]> Mór ar bfearg riot a rí Saxan An electronic edition Gofraidh Fionn Ó Dálaigh Electronic edition compiled by Beatrix Färber School of History, University College Cork First draft. 1850 CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College Cork.
College Road, Cork, Ireland.—http://www.ucc.ie/celt
2012 CELT online at University College, Cork, Ireland. G402216

Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.

 Manuscript source Dublin, Royal Irish Academy, MS 743 (olim A iv 3), 17th century. The edition used in the digital edition Osborn Bergin Mór ar bfearg riot a rí Saxan Irish Bardic Poetry Osborn Bergin Dublin Dublin Institute for Advanced Studies 1970 73–81

CELT: Corpus of Electronic Texts

All the editorial text with the corrections of the editor has been retained.

Text has been checked, proof-read and parsed.

The electronic text represents the edited text.

There are no quotations.

The editorial practice of the hard-copy editor has been retained.

div0=the whole poem. Metrical lines and quatrains are marked and numbered; page-breaks are marked.

Names of persons (given names), and places are not tagged. Terms for cultural and social roles are not tagged.

The n attribute of each text in this corpus carries a unique identifying number for the whole text.

The title of the text is held as the first head element within each text.

div0 is reserved for the text (whether in one volume or many).

The numbered quatrains provide a canonical reference.

 Gofraidh Fionn Ó Dálaigh, an Irish bardic poet (1320–1387) c.1356–c.1358 The text is in Classical Modern Irish. bardic poetry 14c 2012-06-26 Beatrix Färber ed. Queries resolved using information from the Bardic Poetry Database at the DIAS website; SGML and HTML files created. 2012-06-23 Beatrix Färber ed. Header created; file converted to TEI-conformant XML; markup completed; file parsed. 1995-96 School of Celtic Studies (Dublin Institute for Advanced Studies) ed. Text captured by scanning and proofed. Mór ar bfearg riot a rí Saxan

Gofraidh Fionn Ó Dálaigh cc.

