%ISOlat1; %ISOlat2; %ISOnum; %ISOpub; %ISOdia; ]> Ní maith altuighim m'anáir An electronic edition Fearghal Óg Mac an Bhaird Electronic edition compiled by Margaret Lantry Proof corrections by Margaret Lantry University College Cork Professor Marianne McDonald via the CURIA Project. First draft, revised and corrected. 2317 CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College Cork.
College Road, Cork, Ireland— http://www.ucc.ie/celt
1997 2008 CELT online at University College, Cork, Ireland. G402069

Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.

 Manuscript source Castlerea (Co. Roscommon), Clonalis House, Book of the O'Conor Don, 83. Secondary literature Pádraig Ó Macháin, Poems by Fearghal Óg Mac an Bhaird, Celtica 24 (2003) 252–263. [Survey article about Mac an Bhaird's oeuvre with further literature.] Lambert McKenna, 'Ingratitude to God', Irish Monthly 56 (1928) 263–268. The edition used in the digital edition Láimhbheartach Mac Cionnaith Ní maith altuighim m'anáir Dioghluim Dána Láimhbheartach Mac Cionnaith Dublin Oifig an tSoláthair [Government Publication Office] 1938 139–144

CELT: Corpus of Electronic Texts

All the editorial text with the corrections of the editor has been retained. Variant readings and editorial annotations have not been reproduced in this edition. Variants may be entered in a future edition.

Text has been checked, proof-read and parsed using NSGMLS.

The electronic text represents the edited text. Compound words have not been hyphenated after CELT practice.

Quotation marks are allowed stand temporarily.

The editorial practice of the hard-copy editor has been retained.

div0=the poem. Pagebreaks, metrical lines and quatrains are marked and numbered.

Names of persons (given names), and places are not tagged. Terms for cultural and social roles are not tagged.

The n attribute of each text in this corpus carries a unique identifying number for the whole text.

The title of the text is held as the first head element within each text.

div0 is reserved for the text (whether in one volume or many).

The numbered quatrains provide a canonical reference.

 By Fearghal Óg Mac an Bhaird, an Irish bardic poet. c.1626[?] (See P. Ó Macháin) The text is in Classical Modern Irish. 2010-11-18 Beatrix Färber ed. New wordcount made; conversion script run. 2008-10-13 Beatrix Färber ed. Header modified; keywords added; file validated. 2005-08-25 Julianne Nyhan ed. Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion 2005-08-04T16:07:11+0100 Peter Flynn ed. Converted to XML 1997-08-25 Margaret Lantry ed. Text parsed using NSGMLS. 1996-10-04 Margaret Lantry ed. Header constructed, structural mark-up entered checked. Lineation checked and verified. 1996-10-04 Margaret Lantry ed. Text proofed. 1995-96 Staff at School of Celtic Studies (Dublin Institute for Advanced Studies) ed. Text captured by scanning and proofed. Ní maith altuighim m'anáir

FEARGHAL ÓG MAC AN BHAIRD cct.

