhar Mac Branan, toisech Corca Achlann, mortuus est ui. idus Ienair.

Kl. Enair for Satharn, agus sechtmadh .x. fuirri; M.ccc.xxx.iiii.; quinto anno cicli lunaris; primo anno indictionis; x. anno solaris cicli.

Morsluaghadh la Connachtaibh uili eidir Gallaibh &ersir; Gaidhelaibh isin Mumhain dochom Meg Conmara. Braighdi &ersir; neart do dol doib fair. Tempoll do loscadh do dreim dont sluagh sin arrabadar ochtmadha ar ced do dainibh eitir maith &ersir; tsaith, &ersir; dias sacart maille friu, et combusti fuerunt.

Deichnebhar do muinntir Dondchaidh riabhaigh mic Maielechlainn charraigh Mic Diarmada do badhadh ar Loch Teched. Tadcc, mac Cathail, mic Domhnaill .H. Conchobhair, mortuus est.

Seonacc, mac Muircheartaigh móir Mec Eochacan, dux Cenel Fiachaidh, mortuus est in .xiiii. Kl. Ienair.

Donnchadh Mac Consnamha, taisech Muintire Cinaith, mortuus est.

Kl. Enair for Domhnach, &ersir; ochtmadh .xx.it fuirri; M.ccc.xxx.u.; ui. anno cicli lunaris; tertio anno indictionis; xi. anno cicli solaris.

Findguala, inghen .H. Briain, ben Toirrdhelbhaigh .H. Chonchobhair, mortua est.

Seoan mac Airt .H. Eghra do gabhail le mac in Iarla, &ersir; forccla a mhuintiri do arccain do.

Crech la Cloinn Domhnaill .H. Conchobhair ar cloinn Muiris tsucaigh mic Gerailt, du ar marbhadh mac mic Muiris. Creach ndigailti la cloinn Muiris ar cloinn Domhnaill cédna iarsin.

Iarthar Connacht uli do milledh le hEmann a Burcc; daine imdho do marbhadh, &ersir; creacha &ersir; loiscthi acus uilc diarmithi do denamh do fos ar mac an Iarla acus ar cloinn Ricaird a Burc isin bliadhain ceadna; acus sith do denamh doibh re roile iar sin.

Snechta mor isin errach cur dithaigh urmhor minen Ereand uili.

Kl. Enair for Luan, &ersir; naemhadh uathadh fuirri; M.ccc.xx..ui.; uii. anno cicli lunaris; quarto anno indictionis; xii. anno cicli solaris.

Tomaltach Mac Diarmada, righ Moighi Luircc, fer ro bo mo grain &ersir; coscar ar a escardibh, &ersir; fer rop ferr Enech &ersir; almsana, cadhas accus comairce ina aimsir fein, decc in nono Kalendas Iunii .i. adhaigh Domhnaigh na Trinnoiti, ina thig fein i caladh na Cairci, et sepultus est i manister na Builli co h-uasal onorach; &ersir; Conchobhar mac Tomaltaigh .i. a mac fein, do rigadh ina inad.

Teboid a Burc .i. Mac Uilliam, mortuus est.

Mailer mac Siurtan dExetar mortuus est.

Maidhm la h-Eogan .H. Madadan ar cloinn Ricard a Burc, inar marbhadh seiser agus tri fichit idir maith agur saith.

Creach mor la cloinn Diarmada Gall &ersir; la mac Feidhlimidh .H. Conchobhair, for Cloinn Goisdelbh &ersir; Maidiucc mac Baldrin do marbhadh ina toraighecht.

Crech mor le h-Emand mac Uilliam Burcc ar Cloinn Cathail, dar hairced Conchobhar .H. Flannagan &ersir; daine imdo eli amaille ris, &ersir; Maileachlainn .H. Flannagan do marbhadh a toraighecht na creichi sin; &ersir; do ghabhadarsan derbhrathair do Mac in milidh a toraighecht na creichi sin.

Conchubhar Mac Diarmada, ri Moigi Luirg, &ersir; Aedh mac Fedhlimidh, mic Aedha, mic Eoghain .H. Chonchubhair, &ersir; lucht tigi .H. Conchobhair maraen riu, acus clann Dondchaidh &ersir; glaslaith criche Cairpri im Cormac mac Ruaidhri, do dol ar creich a Tir Fiachrach curranccadar mullach Ratha; &ersir; ba an tire do teithed rompa.

Marbhédala mora &ersir; capaill imda, &ersir; beccan dechaibh &ersir; do fochrodh imda do thabhairt leo; agus daine do marbhadh leo; &ersir; a teacht fein slán da tigibh.

Diarmaitt .H. Flannagan, dux Cloinne Cathail, mortuus est.

