%ISOlat1; %ISOlat2; %ISOnum; %ISOpub; %ISOdia; ]> Bíodh aire ag Ultaibh ar Aodh An electronic edition Eochaidh Ó hEoghusa Electronic edition compiled and proof-read by Margaret Lantry University College Cork Professor Marianne McDonald via the CURIA Project. Second draft. 940 CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College Cork.
College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt
1997 2008 CELT online at University College, Cork, Ireland. G402098

Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.

 Manuscript source Dublin, Royal Irish Academy, MS 3, 94 (alias 23 L 17: see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 1). Copenhagen, Royal Library, MS 268, 39b. Bibliography L.C. Stern, Eine Sammlung irischer Gedichte in Kopenhagen, Zeitschrift für celtische Philologie 2 (1899), 360-361. The edition used in the digital edition Láimhbheartach Mac Cionnaith Bíodh aire ag Ultaibh ar Aodh Dioghluim Dána Láimhbheartach Mac Cionnaith Dublin Oifig an tSoláthair [Government Publication Office] 1938 236–240

CELT: Corpus of Electronic Texts

All the editorial text with the corrections of the editor has been retained. Variant readings and editorial annotations have not been reproduced in this edition. Variants may be entered in a future edition.

Text has been checked, proof-read and parsed using NSGMLS.

The electronic text represents the edited text. Compound words have not been hyphenated after CELT practice.

Quotation marks are temporarily retained.

The editorial practice of the hard-copy editor has been retained.

div0=the whole text. Metrical lines and quatrains are marked and numbered.

Names of persons (given names), and places are not tagged. Terms for cultural and social roles are not tagged.

The n attribute of each text in this corpus carries a unique identifying number for the whole text.

The title of the text is held as the first head element within each text.

div0 is reserved for the text (whether in one volume or many).

The numbered quatrains provide a canonical reference.

 By Eochaidh Ó hEoghusa, an Irish bardic poet c.1200–1600 The text is in Classical Modern Irish. 2010-11-18 Beatrix Färber ed. New wordcount made; conversion script run. 2008-10-10 Beatrix Färber ed. Header modified; keywords added; file validated. 2005-08-25 Julianne Nyhan ed. Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion 2005-08-04T16:08:38+0100 Peter Flynn ed. Converted to XML 1997-08-25 Margaret Lantry ed. Text parsed using NSGMLS. 1997-05-23 Margaret Lantry ed. Header constructed, structural mark-up entered and checked. Lineation checked and verified. 1995-96 School of Celtic Studies (Dublin Institute for Advanced Studies) ed. Text captured by scanning and proofed. Bíodh aire ag Ultaibh ar Aodh

EOCHAIDH Ó hEOGHUSA cct.

