%ISOlat1; %ISOlat2; %ISOnum; %ISOpub; %ISOdia; ]> Lebor na Cert An electronic edition unknown Myles Dillon Electronic edition compiled by Emer Purcell University College, Cork The HEA via the LDT Project. Proof corrections by Hilary Lavelle Second draft. 24880 CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of the Department of History, University College, Cork
College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt
2006 2008 CELT online at University College, Cork, Ireland. G102900

Available with prior consent of the CELT project for purposes of academic research and teaching only.

Copyright for the printed edition rests with the Irish Texts Society. The electronic edition was compiled with the kind permission of the copyright owner.

 You can purchase the book(s) containing this text via the ITS website (http://www.irishtextssociety.org/). Click on the link to the RIA shop. Vellum Manuscript sources The Book of Hy Many (written 1378–1394) ff. 76 a 1–80 c 29. The Book of Ballymote (written 1384–1406) ff. 268 a 36–281 b 53. The Book of Lecan (written 1416–1418) ff. 194 d 12–202 d 26. The Book of Lismore (late 15th century) ff. 98 d 20–105 b 21. National Library Gaelic MS. VI (16th century?) ff. 13r 1–19v 18 (f. 20 is misplaced). Paper Manuscript sources None of the following manuscripts are earlier than the eighteenth century: Royal Irish Academy, Dublin, no. 288 p. 251 (19th century). Royal Irish Academy, Dublin, no. 485 p. 276 (18th century). Royal Irish Academy, Dublin, no. 689 p. 103 (18th century). Royal Irish Academy, Dublin, no. 712 f. 43f (18th century). Royal Irish Academy, Dublin, no. 756 p. 208 (18th century). Royal Irish Academy, Dublin, no. 757 (copy of 756) p. 319 (18th century). Royal Irish Academy, Dublin, no. 930 p. 75a (19th century). Royal Irish Academy, Dublin, no. 1012 p. 119 (19th century). Royal Irish Academy, Dublin, no. 1195 p. 1 (18th century). These do not include the two manuscripts of Lismore (nos, 261 by O'Curry and 478 by O'Longan) nor the transcript of Lecan (no. 894 by Connellan). Of these nos. 712 and 1195 are the most important. Nos. 288, 485, 689 and 930 contain only fragments concerning Cashel. These paper manuscripts have not been closely examined. Only no. 712 (23 H 28) had been regularly consulted; it usually agrees with Lismore but is not a mere copy. The Abbotsford Irish manuscript contains a good text of the same recension. Editions John O'Donovan (ed. & tr.), Leabhar na gCeart or the Book of Rights (Dublin 1847) Myles Dillon (ed. & tr.), Lebor na cert: the Book of rights, ITS 46 (Dublin 1962) with introduction and notes. Further reading Eugene O'Curry, Lectures on the manuscript materials of ancient Irish history (Dublin and New York 1861; repr. Dublin 1878; repr. Dublin 1995). Eugene O'Curry, On the manners and customs of the ancient Irish, ed. W. K. O'Sullivan (3 vols, Dublin 1873; repr. Dublin 1996). Eoin MacNeill, 'The Book of Rights', New Ireland Rev 25 (1906) 65–80, 206–16, 348–62. Eoin MacNeill, 'Early Irish population groups: their nomenclature, classification and chronology', Proc Roy Ir Acad (C) 29 (1911–12) 59–114. Paul Walsh (ed.) Gleanings from Irish manuscripts (Dublin 1918; repr. 1933). Eoin MacNeill, Celtic Ireland (Dublin 1921; repr. Dublin 1981). Paul Walsh, Leaves of history (Drogheda 1930) [contains Paul Walsh, 'Ancient Meath according to the Book of Rights', 3–51]. Paul Walsh, 'Connacht in the Book of Rights', J Galway Archaeol Hist Soc 19 (1940) 1–15. Paul Walsh, 'Meath in the Book of Rights', John Ryan (ed), Féil-sgríbhinn Eóin Mhic Néill: essays and studies (... ) Eoin MacNeill (Dublin 1940) 508–21. D. A. Binchy (ed), Críth gablach, Mediaeval and Modern Irish Series 11 (Dublin 1941). Myles Dillon (ed. & tr.), 'The manuscript tradition of the Testament of Cathaír Már', S. O'Brien (ed), Measgra i gcuimhne Mhichíl Uí Chléirigh (Dublin 1944) 201–09. T. F. O'Rahilly, Early Irish history and mythology (Dublin 1946). Vernam E. Hull (ed. & tr.), 'Cert ríg Caisil: the right of the king of Cashel', Medieval Studies 11 (1949) 233–38. Myles Dillon (ed), Early Irish society (Dublin 1954; repr. 1959, 1965; Cork 1969). D. A. Binchy, 'Secular institutions, Myles Dillon (ed), Early Irish society (Dublin 1954) 52–65. Gerard Murphy, Early Irish lyrics (Oxford 1956). Myles Dillon, 'On the date and authorship of the Book of Rights', Celtica 4 (1958) 239–49. Myles Dillon, 'Three texts related to the Book of Rights', Celtica 6 (1963) 184–92. James Carney, 'Light on ancient Ireland', Review of Myles Dillon (ed), Lebor na cert, Irish Texts Society 46, 1963. Irish Press, 28 December 1963. Francis John Byrne (review of Myles Dillon, Lebor na cert), Studia Hibernica 5 (1965) 155–58. Myles Dillon, 'Ceart Uí Néill', Studia Celtica 1 (1966) 1–18. Anthony Candon, 'Barefaced effrontery; secular and ecclesiastical politics in early twelfth century Ireland', Seanchas Ardmhacha 14/2 (1991) 1–25. A. J. Hughes, 'The geographical location of the fortúatha Ulad of Lebor na cert', Ériu 42 (1991) 149–51. Marie Therese Flanagan, 'Irish and Anglo-Norman warfare in twelfth-century Ireland', T. Bartlett & K. Jeffrey (ed), A military history of Ireland (Cambridge 1996) 52–75. Swift, Catherine 'Royal fleets in Viking Ireland: the evidence of Lebor na Cert, A.D. 1050–1150', in: John Hines, Alan Lane and Mark Redknap (eds) Land, Sea and Home, Proceedings from a conference on Viking settlement, at Cardiff, July 2001 (Maney 2004) 189–206. The edition used in the digital edition Lebor na Cert Myles Dillon First edition xxv + 194 pp.; ix–xxv Introduction; Text 1–147; Appendix A Timna Chathaír Máir 148–178; Appendix B Table of Stipends and Tributes 179–189; Index of people and places 191–194; Map and notes on Map by Liam Price; 4 pages unnumbered. The Educational Company of Ireland, for the Irish Texts Society Dublin 1962 Irish Texts Society [Cumann na Scríbheann nGaedhilge] 46

CELT: Corpus of Electronic Texts

The present text represents even pages 2–146 of the volume. All editorial introduction, notes and indexes have been omitted. Some variant readings proved difficult to intergrate and therefore they have been included as notes. For further clarification those interested are referred to the printed edition.

Text has been proof-read twice.

The electronic text represents the edited text. Text supplied by the editor is tagged sup resp="MD". Editorial expansions are marked ex.

There are no quotations.

The editor's hyphenation has been retained.

div0=the Book of Rights; div1=the section; div2=the subsection; paragraphs are marked p. Poems are treated as embedded texts, with stanzas marked lg and metrical lines tagged l.

Names are not tagged, nor are terms for cultural and social roles.

 By one or more unknown author(s). Old and Middle Irish Period The text is in Old and Middle Irish. Footnoted and other explanatory text is in English. Some words are in Latin. 2008-09-29 Beatrix Färber ed. Keywords added; file validated; minor additons to header; new wordcount made. 2007-12-14 Beatrix Färber ed. Note inserted in header. 2006-08-31 Beatrix Färber ed. Encoding checked; expansions added; file parsed; SGML and HTML file created 2006-08-09 Beatrix Färber ed. Header modified; parsing begun. 2006-07-31 Emer Purcell ed. Header compiled with bibliographical details. 2006-07-14 Emer Purcell ed. File proof-read (2); more markup added, structural and content markup converted to CELT usage; pagebreaks inserted and milestone tags positioned. 2006-05-30 Hilary Lavelle ed. File proof-read (1) and basic markup applied. 2006 Data capture company Text capture File captured by scanning.
The Book of Lecan, ff. 194 d 12-202 d 26. The Book of Lismore, ff. 98 d 20-105 b 21. The Book of Ballymote ff. 268 a 36-281 b 53. The Book of Hy Many ff. 76 a 1-80 c 29. A longer recension of the poem pp. 114-118 is preserved in the Book of Hy Many 125 d 53. Myles Dillion does not explicitly identify MS H, but it has been inferred that it refers to RIA no. 712 (23 H 28) as he states (intro p. xxi) that this was the only paper manuscript consulted.
Lebor na Cert

Incipit do Libur na Cert. Indister do chísaib &ersir; tuarustlaib Éirenn amal ro ordnaig Benén mac Sescnén, salmchétlaid Pádraic amal atfét Leabur Glindi Dá Lacha.[omitted]

Do dligeadaib chirt Chaisil &ersir; dia chísaib &ersir; dia chánaib ind &ersir; ass andso sís, &ersir; do thuarastalaibthuarustlaib ríg Muman &ersir; ríg nÉrindherindneirennarcheana ó ríg Caisil in tan da-&fdot;allna flaithis ind. Caiseal dano cais-ailcaisibcas-ail .i. cloch forsa fuirmidis géill nó cís-ailcisailgri iarsandiarsaniarsand ail chísa do-berthea ó &fdot;earaib Érind dó. Síd-Druim dano ba hedsedheadh a ainm an inaid sin prius.

