]> A Ghearóid, déana mo dháil An electronic edition Gofraidh Fionn Ó Dálaigh Electronic edition compiled and proof-read by Margaret Lantry University College Cork Professor Marianne McDonald via the CURIA Project. Second draft. 2050 CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College Cork.
College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt
1997 2008 CELT online at University College, Cork, Ireland. G402090

Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.

 Manuscript source Dublin, Royal Irish Academy, MS 1, 121 (alias 23 D 14: see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 1). Dublin, Royal Irish Academy, MS 5, 325 (alias 23 D 4: see Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 1). The edition used in the digital edition Láimhbheartach Mac Cionnaith A Ghearóid, déana mo dháil Dioghluim Dána Láimhbheartach Mac Cionnaith Dublin Oifig an tSoláthair [Government Publication Office] 1938 201–206

CELT: Corpus of Electronic Texts

All the editorial text with the corrections of the editor has been retained. Variant readings and editorial annotations have not been reproduced in this edition. Variants may be entered in a future edition.

Text has been checked, proof-read and parsed using NSGMLS.

The electronic text represents the edited text. Compound words have not been hyphenated after CELT practice.

Quotation marks are temporarily retained.

The editorial practice of the hard-copy editor has been retained.

div0=the whole text. Metrical lines and quatrains are marked and numbered.

Names of persons (given names), and places are not tagged. Terms for cultural and social roles are not tagged.

The n attribute of each text in this corpus carries a unique identifying number for the whole text.

The title of the text is held as the first head element within each text.

div0 is reserved for the text (whether in one volume or many).

The numbered quatrains provide a canonical reference.

 By Gofraidh Fionn Ó Dálaigh, an Irish bardic poet (1320–1387) c.1340–1387 The text is in Classical Modern Irish. bardic poetry 14c 2012-06-21 Beatrix Färber ed. Header modified. 2010-11-18 Beatrix Färber ed. New wordcount made; conversion script run. 2008-10-10 Beatrix Färber ed. Header modified; keywords added; file validated. 2005-08-25 Julianne Nyhan ed. Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion 2005-08-04T16:08:10+0100 Peter Flynn ed. Converted to XML 1997-08-25 Margaret Lantry ed. Text parsed using NSGMLS. 1997-05-22 Margaret Lantry ed. Header constructed, structural mark-up entered and checked. Lineation checked and verified. 1995-96 School of Celtic Studies (Dublin Institute for Advanced Studies) ed. Text captured by scanning and proofed. A Ghearóid, déana mo dháil

GOFRAIDH FIONN Ó DÁLAIGH cct.