 Bíodh aire ag Ultaibh ar Aodh— díochoisg meanma na macaomh; eagal go bhfuighthear ar faill dreagan cruithgheal Ó gConaill. Éagcóir do léigfidhe libh, a shlógh iomthnúthach Oiligh, dé do ghabháil 'n-a ghoire; níor bh'fhaláir é d'ionghoire. A Ultaigh féin féachtar libh nar bh'fholáir d'Aodh Mhág Uidhir fear amhairc fionnMhuighe Fáil malairt ionghuire d'fhagháil. Do-ní-sean Ultaigh d'fhaire; comaoin dóibh é d'ionghuire; ógbhaidh chathardha Chláir Breagh ratharbha dháibh a dhídean. Ó Éirne go Binn mBoirche caomhnaidh Aodh re haonoidhche, 's ó Bhóinn úir bhionnfhoclaigh bhrais go fionnochtaibh brúigh Bhearnais. Coimhéadaidh Aodh amhlaidh sain Dún Sobhairche, slios Murbhaigh, goirmthealach fa ngealann grian fearann oirthearach Oirghiall. Ní fhuil leaba mhíl mhuighe i ndroibhéal dá dhiamhruighe fan taobh thuaidh ó Aodh Uladh ná taobh cuain gan chuartughadh. Ní choideoladh ciabh na sreath bíodh go luighfeadh Ó Luighdheach d'eagla faghla fear nUladh feadh an fhabhra d'osguladh. Ní bhí aonlá 's ní hé a- mháin gan imshníomh éigin d'fhagháil bos fhionnchorr nach dáigh Danair i dtiomchall chláir Chonchabhair. A lucht eolais fhuinn Uladh, a chliar, a aos ealadhan, tabhraidh mór n-impidhe air fa shlógh bhfinntighe bhFiachaidh. Ná léigidh d'Aodh Mhág Uidhir, neamhghrádh fleadh, fuath fíonchuiridh ar ól sreabh bhfíorthobar bhfionn re síorchogadh fhear nÉireann. Súr deabhtha, diúltadh cána, grádh foghla, fuath síothchána, ursa sluaigh bhoinnleasgaigh Bhreagh, toirmeasgaidh uaidh an t-aigneadh. Beag leis iomdha 'n-a aghaidh nó bheith d'fhéin ar aonaraidh d'éis a dtug d'anachain air ar fhud gcladhachaidh Chobhthaigh. Gan riar sgol, gan duais do dháil, gun ghleo, gun troid, gun teagmháil a-tá sluagh Éireann uile, (a) sduadh mhéirsheang Mhucruimhe. Do léigsead díobh déanamh cean; tairseach cogaidh chlann Míleadh do sguir críoch Éibhir d'oineach; bíoth go céillidh comhnuidheach. Ní hinbheithte dá ghruaidh ghloin 'n-a aon i n-aghaidh phobuil laoch na ngreagh síodhbhuainmhear seang ag síorbhuaidhreadh fhear nÉireann. Do rinneadh do rádh gach fhir d'Éirinn is d'Aodh Mhág Uidhir slat gan ainimh acht óige, "glac i n-aighidh ordóige." Do-ghéanaid amadán d'Aodh mar nach beid is é ar aonraon críoch eighreadhta na sreabh seang re neimhghlioca fhear nÉireann. Dá gcluineadh onchú Uladh toisg an tríochad Feallsamhan fear dar chóir fionnmhagh na bhFionn dóigh nach diongnadh a ndéineann. Tríocha feallsamh fada ó shoin thall-ód i dtosaigh dhomhain do shir diamhair néal nimhe ar séan d'iarraidh fáisdine. Do-chíthear dhóibh dá dhruim soin éinchioth uaithmhéalta d'fhearthain —ceadh acht tuile gan tarbha?— feadh na cruinne ceathardha. Tarfás dóibh—diamhair an fios— a mbeith gan chéill gan chuibhdhios re hucht an cheatha do chur lucht an bheatha dá mbeanfadh. Tiaghaid an tríocha feallsamh i ndóigh cáigh dá gcreideamh-san re sgéalaibh dá chur i gcéill ar sgur d'fhéaghain an ai-éir. Do hinniseadh leo an lá-sain a mhéad d'ulc is d'uathbhásaibh —damhna caoi don uile fhear— do bhaoi don chruinne i gcinneadh. A-dubhairt an drong chéadna "fearfaidhear frais uaithmhéalda fan mbioth do choimhfhliochadh cháigh do chioth foirleathan anbháil. "Bíodh agaibh-se" ar na hughdair "tuir dhíoghuinne dheaghcumhdaigh 'n-a srothaibh corra ar n-a gcar do chlochaibh troma an talmhan." Do ráidhsead d'aitheasg éinfhir: "ní bhia acht óinmhid éigcéillidh i nduine ar bioth dá mbeanfa an cioth buile buaidheartha. "A shluagh an domhain, déanaidh uamha doimhne i ndroibhéalaibh" ar lucht eagna an bheatha bhí "ar eagla an cheatha ad-chluintí." Ní chreideadh duine ar domhan fáisdine na bhfeallsamhan; dream dhreachbhoiggeal dar chóir cion neamhchroideamh dhóibh níor dligheadh. Mar nar chreid cách a gcomhrádh rug an bhuidhean bhriatharnár céim luath dá bhfírdhídean féin fa bhruach ndínlíggeal ndroibhéil. Níor bh'fhada dhóibh 'n-a dheaghaidh an cioth gáibhtheach gráineamhail; ní mór do-chóidh seacha sin slóigh an bheatha do bhuaidhir. Tar éis an cheatha do chur táinig an tríocha feallsamh a huaimh dhorcha na gclach gcuir a-mach ar dhromchla an domhain. Do bh'é iomthús fear ndomhain fuaradar na feallsamhain níor thuig duine iad idir 's iad uile n-a óinmhidibh. Gidh eadh do chuir cách i gcéill don bhuidhin ughdar ainn-séin dream dhreichmhíolla na ngníomh nglan neimhchríonna dhíobh go ndearnadh. Do b'é riu rádh gach éinfhir a mbeith óinmhideach éigcéillidh; níor fhéad ceannsughadh na gcath an tréad feallsamhan bhfáthach. "Déanaim-ne aimhghlic amhail sinn féin" ar na feallsamhain "beag díol na cruinne dar gcéill; ná bíom 's an uile acht d'éinmhéin." Dá ndéanamh féin mar gach bhfear do b'é a gcríoch dul fa dheireadh, tuigse an bheatha mar do bhuaidh, fa uisge an cheatha i gcéaduair. Éirgheadh fa uisge an cheatha leomhan Locha seinBheatha; bíodh re gcéimeannaibh a chor, bíodh is Éireannaigh d'éantol. Go bhfagha aoinneach éigin chuirfeas leis dá leithéidibh bláth na ríogh ó ráth Doire bíodh mar chách 'n-a chomhnuidhe. Bheith mar chách ní hiongnadh d'Aodh; féachadh uime ar gach aontaobh; fa chríoch dtaoibhghil gcnuaistigh gCuinn ní gluaistir aoinshleigh d'ealchuing. Gan fiú na sleagh i láimh laoich, gan cheinnbheirt um cheann óglaoich —ní ham fhoghla fa iath mBreagh— gan sgiath re formna bhféinneadh. Failligheadh an lámh fan loinn, ná bíodh an t-each san orsoinn, ná feilm óir na gcraobh gcorcra um Aodh ar chóir gcodalta. Caitheadh fhleadh gan lucht feithmhe —ní tráth dhó bheith buaid- heirthe fa chlár bhfoirbhthe mbogglan mBreagh— codladh oidhche gan éideadh. Gan choirm, gan leabaidh, gan fhleidh ná bíodh Aodh Mág Uidhir, slat bhoisleabhar ón mBóinn mir, dá thoirseaghadh d'fhóir Oiligh. Ní bhiú dhó, gé deirim sin, dá bhféadadh d'áis nó d'éigin naithir na gcéimeann gconfaidh maithimh Éireann d'Allmhurchaibh. Rinn bhaoghlach go mbriocht neimhe, dreagan uathmhar aingidhe, gríobh dhroibhéil d'fheithimh Uladh, beithir oiléin d'fhásughadh. Leomhan coimhéadach cogthach, onchú doiligh díoghaltach, draig lonn gach áite d'fhaghail, tonn bháidhte dá bhiodhbhadhaibh. Caomhna Mumhan na múr ngeal, sgiath chumhdaigh cóigidh Laighean, —cia an duine (do) diongbhuidhe dhe?— ionghuire mhuighe Meidhbhe. Bíodh.