Toirrdelbhach Ua Conchobhair, ri Connacht, do tinol imircech na Tuatha &ersir; Cloinne Cathail, &ersir; Cloinne Conchobhair, agus Moigi Luirg co h-Artech, &ersir; caislen mor Mic Gosdelb do gabhail do, &ersir; a brisedh iarsin, &ersir; cethirnn congbhala an baili do teacht amach ar comarci Micc Diarmada.

Trinnoit O Naan, ardmaighistir a neladhnaibh imdha, a lex occus i canoin, quieuit in Cristo.

Domhnall mac Seoan mic Domnaill .H. Chonchobhair mortuus est.

Niall mac Conchobhair mic Taidhcc occisus est durchur tsoighdi.

Kl. Enair for Cetain, agus fichit fuirri; M.ccc.xxx.uii.; uiii. anno cicli lunaris; quinto anno indictionis; xiii. anno cicli solaris.

Sidh do denamh dUilliam mac Iarla Uladh &ersir; do Brian bán .H. Briain, &ersir; cach ferand dar folmhaigh se fo mac and Iarla do lécan dó ar a chis fein do thabhairt as.

Sidh do denamh do Aedh remhar Ua Néill re h-Orgiallaibh &ersir; re feraibh Manach.

Foslongphurt do dhenamh la Toirrdhealbach .H. Conchobhair, ri Connacht, ic Ath Liag a naghaidh Emaind a Burc.

Seoan .H. Fallamhain, dux Cloinne h-Uatach, mortuus est.

Tadhc Mag Flannchaidh, dux Dartraighi, do marbadh la Corbmac mac Ruaidhri mic Domhnaill .H. Chonchobair, maraen re moran eli, a ndighail tSeoain mic Domhnaill; &ersir; creacha mora do denamh ar Dartraigibh, &ersir; mac Muiris Meg Flannchaidh do marbhadh an la cédna.

Tadhc &ersir; Mailechlainn, da mac Imair Meg Raghnaill, do gabhail do Chathal Mag Raghnaill, &ersir; Cathal Mag Raghnaill do marbhadh a tóraighechd la cloinn Imhair &ersir; la hUilliam Mac Mathghamhna, .i. Conchobhar occus Tomultach meic Imhair indsin, &ersir; ocbad an tire amaille friu, &ersir; Maghnus mac Fergail do marbhadh doibh in la ceadna, &ersir; Tadhc Mag Raghnaill do ghabhail na toisighechta iarsna gniomhaibh sin.

Domhnall ruadh .H. Mailli &ersir; Cormacc O Mailli do mharbhadh do cloinn Mebricc &ersir; do Gallaibh eli maille friu, adaigh feli Stefain.

In maighistir .H. Rothlan quieuit in Cristo.

Matha .H. h-Uicinn, sai ndána &ersir; ndoennachta, quieuit.

Enri Mac Martin do marbhadh in hoc anno.

Maidhm mor ar Toirrdelbhach .H. Conchobhair, ri Connacht, re cloinn Cellaidh, &ersir; Toirrdhelbhach fein do lot and, &ersir; do gabhail, &ersir; a eich &ersir; a etidh do facbail do and, maille re h-ár mór do dhainibh.

Lughaid .H. Dálaigh, espuc Cluana muc Nois in Cristo quieuit.

Tomas mac Cormaic .H. Domnaill, espog Tiri Conaill .i. sai necna &ersir; crábhaidh, derci &ersir; daennachta, in Cristo quieuit.

Dondchadh mac Muircheartaigh moir Mec Eochacan, dux Cenel Fiachaidh, occisus est o Uibh Failgi.

Kl. Enair for Dardaoin, &ersir; aen uathad fuirri; M.ccc.xxx.octauo; ix. anno cicli lunaris; sexto anno indictionis; xiiii. anno cicli solaris.

Dondchadh mac Ruaidhri .H. Concubair occisus est in hoc anno.

Ruaidhri Mag Uidir, ri fer Manach &ersir; Locha h-Erne, in fer is mó ro tidhnaicc darccet &ersir; dellach &ersir; detach do damhaibh &ersir; dollamhnaibh Erend ina aimsir fein, mortuus est.

Emand a Burc .i. mac Iarla Uladh, do gabhail la h-Emann a Burcc, &ersir; cloch do chur fa na bhraighit, &ersir; a chur a Loch Mesca iar sin; agus tanicc milledh Gall Connacht acus a chinidh fein trít sin; agus do gabh Toirrdhelbach .H. Conchobair neart Connacht iar sin, &ersir; do h-innarbadh Eman mac Uilliam Burcc a Connachtaibh amach; &ersir; do milledh tuatha &ersir; cella iarthair Connacht uli; &ersir; ro tinol Emand a Burc cobhlach mor do longaibh &ersir; barcaibh, ^acus ro bai ar olenaibh na fairrci re h-edh ciana.

