]> Do tógbhadh meirge Murchaidh An electronic edition Gofraidh Fionn Ó Dálaigh Electronic edition compiled by Margaret Lantry University College Cork. Professor Marianne McDonald via the CURIA Project. Second draft Proof corrections by Margaret Lantry 2070 CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College Cork.
College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt
1997 2008 CELT online at University College, Cork, Ireland. G402108

Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.

 Manuscript source Dublin, Royal Irish Academy, MS 1, 44 (alias 23 D 14: see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 1). Dublin, Royal Irish Academy, MS 3, 70 (alias 23 L 17: see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 1). Dublin, Royal Irish Academy, MS 2, 116 (alias 23 F 16: see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 1). Dublin, Royal Irish Academy, MS 703, 8 and 38 (alias 23 H 8: see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 17). Dublin, Royal Irish Academy, MS 766, 96 (alias 3 C 10: see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 19). The edition used in the digital edition Láimhbheartach Mac Cionnaith Do tógbhadh meirge Murchaidh Dioghluim Dána Láimhbheartach Mac Cionnaith Dublin Oifig an tSoláthair [Government Publication Office] 1938 274–279

CELT: Corpus of Electronic Texts

All the editorial text with the corrections of the editor has been retained. Variant readings and editorial annotations have not been reproduced in this edition. Variants may be entered in a future edition.

Text has been checked, proof-read and parsed using NSGMLS.

The electronic text represents the edited text. Compound words have not been hyphenated after CELT practice.

Quotation marks are temporarily retained.

The editorial practice of the hard-copy editor has been retained.

div0=the whole text. Metrical lines and quatrains are marked and numbered.

Names of persons (given names), and places are not tagged. Terms for cultural and social roles are not tagged.

The n attribute of each text in this corpus carries a unique identifying number for the whole text.

The title of the text is held as the first head element within each text.

div0 is reserved for the text (whether in one volume or many).

The numbered quatrains provide a canonical reference.

 By Gofraidh Fionn Ó Dálaigh, an Irish bardic poet (1320–1387) c.1340–1387 The text is in Classical Modern Irish. bardic poetry 14c 2012-06-21 Beatrix Färber ed. Header modified. 2010-11-10 Beatrix Färber ed. New wordcount made. 2008-10-13 Beatrix Färber ed. Header updated; keywords added. 2005-08-25 Julianne Nyhan ed. Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion 2005-08-04T16:09:18+0100 Peter Flynn ed. Converted to XML 1997-08-25 Margaret Lantry ed. Text parsed using NSGMLS. 1997-05-26 Margaret Lantry ed. Header constructed, structural mark-up entered and checked. Lineation checked and verified. 1995-96 School of Celtic Studies (Dublin Institute for Advanced Studies) ed. Text captured by scanning and proofed. Do tógbhadh meirge Murchaidh

GOFRAIDH FIONN Ó DÁLAIGH cct.

