%ISOlat1; %ISOlat2; %ISOnum; %ISOpub; %ISOdia; ]> Beir eolas dúinn, a Dhomhnuill An electronic edition Gofraidh Fionn Ó Dálaigh Electronic edition compiled and proof-read by Margaret Lantry University College Cork Professor Marianne McDonald via the CURIA Project. Second draft. 1510 CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College Cork.
College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt
1997 2008 CELT online at University College, Cork, Ireland. G402097

Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.

 Manuscript source Dublin, Royal Irish Academy, MS 743, 660 (alias A iv 3: see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 18). Dublin, Royal Irish Academy, MS 5, 241 (alias 23 D 4: see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 1). The edition used in the digital edition Láimhbheartach Mac Cionnaith Beir eolas dúinn, a Dhomhnuill Dioghluim Dána Láimhbheartach Mac Cionnaith Dublin Oifig an tSoláthair [Government Publication Office] 1938 228–235

CELT: Corpus of Electronic Texts

All the editorial text with the corrections of the editor has been retained. Variant readings and editorial annotations have not been reproduced in this edition. Variants may be entered in a future edition.

Text has been checked, proof-read and parsed using NSGMLS.

The electronic text represents the edited text. Compound words have not been hyphenated after CELT practice.

There are no quotations.

The editorial practice of the hard-copy editor has been retained.

div0=the whole text. Metrical lines and quatrains are marked and numbered.

Names of persons (given names), and places are not tagged. Terms for cultural and social roles are not tagged.

The n attribute of each text in this corpus carries a unique identifying number for the whole text.

The title of the text is held as the first head element within each text.

div0 is reserved for the text (whether in one volume or many).

The numbered quatrains provide a canonical reference.

 By Gofraidh Fionn Ó Dálaigh, an Irish bardic poet (1320–1387) c.1340–1387 The text is in Classical Modern Irish. 2012-06-21 Beatrix Färber ed. Header modified. 2010-11-18 Beatrix Färber ed. New wordcount made; conversion script run. 2008-10-10 Beatrix Färber ed. Header modified; keywords added; file validated. 2005-08-25 Julianne Nyhan ed. Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion 2005-08-04T16:08:32+0100 Peter Flynn ed. Converted to XML 1997-08-25 Margaret Lantry ed. Text parsed using NSGMLS. 1997-05-23 Margaret Lantry ed. Header constructed, structural mark-up entered and checked. Lineation checked and verified. 1995-96 School of Celtic Studies (Dublin Institute for Advanced Studies) ed. Text captured by scanning and proofed. Beir eolas dúinn, a Dhomhnuill

GOFRAIDH FIONN Ó DÁLAIGH cct.