Lugni &ersir; in Corand do folmughadh &ersir; do fássughadh &ersir; a tighearnas do gabhail da nGaidhelaibh duthchusa budhein, ar ndichur a nGall estibh.

Tadhc mac Ruaidhri mic Cathail ruaidh .H. Concobhair, ris iráiti an bratach righin, do gabhail do Thomas Mac Samhradhain, &ersir; moran da mhuintir do marbad. Mag Samhradhain do dol co tech .H. Conchubhair iar sin, &ersir; oc teacht do o tig .H. Conchubhair ar ais, clann Muirceartaigh &ersir; Muinter Eolais do comhtinol ar a chind, &ersir; Mag Samhradhain do gabhail doibh, acus moran da mhuinntir do mharbhadh.

Derbail inghen Chathail mic Murchada, ben Dondchaidh mic Aeda oic, quieuit.

Caoiridh Erend do écc in hoc anno achtmadh becc.

Cocadh mor eidir righ Franc agus righ Saxan in hoc anno.

Kl. Enair for Aine &ersir; aili .x. fuirri; anno Do- mini M.ccc.xxx.ix.; x. anno cicli lunaris; uii. anno indictionis; xu. cicli solaris.

Ruaidhri Ua Cellaigh ri .H. Maine, do marbhadh la Cathal mac Aeda mic Eoghain .H. Conchobair, ac dola o tigh .H. Conchubhair da tig fein in hoc anno.

Tomas Mag Samhradhain do bi alláimh ag cloinn Muircheartaigh do lecud amach.

Pláigh mór o tsicc &ersir; o thsneachta ar ellach &ersir; ar gortaibh gemhair Erend o caictigis do gemrid co blaig don errach.

Sluaghadh mor la h-Aed remhar .H. Neill dochom Tiri Conaill, dar marbadh mac Seoain .H. Neill &ersir; Gofraidh .H. Domhnaill le muintir .H. Dochartaigh.

Emand mac Uilliam Burcc dinnarbadh a h-Ultaibh cona longus.

Ben mic ind Iarla Uladh .i. inghen Toirrdhealbaigh .H. Briain, do thabhairt do Toirrdhealbhach .H. Conchobhair ri Connacht, &ersir; Derbail inghen Aeda .H. Dhomhnaill do lecad do isin bliadhain sin.

Cocadh mor ar fod na Mide eidir Gallaibh &ersir; Gaidhelaibh.

Arbhanna Erend do milledh, agus gorta mór innti.

Tempall Cille Ronain do denamh la Ferghal Muimhnech .H. Duibhgennan in hoc anno.

Kl. Enair for Satharnn, &ersir; tres .xx. fuirri; M.ccc.xl.; xi. anno cicli lunaris; uiii. anno indictionis; xui. cicli solaris.

Comhtocbhail cocaidh móir eidir Mainechaibh .i. etir Tadcc mac Taidcc .H. Cellaigh, da tucc Toirrdhealbach .H. Conchobhair urrlamus .H. Maine, &ersir; Uilliam mac Dondchaidh Muimhnigh .H. Cellaigh, cur cuiredh Uilliam mac Dondchaidh Muimhnigh asin tír amach, &ersir; ro lensat uli e, cur impo Uilliam friú, &ersir; cur marbhadh Dondchadh mac Aeda .H. Cellaigh, &ersir; cur gabhadh Tadcc .H. Cellaigh, acus cur lotedh, &ersir; a écc da lot iaramh.

Maolsechlainn .H. Gairmleadhaigh, taisech Cenel Moain, mortuus est.

Clann Ualgairg .H. Ruairc .i. Domhnall &ersir; Aodh, &ersir; Gilla Criosd, &ersir; Ruaidhri do dol ar creich dochum Cathail mic Aedha Breifnigh; &ersir; do ronsat croach lán mór, &ersir; do marbhadh Conchobhar, mac Dondchaidh riabhaigh, mic Maghnusa, mic Muircheartaigh Muimhnigh leo in lá sin, agus moran aili maille ris; &ersir; isí sin ced fola Muinntiri Ruairc &ersir; Cloinni Muircheartaigh Muimhnigh mic Toirrdhealbaigh móir; &ersir; do rone Cathal mac Aedha Breifnigh in toraighecht chrodha iar sin, dar fostadh moran don chreich, &ersir; dar marbhadh Domnall .H. Ruairc, aen rogha mac righ na Breifne uile, &ersir; dar gabhadh Gilla Criosd .H. Ruairc &ersir; Mac Consnamha, acus dar marbadh moran eli ann fos. Tadc mac Ruaidhri mic Cathail .H. Conchubair, do bi allaimh ac .H. Ruairc, do lecon amach ar comhfuaslacadh Ghilla Criosd .H. Ruaircc.