Do-rala didiudoraladar dá mucaid i n-aimsir Chuirc meic Luigdeach ic tathaigi na tulcha sin fri ré ráithi ic mesradmeasrughudh a muc ar ba druim fidbaidifidbaidi hefidbaidi in tan sinfidbaidi a ainm in tan sin. Badur hé a n-anmannanmanda na mucaidimuccaidedmucaigead .i. Durdru, mucaid ríg Héle &ersir; Cularán mucaid ríg Múscraigimuscraidi. Co tárfas dóib dealb bafa gilithirgloinithirgilithirgilighthirgiliceargréingrien &ersir; guth ba[omitted] bindithir meandchrot lais ic beandochad na tulcha &ersir; in baili ic tairrngiri Pátraic, &ersir; asbert: Fó fó fó fear fallnafassfallnastair Caisil coircoircorr cémeandach i n-anmaim in Ard-Atharardratha sceo Meic na hIngine la rath Spirut Noíbnaemnoibh. Epscopesp-eps-episdil maiseach mórmaithmormaithmech bár beatha co mbreitheamnus línfas Érind ardainglig d'aes cach uird co n-ilgrádaib la fognum Críst chaím.

Is hí tra delb bae andsin .i. Uictor aingel Pátraic[omitted] ic taircheadal Pádraic &ersir; ordain &ersir; aireochais Érind do beith do grés isin baili sin. Cid fil ann didiudanotra acht is cellphortceandportceallphortceallfortcellphort do Phádraic &ersir; is prímchathair do ríg Hérind in baili sin. Acus dlegairdlegardleghairdleagair cís &ersir; fognam fear nÉreand do ríg in baili sincaisil do grés .i. do ríg Caisil tre beandachtain Pátraic meic Alplaind[omitted].

AtItat é andsoandsin immorro tuaristla na ríg ó ríg Caisil mad rí Hérind[omitted] hé &ersir; a chuairt seom &ersir; a biataa re biattaa re biatta som forra dia chind .i. cét corn &ersir; cét claideam &ersir; cét n-each &ersir; cét n-inar uad do ríg Cruachna &ersir; biathad dá ráithi ó ríg Cruachan dó-som &ersir; a dul lais a Tír Chonaill. Fichi falach &ersir; fichi fichthell &ersir; fichi each do ríg Ceneóil Chonaill &ersir; biathad mís ó Chenél Chonaill dó-som &ersir; teachta ndul lais i Tírdir nEógain. Caeca corn &ersir; caeca claideb &ersir; caeca each do ríg Ailig &ersir; biathad mís uada dó-som &ersir; a techttoigeacht lais a Tulaig nÓcnog. Trícha corn &ersir; trícha claideb &ersir; trícha each do &fdot;laithrig Thulcha Ócog &ersir; biathad dá thráth dég lais &ersir; a theachttoigecht lais a nOirgiallaib. Ocht lúireacha &ersir; sesca inar &ersir; sesca each do ríg Airgiall &ersir; a biathad ré mís a nEmain &ersir; a choimi- deachtchaeimhthecht in nUlltaib. Céd cornn &ersir; cét matal &ersir; cét claideb &ersir; cét n-each &ersir; cét long.x. long.c. long (nó .i. x.) uadhasan .i. o righ caisil do ríg Ulad, biathad mísda mis dó-som a hUlltaib &ersir; Ulaid lais co Temair. Trícha lúireach &ersir; trícha falach &ersir; cét n-each &ersir; trícha fithchell do ríg Themrach &ersir; biathad mís i Temraig fair &ersir; ceitheóra fine Themrach lais co hÁth Cliath. Deich mná[omitted], deich n-eich &ersir; deich longa do ríg Átha Cliath &ersir; biathad mís ó ríg Átha Cliath dó-som &ersir; a chaemtheacht i lLaignib. Trícha long &ersir; trícha each &ersir; trícha cumal &ersir; trícha bó do ríg Laigenrig laigin &ersir; biathad dá mís ó Laignib dó-som .i. mí ó Laigniblaigin Tuathgabairtuath ngabra &ersir; mí ó Laignib Deasgabairtes ngabra. Trícha each &ersir; trícha lúireach &ersir; cethracha claideb.ItIs iad sin a

tuaristlatuaristla do rigaib erenn &ersir; a comaideachtacomaideachta san uata san &ersir; biathad conid dóib-sideda suidgeghadhda suigiughadh ad-féd int údar buada .i. Benén mac Sescnéin: Dligead cach ríg ó ríg Caisil bid ceist ar bardaib co bráth. Fogébthar i taeib na taídean ac suíd na nGaeidel co gnáth. Céd corn, cét claideam a Caisil, cét n-each, cét n-inar ria ais, as a tír co Teillis Tuathailteilis tuachailtelis tuathailtealaigh tuathail don ríg geibis Cruachain cais. Biathad da ráithi ón ríg-sin do churaid Muman arco mil ; dul leis ri tresa i[omitted]ia Tír Conaill co ríg Easa Modoirnn mir. Rírig Condacht la curaid Caisil co cathaib Bearnais, ní brég ; rí Conaill co clandaib Eógain tarraidtaradtarraidhtarraigh don deóraid las détteitsetded. Fichi falach, fichi fichthill, fichi each co ro-Eas Ruaid, don ríg donár dealbasdearbasdelbusdealbas dorainddogaingdoroinddurainddoraind, do ríg Bearnais Chonaill chruaid. Biathad mís ó maithibclandaib Conaill do chúicead Muman ao mairg, &ersir; dia ríg, ní dlug deólaiddlig deolaigdlud deol-dluidh deolaigdluigh deolaigh ria ndul a Tír nEógain n-aird. Caeca cornn is caeca claideb, caeca each glésta co gnáth d'&fdot;ir raith ó doirib na ndaigmeas do &fdot;laith Oilig ainces cách. Biathad mís do mac&fdot;laith Muman a Muig Muman, ní saeb seach, d'&fdot;ir chúicid Brannduib gan beó-guin ó chlandaib Eógain na n-each. Trícha cornn is trícha claideab, cert-trícha ruaid-each don ród don &fdot;ir dán maithca mbiddan maithW drumchla duaine, do &fdot;laith Thulcha uaine Óg. Biathad dá thráth dég co dédla do ríg Muman maíditmiditmiit baird ó ríg Thulcha Óg cen dedaildedaildeghuildedaildeaghail noco tórrotor co ocohEmain aird. Ocht lúirecha do &fdot;laith Airgiall a hoireacht Chaisil cét crech don &fdot;ir forsmbítforsmid cesta cinad sesca inar, sesca each. Biathad mís a mullach Eamna ó Airgiallaib Átha Móir do ríg Caisil chais ón chuchtair ; dul lais a nUltaib an óir. Céd corn, cét claideb, cét matal do mílidmiligmilid Boirchi, ní baeth, cét n-eacheachnech achtis da is d'eachaib donda &ersir; deich longa don laech. Biathad dá aen-mís a hUlltaib d'uasal-ríg Caisil ón chill dligid ac tulaig chais chernaig ; Ulaid lais co Temraig tind. Trícha lúireach do laech&fdot;laith Themrach, trícha falach, is fír sin, cét n-each, ní scíthadscithatscith odoscithfem a scithfeidm la tríchaidtrichat fichthill ac fleid. Biathad mís a mullach Themrach do thrén&fdot;earaibsothigearna Caisil chruind, taidechtsotegaitteagaid lais fine ara furmim fir Midi co Duiblind nduind. Deich mná, deich longa co leapthaib ó laech Caisil &ersir; Cliach, deich n-eich a n-uair blátha bladaig do ríg Átha cladaig Cliath. Biathad mís ó maithib Tomair do thigerna Chaisil chais: rí in Átha díltaigdialtaig nach daidbirdaigbeir do thíchtainthiachtain a Laignib lais. Trícha long do laechraid Liamna láiterlaitirla taeb trícha deg-each dó ; dligid imnaumnamna crícha im Charmon trícha ban-mogbanmodbanmhugh, trícha bó. Biathad dá lán-mís ó Laignib do laech Muman a Muigmuige Ráth ; cuid mís a muig Brannduib brogda ó chlandaib Condla seach cách. Trícha each, éin-trícha lúireach do laech Gabrán gloineglindi dath nochon eachlacha nos oileadro sloideadnas ailetnos oilidh ceathracha claideam i cath. Ac sinAt soin tuaristla ríg nÉrind ó ríg Muman moldaidmoluitmoltaidmolaid fir, 's a biathadmbiathad ón lucht sin uile dearb re cach nduine co ndligro dlig.Dligead.