 Do tógbhadh meirge Murchaidh; is tráth aighthe ar Allmhurchaibh; díorma i ndeaghaidh na meirge d'fhearaibh díoghla díbheirge. Do tógbhadh leo ar leirg fhódbháin; budh séan creach dá céadtógbháil ós laoch braoinleirge an bhragha saoirmheirge mhaoth Mhurchadha. Budh séan greama do ghabháil do Mhurchadh Ú Mhadadháin meirge thláith as neamhthláith neart ón ráith eachbhláith ag imtheacht. Suairg an ríoghcoinneall roimhe d'ionnsoighidh na hiorghoile, sróll fann re caoilfhiodhbhaidh gcruinn crann mór d'aoinfhiodhraidh áluinn. Is áluinn an earr mheirge do-chiu i gceann na mínleirge; éanamhail a heiteall sin breicearr shéanamhail shuaithnidh. Cia an monghar mór-sa san mhagh? cia an sluagh-sa ag mílidh Mumhan? nó an doire corr slatach sleagh? nó an bhratach dhonn ar deireadh? Bratach mheic éachtaigh Eoghain minic bhíos 'n-a baindeoraidh; iadhaid Anmchadhaigh impe na harmchuraidh innilte. Ar dtiomsughadh a thionóil im sheabhac shíl Éireamhóin earr thana mhíonshróill san mhagh budh mana díoghbhóidh Danar. Leanaid cách é i n-ionad the, leanfaidh Murchadh an meirge nuaibhile Eilge 'má fhóir, guaillidhe meirge maothshroill. An gcéin mhaireas an mheirge ós laoch fholtchas fhinnleirge méaraidh gaisgeadh na nGaoidheal; ní claisdear a gcommaoidheamh. Tug Brian i gcath Chluana Tarbh teisd mar sin ag sníomh oram ar fhear chomhanma chinn Doir rodhamhna gill dá ghníomhraidh. Dál gCais fa Mhurchadh mhac Bhriain rángadar gus an roighliaidh; Éire ar láimh Bhriain ó do bhí san ghliaidh níor bh'áil an t- airdrí. Tig láimh le laochraidh Sionna rí Éireann is aoinghiolla ar mhaoilinn ghléanuaidhe ghloin aoibhinn fhéaruaine fhásaigh. Cóirighthear peall is puball ann sain don fhial abhradhdonn; teagar mionn saltrach saoire go marcach bhfionn bhFormhaoile. An lá nar léigeadh san gcath le Dáil gCais na gcolg bhfaobhrach an rí do radháil a arm do bhí ag gabháil a ghnáthshalm. Ar ndul i gceann a chéile don dá fhoirinn aigmhéile léigid Gaoidhil gáir rothrom ag maoidhimh áir FhionnLochlann. "Créad an gháir-se 'n-ar ngoire, a ghiolla" ar Brian Bóroimhe; "Gáir Gaoidheal" ar an giolla "ag maoidheamh a móirghriolla." "Innis, a fhir an fheithmhe, ó taoi i n-áit a n-infheithmhe mar cuirthear an cath cródha" ar sgath cruithgheal Crannmhóna. "Ní hurusa, a Bhriain Bhanbha, le dlús na gcath gcathardha aithne ar fhear seach ar-aile feadh graifne na gasraidhe." "Fionnam uaibh" ar airdrí an tslóigh "créad rian a mheirge maothshróill ler chosain Murchadh mór dteann ag clódh urchradh na hÉireann." "Do-chiu i lár lochta an éididh do mhac-sa, a mheic Chinnéidigh; do-chiú a chomhardha catha ós rodhamhna an ríoghfhlatha. "Do thanuigheadh tiogh an tsluaigh fa mhac ríogh Éireann armruaidh; san treaschath gé theilge a fhuil is seasmhach meirge Murchaidh." "A dhuine dhéachas an cath, ná creid an gcéin bhus seasmhach meirge na flatha ó Bhóinn Bhreagh go racha do ghlóir Gaoidheal. "Féach a-rís raon an chatha, innis dúinn a dheacracha" ar craobh Eilge nar éar sgoil "féagh ar chlaoin meirge Mhurchaidh." "Is é iomthús an chatha" ar óglách an ardfhlatha "ar sníomh a airm d'fheirg Murchaidh maidhm san leirg ar Lochlannchaibh. "Ar dtuitim saorchlann síl Bloid timcheall Murchaidh san mhórthroid feidhm na leirge a aonar air do claonadh meirge