Aedh mac Fedlimidh .H. Concobhair do ghabhail do Toirrdhealbach .H. Conchobhair, ri Connacht, .i. do derbhrathair a athar, &ersir; a chur a caislen Rosa Comain da chomhed. Cocadh mor &ersir; esaenta adhbhal do ergi eidir .H. Conchobhair &ersir; Mac Diarmada triasan ghabhail sin, &ersir; cur milledh moran eatarro dibhlinaibh. Guasacht mor dfagbhail dO Chonchobhair o Mac Diarmada isin Corand, cur cuireadh da aimhdheoin e astech a mBali in muta, &ersir; sidh do denamh doibh asa h-aithle sin re chele.

Siurtan ruadh Mac Goisdelb do marbhadh do Chathal Mac Diarmada gall in hoc anno.

Cathal Mac Diarmada gall, aen rogha mac righ Connacht ar gail acus ar gaiscidh, ar tresi &ersir; ar talchuirecht, do mharbhadh do Dondchadh riabhach mac Maileachlainn charraigh Mic Diarmada, per dolum, a Lis Selbaigh i Cloinn Chonchubhair.

Magnus mac Cathail mic Domh- naill .H. Chonchobhair do marbhadh la Cathal mac Aeda Breifnigh .H. Conchobhair.

Brian occ Mag Samhradhain do marbhadh la Tellach Dunchadha.

Eogan .H. h-Edhin, ri .H. Fiachrach Aidhne, occisus est a suis.

Eogan mac Sefraidh Meg Raghnaill &ersir; Aodh .H. Mailmiadaig do marbhadh aroili.

Addam Mag Tethedan quieuit in Cristo.

Pilib .H. Dubgennan, ollamh Conmaicne, mortuus est.

Imag inghen Mic Gosdelb, ben Eogain mic Finghin, quieuit.

Uilliam Mac Gosdelb, mac Gilleberd, do marbhadh ar greis isin Breifni la Teallach Echdhach.

Ruaidhri mac Magnusa .H. Eghra mortuus est.

Matha mac Andaid .H. Raigillidh do mharbhadh la h-Andrias mac Briain .H. Raighilligh, &ersir; crecha mora do denamh isin Bolcan iar sin.

Tempoll Cille Ronain do loscadh in hoc anno.

Niall .H. h-Uicinn, sai ndána, do badhadh.

Conchubhar .H. Domhnaill cona thinol do teacht a Con- nachtaibh.

Kl. Enair for Luan, &ersir; seacht uathadh fuirri; anno Domini M.ccc.xl.primo; xii. anno cicli lunaris; ix. anno indictionis; xuii. cicli solaris.

Maidm mor do thabhairt do mac Uilliam Burc ar cloinn Muiris, du ar marbhadh Tomas Mac Muiris &ersir; Muiris mac Seonac ruaidh, &ersir; secht .xx. maroen riu.

Domhnall Mag Doschaidh, dux Cenel Luachain, mortuus est.

Donnchadh mac meic na h-oidchi Meg Flannchaidh do marbhadh la h-Aedh mac Taidcc Meg Flannchaidh in hoc anno.

Ua Gairmleadhaigh, dux cenel Muan, mortuus est.

Brian .H. Floinn, taisech Tellaigh Curnain, mortuus est.

Cathal Mac Cethernaig do marbad do escur.

Caislen Rosa Commain do gabhail do Toirrdelbhach .H. Conchobhair, &ersir; Aed mac Feidlimidh .H. Conchobhair do bi illaimh is in chaislen do treic do Choncobhair h-e.

Seonac Mag Mathghamhnai do chor a hOrgiallaibh.

Connacht .H. Cuinn, dux Muintire Gillaghain, mortuus est.

Diarmaid ruadh, mac Cormaic oicc Mic Diarmada, mortuus est.

Kl. Enair for Mairt, &ersir; .uii. mad x. fuirri; anno Domini M. ccc. xl. secundo; xiii. anno cicli lunaris; x. anno indictionis; xuiii. cicli solaris.

In gilla dubh Mag Uidhir do badhadh ar Loch h-Eirne ar deireadh creichi.

Comergi coccaidh moir do ergi eidir Toirrdelbhach .H. Conchobair, ri Connacht, &ersir; Conchobhar Mac Diarmada, ri Moighi Luirg; &ersir; Emanda Burc dergi le Mac Diarmada, &ersir; Aedh mac Feidhlimidh .H. Conchubair, &ersir; Donnchadh .H. Birn dux Tiri Briuin na Sinna; &ersir; .H. Birn do chur .H. Conchubhair a tempoll Olifinn, ar ndol dosum do gabhail gill creichi do ronsatt muinntir Birn ar Hoberd a Burcc remeside, &ersir; cuit do galloclaechaibh .H. Conchubhair do marbhadh doibh fan constapla, .i. fa Mac Ruaidhri.