 Beir eolas dúinn, a Dhomhnuill réidhigheas gach rodhoghruing; is ceisd oruinn eol Banbha; seol romhuinn, a ríodhamhna. Ná beir siar, ná seol bu dheas an slógh trom-sa an tráth ghluaisfeas, a eomhaighre Easa Ruaidh; neasa ar seolaidh-ne sor-thuaidh. Seol inn ar ar n-aghaidh soir, a Dhomhnaill mheic Mhéig Carthaigh, go faighthe dúin chorrbhláith Cuirc gus an ngormráith n-úir n-orrdhuirc. A mheic Cormuic an chnis ghil, beir eol d'Eoghanacht Caisil is an tír nach fuil fúthaibh; sín soir is an seandúthaigh. Tighe Gall is gríosadh dhuid ar láthair phobuil Phádraig; ionnsaigh sluaigh biodhbhadh 'mun mbrugh do tiomnadh uain don éarlamh. Is tú oidhre Cuirc Chaisil ler tógbhadh an teaghdhais-sin; a eidhre do thocht is-teagh níor dheimhne Corc i gCaiseal. Créad nach leanfaithea lorg Cuirc? leasg ón dúthchas do dhíobuirt; do roghabh Corc an ceannphort, port ór canadh CaisealChorc. Agaibh fa dheoidh, a Dhomhnaill, bhias Caiseal cleath anfhorlainn; do bhréagnaghadh ní huair d'fhior; uaibh do chéadghabhadh Caiseal. A-tá i dtarngaire na naomh, a Dhomhnaill na ndearc mongshaor, gomadh thoir bhós bhar mbunadh; a-noir ar tós thángobhar. Fuair sinn i Saltair Chaisil go dtiocfa-sa an turais-sin d'fhéachain fionnphuirt shuairc do shean ionChuirc do chuairt go Caiseal. Caiseal Cuirc mhóir mheic Luighdheach tángabhair—toisg mhearchuimhneach— ón ráith ghil bhiliodhain bhuig dar ibhiobhair digh ndearmaid. Do thréig t'oireacht orra sin tuatha tá i dtimcheall Caisil; grádh d'fhiaidhghleanntaibh níor dhíor dháibh fíon ar iairleanntaibh d'fhágbháil. A Dhomhnaill Óig, a ucht bog, dá chúis athroighthe agad: fearr suth na talmhan tréigthir 's is guth adhradh d'fhuairshléibhtibh. Fuinn chaomha Caisil na ríogh ní críocha dan cóir dimbríogh; na seacht dtuatha déag do dhol ar séad uatha do b'iongnadh. Seol is an slighidh chéadna sinn, a bharrchais bhaisghéagdha, mór an brad a seachna sain, lór fad ar ndeabhtha ór ndúthaigh. Aigillte dhuit, a Dhomhnaill, d'fhóirithin ar n-anfhorlainn an chúis-sin go gcuire i mbrígh do thúisigh uile is t'uirrígh. Do chóirighthibh taoiseach dtrom is é líon leanfas Domhnall a seacht déag do dhíon Mhumhan go líon gcéad gach córughadh. Taosga is réidhighthe reampa ná as gluaisde, a ghnúis naoidheannta, mearghroigh nó buar bhar mbrughadh a gleannmhoigh fhuar IarMhumhan. Ní fhuil as so go Sliabh gCrot —Dia (dá) réidhioghadh rom- hat!— achd muir ar n-éirghe anfaidh, a thuir Éirne, d'Allmhurchaibh. Imirce Mhaoise tar muir gá tabhairt 'n-a tír dhúthaigh dar thráigh an Mhoir Ruadh rompa re shluagh soin ba samhalta. Oireacht Mhaoise mheic Amhra i n-éagmhais a n-athardha ba cian, a shlat Bhanbha, i mbroid mac Amhra nó gur fhuasluig. Clann Israhél re headh gcian i gcrích Éighipte ar ainrian; go ceann a mbróin 's a mbroide níor ghearr dhóibh a ndochruide. Dar cabhradh le Maoise mór do chumhachtaibh Dé an deaghshlógh; rath as mhó ní fhuair oireacht a mbuain dó dá ndeoraidheacht. Meic Israhél d'fhurtocht dó Maoise thríd i dtigh Íosa; tre bhuain a ndaoirsine dhíbh saoirsine fhuair ón Airdrígh. Sluagh na hÉighipte 'mun am rí orra darbh