Ceart Caisil acus[omitted] ríg Caisil ó thuathaib ar meadón[omitted] in soandso. Ó Mús- craigibmuscraidib chéadamuscetamus tús na cána sa .i. deich .c. bó &ersir; deich .c. torc and sin ó Múscraigib[omitted]sin ó muscraidib. Céd mbóbo &ersir; cét muc &ersir; cét ndam ó Uaithnib and sin[omitted]. Dá chét molt &ersir; cét torc &ersir; cét bó &ersir; cét leand uaine a hAraib and sin[omitted]. Céd bó &ersir; cét dam &ersir; cét torc ó Chorco Laígdilaidilaighilaige sin[omitted]. Deich cét dam &ersir; deich .c. bó ó Chorco Duibne beos[omitted]. Deich cét bó &ersir; .x. cét torcc ó Chiarraigiciarraidi Luachra. DáDeich chét bó &ersir; .x. cét dam ó Chorco Baiscind. Míli bó &ersir; míli dam &ersir; míli reithi &ersir; míli brat a Boirind. Céd bó &ersir; cét dam &ersir; céd cránadcráin asin Seachtmod. Dá míli torc &ersir; míli bó ó na Désib. Nochon arnocharnochu arnochon ar a[omitted] ndaíri trá ícaid na císa sin acht tar ceand a tíri &ersir; ar saíri chirt[add] ceneoilso Chaisil &ersir; ara beandochad do Phádraic amal adfét Benén[omitted]:

Ceart Caisil cen chrád dia churaid rodo thaisig dám dligid: maith le ríg Gabráin glain groigigin gegair a &fdot;agbáil 'gá &fdot;ilid. Ó Múscraigibmuscraidib cen &fdot;aidbfedbfeidm n-éithig do Chaisil ard uathaibuaithibuathaibh míle bó sin port Xro ráthaiga brathair[illegible] míle torc ó thuathaib. Céd bó for cnuc fri ham n-asdairaisterasdairastair cét muc thall dia taiscid cét ndam dont ⋅luaigthreib do thoirsinsodontluagaitreib coisciddont t⋅luag treb na loiscid[illegible] ó Uaithnib a n-aiscid. Dá chét molt ón dáim adbearaidaderuid céd torc in cháin chanaid céd bó rodo theandtenn buaili ac brugaid cét leandlenn n-uaine a hAraib. Ó Chorco LaígdeLaígilaighilaidi co laechaib cét bó ac taidletaiglitaidbi is tuachail, sesca dam ndonn nocho díchaid cét torc trom ó thuathaib. Míli dam isí in breath bearma nír ícni rianis ricreach rem chuimni míle bó nínir mar bú baidbi do brú Dairbri ó Duibni. Ó Chiarraigechiarraidib cláir na claideb deich cét bó, is caínin chainisam cuman, deich cét torc uathaibuaithib cen anad atarar Luachair na lubarlubair. Ó Baiscnib dá chét mbóbombo ar baethairso da rathdo &fdot;laith cró tar críchaib, don ríg ro char díne ndúthaig míle dam, ní díthaig. Míli dam, míle bó beanaim don dún iar ló i lloigim míli reithi arna n-at d'olaind míli brat a Boirind. Sloind cáin Seachtmaideseachtmaigi na Sindach, ní dleachtaididreachtaididlechtaididlechtaide dreandach ; cét cráncrain nocharro char chró cen cheandach cét ndam, cét mbó mbeandachbó beandachmbo mbennach. Dá míli torc iarna toga cusin cnoc mar cheara, míli bó 'na n-éisib anandesi bananeisibh sonandeisib ana ó Désib ci ad-bearacadbearagedbeara. Cís sin tar ceand tíri ar tosaig —saí rími ro thaisigleasaig— ní ar daíre don dáimna ndám dia ndeissiddia ndesigo tosaigdia ndeissig acht saíri chláir Chaisil. An cís sincisin Muman co martaib co ria bunad brechtaigbechtaigbreachtaidhbreachtaigh; Pádraic in phuirt ósna portaib a ré Chuirc ro cheartaig. Cert.

Is iad so beos tecusca Benénbeneoin meic Sescnén sailmchétladasailmchetlaigsailm cetludhasailmcetlada Pádraic, &ersir;[omitted] do Chiandachta Gleannaglindiglinne Gemin do shíl Taidc meic Cén a Mumain máir dócaisiul .i. corab ceand coitchenn cáichcaith comarba Caisil feib is ed comarba Pádraic, &ersir; in tan nába rírig for[omitted] Érind rírig Caisil is ed as díris dleachtis detteid dó forlámusforb&fdot;laithius for leith Érind .i. ó Thig Duindnduind iar nÉrind[omitted] co hÁth Cliath Laigen. Díles tuaristail &ersir; comaideachta ríg Caisil do grés .i. Síl XmBresailbresailbreasailmbresailmbreasail Bric .i. Osraigeosraidi. Dleagaid Laigin ar[omitted] báig aenlaithinaeinleithe teacht la báig ríg Caisil i cend Chuind nó allmarach. Dligeddligid didiudano ó Gallaib Átha Cliath &ersir; ó deoradaib ÉrindÉrind archena dula lais i cend catha ar telgudalegadh a tírthir, &ersir; dligid aiscid ar coicríchcoicrichus ó Chondachtaib. Is ed dano foruair sin troscad do naebaib imdaib i Temair &ersir; sí adeis side fa tulach thigernais do Laignib co cath Droma Dergaidideirgaitidergaidhedeargaighe, ar is and do-bath forro a cuid do Muig Bregmag midimhuigh br-muigh breghmhuigh breag conad díleas Cloindi Néill ó ⋅in i lle.

Iss ead immorro rod báidirodbai dorobaith flaithflaiteamnas Temrachtemra troscad Pádraic cona muinter for Laegairi mac Néill, ocus troscad Ruadán Lothra meic Aengusa cocona naebaib Érind for Diarmaid mac Cerbaill &ersir; for ceithri finib na Temrach ; &ersir; ro gellsad na naeib sin na biad tech i Temair ó Laegaire ná ó &Sdot;íl Néill co mbeith ó &Sdot;íl nAililla Úlaim. Trí ríg dano i lLeith Moga nach turgnad cís[omitted] do ríg Caisil .i. rí Osraigirig osraidi &ersir; rí Raithleand &ersir; rí Lacha Léin. De quibus BenénBeneoin mac Sescnén in sailmchétlaid: Benén, beandacht forin ngein, do-rad so a Saltair Chaisil senchas cach ríg is a rath is deach im-thétimtheitimshetimted tír Muman. Rí Caisil dona chind os cách is ead fil sunn co tí in bráth, fuigell beandachtan Dé duind altóir Pátraic meic Calpraindalpraind(c)arplainnalpraind. Caisil do chind ós cach cind acht Pádraic is Rí na rind Airdrí in domain is Mac Dé, acht maid sin dligid uaislesoat esin dleagaid a lind. An tan nach rí ard Éirinn áin airdrí Caisil cona cháin is leis ferannbaili Ébir uill ótháo Áth Cliath co Techtigib nDuinn. As díleas dia dliged de fine álaind Osraigeosraide, uair tucaid a n-éraic áin do ríg Caisil cona cháin. Dliged do rígri Laigen lond eicheach is cuirn co Caisil corrcrom, ór &ersir; indmas tar muir is ead dleagardlighius ó Laignib. Dleagaid Laigin dula leó i n-agaid Gall fri gach ngleógleo ; dia tístartiastartisat chucu co fírdar fiorna fir la ríg Caisil a cor díbcoirdib. Dligid féin rí Caisil chain trí cét n-édach ar Samain, caeca each ndubgorm ndathaco ndath fo chomair cach prímchathais dula lais a primchath. Co feasadur meic is mná uair is ina leathleith itá dliged do ríg Gall iar fírcach rig iar sin sin[omitted] ara telcadtalgan 'na tírtirib. An tan fababusbus sídach fris leath indsi móiri Mac Mílead, dligid cáin Connacht cen cleithclith ara telgad 'na trén-leithica tighiga thigh. IsíAs eadAsiIsi in cháin dligidin dliged, ní gó caeca dam, trí caecait bóis caeca bo, caeca ech, is amra anach frithdonach frith faill, cét mbrat do brataib Umaill. Ó ra thraisceadur na naím for Temairfor temraigar temrair sochlutasochlata saír, do-riacht do rígri Caisil chruind bennacht Phátraic meic Calpraindbennacht Patraic meic alpraindbennnachta moirmeic Calprainnbennacht Phátraic meic alpraind Ní bia teach i Temairtemraid Fáil gid mór ind ail d'Éirinn áin>an oil dinis fail ic Laignib nach ac Síl Chuind co ndearntar la Síl nÓluimcloind niulaim. Cid maith in senchas fors túdu.B and M omit this quatrain. ní leasaigther lare Laigniu ; ní coimétar la Leath Cuinn seanchas Oilella Óluimaililla uluim. Coimédfad-sa i Caisil cháid prímthacairforimtharprimthachurco firtor indanin imarbáigimarbaidimarbhaidh dádo chóicead fail sund for leath is a turgnom i n-aenteachar aenleath (corr. nó t over the l. Is hé in teach sin Mumu mór, is é in dá chúiced in slógsa da .u. id a fuil slogh; is a Mumain mín, méd geall, is chóir¹ ard&fdot;laithius Érenn. Ro bbé ith is meas is maith ia Mumain mín co méd raith ; mid is cuirn is cuirm is ceól do &fdot;earaib Muman is eóldferuib muman maith as eol. Fil trí rígatriur rigtri ritri righ iala Mumain móir a cáin do Chaisil ní cóir, rí Gabrángabrain nánach gabthar géill, rí Raithleand, rí Lacha Léin. No fríth i saltair Dé déin seach ní thuilliubthuilleadthuilliub ní deidél ó Init co Cáisc ní chél a Caisil ro baí Benén. Benén. Dál Cais ní robadrobat i llén ro gabatgabsad frire frais ferénfirenferen; dos-ratdorad co hilarda hértrenleoir tigerna 'cácaga mbaí in Benén. Benén. Leasaiged Sealbach in saíll. 307-10 omitted in M. &ersir; Aengus ar aenchaí sochar Muman mar adbér amal forácaibro &fdot;acaibro ordaigforfagaib BenénbeneoinB.