Cocadh coitchend &ersir; olc adhbhal do fás a Connachtaibh uli an tan sin, &ersir; Clann Muircheartaigh im Aedh mac Aeda Breisnigh, &ersir; im Chathal mac Aeda Breisnigh, &ersir; im Tadc mac Ruaidhri do comergi leo sin uli, &ersir; moran do milledh doibh darbhannaibh an tiri ar tus.

Fell granna do denamh ar cloinn Uilliam Burc tre forgall .H. Chonchobhair, dar marbhadh Tomas a Burc le Cloinn Muiris, &ersir; se na noirechtus fein, &ersir; Seonin a Burc do marbhadh ar in asti ceadhna le cloinn Ricaird. Cathal mac Gilla Criosd Mic Diarmada do marbhadh dFergal .H. Taidc ar in cocadh cedna sin. Ferghal mac Gilla Chriosd finn mic Cormaic do marbhadh ar in cocadh cedna sin. Brisim brogda do thabhairt do Mac Diarmada &ersir; da macaibh righ ar .H. Conchobhair a mbeol Atha Slisen, dar lingedh ant ath fair, &ersir; dar marbhadh and Diarmaid mac Briain .H. Ferghail .i. fer a aisi fein is ferr do bai do Chonmaicnibh uile, &ersir; mac Hoberd a Burc, &ersir; Conchobar mac Dondchaidh duibh .H. Elide.

Seoan Mag Mathghamhna, sai nenigh &ersir; nengnamha, ri Orgiall, do dola ar creich dochum Roailb Meg Matgamhna, &ersir; a mharbhadh cona galloglaechaibh ar deiredh a chreiche, &ersir; is commor do marbhadh acus do baidhedh iad.

Cormac mac Ruaidhri mic Domhnaill .H. Chonchobair do gabhail la Conchobhar mac Taidc, &ersir; le Ruaidhri mac Cathail .H. Conchobhair, is in bhliadhain cedna sin, &ersir; Conchobar do gabhail le Brian mac Ruaidhri, &ersir; a thabhairt a laimh Conchobhair Mic Diarmada, &ersir; a chor do iarsin ar in charraic da chomhod.

Domhnall .H. Dochartaigh, taisech Arda Midair, sai nenig &ersir; nengnama, derci &ersir; doennachta, do ég ina tig fein in hoc anno, &ersir; Seoan .H. Dochartaigh do gabhail a inait da esi.

Sil Muiredaigh uili idir deoin &ersir; aimhdeoin do dilsiugudh righ Connacht .i. Toirrdhelbach mac Aodha mic Eogain .H. Chonchobair; &ersir; is iat is oiregda ro erig do an tan sin .i. Emund mac Uilliam Burc, &ersir; Conchobhar Mac Diarmada, ri Moighi Luirg, cona brathraibh &ersir; cona oireacht uile, &ersir; Aedh mac Aedu Breifnigh, mic Cathail ruaidh h-I Chonchubhair, &ersir; Tadc mac Ruaidhri .H. Conchubhair, &ersir; Cathal mac Aeda Breifnigh mic Cathail ruaidh, &ersir; sochraide Breifne &ersir; Conmaicne, &ersir; Aodh mac Fedlimidh mic Aedha mic Eogain; &ersir; Toirrdhelbach do chur asin tir amach leo uli mar narb ingnadh.

Acus conad i comhairle tucsat a charaid do iarsin dol do tig Mic Diarmada is in oidche; acus fuaratar Clann Muircheartaigh fis na comhairli sin, &ersir; do indliter remhe ar sligtibh &ersir; ar bernadhaibh baeghail an longphurt, &ersir; tainicc sim tarsibh sin uli isan oidche ro dorcha dis no triar marcach; &ersir; do ergidh do ar tochar in longphuirt, &ersir; do chuaidh tarrsa ar tarad a lama laidiri, &ersir; do loit se Cathal mac Aodha Breifnigh. Ocus ni raibi a fiss sin ag Mac Diarmada no co cuala se an comairc an mallugu accus in margnech ar fot an longphuirt chuice, &ersir; do erig co h-opand &ersir; do fuair se .H. Conchobair, &ersir; do chuir se daine tarisi leis da chur isin carraicc; acus do bai forglai seachtmhaine inti, accus do teigdis daine maithe in tiri chuce cech lai ar cuairt; &ersir; ni fhuair Mac Diarmada ced sitha fris, &ersir; o nach fuair do tindlaic h-e co caislen Rosa Coman, &ersir; ro faccaibh andsin h-o.

Conchubhar rúadh Mag Eochacan, dux Cenel Fiachaidh, do marbhadh do Gallaibh.

Tomas .H. Cinga mortuus est.