ainm Forann; rí nar lean don chreideamh chóir ní leigeadh seadh i seanmóir. Forann mór—meisde a sgéala— níor léig go Dia a dheibhléana; urramhas nachar dhluigh dhó do chuir d'urradhas orra. Maoise do bhrígh na beirte tug d'fhágbháil na hÉighipte ar an raMhuir ríoghdha Ruaidh aghaidh a dhíorma dheaghshluaigh. D'fhóirithin phobuil Dé dhi slat bhuadha do bhí ag Maoise; maith an bhuaidh do bhí ar an tslait; na sluaigh is í do anaic. An mhuir shriobhuaine shrothach do thráigh mar mhuigh míonsgothach mar fhuair ó ghlaic bhairrghil béim do shlait aingligh an fhíréin. D'fhosdódh muinntire Maoise do-chuadar—céim robhaoise!— a shlógh is Forann féine; fa torann mór míchéille. 'dchonncadar an ród réidh tre iomdhomhain an aigéin gabhaid rian Maoise san mhuir; do budh triall baoise is baoghail. Do thráigh an Mhuir Ruadh roimhear don chuideachta Críosdoidheadh; don lucht nar thuill níor thráigh soin, do bháidh an druing 'n-a deaghaidh. Mar do bhuail Maoise an Muir Ruaidh don tslait le rug gach robhuaidh sdiuir, a Dhomhnaill, na sluaigh soir buail do ghoirmloinn ar Ghallaibh. Neart Gall, a mheic Mhéig Carthaigh, ní hinléigthe ar Eoghanchaibh; rug Maoise a mhaicne tar muir, a-taoi-se ag aicme Eoghain. Clann Eoghain cineadh mar chloinn Is-raihéil do ghaois-se a broid ag a mboing mar Mhaoise dhoid, a Dhomhnaill. Ná fuilngidh (feasda) reamhaibh ní as fhaide ná d'fhuilngeabhair Mumha ag dreim nachar dhúla 's bhar gcura i n-eirr iargcúla. Madh sibh-se a-nois do-ní an roinn cuimhnighthe dhaoibh, a Dhomhnoill, an Mhumha gan a roinn ruibh Goill dá bhar gcura i gcumhaidh. d ghleo, a Dhomhnaill, is Danair ní bhia d'eagla Allmharaigh neach, a rí finnEithne, fúibh ar tí imeirche i n-iargcúil. Cuirfe re caladh nDairbhre 's re cuan mBéirre mbeannghairbhe 's re Corca Duibhne do dhruim 's re porta Uidhne áluinn. Tréigfe ar Chaiseal na gcorrphort íochtar Cua do chéadlongphort, cuan arab neamhfhaghlach neach 'n-a mbual leabharLoch Luighdheach. Gid 'gun loch-sain na learg nglan rugadh thú agus do tógbhadh, fada ó bhruach Lacha Luighdheach racha is ní d'fhuath IarMhuimhneach. Do ghabháil Mumhan móire sochraide throm thionóile; tig dod thairm, a thuir Luimnigh, na bu th'ainm duibh DeasMhuimhnigh. DeasMhumha 'gá dúthaigh féin léigthe, a Dhomhnaill Óig airmghéir; 's is tréigthe ar iathaibh as fhearr sléibhte iathair na hÉireann. Dream danab dual do bhunadh dá Eoghanacht IarMhumhan léig dóibh seandúthaigh a sean; neamhmúchaidh ghlóir na nGaoidheal. Magh gCoinchinn, Corca Dhuibhne, 'ga ndúthaigh féin fágbhaim-ne; mó as drumchla a sáimhríghe sin tulcha cláirmhíne Caisil. Léig d'iarthar innse Banbha dá gach fhior a athardha; sín go corrmhaoilinn gCaisil ngormaoibhinn mín mallghlaisigh. Beir, a Dhomhnaill Dúin Innbhir, t'oireacht go n-a n-imirghibh san iodhainleirg bhfleadhaigh bhfinn n-ealaigh n-iobhairdheirg n-aoibhinn. Bhar gcuirn bhláithe is bhar mbrannaimh cuimhnighthior do chéadarraibh; ní ba socht dáibh i ndún Chuirc sa mhur mar tháir a dtabhairt. Tar Carrthaigh, tar cuan mBeithbhe cuir aghaidh na himeirche, tar cuan Leamhna, tar Loch Léin, a sgoth