 A Ghearóid, déana mo dháil; dá ndearna déana i gcéadáir; tug, a óigleanaibh, th'úidh ruinn, a úir dhóidleabhair dhearccuirr. Dídin mé, a mheic an Iarla, ar fheirg flatha finnLiamhna gidh bé fachain feirge fuair t'athair a mheirge an mhórshluaigh. Is ort iarraim gidh óg thú síodh na bhfréamh asad fionnchrú; ód thromaicme a-tú fa choill; dar gcomairce is tú as tualaing. Mairg file re bhfuil a móid aicme Ghearailt, a Ghearóid; is fachain dá gcar um cheann dá rabh th'athair dom imdeall. Níor chleacht sinn siobhal oidhche ná imirt arm bhfaobhairthe; ní poinnidhe ar ngníomh le ga; coillidhe dhíom níor dhéanta. Fóir mo ghuasacht, a Ghearóid, tair romhuinn don ríphealóid; ar th'eineach dhamh diall oirn-ne gabh, a chiall, mo chomairghe. Inneosad uirsgéal cumtha dhuit im dháil mo chobhurtha; a-déar mar dhleaghar a rádh sgéal ar leanabh do leanbhán. Táinig lá ar Leic na dToradh Fionntan is é ar n-arsoghadh dá bhfuair naoidhin n-óig th'aithghin 'n-a aoighigh fhóid anaithnidh. Iongnadh leis a leithéid sin re taobh na haille d'fhaicsin; rug an naoidhin n-óig ón aill, tug póig don aoighidh áluinn. Mar thug an príomhóglách póig don naoidhin áluinn fhíoróig téid dealbh a aighthe i n-óige ón leanbh d'aithle éanphóige. Beiris leis an leanbh síthe gus an mnaoi nglic nglóirbhíthe; ní thug dá mhnaoi a fhios re headh 's do bhaoi 'n-a chrios an céidsheal. Fionntan ar bhfios a fréimhe beannuighis dá bhainchéile; freagrais a bhean go ngné ghil hé agus gidh eadh níor aithin. Ar bean Fhionntain dá aithle: "cia thú tú do mhearaithne, a ghil bhláith dhódghlacshaoir dhuinn, a ógmhacaoimh áith éadtruim." "Gidh cúich mé, a bhean, beanfad daoibh madh áil leat leannán macaoimh; ní hamhdháigh sinn cneas re cneas deas linn t'fhaghbháil i n-uaigneas." "Sguir, a mhacaoimh óig, t'ábhacht, cian óm leithéid leannánacht; nocha gaol ábhachta inn, a chraobh árrachta fhoiltfhinn." "Fearr dhuit céile séitreach slán, a bhean mhaith" ar an macámh "ó taoi ag seanóir seachain soin; re beathaidh ndearóil dealuigh." "Ní aontóch ó nach óg mé —níor aontuigheas as mh'óige— fear gémadh céim deaghshóigh dhamh acht mo sheanóir féin Fionntan." "Dod bhréagadh ní bhia sinne ó fuaras fhios th'intinne; ó nach éidear é d'fholach mé do chéidfhear carthannach." "Ná habair sin" ar si-se "seanóir críon mo chéilei-se sé go neimhsheadhmhar a-nocht ar gceileabhradh dá chalmacht." "Mei-se seanóir sluaigh Ealga ar ndol i ndeilbh naoidheanda, a bhean" ar sé "nám seachain; is mé t'fhear i n-óigbheathaidh." "Dá dteaghmhadh gomadh tu-sa an céidfhear do charas-sa nocha bia, a Fhionntain, im fhail go bhfionntair cia rod chruthaigh." "A ríoghan a Ros Greadha, gheas airrdheanna gach fód go naoidhe ón naoidhin; naoidhe óg rom athnaoidhigh." Innisis Fionntan mar fuair an leanbh ar an leic dtaobhfhuair —cóir a n-innisin uadha— innisidh a iolbhuadha. An leanbh óg 'n-a hucht féin gabhais bean Fhionntain ainn-séin; re haghaidh an uair do ghabh fuair cabhair mar fuair Fionntan. Ní taosga ar n-a thabhairt dí ráinig a anál impe ná do sgar sí re seandacht 's do ghabh ní dá naoidheandacht. Gá dú, achd do bhí siad mar sin seal buan oile dá n-aimsir is do bhí 'n-a láimh re linn gach ní do b'áil le a n-intinn. Éanmhac airdríogh na Sorcha fríoth ann aisgidh chobhartha folt i n-a óiridhibh air ar dtocht d'fhóiridhin Fhionntain. Go tráigh nDúna Tolcha Thé do chur Fhionntain i n-óige tar an moir sriobmall srothach a-droigh Iollann Iolchrothach. Tú, a Ghearóid, a ghein shochair, leithéid Iollainn Iolchrothaigh; go bhfionnam, a chnú cridhe, an tú Iollann th'aimsire. Anál Iollainn, a ucht glan, tug fóiridhin ar Fionntan; cuir mar thúis anáil th'ochta fam ghnúis d'fhagháil fhurtochta. Tair ar chuairt sonn, suidh im ucht, fionnam feabhas do chumhacht, tabhair póig i n-a dhiaidh dhamh, cabhair ciaigh mo chóig gcéadfadh. Ar Mhuiris gCliach 'gar chleachtas athnuaidhigh ar n-aitheantas; san chruth i mbínn roimhe a-rís ag rígh Broine go mbeimís. Saor mhé ar oirbhire th'athar go mbeinn agad bheannachadh; ar gcomairghei-ne is doirbh dhi tromoirbhire oirn aige. Tairre led bhriathraibh binne d'aithearrach a intinne; fill tar ais fheirgh an Iarla, a dheirg chais fhinn fhuiltniamhdha. Mo theagasg, a Ghearóid, gabh: "feirrde macámh a mhúnadh"; dá dtugthar éara oirn-ne déana mar a-déaraim-ne. Nó go raibh sinn síodhach ris ná héirgheadh fúd muirn Mhuiris; rí Áine ná han re a phóig; gabh ar do gháire, a Ghearóid. 'N-a ucht ar chrodh ná ar chomhaidh is a fhearg ret ollamhain, a anam, ná haontaidh dol go bhfagham aontaidh t'athar. Ná cealgadh cleas dá áille thú, a mheic marcaigh fhionnÁine; braithtear fraoch ar th'aghaidh n-óig; labhair go gaoth, a Ghearóid. Dá ndearna tú is tuar deighshídh mar deir mé, a mheic Aibhilín; th'éara dot athair ní háil, rachaidh séala ar an síothcháin. Biad agad im fhior ghrádha budh hé séala ar síothchána; rinn th'aoibhe, a Ghearóid, do-ghéabh, a naoidhe gealfhóid Gaoidheal. A ubhall abhla cumhra as uaisle náid órubhla, a bhláth niamhdha, a chnú cheiníl do chrú an Iarla is Aibhilín. A leinbh a Lunnainn na ríogh, fóirfidh t'urlabhra mh'imshníomh, innsgne bhinn do bheoil chorcra i n-a rinn ceoil codalta. A Mhuiris, maoluigh do mhóid; déana mar a-deir Gearóid; dá ngada dhíom ní dhlighe síodh ar aba th'oirbhire. Flaitheas nach gabhaid Gaoidhil geallmaoid dóibh i nduanlaoidhibh; a ráthughadh dhúibh níor dhluigh, gnáthughadh dhúinn a dhéanaimh. Dá chineadh dá gcumthar dán i gcrích Éireann na n-uarán na Gaoidhil-se ag boing re bladh is Goill bhraoininse Breatan. I ndán na nGall gealltar linn Gaoidhil d'ionnarba a hÉirinn; Goill do shraoineadh tar sál sair i ndán na nGaoidheal gealltair. Na Goill is Gaoidhil Bhanbha fa seach re hucht th'agallmha; is tú ceann an dá chineadh, geall red chlú ní cuirfidhear. Do sgar mé red mhúr bhfleadhach, a chinn an dá chinneadhach; muirn t'ardphuirt-se agus t'fhíon glan rom líon d'antuigse is d'uabhar. Dol ar deabhaidh ód dhreich mhoill ní thug achd uabhar oruinn; logh an chuairt-se do-chuamar; dol uait-se do b'anuabhar. An t-aingeal do b'áille ar nimh do ionnarb Dia 'mun gcúis-sin; nochar bheag d'fhior a fheitheamh an cion do leag Lúisifear. Do thonn fheirge gé do fhás rinn, a Mhuiris mheic Thomás, díon, a Mhuiris-se, ar do mhóid bríogh na guidhei-se Gearóid. A Ghear. Ar measrughadh maidne an Luain, a Míchíl, is mór m'anbhuain; tú ar sgiath, a mheic, ar maidean, a fhiach dheit go ndearlaigear. A Gh.