Muiris Mac Eochagan quieuit.

Simon mac Conchobair mic Simoin mic Gilla Arraith, taisech do thaisechaibh Luigni, mortuus est.

Murchadh mac Tomaltaigh .H. Flannacan .i. an tres duine as fearr do bi do Chloinn Chathail, do mharbhadh do galloglachaibh mic Cathail.

Aodh mac Aedha Breifnigh, mic Cathail ruaidh .H. Chonchobhair, do rigad do Chonnachtaibh &ersir; do mac Uilliam Burc in cet Luan don gemhriudh, &ersir; tanaistecht Connacht do thabhairt do Aedh mac Fedlimidh .H. Conchobhair; &ersir; Tir nOiliolla do thabhairt dFerghal Mac Diarmada, &ersir; Tadg mac Tomaltaigh mic Muirgiusa Mic Dondchadha do innarbadh as a duthaigh fein do Chonchobhar Mac Diarmada &ersir; da braithrichaibh; &ersir; Mac Donnchadha do bheith imaraen re Toirrdhelbach .H. Conchubhair.

Conchubhar .H. Domhnaill, ri Tire Conaill, &ersir; soidech dingbala dErinn uli da ndeonaigedh Dia do hi, ar a uasli &ersir; ar a urdearcus, &ersir; ar febuss enigh &ersir; engnamha, do marbhadh do Niall .H. Domhnaill .i. mac a athar fein, &ersir; tech Findrois do loscadh fair, &ersir; .H. Domhnaill do dol asin tig amach, &ersir; a thoitim iar sin a ndoras a tigi fein, iar mbreith buadha o deman &ersir; o domhan; &ersir; drong mor do lucht tigi .H. Domhnaill do loscadh &ersir; do marbhadh ann beos. Niall .H. Domhnaill do rigadh la droing do thaisechaibh Tiri Conaill.

Flann occ .H. Domhnallain, ollamh dána .H. Chonchobhair, quieuit.

Domhnall .H. Cuindlis, sai senchasa, occisus est o Ibh Diarmada.

Tomas mac Gilla Coisclidh, sai nenigh, in Cristo quieuit.

Matha Mac Maghnusa, brughaidh Locha h-Erne, quieuit in Cristo.

Kl. Enair for Cetain, &ersir; ochtmad .xx. fuirri; anno Domini M.ccc.xl.iii.; xiiii. cicli lunaris; xi. anno indictionis; xix. cicli solaris.

Toirrdhelbach .H. Concobhair do gabhail a rigi foin doridisi, &ersir; sith do denamh do Mac Diarmada friss.

Slaine inghen .H. Bhriain, ben Toirrdhelbaigh .H. Chonchobhair beus, &ersir; ben mic Iarla Uladh h-i remiside, mortua est.

Derbhail inghen Aeda .H. Domhnaill do teacht ar cuairt co h-Inis Doighri dochum Chonchubhair Mic Diarmada, &ersir; galar a h-ecca dia gabhail an sin, &ersir; a h-adhnacal a manistir na Builli iar sin.

Dubhcablaich inghen Conchobair Mic Diarmada, ben Ui Bhirn, quieuit.

Tomas Mac Samradain, dux Tellaich Echach, quieuit.

Murcheartach .H. Briain ri Tuadhmumhan, mortuus est; &ersir; Diarmaid .H. Briain do rigadh ina inat; &ersir; a innarba sis le Brian .H. mBriain, &ersir; maithe Tuadhmumhan do focra do iar sin.

Uillec mac Ricaird mic Uillian leith, macacamh gall Erend uili an enech &ersir; an engnamh, quieuit.

Cathal .H. Madadan, sai Erenn, do marbhadh do cloinn Ricaird.

Donnchadh clerech Ua Mailbrenaind, cananach corad a nOilfind, do marbadh durchar tsoigti la muinntir Hoberd mic Dauid duinn mic Uilliam.

Cathal mac an Liathanaigh, ab na Trinnoitte for Loch Cé, &ersir; togha espuicc Olifinn, in Cristo quieuit.

Maidm mor le Clainn Feorais &ersir; le Clainn Ricaird ar Manechaibh, du ar marbhadh en mac righ dec do clainn Cellaigh, fa Conchobar cerrbach .H. Cellaigh.