Eamhna, bhar n-eichréidh. Seach Ciarraidhe don taoibh theas tre Mhagh gCoinchinn na gcraoibhleas, tar seanLuachair síl Deadhaidh mín ngealbhruachaigh ngoirmshreabhaigh. I gceann Ó gConaill Gabhra dod chóirighthibh cathardha tar Claonghlais daoibh 'n-a dheaghaidh tar Daoil mbraonghlais mbáinealaigh. Do Dhún ard Eochair Máighe, d'imlinn Mumhan míonáille, ruag shiobhail nar cháir do cheilt tre Mháigh an Iobhair oirrdheirc. Do Loch Goir gar do chabhair, do Shídh áluinn Eoghabhail, d'Áine an mhúir thirmleasaigh thais dúinn gan imreasain eolais. Lámh dheas re hImleach n-Iobhair, lámh chlé re Cliaigh bhfóidiodhain, do sheanChruit Cliach nocha cam agus d'iath ghealchnuic Ghrafann. Seoch Machaire bhfionn bhFeimhin don laochraidh nach lingfidhir i gceann beoil brogha Caisil; rogha an eoil an t-eolais-sin. Ráith Caisil, a chraobh Ealla, budh í ceann bhar gcoimhleanga; budh lucht meanman airde ibh i ngealbhrugh chairrge Caisil. Ag carraig Caisil na ríogh cuirfe tar ais a n-imshníomh, na seacht dtuatha déag-sain di uatha ag déagsain a ndúithche. Cuir gach taoiseach 'n-a thuaith féin do thuathaibh Caisil chlaidhréidh; ar áitibh treabh a sean sin sáithtir teagh gacha thaoisigh. Suidh féin dá choimhdhe ar cheanaibh i ndúin Caisil choirrshleaghaigh; dún ris nar dheala dhún druim gur mheala an dún, a Dhomhnaill. Duit as cuibhdhe cró do shean, uime nach anta ó Chaisiol; tú as cródha i dtroid 's i dtealaigh; doid is córa creideamhain. Is í tuigse tuigthear dhamh, a mheic Mhóire ó mhúr Chruachan, gan t'aithghin do dhúil duine don úir thairthigh thalmhuidhe. Mar chubhar dtuinne do thaobh, nó mar bhláth n-abaidh n- órchraobh, mar shmual dá gcuirthear crithre do ghruadh chruithgheal chrithirthe. A-tá cathair chaolaigh dhuinn ós do ghruaidh dheirg, a Dhomhnuill, rosg ar dhath gloine guirme, a sgath Moighe Modhuirne. Tearc do chommór, a chinn Bhreagh, ar sgaoileadh each nó áirgheadh; is ceart choingeobha an dá chuing, tearc do choimbeodha i gcoluinn. Ar n-a coinnmheadh ar do churp a-tá, a Domhnuill, an daonnacht; gan daonnacht ann nochan fhuil aonalt ná ball dod bhallaibh. A mheic na ríoghna ó Ráith Chuinn, a Dhomhnaill mheic mheic Dhomhnuill, teannaidh as an tír i-le ná bídh i mbeannaibh Béirre. Beir. Beiridh th'inneach iul do dháimh, a inghean shúlghorm Sheaáin, a bhláth clúimhfheadha cheiníl a úireala, a Aibhilín. A Aibhilín nar éar sgoil mar do chosnais clú an tsaoghail a bhreath don bhocht do-bhire go nach beath ort oirbhire. Beir dhúinn, a Dhomhnuill oile, eol fa Inis Laoghaire, a Mhéig Carthaigh Cláir Ghaillmhe, cáir carthain do chonnailbhe. Beir eol dúinn go dún Caisil ar taisibh na tolchai-sin; líon a táith, a Bhuadhaigh, bir gus an ráith sluaghaigh saidhbhir. Féadthar, a Thaidhg, gan teacht soir; thiar a-tá do thír dhúthaigh; ní teachta dheit linn i-le ar eachtra, a mheic sheing Shaidhbhe. A-tá ag éigsibh Innse Cuinn eolus do dhúin, a Dhomhnuill; t'ór, a Í Chaoimh, ní cheile, 's is mór dhot aoibh t'oirbhire. Beir eolus díreach damh-sa, a naoimhMíchíl neamhfhallsa don chathraigh óghaigh aingligh shlóghaigh rathmhair ríoghshaidhbhir. Beir.