Císa Muman ar meadón beos and soomitted do Chaisil &ersir; is cach bliadna do-beararin cech bliag .i. smacht &ersir; biathad &ersir; turgnamturtugud &ersir; faesam. Trí cét mart chéadamus ao Múscraigemuscraidi &ersir; trí cét torc &ersir; trí cét bó Trí cét torc &ersir; trí cét leand &ersir; cét lulgach ó Uaithnib and sin[omitted]. Cét bó &ersir; trícha torc &ersir; trícha mart &ersir; trícha brat a hAraib ind sin[omitted] .Lx. dam &ersir; .lx. molt &ersir; .lx. bó ónt &Sdot;eachtmad sinann sin. Caeca bó &ersir; caeca dam &ersir; caeca mart a hOrbraigibhorbraidi inn sin[omitted]. Trí chétchaeca.ccc. dam, trí chaeca lulgach ó Dáir&fdot;ine beos. Trícha bó &ersir; trícha dam &ersir; trícha brat a Corco Duibne. X.c. bó .x.c. dam .x.c. cráin a Ciarraige[omitted].d.c. (for .dcc.) [passim]X.c. bó .x.c. dam .x.c. cranad a Ciarraige. Seacht cét brat, seacht cét molt, seacht cét bó, seacht cét cránad ó Chorco Baiscind. Céd caerach &ersir; cét cránad &ersir; deich cét dam &ersir; deich cét brat a Corcam- ruad. Míli dam &ersir; míli caerach &ersir; míli brat &ersir; míli lulgach óna Désib. Céd bó a hOrbraigihorbraidi &ersir; cét brat find &ersir; cét cránad. Ní ícaticaid Eóganacht nachan cís ar is leó na fearindaferanna fogniadfognaid&fdot;oghnaitfogniadfoghniaid Caisil. Ní ícaticaid Clanda Cais ná Raithlinda raithliunn ná Glennamaina gleandamain ná Léna lochaib leina lein ná Huía huib &Fdot;iginnti ná Áinea haine Cliach. Conad airi sin adbeart in bár buada Benén in duainasbert benen so sisatbert benen in saith in so sisadbert benen:

Cís Caisil in cualabair dá churaid ó chách, a buidni co mbuan&fdot;odailca mbuan&fdot;agailbhuan&fdot;aghailco mbuanfodail cach bliadna co bráth. Trí cét mart a Múscraigimuscraidimuscraigiu ar gurt nocho gó, trí cét torc nach túscbuidituscaidituscbuidhtusgbuighi, cét brat is cét bó. Trí chét torc a trom-Uaithnibo uaithnibata buaithibh do Chaisiul can choll, trí cét leand, is lom⋅uaithnidlan⋅uaithniglomsuaithnidhlan⋅uaichigh, la cét lulgach lond. Trícha torc, ná torgabaid, trícha martmat corr. to brat is mór, trícha bratmart ó borb-Araib, cét n-ógbó dia n-ól. Seasca dam fri daig⋅eachtmain, seasca corrmolt ciar, seasca glanbó ón glan-tSheachtmaidtsheachtadsechtmaidh do Chaisil na cliar. Caeca ánbó a hOrbraigihorbraidihorbraideorbraigi, caeca mart friariafriare mes, caeca dam cen dodbuididoghbaidhidogbuididogbuigi do Chaisil cen ches. Trí chéd dam ó Dáir&fdot;ine, ón dáim sea dá tordo thordi tor, sé cét.ccc.tri .l.c lulgach lánbuidi ó chlandaib Meic Con. Trícha casbrat cetluaittecetluaittecetluaitecetluaitte— isa corcair nosros cum, trícha dagbó a Duibnechaib, trícha dam ó Drunga druingo drunga druing. Seacht cét cráin a Ciarraigiciarraidi, seacht cét bó, ní brég, seacht cét dam gan diamairea diamdoiribgan diamairegan diamraighi do Chaisil na cét. Seacht cét brat ó Baiscneachaib seacht cét molt nach mael seacht cét bó ó baistechaibo baistecdaibona baisdeachaibh seacht cét cráincran nach cael. Dleagairdleagardeich cet a crích Corcamruaddona corcamaibh cét caerach, cét crán deich cét dam a donn-Boirindna dochtmholaidha donn-bairinn míle brat nach bán. Deich cét dam a Déisechaib, míli caerach caem, míli brat co mbánchosair, míli bó ar mbreith laeg. Cét ó fhearaib Orbraigiorbraidi do buaib berarbertharberthairberarbearar dó, cét brat find co find-Chaisil, cét cránad fricoguco cró. Ní dleagar do Eóganacht cís ná bés co bras air is leó na fearinda fogniatfogniadfhoghnuitfogniatfhognas Caisil cas. Do Chlainn Chais ní dlegait-somní dlegar du clannaibh caisní dleadair du clannaibh caisThe quatrain is omitted from L. cís Caisil na cuan ; ní dlegar a Glennomain ná ónach aan a Raithlenn ruad. Ní dleagar ó laechaib Léin nachan a Gabair gairg, ní dlegar d'Uíb Fidginntiib fidintiuibh fidhginnti nach ana oan a Áine aird. Sochar maiseach mór-Chaisil meabraigmeamraid leat cach mís ; ní mac&fdot;laith ar Mór-Mumainmac&fdot;hlaith ar Mór-Mumainmar ar beind mumainemac&fdot;laith ar meannmumainmac flatha muaid nech náconanach coingnecaingnecoingnecoingnicuindid cís. Cīs. Mise Benén bind&fdot;oclachThis quatrain occurs only in L. bár buada mar bís. Fuaris atreib ingantaig. Do Chaisil a chís.

(This section to l510 is omitted by B and M)

Tuarastla ríg Caisil do rígaib a thuath: a leathlám chéaduscetamus &ersir; deich n-eich &ersir; deich n-erridnerrig &ersir; dá &fdot;alaig &ersir; dá &fdot;ichthill do ríg Dáil Chais, &ersir; tosach lais a crích anechtair &ersir; lorg iar cách. Deich n-eich

&ersir; deich cuirn &ersir; deich claidib &ersir; deich scéith &ersir; deich sgingi &ersir; dá &fdot;alaig &ersir; dá &fdot;ithchill do ríg Gabráin ind sin. Deich n-eich &ersir; deich mogaidmodaigmoghaidh &ersir; deich mná &ersir; deich cuirn do ríg Eóganacht in tan nach rí Caisil. Ocht mogaidmodaidmoghaidh &ersir; ocht mná &ersir; ocht claidim &ersir; ocht ngabra &ersir; ocht scéith &ersir; deich longa do ríg na nDésidesindeisi. Cóic eich &ersir; cóic matail &ersir; cúic cuirnn &ersir; cúic claidib do ríg Hua Liatháinua liathan. Deich n-eich &ersir; deich cuirn &ersir; deich scéith &ersir; deich claidib &ersir; deich lúireacha do ríg Raith- leand. Seacht n-eich &ersir; seacht n-inair &ersir; secht coin &ersir; secht lúireacha do ríg Múscraigimuscraidi. Seacht claidim &ersir; seacht cuirn &ersir; seacht lúireacha &ersir; secht longa &ersir; secht n-eich do ríg Dáir&fdot;ine. Seacht coin &ersir; secht n-eich &ersir; seacht cuirn do ríg Dáir&fdot;ine int ⋅léibiintleibi. Seacht n-eich &ersir; seacht cuirn &ersir; seacht claidib &ersir; secht scéith &ersir; seacht coin do ríg Lacha Léin. Seacht mná &ersir; seacht matail co n-ór &ersir; seacht cuirn &ersir; secht n-eich do ríg Ciarraigiciarraidi Luachra. Seacht n-eich &ersir; secht scéith &ersir; secht claidib &ersir; secht longa &ersir; secht lúireacha do ríg Léimi in Chon. Deich n-eich do ríg Hua Conaill Gabra &ersir; deich scéith &ersir; deich claidib &ersir; deich cuirn &ersir; gan giallu&ersir; deich scéith &ersir; deich claidib &ersir; deich cuirn /&ersir; do ríg Hua Conaill Gabra gan giall uad acht lugu fo láim ríg Caisil. Secht n-eich do ríg Hua Cairpri &ersir; seacht cuirnd &ersir; seacht claidim &ersir; secht ngilla &ersir; secht mogaidh&ersir; seacht cuirnd &ersir; seacht claidim &ersir; secht ngilla &ersir; secht mogaidh do ríg Hua Cairpri . Ocht cuirnn do churaid Chliach &ersir; ocht claidim &ersir; ocht n-eich, dá &fdot;alaig &ersir; dá &fdot;ithchill. Seacht n-eich &ersir; seacht cuirnn &ersir; secht scéith &ersir; secht claidimsceith [sic] do ríg Gleandamnach. OchtSect n-eich &ersir; ocht claidim &ersir; ocht cuirn la grádaib flatha &ersir; airdríg do ríg na nUaithni. Ocht n-eich do ríg Éili, ocht scéith &ersir; ocht claidim &ersir; ocht cuirn &ersir; ocht lúireacha ocht scéith &ersir; ocht claidim &ersir; ocht cuirn &ersir; / ocht lúireacha, do ríg Éili,. It é sin tuaristal na ríg amal adféd in fili Benéntuarastla na righ sin:

H omits the poem and resumes at ll. 510

A eólaig Muman móiri másatmasad cuimneachcumhan canóine, éirig is leasaig 'na thigluigh cert ríg Caisil ó[omitted] a chríchaib. Tosach lais i tír n-aili la ríg Dál Cais, ní ceileri dhail cais gen comnaide lorg na ríg Dáldail Cais in cheóil ic taidecht a tír aineóili crich naineoil. Deich n-eich do ríg Gabráin guirm ó ríg Dala &ersir; deich cuirn deich claidim, deich scéith, deich scing, dá &fdot;alaig is dá &fdot;ichthill. Deich mogaidmodaid, deich mná móra &ersir; deich cuirn chomóla, manib leis Caisil na cacht, deich n-eich do ríg Eóganacht. Ocht mogaidmodaid, ocht mná donda do ríg Dési is deich longa, ocht scéith, ocht claidim re guin is ocht ngabra tar glasmuir. Cúic eich, cúic matail co n-ór &ersir; cúic cuirn re comól, cúic claidimcloidhmhe re cor cach áir do ríg laechda Hua Liatháin. Deich n-eich do ríg Raithleand ruaid, deich cuirn ó ríg Caisil chruaid, deich scéith, deich claidim chalmare gail , deich lúireacha lánbadbadeich luirecha don laech soin. Seacht n-eich, seacht n-inair derga secht coin re caithim selga, seacht lúireacha i lló gailigailli don &fdot;ir fá mbiad Múscraigimuscraidi. Seacht claidim, secht cuirn chromachama, secht lúireacha, secht longa, seacht n-eich fri fáid&fdot;inefaigine feirtfert do ríg Dáir&fdot;ine in[omitted] deisceirtdescert. Seacht coin fri corad n-aiginaidinaidhe, seacht n-eich int áirem aileanairem naile app>, secht cuirn fri caithem séri do ríg Dairbre in daig⋅léibi. Seacht n-eich do ríg Lacha Léin, secht cuirn, secht claidim do chén secht scéith a n-áirem n-uathaidaile [with punctum under e and nuath added above, to read nuathail] seacht coin áille a nIrrluachair. Seacht matail co mbuindib d'ór &ersir; seacht cuirnd fri comól, seacht n-eich, ní hiarmairihiardraidi daill, do ríg Ciarraigiciarraidi in chomlaind. Seacht n-eich do laech in Lémi seacht scéith co scáth na gréni seacht claidmicl- croma catha, seacht longa, seacht lúireacha. Sé heich do ríg Corcamruad, sé claidmicl- re cirrad sluag, sé cuirn, sé scéith fo-gebafosgeaba, sé coin áille aengela. Deich n-eich do ríg Huana nGabra, deich scéith, deich claidim chalma, deich cuirn 'na dún fo demebu deme cen géillgan giall uad cen eiterieideire. Seacht n-eich do ríg Broga Ríg, seacht cuirn asa n-eba fín, secht claidmicl-, is cor soraid, seacht ngilla, secht mban-mogaid. Seacht cuirn do churaid Áine, seacht claidmi, ní cor táidi, secht n-eich don laech sin re lind, dá &fdot;alaig is dá &fdot;ithchill. Seacht n-eich, seacht cuirnn don laech luathnocha guach do rígri ruireachfuilech na Forthuath ; seacht scéith, secht claidim i cath berar do ríg Gleandamnach. Seacht n-eich do rígri na nUaithni seacht claidim, is corcor gan tuaichlituaithli, seacht cuirn dia ndámaib dá ndíl beith a ngrádaib inna n- airdríg. Ocht n-eich do ríg Éle in óir, ocht scéith, ocht claidim is cóir, ocht cuirn nos congaib ac fleida &fdot;leigh, ocht lúireacha i lló gaiscid. Ac sin tuaristal cach ríg ó ríg Caisil co cét sním: lám Beneóin roros thaisig sin, leasaig acadagat, a eólaig. A eólaig Muman.

Dligead ocus fodail na tuarostal sin beós andso ó ríg Caisil do rígaib tuath &ersir; mór-thuathforthuath iar sochar a forba &ersir; a ceneóil, a feib dligid &ersir; dúchusatochusatothchusatochosaY, &ersir; ar sochar grád &ersir; dílmaine, ara méitmed a nirt &ersir; a forlámais, ar línmairi a fechta &ersir; a slóigid, &ersir; ar soirbi &ersir; ar sobraidi &ersir; ar sindseri &ersir; comairimcomarlicomhairimh &fdot;ond &ersir; febsaflaithisa. Is foithib sin midithirmidhighthirindistear a tuaristlatuarisla dóib ar slicht suad &ersir; senchadsenchusasench-senchadhseanchadha amal asbert Benén andso[omitted]:

Atá sund seanchas, suairc sreath, bis ainfis minab eólachbus ainfis minab eólachbidh ainfis minab eólachní hainmhis da gach eolach: tuaristal ríg Caisil chóir dá rígaib caema a chétóir. Tráthtan nach bia rígiri do ac Dáil ChaisChais coir for clandaib Eógain amnaisardmoiramhnaisardmhaisarmglais, leathguala ríg Caisil chainleo guala rig Caisil cain leó gid imda d'aigedaibacht gema himdha a aigidgid imda da daigedaibleó acht gema himdha dia slogaibleó acht gema himdha d'aigedaib. Deich cuirn co n-ór cach Samna trícha claideam, cor amracomhamhranaith namra, trícha each álaind álaind i lleálaind uiliálaind mallealaili [omitted álaind] do rígri Dáildal Chais chúlbuide. Dligid rí Osraigiosraidi ém ó dib rígaib a ro-réiris roreris roreidh in cach bliadnabliadain dá baileni buileamale dá thuaristal togaide. Dligid ó ríg Themra tuaidatuaidh rí Osraigiosraidi co n-ard-buaid deich scéith &ersir; deich claidim is deich n-eich tar mór-moigibardmuiribar ard-oirbi. Dligid ó ríg Caisil chruaidcoir rí Osraige co n-ard-uaillairdrig osraidi co mbuaidri osraidhi gu n-arduaillairdri osraigi so shloigh deich scéithscéith is, deich cloidim iar[omitted]guar cóir &ersir; dá &fdot;alaig derg-óir. Tuaristal ríg na nDési ó ríg Caisil adglé-siniamclesiniclesi claideam co n-ór, each co mbladis baldgu mblaighcu mbladh &ersir; long fa láin-seólad-sheolaibh. DligidDligi tuaristal canċa &ndot;tangannach tártair rí lánlaechda-chalma Ua Liathánliathain sciath ríg Caisil, claideam coincain, each is errid tar ard-moir. Dligiddlighedh oirríoirrigdo righ Muigi Fianfein each o ríg Caisil is sriansrein ; dligid sciath is cloideam coin rí Fear Muigi co mór-goil. Cland Chairpre Músc, mór a mblad, dligid a rírig tuaristal, sciath rígairdrigh Caisil co ndénineimhndeinemi a each 's a chú coin-éilliar coineill. Dligid rí Raithleand co rath, is trén-mór in tuaristal, deich claidim &ersir; deich cuirn, deich mbruit chorcra, deich mbruit guirm. Dligid rí Dáir&fdot;ine duind ó rígrí Caisil in chomlaind trí claidmi cosnuid creachacoindli dathacaine dathacaini catha trí longa, trí lúireacha. Tuaristal ríg Druing nach dis ó ríg Érind, ní dímisheislis, trí cloidmi camacoire caela is trí longalanna lán-chaema. Tuaristal ríg Lacha Léin ó ríg Érind co n-aird-méinairdmen deich ngabra, donna a ndathadathaa ndatha, deich longa, deich lúireacha. Tuaristal ríg Feórna Floind ó huíb Aililla Ólaim, deich n-eich arna nglés dondudo graiggraid 's ais chochall seang sróll-étaig. Tuaristol ríg Lémi in Chon ó ríg Caisil, is caem-chor, a long dingbála dathach, each, claideam, corn comrumachcombladachcomdathach.This quatrain is transposed in B to follow the third below, beginning with Tuaristol ríg Broga Ríg. M has the order of L, Li. Tuaristol ríg Gabráin gloin ó ríg mór Muman medairmedaighmeadhraigh céincemcenin gein foraeliforfaelfor&fdot;aeliraib 'na thigthir thruim dligid in ríin rigin ríuadh a leathgualainn. Isin tráth téid dia thigina thir fén dligid each is errid éim, &ersir; in lín do-théid soir each is errid cach én&fdot;ir. Tuaristol ríg Broga Ríg ó ríg Erind can im⋅ním deich n-inair donna derga is deich ngoillfindghailladds fin above the line can Gaedelga. Tuaristol ríg Áine aird ó ríg Caisil chlaidim-gairg a sciath is a chlaideam glédeglan gne, trícha bó cach Bealltaine. Tuaristol ríg na nUaithne ó ríg Caisileirenn, is tuaichletuaithle, sésecht scéith, is séiseis secht claidim chain is séiseis secht heich ina ragnaibraignibnallaibradhnaibh. Dligid rírig[omitted]ri Arad co n-aíb ó ríg Érind aiged-chaín sésecht cloidim, sé scéith molta is séiseisecht leanda lán-chorcra. Tuaristol ríg Éli in óiroil ó ríg Caisil in chom-óil sésecht scéth is séiseisecht claidim chain, sésecht mogaidmodaid , sésecht ban-mogaid. Bid saí nó bid ollam án, atá frisand adbeart Mac Cuilindán, ní fer bec-indmi re lábid fer leigeinn he re labid fear leigind e fria lais bidh fer leighind re la cach aen gá mbia so mar támar ata. Atá.