 Ní maith altuighim m'anáir tríd nar bh'oircheas m'iongabháil; ní altuighim a n-uair mé ó ghartfhoirinn bhruaigh Bhóinne. Feadhmannaigh dhó an uile fhear; mo dhuasa ó mhacaibh Míleadh triath na dtriath dhamh-sa do dháil; is liach gan annsa d'admháil. Fa-ríor níor altuigh sinn-ne le hanuabhar intinne ar chreid damhradh Dúine Breagh dúin-ne agus adhbhar oideadh. Níor altuigheas—olc an sduaim— m'ísliughadh innte an athuair Fódla linnte na learg sean ná mo cheard innte d'oirneadh. Ar n-ionnarbadh ó iath Ír níor altuigheas rem Airdrígh, mo thriall go Labháin tar linn, dom anáir thiar ar dtoirling. Ní hionann inn is I-óib; an fortún fuair ón Tríonóid do altaigh ris an té 's triar; do sgé antail na n-ainmhian. Clann oirrdhearc, táinte agus tír fríoth le hI-óib ón Airdrígh 's groighe is tréada is cuirn corcra cuirm is séada saoghalta. Níor chuir toice i n-uabhar é I-óib dil—díochra an fínné; níor ghrádhuigh sé an saoghal bocht; do naomhadh é as a umhlocht. Do shmuain Íosa dá éis soin fulung a óglaoich d'fhéachoin; an uile ní badh ní lais do bhí uile 'n-a éagmhais. Do ráidh I-óib "ó thoil Dé Dia thug Dia rug a-ríse"; do-chuala a chloinn láimh do láimh ad-chuala coill a chonáigh. An tuile easláinte air do chuir Airdrí fhear ndomhain; do fhéag ar n-uair a fhulung bréag ní fhuair 'n-a urughull. "Beirim a bhuidhe rem ching" do ráidh I-óib tre uirrim "ró cráidh do chara ar mo chorp ba mana gráidh mo ghuasocht." Do bhíodh do dhalta an Dúilimh gur chneasuigh a chréachtchrúinimh ag súr déirce ó bhrugh do bhrugh a shéitche ar cúl na comhladh. Do haltuigheadh re Dia ndil 's ris an óigh mhilis mhuirnigh tabhairt coda déirce dhí nó a shéitche d'oba impe. Níor chaoin I-óib a othra féin go fagháil cobhartha 's do-níodh caoi i gcróluighe a chneadh ar aoi clóghuine an Choimdheadh. Níor chaoin a ghalar goirt gnáth, 's níor chaoin a chlann ná a chonách gér chaoi croidhe caoi I-óib ar aoi thoile don Tríonóid. Fríoth aisiog na sláinte iar sin, fríoth tír is clann ón Choimdhidh, fríoth a shealbh mar thuile ag tocht, mar do dhearbh uile a annsocht. Do ráidh mar do ráidh reimhe go búidh umhal ainglidhe: "an tí rug re ré ar ndeacra is é thug na toirbhearta." Níor mhóide a bhrón a bharr croidh 's níor mhóide a mheanma a fhagháil a tháinte is a threoid troma, a shláinte, a sheoid shaoghalta. Ón uair-sin go héag idir mar éaruic 'n-a fhoighidin fuair sé an talamh ar a thal 's gidh é toradh na talmhan. Fós mar éaruic 'n-a fhulung an ghlóir naomhtha neamhchumhung fuair ó thriath an tighe thuas; fa sgiath dá chridhe a choguas. Ní altuighim mar I-óib boichte ná toice, a Thríonóid; uch, nach déinim a ndearna go dtéighinn rem Thighearna. Mar I-óib do b'fhoirbhthe cuing gá fios nach d'fhéachain m'fhuluing fríoth an saidhbhreas muin ar mhuin is fríoth daidhbhreas 'n-a dheaghuidh. Eadamar is dom fhéagain do gadadh dom ghaoilghéagaibh na Conuill badh díonbhun damh; do díoghladh oruinn m'uabhar. Eadamar is dom fhéasgain mo bhuar mo ghroigh gnímhéasgaidh rugais a Dhé uile uam níor bh'é an duille nar dhiombuan. Eadamar is dom fhéagain do beanadh mo bhruittéagair, mo dhán is mo dhúthaigh dhíom; cúthail mo dhál ón dimbríogh. Go n-altuighear a rí ribh bheith gan bhuar bheith gan mhuinntir, 's a brígh do bhreith óm meanma, 's bheith gan tír gan tighearna. Go n-altuighear, a rí, ribh; a-tá i gcúirtibh clann Mílidh fál allmhurach druim ar dhruim im chlár gcamdharach gCriomhthainn. Go n-altuighear, a rí, ribh mé gan fiú an bhaird do bhuidhin i Labháin fa cheo cumhadh; ní beo anáir m'ealadhan. Ionann is altuighthe dhamh cách dom dhíol nó dom dhiúltadh, nó