Mhurchaidh." "Do chlaon oireachas Éireann de sin" ar Brian baismhéirsheang "d'éis claonta meirge Murchaidh aonta fheirge ag Allmhurchaibh." "Saoth leam" ar Brian an bhairr ghloin "mar bhias Éire d'éis Murchaidh; bás Murchadha ceann i gceann leam is urchradha Éireann." Táinig do thuitim Murchaidh bás an ghaisgidh ghníomharthaigh; flaithfhéinidh Ghlaoi mar do ghin do aithéirigh gnaoi an ghaisgidh. Mac Eoghain Cliach cleith urchradh cosmhail is an céadMhurchadh; gnáth tromthóir dhoirbh 'n-a dheaghaidh comhchóir moirn dá meirgeadhaibh. Mac Eoghain is eidhre Briain, dá shlait fhíneamhna a héinchriaidh, géill Gall i gaisdibh na bhfear, dá bharr gaisgidh na nGaoidheal. Murchadh mhac Briain an bhairr thais, Murchadh mac Eoghain armghlais, dá churaidh comhlann gcalma conghlann cubhaidh comhanma. Gan d' urraim ag oidhre Bhriain ó mhac Eoghain fhuair mhóirghliaidh achd Brian re chéile dá chur nochar ghiall Éire d'Eoghan. An flaitheas fhuair a athair mar tá fa thuir Chonachaidh do badh é a chéile cleath Dor achd go mbeath Éire ag Eoghan. Fine Luirc na lann dtana timcheall mheic Bhriain Bhóramha samhail síl Anmchadha an áigh im ghríbh n-armthana n-Iomdháin. Líonmhar do lucht a thighe an adhaigh as uaignighe comhdhál mar do bheath 'n-a bhrugh a theach lomlán do laochraidh. Lán ón orsain go ar-oile an teach d'uaithnibh iorghoile; lán na coirn donnghasda dhóibh do choirm shomlasda sho-óil. Lán do lúireachaibh gorma is do cheinnbheartaibh cathardha —as tréidhe treasa goile— sleasa réidhe an ríoghthoighe. Lán do ghiallaibh na geimhil i dtigh flatha finnFheimhin, is aidhleanna na n-arm nglan airmreanna badhbh do bhiathadh. Lán do mhnáibh fiala fionna na fuinneoga fairsionga ag cur corrthair óir eangbhláith san longthoigh mhóir mhuirearghnáith. Ar sleasaibh bláithe an bhragha suidhfidhear síol n-Anmchadha; bídh 'n-a ríoghshuidhe reampa síodhuidhe a sídh saoirNeannta. Líne do leith a aighthe do chathaoiribh cumhdaighthe —rachaoin a gcridhe re gceird— file i ngach chathaoir chróidheirg. Gach fear ag freagra a fheadhma san bhruidhin aird oireaghdha; druim re fraighidh slatshaoir sonn macaoimh fa bhrainibh buabhall. Gan fhear dearmaid ná diomdha díobh is siad sluagh ro-iomdha gan luadh cionadh re headh n-óil gan fhear i n-ionadh éagcóir. Tar éis a suidhighthe so do-ní aoibhnioghadh orra cliar téad do fhocuil oineach i nglotuin géag ngallshaileach. Gabhthar ainn-séin ga n-aos cheoil dán re cuisleannaibh ceineoil faoidhe téad dá chéibh chlannaigh ag béin shéad do shaorchlannaibh. Ní thuigim má tá easbhaidh ar an ndúnadh ndaoineach-sain achd an dúnadh gan doirseoir do dhúnadh a dhoroisbheoil. Mac mheic Mhurchaidh móradh ceall diomdha ar Dhia nocha dligheann; lór do sduaidh Eamhna a fhagháil ar shmuain meanma Í Mhadadháin. Agartha aicme Míleadh le chéile 'gá gcoimhshíneadh; tiad do bhruidhin mhóir Murchaidh slóigh fhuinidh dá n-agarthair. Ní chuala ar lámhach Logha leithéid lámhaigh Murchadha; Murchadh is ar mhaith le a dhroing má do chaith urchar n-iomruill. Dá chúis far dholta fa dhíon: is tuar orchradh a eissíodh, is díon ar urchraibh d'fhagháil síodh Murchaidh Í Mhadadháin. Ó Madadháin as mhín cruth madh cor ris im ráith Teamhrach tríd slógh Teamhrach badh tana ó theaghlach mhór Murchadha. Do tógbhadh.