 Mór ar bfearg riot a rí Saxan, a sé a dhamhna, do-raduis, gér mhór a meanma, brón for Bhanbha. Ma a leannán d'fosdadh na hégmuis, d'uaim lé mór-rath, inis Éirionn an gheal ghríanach, as bean bhrónach Fúar iompa inntinn mo chridhe, crúaidh an cosnamh, gén gur b'eagail do shearg Shaxan mh'&fdot;earg is mh'osnadh. Tré chúairt Mhuiris mhic an íarla a n-égmais Bhanbha, ní théid a bhrón dí nā a dhiomdha, mŌr dí a dhamhna. Brón ar éicsibh innsi Fódla 's ar a bfionnmhnáibh, ó do &fdot;águibh dún geal Gabhráin fear úr Iomdháin. Ōn ló do ghlúais mac mic Thomáis an táoibh leabhair, gan féchain síar acht súil soirin dhúinn 'na dheaghaidh. Nó go bfaiciom seól Sior Muiris do mhuin chnairre, mé ag féchain ar lucht gach luingi d'ucht gach aille. Iongnadh dhúinn reacht ré rígh Saxan na slógh meanmnach, tré bheith aigi go mear muirnioch don gheal ghreadhnach. Dalta rīgh Saxan Sior Muiris maith a chaomhna, trēn ina mhúr mac an íarla, slat úr aobhdha. Ní hiongnadh d'feabhas a mhúinte maith dá ndingne, ní hiongnadh le méd a mhuirni éd rí a inmhe. Aóibhnios Saxan, sáorchúairt Éirionn, 'gá fhult níamhda fear fá mbía deinmni gach díorma, eigre an iarla. Lé a oide, lé hairdrīgh Saxan, siobhal díoghainn, téid isan bFraingc n-ealaigh n-áloinn bfleadhaigh bfíonduinn. Sgéla na Fraingce, fios Saxan, suairc an comhrādh, do-gébhthor 'gan ghasda ghealmhór, bhlasda bonnbhán. Buidhioch inn dá oide múinte, mūnadh thaisgios, 'sas diomdhach mé dá &fdot;od &fdot;osdus an bog baisdeas. Fúair búaidh gcéille is gcrotha is gconáigh ceann an &fdot;ionnshlóigh gá ttám acht do-&fdot;uair gach iolbhúaidh go mbúaidh mbionnghlóir Nocho ttabhar a gheall gaisgidh, ná a gheall gáoisi, ná geall a dheilbhe ná dhúaisi, d'eighre a áoisi. Treisi fá rath, rath go gconách, croidhe adhnáir cíall dá choimhéd, ciabh na bfoighég arna bfaghbháil. A aimhlios an uair do-níthear, do-ní a dhearbhadh an fód tegaimh fá a bhonn bairrgheal don donn dhealbhghlan. Na hairdrionnaigh agá &fdot;aisnēis dá &fdot;ult ngēig&fdot;íar d'fior a anbhraith cion ar an ard&fdot;laith as égciall. Lugh Lámhfada leithéid Muiris, mhóras dámha, comhmór bfeasa an conchlann cródha, comhthrom gcána. A n-áois Muiris mic an íarla do &fdot;óir Banbha, dá ttug leagadh d'&fdot;ine &Fdot;omhra bile Bladhma. Tadhbhas do Lugh, leannán Teamhra, thoir a nEamhain, dá ránaig sé ar súr gach domhain, múr Té Teamhair. Dúnta an chathair ar cionn Logha, láoch ro thoghsom, téid gusan múr sleamhain slioschorr, beanaidh baschrann. Ar an doirseóir ris an deaghlaoch, fá doirbh rúaig&fdot;earg, cáit as a ttig an fear áith ógard bláith geal grúaiddearg. Ris an doirseóir adubhairt Lugh, nár loc iomghuin file meisi a hEamhain abhlaigh ealaigh iobhraigh. Nocha dhlighi, ar doirseóir Teamhra, tocht díar ndaighthigh, atá fear réd cheird san chathraigh, a dheirg dhaithghil. Teach Miodhchúarta ag macuibh Eithlionn um an am-soin tréidhe an tighe &fdot;eactha fhinn-sin, teactha tharrsaibh. Do thréidhibh Thighe Miodhchúarta, as mín críochbhuird nach leigthior dís inn re háoincheird, a &fdot;inn &fdot;íochbhuirb. D'iomat ceard ag Túaith Dé Danann, dháilios bruta, ceird ar nach bfuil aithne aca, caithfe chuca. As dum cheardaibh, nā ceil is tigh a ttá an bhuidhion, léim ar bhailg is gan a bloghadh, tairg dá thuireamh. Snámh ós éttreóir, iomchor dabcha ar drumuibh uillionn, atá dhá cheird ar mo chumhang, eirg dá &fdot;uighioll. Fíafraigh an bfuil fear a ndénmha don druing neamhlaig, ríagh éineich san bfaithchi bfionnbhuig, graifne gheallmaid. Atá sonn d'iomurcaidh orra, an uiriod tuirbim, 's ní &fdot;uil ina gceird mo choimhghrinn, ní d'feirg &fdot;uighlim. Ar gcluinsi ar chan an macáomh, mór a thairmsēin, d'agallaimh Thúath Dé don doirseóir lúath é ainnséin. Fear san doras, ar an doirseóir, rén doirbh coimeas, atá an uile cheard ar a chommus, an dearg doinndeas. Damadh é Lugh, leannán Fódla na bfonn sriobhfann, do bheith ann, ar Túath Dé Danann, dob é a ionam. Geall n-égaisg ón &fdot;ior san doras, damhna leisgi, nocha ndearnadh d'úir nā d'uisgi, dúil dán dleisdi. A tháobh, a aghaidh, a earla, eochair thogha, tríar ar snúadh áoil agus umha agus &fdot;ola. Binni a theanga iná téda meannchrot, agá míndeilbh ón sádhail súan, a lámhaibh suadh agá sírsheinm. Asé sin, ar slúagh na cathrach, ar gceann báidhe, aonmhac Eithni, saorshlat ar nach beirthi báire. Brosdaighthear, ar Túath Dé Danann, doirseóir Teamhra, d'ionnsoighi na cráoibhe cubhra, aoídhe Eamhna. Māsa thú an t-Ioldánach oirrdearc an airm ghlaisgéir, as mo chean duid, ar an doirseóir, a bhuig bhaisréidh. Tair san dúnadh, ol an doirseóir, Día do bheatha. Ac, nā hosluig, ar an tslat lér cosnaid creacha. Teamhair Airt go hēirghi gréini, geis don dúnadh oslugadh an dúin do dhénamh, arná dhúnadh. Nír mhill geasa ghríanáin Teamhra an teaghlaigh airmdheirg, tug céim ar gcúl, rug léim isan mhúr don mhaighleirg. Ní bhrisfeadh ar bhailg ós abhainn, d'aighthibh ógbhonn, léim áith éttrom a dhá ghégbhonn réidh mbláith mbrógdhonn. Mar sin táinic go Teagh Miodhchuart na múr ngreadhnach, dár fhóir a fholt gleannach gabhlach teallach Teamhrach. Aithghin Logha nó Lugh a-rís, go ráith Luimnigh, a thréidhi acht gan teacht go Teamhraigh, ceart ro chuimhnigh. Cosmhail cúairt Logha ó lios Eamhna d'&fdot;oghluim ghairggníomh, as cúairt Muiris go lios Lonndún, d'fios an airdrīogh. Comhachta mheic Lir is Logha ag leannán Manann, cían úatha é 'sa dhíall ré Túatha Dé Danann. Mac Eibilín, airgnioch Gaoidhiol, gearr go ttora, dár gcabhair tar mearthuinn mhara, leathchuing Logha. Ag deaghoil Éirionn re hurchra da &fdot;olt cloidh&fdot;ionn ar Lugh 's ar Thúath Dé Danann é 's a &fdot;oirionn. Do líonadh a los a athar as úr méine, an dá oilén arda úaine, Alba is Éire. Cuimhnigheadh céimionna a athar as úr deigh⋅én, as amhlaidh as cóir gach coilén, mar a cheinél. Tiomna do &fdot;āguibh a athair ga &fdot;olt cráobhnocht, a rath 'sa ainm is a íarlacht is a áobhdhacht. Bíaidh, madh aithreamhail a aigneadh, dá &fdot;íos téidsi, tuilleadh buidhe an íarla óigsi ris an éigsi. Nā grádoigheadh mac meic Gearailt na nglac saoírdheas, go ttuga ucht na slógh síairdheas, ól nā áoibhneas. Fuilngeadh ag fóirithin Banbha da bharr taistiogh siobhal mara aidhbhle as uisgeadh ainmni is aisdear. Mumha í Luighdioch nā léigeadh, gomadh leis féine an fonn úr úaine, Gúaire ⋅úl gcorr ara chéili. Íarla óg Deasmhumhan dlighidh díon na ttrumshlógh tugsat do ghéig Ruidhe roghrādh uile d'urmhór.