Niall .H. Domhnaill do athrigad la h-Aengus .H. nDomhnaill acus la Domhnall ndubh .H. mBaighill, &ersir; le h-Ua nDochartaigh, acus le neart Aeda remair .H. Neill, &ersir; le Clainn tSubhne archena, &ersir; Aengus do righadh doibh diblinaibh. Niall do dol is tir aridisi; &ersir; Clann Muircheartaigh do dichur asin Breifne le h-Ualgarg .H. Ruairc, &ersir; la Toirrdhealbach .H. Concobhair, &ersir; le Tadcc Mag Raghnaill, &ersir; a ndol a Tir Aeda; &ersir; Aengus .H. Domhnaill do thabhairt Tiri h-Aeda doibh eidir fer &ersir; arbhar, &ersir; cona maithis archena; acus imrisain do thabhairt do Oengus .H. Domnaill &ersir; do Chlainn Muircheartaigh iarsin do Niall .H. Domhnaill, &ersir; maidhm do thabhairt for Niall doibh, dar marbhadh Andilis .H. Baighill &ersir; a mhac .i. taisech Tiri h-Anmirech, &ersir; Eogan mac Airt .H. Domhnaill, et alii multi.

Tempoll Cilli Ronain do denamh.

Iohannes .H. Flaithimh, espog Cilli h-Alaidh, quieuit.

Seoan Mag Eoaidh, espacc Conmaicne, quieuit.

Conchobhar Mac Diarmada ri Moigi Luirg, &ersir; tuili ordain &ersir; oirichais cloinne Maelruanaigh moir, mic Taidcc, mic Cathail, mic Conchobhair, do ecc ina tigh fein seachtmhain ria samhain, dia satharnn arai laithi seachtmhaine, iar mbreith buadha o deman &ersir; o domhan; &ersir; a adhlacadh a manistir na Builli; &ersir; Ferghal Mac Diarmada, a derbrathair fein, do rigad ina inad.

Kl. Enair for Dardaoin, &ersir; nomadh uathad fuirri; anno Domini M.ccc.xl. quarto; xu. cicli lunasis; xii. anno indictionis; xx. anno cicli solaris.

Tomas mac Cathail riabhaigh .H. Ruaircc do marbadh la Clainn Muircheartaigh in hoc anno.

Aedh, mac mic Roailbh Meg Mathghamhna, mortuus est .i. righ Oirgiall; acus Murchadh og, mac Murchadha móir, mic Briain na coiligh aifrinn, do rigadh ana inat, &ersir; a ég a cind seachtmaine. Maghnus, mac Eochada mic Roailb, do gabhail rige nOirgiall iar sin.

Art mor mac Corbmaicc .H. Maileachlainn, ri Midhe, do marbhadh do Corbmac ballach .H. Mailechlainn, agus rigi Midhe do gabhail do fein iarsin.

Uilliam, mac Mathghamhna Meg Ragnaill, do marbadh le macaibh Cathail Meg Raghnaill.

Matha, mac Gilla Criosd clerigh Mic Diarmada, do marbhad do muinntir Elidi ar in Corrsliabh.

Espocc Lugni in Cristo quieuit.

Murchadh mac Mailmuad .H. Eghra, ab na Buille &ersir; damna espaicc Lugne, quieuit.

Kl. Enair for Satharnn, &ersir; .xx. fuirri; M.ccc.xl.quinto; xui. cicli lunaris; xiii. anno indictionis; xxi. cicli solaris.

Toirrdelbhach mac Aedha mic Eogain .H. Conchobhair, ri Connacht fria re .xxi. bliadhan, &ersir; degh adhbhar righ Erenn da ndeonaighedh Dia do í, do marbhadh durchur tsoigti a fid Doruda a Muinntir Eolais, iar ndol do congnamh dó le Tadc Mag Ragnaill anaghaidh Cloinne Muircheartaigh Muimhnigh .H. Conchobhair co Loch Airinn, &ersir; Clann Muircheartaigh Muimhnigh &ersir; in chuid eli do Muinntir Eolais dia leneamhain co fid Dorudha, &ersir; a mharbhadh ar Guirtin na spideogi a fid Doruda, amhail adubhramar romhainn; &ersir; ni minic do ronnadh riam le soigid, ó do marbhadh Niall .ix. ghiallach mac Echach Muidhmeodhoin le h-Eochaidh mac Enna Cennsilaidh, gmomh ba mó ina in gnimh sin do genamh le soigit; acus Aedh mac Toirrdhelbaigh do rigadh ina inat iar sin.

Brian .H. Fergail, degh adhbhar taisigh ina hAngaile, mortuus est.

KL. Enair for Domhnach, &ersir; prim fuirri; M.ccc.xl.sexto; xuii. cicli lunaris; xiiii. anno indictionis; xxii. cicli solaris.

Cocadh adhbhal mor do fás eidir Ualgarg .H. Ruairc &ersir; Ruaidhri mac Cathail .H. Conchobair, &ersir; troid do thabhairt da celi a Calraidhe Locha Gile, &ersir; maidhm do thabhairt ar .H. Ruairc and sin, &ersir; a galloglaecha uli do marbhadh and .i. Mag Burci &ersir; mac Neill chaim, agus a muinntir uli dforgla do marbhadh maroen riu, acus .H. Ruairc fein do lenmhain, &ersir; a mharbhadh la Maelruanaidh Macc Donnchaidh in lá sin.