bheith ós chách ceann i gceann, nó bheith fa chách go coitcheann. Ionann is altuighthe dhamh bheith fa dhiombuaidh san domhan nó bheith fa bhuaidh nó bheith slán nó bheith ar n-uair go heaslán. Ionann is altuighthe dhamh mo bheith rem beo i mbeirt mhoghadh nó beirt ríogh do chur fam chneas badh díon damh ar mo dhímheas. Ionann is altuighthe dhúinn bheith go maidin ar mhaothchlúimh nó bheith i lionnmhuir gan luing nó bheith i n-iomdhaidh iaruinn. Ionann is altuighthe dhúin bheith im luighe ar lár m'fhortúin nó siobhal sneachta ar sliabh lom nach biadh ag ealta a fhulong. Ionann is altuighthe dhúin luighe idir mo lucht míorúin nó luighe idir mo lucht gráidh dom churp croidhe gach chompáin. Ní fáth faoilte, ní fáth bróin clann oirrdhearc, earradh deargóir, nó bheith gan choim idir chách, nó bheith gan chloinn gan chonách. Ní fáth faoilte, ní fáth bróin cúirt áluinn iomad comhóil nó iomad tarta is teach lom, nó neach gan acra d'fhearann. Cré gach colann san chruinne; breith nó oighidh éanduine ní fáth faoilte ní fáth bróin; ní caointe cách i gcéadóir. Dá ndídean do dhoirt a fhuil; níor chaointe do chloinn Ádhaimh rí n-a dheoidh ná rí reimhe le a dheoin acht rí an ríthighe. An rí tá is bhias is do bhaoi is tríd ba dhéanta déarchaoi; ceo gach triath acht triath na ndúl, beo mo thriath ar n-a théarnúdh. Mairg nach caoinfeadh an chruinne; a bhás ní bás éanduine do b'é uile an uile fhear; ní duine an té nach tuigfeadh. Mairg nach caoinfeadh iad uile tráigh, tír, coillte claonbhuidhe, éisg na mara is neamh na néall, 's an lear uile is an t-ai-éar. Do gonadh an ghrian 's an ré is buidhne an bheatha sheinché lá fuile an tairnge do theacht 's na haingle uile i n-éinfheacht. Ann sin do saobhadh síona, do bhéicsead na bleidhmhíola, agus an fhairrge re headh is na cairrge dá chaoineadh. Do chaoinsead saor a gceangail na huisge is na hairdreannaigh, is eoin lúdhmhara deoidh i ndeoidh, is neoil úrghlana an ai-eoir. Níor dhiongna a dhúile féine do chaoineadh a gcoigcéile; do-róine gach ní fa nimh rí na glóire rí an ríchidh. Ní fhuil thuas ar neamh na néall dúil acht ar dhealbh an fíréan; dúil mar soin acht dúil do chum fúinn nochan fhuil i nIofrunn. Ó fhlaitheamhnas Dé budh-dhein síos go híochtar an aigéin ní fhuil dúil acht dúil do chum do mhuir ná d'úir ná d'fhochann. Ón bhreac bheag gus an míol mór tighearna na dtrí bpríomhshlógh don duine do dhealbh gach dúil; ar sealbh uile do b'iontnúidh. Uaidh fhuaramar neamh na néall, 's an bioth uile is an t-aigéan, uaidh fhuaramar an t-anam, uaidh fhuaramar uraghall. Rí gach dhúine téid 'n-a theagh; uaidh fhuaramar an t-aingeal ar leathláimh gach duine dhíonn; neamhcháir don duine a dhimbríogh. Uaidh fhuaramar—foirbhthe an tsearc— a dhealbh féin—gá fearr toirbheart; uaidhinn féin do rala sinn ar saoibhchéill. Gér ghabh sin caomhchorp dar gcionn naomhthacht ar nach fuil foircheann dar sdiúir gus an bhflaith bhfíre ré iúil na sé seinlíne. do thoirling san óigh iodhain coimhling dan cóir creidiomhain. Do b'fhiú an toircheas tharla dhí ar sgaoileadh cáigh ó chéile gur tháthuigh an uile fhear Muire an mháthair 's an mhaighdean. Ógh iodhan dar bh'ainm Muire, máthair an Mheic shíordhuidhe, do b'é rí na soillse sin, do bhí 'n-a broinn-se ó bréithir. Talamh í as airde ná neamh bainríoghan máthair maighdean mionn órdha fhuile hÉabha Muire óghdha fhíréanna. Tríd do fhágbhas Inis Bhreagh m'onóir do dhiúlt maic Míleadh flaith d'Íbh Airt agus Oilill ní maith ní huilc altoighim. Teach na n-ógh is na n-easbal, teach daoineach an Dúileamhan, easbal as tréan an tighe Peadar fréamh na fírinne. Ní.