Ceithre meic Cathail mic in caich Meg Raghnaill do gabhail air Loch an scuir do Chonchobhar Mag Raghnaill, &ersir; Tomoltach Mag Raghnaill da mbreith lais co caisil Coscraigh, &ersir; a marbhadh do annsin iaramh.

Comharba Padraic .i. Dauid Mag Oireachtaig, in Cristo quieuit.

Cú Uladh Mac Cathmail, dux Cenel Feradaig, do marbadh la Domnall Mac Cathmail.

Maidm la Brian Mag Mathghamhna for Gallaibh, co ranicc .ccc. cenn a comharemh leo co h-aen lathair.

Niall .H. Domhnaill &ersir; Clann Muircheartaigh, &ersir; mac Foidhlimidh .H. Conchobair, &ersir; Muirgius Mac Diarmada, do lenmain Ruaidhri mic Cathail a Cul Maile, &ersir; maidm immircech do thabhairt doibh fair &ersir; ar Cloinn Dondchaidh, &ersir; ár adhbhal do tabhairt forro diblinaibh eidir báthadh &ersir; loscadh, &ersir; lethad, &ersir; fuilliudh, &ersir; creacha mora leis.

Cocadh mor eidir mac nDiarmada &ersir; Magnus mac Diarmada gall in hoc anno, &ersir; fell do denamh do cloinn Bhaildrin mic Gosdelb ar Maghnus mac Diarmada gall ina tig fein, &ersir; a mharbhadh and, acus Cormac caech mac finghin and bheus.

O Cerbhuill do mharbadh la Osraighuibh.

Conchobhar .H. Birn occisus est uiii. Kl. Martii.

Kl. Enair sor Luan, acus aili .x. fuirri; anno domini M.ccc.xl.uii.; xuiii. cicli lunaris; xu. indictionis; xxiii. cicli solaris.

Gilla na naemh, mac Sefraidh, mic Gilla na naemh .H. Fergail, taisech na h-Angaili, do eg h-i Cluain lis Beci iar caithemh do re mbliadhna .xx. inn ardcennas na h-Angaili, iar mbreith buadha ó demon &ersir; o domhan, &ersir; Cathal mac Murchada mic Gilla na naemh .H. Fergail do gabhail taisechda da es.

Muirgius Mac Diarmada do marbhadh do Seoan ruadh mac Dauid a Búrc.

Tadc Mag Raghnaill, dux Muintire hEolais, do gabhail do Cloinn Muircheartaigh in hoc anno. Gallocclaigh .H. Ruairc do marbhadh acus do gabhail la Cloinn Muircheartaig iar na fagail a Muintir Eolais.

Uilliam mac Dabi milis do marbadh do Thadc ruadh Mac Diarmada gall im mBali in Tobair.

Enri mac Aedha buide .H. Neill mortuus est.

Tomas Mac Airten, ri .H. nEchach Uladh do crochadh do Gallaibh.

Eoghan Ua Madadhan, ri tsil nAnmchadha, mortuus est; acus Murchadh Ua Madadhan, a mhac fein, do rigadh iar sin.

Findguala, ingen Eogain mic Finghin, uxor Feargail Muimhnigh .H. Duibhgendan, archindech Chille Ronain, quieuit.

In gilla dubh Mac Gillimochua quieuit.

Ferghal mac Cormaic do marbhadh, &ersir; ni fer cia dosmarbh.

Kl. Enair for Mairt, &ersir; xxiii. fuirri; M.ccc.xl. octauo; xix. cicli lunaris; primus annus indictionis; xx. quarto cicli solaris.

Cathal .H. Fergail, dux Muintire h-Angaile fria ré leith bhliadhna, mortuus est.

Niall garbh .H. Domhnaill do marbhadh la Maghnus mebhlach .H. nDomhnaill, per dolum.

Mailechlaind Mag Orechtaigh, dux Muinntiri Raduibh, mortuus est.

Donnchadh Mac Bradaig, dux Cuili Brigdin, quieuit in Cristo.

Cocadh mor do ergi eidir Fergal Mac nDiarmada &ersir; Ruaidhri mac Cathail mic Domhnaill, &ersir; longphort Micc Diarmada do loscadh do mac Cathail. Mac Diarmada do tinol a charad do Chonnachtaibh, &ersir; dol doibh andiaigh mic Cathail co Baile in muta, &ersir; do losced an baile leo eidir cloich &ersir; crand, &ersir; nir lamhadh cend do tocbhail doibh no co tancadar da tigibh; &ersir; tuccadar ambai do bhraighdibh isin baili leo fa mac .H. Ruairc, &ersir; tancadar slan da tigibh iar sin.