Do Phortaib ríg Caisil annsoa mumain and soand so sis a mumain .i. Brug Ríg &ersir; Muilcheadmulcaitmulchiat &ersir; Seanchua chaínseanchruachain &ersir; Ros Raedaros na rig &ersir; Cluain Uama &ersir; Cathair Chnuis &ersir; Cathair &Fdot;indabrach, Cathair Thuaigi, Cathair Glennamnach, Cathair Chind Chon, Dún Fir&fdot;ir Aencholca, Dún nGair[omitted], Cathair Methais, Teamair Shuba, Airbiliardbiliarbilearbili, Aenach mBearráin, Mag Cailli, Ard Conaill, Ard Meic Conaingmeic conaindmeic conainWconaing, Ard Ruidi, Tuaiscert Maigi, Mag Saíre, Na Trí hÁirneairme ar muir máir[omitted], Aenach Cairpri, Druim Mór, Druim Caín, Cathair Chuirc, Murbolcan, Geibtine, Grafann, Aill Meic Cuirrcuirc, Mag nAí, Mag nEtarbainenedur bane, Huachtmaguchmhag, Caecháncaechain

Boirne, Murmag, Mag nEnaig, Tuaim nEtainneidimnedennedain, Mag nAsail, Eibliu, Ucht na Rígna, Cuilleann, Cua, Cláiri, Indeoin, Áine, Ordd, Uilleand Etan, Loch Ceand, Ceand Nathrach, Rafand, Druim Caín, Druim Fíngin, Tredatreguatredhuatredu But Treda is supported by rhyme below, l. 666 na Ríg, Ráith Eirceir, Ráith &Fdot;aelad, Ráith Arda, Ráith Droma Deilgi, Benntraigi, Crecraigicrecraidicrecraidhecreagraighi, Orbraigiorbraidiorbhraigeorbraidheorbraigi &ersir; Huíhua Chuirb, conad dóib ro chét in breó Benén:

Ara fesadarfeasadairfesadarfeasadar a ngairngairngoir éraic &Fdot;eargusa Scandail táthud adbaradbaradbeir a &fdot;esa ó Eóraid co Dúndumaigdomundun nDreasa. Éric &Fdot;eargusa in ríg itir seóta &ersir; tír nírbo beg leódo ina guin Laigin Deasgabair co muir[add in marg] muir .i. Osraige . Do chirt Chaisil cona bríg Brug Ríg &ersir; Muilcheadmuilchiat már, Senchua chaínseanchruachain, Rus Raedaretareda réil &ersir; leisis les gidhis leis gidh Cluain Uama án. Cathair Chnuis, Cathair &Fdot;indabrach, Cathair Thuaigi cona bail, Cathair Gleandamnach, Cathair Chind Chon, Dún Fir&fdot;irfir Aencholga, Dún nGair. Cathair Meathais, Temair &Sdot;uba, Airbili mármaíneach ruad, Aenach mBearránmbearrain, Mag Cailli cain, Ard Conaill fa chomair chuanbaco marcuanbacomar cuan. Ard Meic ConaingConaillConaing la hArd Ruidi, Tuaiscert Maigi, muineach clár, Mag Saíri ro-segad áirme la teóra Áirne ar muir már. Aenach Cairpri, Druim Mór, Druim Caín, Cathair Chuirc foraici muir, Murbbolcan, Geibtine, GrafandgrafrandGrafand is les uili Aill Meic Cuircuirc. Mag nAíglainglai, Mag nEdarba, Uachtmaguchtmaghucmagh, Caechán Boirni, buanbuan in rod don ríg, Murmag már, Mag nEnaig Rosa, Tuaim nEidinnedimnedain abra doco thír. Asal, Eibleo, Ucht na Rígna, in muir ima línain muiri malinamear imlanlorg, Culleand &ersir;Culleand Cua &ersir; Cláiri, Indeoin &ersir; Áine is[omitted] Ord. Huilleand Etan is Loch Cend, Ceand Nathrach altaeltais ealta Rafann isis a fír, Druim Caín, Druim Fíngin feda, is leis cid Treda na Ríg. Ráith Eirc, Ráith Faelad, Ráith Arda, isis leis Ráith Droma Deilgetroma teilg thes, Beandtraigi, Crecraigigrecraidigregraide, Orbraigiorbraidiorbraide &ersir; Uíhua Chuirp a ro-&fdot;easarafesarafheas. A&rmacr;.This poem is omitted from Li.

Do ⋅ochar Chondacht andso sís amal ad-féd Benén Title in L only

Císa acus tuaristlatuaristatuarustlutuarastlatuarastail Condacht .i. mór-chísmoirbiathadmorcisa Condacht itir biathad &ersir; coimideacht céadamus co Cruachain. A hUmall dano eirnigther císa Condacht co Cruachain priusar tusprius: cóic &fdot;ichit bó &ersir; cóic &fdot;ichit torc &ersir; cóic &fdot;ichid leand a hUmall sininnsinand sin. Cóic &fdot;ichit dam &ersir; cóic &fdot;ichit lulgach &ersir; trí fichit muctorc &ersir; .lx..xl.ceathracha brat ó Cregraigigregraidicregraide andsin. Ceathracha ar dá chéd brat &ersir; dá chéd bó.c. bo[omitted]; &ersir; fichi ar chéd muc ó Chonmaicnib sin. Céd bó &ersir; cét ndam ó Chiarraigibchiarraidibchiarraigi indsin. Seasca.xl. brat deargdam &ersir; seasca torc o Chiarraigibchiarraidibchiarraidhi beos andsin. Seacht caecase chaeca.xxx.se .l. ad.uii.l. lulgach, trí chaeca.xxx. torc, trí chaeca brat óna Luignib cacha bealltaine &ersir; trí chaeca dam ; &ersir; ní

ar daírihara ndaíri na fineadach[omitted] sin acht ar daíri &fdot;éirar fertar ceann a feir &ersir; fearaind. Ceathracha ar chéd bó &ersir; seacht caecait caer iaraindseacht cét caerach no is do chaeraib iaraind.uii.l. caerachuii.l. caer iaraind, caeca ar trí cét muc &ersir; caeca ar trí céd dam óna Corcaib indsin. Caeca ar chéd brat ndergderg &ersir; caeca ar chét torc &ersir; caeca ar chét ndam ó na Dealbnaib indsin ara tealgad na tírar telgad a tirear telgudh a tirara tealgan ana tir. Seachtmoga brat, seachtmoga torc a Huíbhuaib Maine tar cend a tíri. Hua Briúin &ersir; Síl Muireadaigmureagaig &ersir; Huí &Fdot;iachra&Fdot;iachrach &ersir; Cenél nAeda saorthuatha indsin &ersir; com⋅aeracomfaesam &ersir; camsaera fri ríg, &ersir; ní thiagat feacht na sluaiged acht ar crod, &ersir; ní thiagatthiagaid i cath la ríg acht ara lóg, &ersir; dia mbertarmarbthar[omitted] &ersir; curo marbtar, dligid in rí a n-éric do íc ón ríga n-eraic on righanderaic rig Connacht ; &ersir; in tan nách bia rígi la Síl &Fdot;iachra, nó[omitted]; Aeda nó Guairi, is leó guala[twice by dittography] deas ríg Condacht lasin fer is fearr díb. Mádá tegma ar deóraideacht a crích n-aili, is leó guala ríg Caisil nó ríg Náis nó ríg Emna Maichi[omitted]. Conad dóib sin ro chachain in bili buada Benénbenein:

Éistideistigeistidh re seanchas nach suaill airdríg Condacht claideam-ruaidchruaidh do neoch dliges 'nao thír thall 'na eineach, 'na einicclandeineach &ersir; eneclann. Mór-chís Condacht co Cruachain cen dímeas ódinsem diadimeas o; deg-thuathaib cach aenniaen dia ndlig, dílsi smacht, biathadmoirchis (no biathad [sup.]) &ersir; coimideacht. Cóic &fdot;ichit bó, buan a mblad, cóíc &fdot;ichit torc taeb-leathan cóic &fdot;ichit leand lígda gart a hUmall do rígri Condacht. Airdchís Creagraigina ngreagraidicreacraidhigregraidhecreagraighi ní chélader do rígri Condacht, dáig adgénadberader : cúic &fdot;ichid dam cona ndath do ríg Condacht is Cruachan&ersir; .u. xx. lulgach. Trí fichit muc, mór in smacht, &ersir; trí fichit ríg-brat, cóic &fdot;ichit loilgeach anall ó Chrecraigi na caemchrando chineadh chrecraidi glain da torachtain co cruachaino chineadh creagraidhe glain da torachtain co cruachaino chineadh gregraide glain da torachtain co cruachaino chineadh greagraigi glain da torachtain co cruachain. Dá &fdot;ichit déc brat co mbríg, dá chét bó cen imarrímimirghnimh, sé fichit torc, tenn in ailochtmoga muc, mor a mbloid dleagardleagair dona Conmacnib. Cóic &fdot;ichit bó mór co mblaid, cóic &fdot;ichit dam do damaibnó sé coíca [sup.] ó Chiarraigibchiarraidichiarraige, cruaidchiarraige in smacht, do thabairt do ríg Condacht. Trí fichit brat dearg gan dub trí fichit torc taeb-lebar ó Chiarraigib, cruaid in breath, 's a tacartabairt uili ar oen-leathan aeintech. Dleagar do Luignibd'uibh luigne cen locht a turgnom frisin longphort, seacht caeca lulgach i lle doa thobairt cachla belltaine. Trí chaeca torc, is tarbatarbdatarbatarbha, a torachtain cach samna, trí caeca brat cona mblad do ríg Condacht is Cruachan. Is don cháin chétna ro closgan cesro closro feas can ain&fdot;írégóir(ain&fdot;ír has lenited f in Li, B, M), can ainbflaithus, trí caeca dam ar ló i lle dofriafri &fdot;ritháileam threbairi. Cégidh doberatdabearaid Luigne i lle a cáin tar cend a tírecrichetire, nochan iad Luigneni hiad na tuatha is daer and acht in fér is ain ferand. Airdchís na Corc cen chruaidigach nuairi do thobairt cach aen-uairigan rocruaigi do ríg Maigi hAe na n-each, seacht fichit bó, ní hainbreathbanbreathbainbreath. Seacht caecacaecadcaegad do chaeraib iairncaer iaruinn ain seacht caeca muc co mór-gliaidsan mhordhail, seacht coecacaecad dam, dílsi smacht, do-bearardobeardoberurtabar do rígrí Condachtoll negsmachtoll negsmacht. Trí chaeca brat corcra, ad-clos, can ainfírecoiranfiregoir, cen imarbusanmforosan&fdot;orusanforos,B passes from l. 752 to l. 756 by homoioteleuton. is do Delbnaib dleagardleagair sin do ríg Connacht co Cruachain. Trí chaeca torc cen tacha, trí chaeca dam ndeg-datha ó Dealbnaib amáin, ní brég, dlegar a cáin do chomét. Nochon ar daíri na fear menbad hé in fearann férmarfaeingelferglan: ní thibraidis cáin i lle menbad darar ceand a tíri. Mór-cháin Ua Maine don Maig is mebair le cach senchaid ; sechtmogaochtmoga brat, nocho brég, sechtmoga torcochtmoga troc (sic), is tromthrét. Gé do-berar in cháin Xcaemh ó hUíbaib Maine don mór-maigna maghraenna mag saer, is tar cend a tíri thall dleagurdlegair in cháin do chomallgan chomhland. Saerthuatha Condacht na clanncen cheasna clann ní dleagar díb cáin chomlanncoimdeascomlann, Huí Briúin 'na longaib tar learnocha brec a mbladhna longaib na learna longaib tar lear Síl Muredaig na muinter. Huí &Fdot;iachrach in moigi móir, Cenél nAeda, ní hécóir, ní dleagar díb cáincis ná smachtsmachtcacht do thobairt do ríg Condacht. Na clanna sin can chís caincoin, mad áil sloinded a sochairata ag slonnadhmad ail sloinnfetge du ag loindedh, comdúthaig dóib ima le cebé díb dá ró in ríge. Gebé díb deach laisdothoet i cath, le ríg Condacht is Cruachancomrumachna caemrath, dia marbthar doim gaíb 'sannon gleic, dleagardligiddleagar a íc 'sa éreic. UairIn uair nocho dlig neach díb sin dul i cath nó comlondaibna cruaidhirghoilno i comraicthibna comlandaib la rígrí Condacht chaíme cruidcain a cruighcaine cruidh minab ardar cend tuaristuil. An tráth nach bia rígi thuaid ac Síl Aedha&fdot;iachranaedhaaedha is Guairi gluair, is ead dleagaid, ní gráin gart, leath-guala airdríg Connacht.is leosum cin cradh dia cradh/leath-guala airdríg cruachanis ann leo gan crad cain/ leathgualu lanri cruachainis and is leo tre gradh glain/ leathguala tra rig Caisil (with cruachan above M) Dá tecmad do deig&fdot;ear díb a thír d'&fdot;ácbáil re hainfír, guala cach ríg chúicid cain dligid cach rí dá rígoib. Li, B, M, omit this quatrain Maith foruairdo uairforuairfo fuairda fuair Benén co beacht int eólus soint eolisaint eolus soa neolusa na necerta neolas isa nimteacht, ní hégcert: sloindfed-sa mar atá sindaib tre baid mbil, a daíne ána, éistideistigeisdid. Éistid re senchus.

Do thuarustlaibthuarustol tuath Condacht andso ó airdríg Cruachanon airdrig, ar is tar cend fearaind&fdot;eraind &ersir; tuaristail ícait seosuim[omitted] in císcisa &ersir; nochon ar daíri cheneóil, ar id bráthairbraithre a n-urraidaurraid dib línaib i suidiu.I Suidiu L begins a new sentence. Fo bíth conid

de imsaí cach flaithis &ersir; cach rígi ón gabail co sétchi mina fallaig fál fingaili nó[omitted] forbrechtforbrechta for naebufor naemufoirnima nó díultad baisti, conid de imsaí flaith uaidib &ersir; conad íarum fogniatfognaidfhoghnatfogniatfogabaid cís &ersir; gabaidghabhut tuaristol ó thellach ná fill &ersir; ná della Dia.

Dligid dano flaith Síl Mureadaig failfail oir &ersir; errid ríg Condacht &ersir; a sciath &ersir; a chlaideam &ersir; a lúireach. Cúic eich &ersir; cúic claidim &ersir; cúic longa &ersir; cúic lúireacha do ríg Umaill. Sé scéithsleagha &ersir; sé claidim &ersir; sé heichheit &ersir; sé hinair &ersir; sé cuirnd do ríg [Delbna. Sé hairm &ersir; sé hinair &ersir; sé mogaid &ersir; sé mná &ersir; sé lúirecha do ríg][omitted]Sé hairm &ersir; is omitted in M; and the number is 4 for each item instead of 6 Crecraigicrecraidicreacraigegreagraigi[omitted do ríg Crecraigi] . Dá &fdot;alaig &ersir; dá &fdot;ichthill &ersir; deich cuirn &ersir; deich n-eich do ríg Conmaicne. Seacht mbruit &ersir; seacht n-inair &ersir; seacht n-eich &ersir; seacht coin do ríg Hua Maine. Deich n-eich &ersir; deich mbruit &ersir; deich cuirn &ersir; deich coin do ríg Luigne. Cúic eich &ersir; cóic matail &ersir; cúic claidmi &ersir; deich cuirn &ersir; deich mogaid &ersir; deich fichthilla do ríg Hua mBriúin. .U. eich, .u. matail .u. claidim .u. luirecha do rígh na Corc. [ll 818-819 supplied from Li which continues Da &fdot;al-.x. n-eich .x.cl- .x. cuirn .x. mogaid .x. fithchealla do righ ua mbriuin, see variant below in verse, ll. 858-9. And so in B, M.]Trí cuirn &ersir; trí claidmi &ersir; trí heich &ersir; deich failgi &ersir; deich fichthilla do ríg Hua Fiachrach in tuaiscirt[omitted]Z. Seacht mogaid &ersir; seacht mná daera &ersir; seacht cuirn &ersir; trí.uii. claidmi &ersir; trí.uii. coin do ríg Ceneóil nAeda. Trí hinair &ersir; trí cuirn &ersir; trí heich do ríg Partraigi[omitted]. Is amlaid sin midigthermhidhigtermigithirminicear febsa ríg tuath Condacht, conid dóib ro chéad in Benén soro cet in bar buagach beneoinro chead in barr buadach benen co n-abairro cead in breo buadha benen seo sis:

Tuaristlutuaristoltuarustlu cúicid Chondacht i lliuburllebarliuburliburllebar chaem atchonnarcidchondarc, ana tabair diada thuathaib tuaid rí Condacht, cend in mór-⋅luaigcaim⋅luaig. Dligid in fer is fearr díb do &Sdot;íl Muireadaig ón ríg fail &ersir; errid is each, sciath, claideam &ersir;land is lúireach. Dligid rí Umaill cen acht cóic eich 'na thír cen tromdacht, cúic claidim chorra chatha, cúic longa, cúic lúireacha. Dligid rí Delbna ó Druim Léith sé claidimcloidhmhe &ersir; sé scéth, sé heich, sé hinair co n-ór &ersir; sé cuirn frire comól. Dligid rí Crecraigicrecraidicreacraigegregraidigreagraighi caingloincain sé hairm &ersir; sé hinair.uii. nairm &ersir; .uii. ninair.iiii. hairm .iiii. hinair, sé mogaid, sé mná daera, sé lúireacha lán-chaema.uii. mogaid &ersir; .uii. mna / is .uii. luirecha fria la [iiii. throughout B, M]. Dligid rí Conmaicne cóir deich cuirn ar ndul 'na thech n-óil deich n-eich luatha fora linglindlingrodas ling, dá &fdot;alaig is dá &fdot;ichthill. Dligid rí Hua Maine in meandmuadh seacht mbruit, seacht ngabra tar gleannfri geallnimgellre luag, secht coin fri coradcorcradcorradcoradh sealga, is seacht n-inair urrderga. Dligid rí Luigne na laech deich n-eich, deich mbruit nocho baeth, deich cuirn fri caithimcaithim meada, deich coin chaema chnes-gelagarbha glaisghealagarga glaisgealagarga glegheala. This and the next quatrain are in reverse order in Li, B, M. Dligid rí Hua mBriúin co mblaidmbladachmbladaig cúic eich &ersir; cúic matail, cúic claidim.x. n-eich &ersir; da fhalach .x. cl-.x. n-eich &ersir; da fhalaig .x. cl-, deich cuirn chama, deich mogaid, deich fichthella. Dligid rí na Corc ón choillgan ail cúic.uii. mairc &ersir;eich meara cóic.uii. mataill, cúic claidmi nárnach chlaícle fri cnáim, cúic lúireacha fri lom-gaíb. Dligid rí Partraigepartraidi in phuirt trí cuirn, trí claidmi no chait, trí hinair &ersir; trí heich ó ríg Cruachan cen chain-chleith. Li, B, M omit this quatrain Trí cuirn do ríg Hua Fiachrach, trí cloidim frire clód cliathachcliachach, trí heich i nAidne in lennanach caibne cena, deich failgi, deich fichthilla. Dligid rí Ceneóil Aeda .uii. mogaid, .uii. mná daera, trí cuirn is trí claidim cain trí coin fria dumha a ndairibhtrí cuirn is trí claidimtrí coin fria dumha a ndairibh.uii. ngabra creaca tar tunid / .uii. mbeanda breaca buabuill,L omits this quatrain. Is ead sin dleagaid tuatha chóicid Chondacht is Cruachna ó ríg Muigi Hae na n-ag do neoch dliges tuaristal.

Císsa ríg Ailig acus a thuaristalthuarastailthuarastla andso .i.&ersir; a chísa-son ó thuathaib &ersir; a thuaristaltuarastailthuarastla-son dóib-seom.

Céd caerach &ersir; cét bratmbrat &ersir; cét bó &ersir; cét torc dó ó Chuilennraigichuileandraidi indsincuilindtraigi. Trícha torc &ersir; trícha bó &ersir; trícha molt ó Thuaith Rátha. Trí cét torc, trí cét bó, trí cét molt ó &Fdot;earuib Luirg. Trí cét bó, trí cét mart, cét tinne ó[omitted] ríg Hua Fiachrach. Cét mart &ersir; caecacet bó &ersir; céd torc &ersir; caeca brat a Huíb Meic Caírthaind. Trí chét torc, trí cét bó, trí cét mart ó Chiandachta Glenna Gemin[omitted]. Deich[omitted].dd..x. cét lulgach, cét mart.x.c. (but .x.c. brat in the verse) , caeca dam, caeca torc ó &Fdot;earaib Lí. Céd lulgach, caeca torc, caeca brat ó Huíb Tuirtri. Céd mart, cét lulgach, caeca brat ó &Fdot;earaib Muigi

Ítha. Saerthuatha Ailig .i. Tulach Óg &ersir; Craeb &ersir; Mag nÍtha &ersir; Inis Eógain &ersir; Cenél Conaill, conid dóib ro chachainchan int eólach .i. Beinén mac Sescnén:

Ceart ríg Ailig éisdideisideisdidesdigh risfris itir dairib nach dímis: dligid crod, ní cís n-uathaiduaithib, ó &fdot;inib, ó &fdot;orthuathaib. Céd caerach, céd brat, céd bó &ersir; céd torc tobair dó ó Chuilennraigechuileandraidcuilindtraigi in chocaid do ríg Ailig iar n-obair. Tríchatriched.ccc.trica torc a Tuaith Rátha, tríchatriched bó co mblicht bláthabathaflathablathamblatha, trícha molt a mís buidimaidhebuidhebuighi dligid ríg Ailig uili. Trí chét torc ó &Fdot;earaib Luirc, trí chéd bó, ní bec in chuird, trí chéd molt 'na mbeathaidmbeathaigmbeth- do ríg Ailig ailt-leathainaird-breathaig. Dligid do rígri Hua Fiachrach trí chét bó, ní bágbaig briathrach, céd mart is céd tindi trom do ríg Febail na faen-longfindlong. Céd mart a Huíb Meic Caírthaind &ersir; cét torc, ní sáirthimmarthairthim, caeca bó, cid dál dligidnocha bec sinní baidh nimnidh, caeca brat co mbán-bilibmbáinimlib. Trí chéd torc frisfria tuilltertailtear thuaidthuaigthuaidh trí chédcococaidtagaidhis mam tochaidhisam tagaidh bó fri biathad sluaig, trí chéd mart, is maín chocaid ó Chiandachta in trom-thocaidY. Deich cét lulgach ó lucht Lí cét mart, is breath &fdot;írindi.x.c. brat ni breath neimhni, is caeca dam do damaib la caeca torc trom-tharaidtidnaghair. Céd lulgach ó thuathaib Tort, caeca tindi, caeca torc, la caeca brat ndatha dó ó Dún na Huidri a n-aen-ló. Céd mart ó &Fdot;earaib Muigi is cét lulgach lán-buidigan luighi, caeca brat, is breath chána, do ríg Ailig imdána. Ní dlegurdligeand a Tulaig Óg cáin do ríg Febail na fót, dáig gabthar asa tír thendtheind rígi for fearaib Érindairdrighi uili ar erinn.This quatrain and the next one are in reverse order in M Nocho dleagar asinasa Chraíb cís do ríg Ailig co n-aíb ; ní dleagar a Muig Ítha cáin náno cacht tar caem-chríchatroimtrichatromcricha. Ní dleagur d'Inis Eógain cís don aird-ríg nachdan deólaidteolaig ; ní dleagar do Chloind Chonaill cís ná bés ná bán-olaind. Iat so cánaac sin cisaag sin cana ríg Ailig ; ní saí neach nachas airignach sarairignachad soirigh: ní dligend rígiri ná reacht in rí nach coingéba a chertan cert. C.

At eat and soat iat soas siat so[omitted] odra acus tuaristlafogla tuarastaltuarastal ríg Ailig dia thuathaib &ersir; dia aicmib ar biathad &ersir; ar choimideacht. Dligid didiu rírig Ailig fodesin in tan nach fa[omitted]ba rírig for ÉrindÉrind e leath-láimsoleathlann ríg Érind ac ól &ersir; ac aenach &ersir; remimthús ríg Érind[omitted] i coraibi coraib &ersir; comdalaib i comairlib &ersir; impidib. Dligid ó ríg Érind caeca claideam &ersir; caeca sciath &ersir; caeca mogadmodaidmogaig &ersir; caeca errid &ersir; caeca each. Do ríg Ailig inDo ríg Ailig ind sin[omitted].

Fodlaid-seomrig oilig [sic] da mhuindtir [add] didiu a thuaristol sic: cóic scéith, cóic claidim &ersir; cóic cuirnd &ersir; cóic mná &ersir; cóic mogaidmogaig &ersir; cúic eich do ríg Cairpri Droma Cliab. Cóic scéith, cóic mogaid, cóic mná, cóic claidim do ríg Cenéil Aedacenel naeda Easa Ruaid[omitted]. Sé heich, sé scéthsleaga, sé claidim, sé cuirnn, sé bruit gorma &ersir; sé bruit uaine do ríg Chenéilchenel Bógaine. Cóic eich, cóic scéithsleagha, cóic claidimclaidim &ersir;, cúic bruit, cúic lúireacha[omitted] do ríg Chenéil nÉndaceneoil nenna. Seacht mná, seacht mogaid, seacht n-eich, secht claidim do ríg Ceneóilceneoilceneil Lugdach. Seacht mogaid, seacht mná, seacht claidmi, seacht cuirn do ríg Indsi Heógain. Sé heich, sé.uii.; cuirn, sé claidim.uii. cloighimh nó .ui. cl- &ersir; se sleagha &ersir;, sé scéith, sé coin do ríg Muigi Ítha. Trí heich, trí Xsceich, trí claidim, trí cuirn do rígri Hua Fiachrach Arda Sratha[omitted]. Trí heich, trí scéith, trí claidim, trí cuirnan coibheis cedna do rígri Fear Luirg. Trí heich, trí scéithsleagha, trí claidim, trí bruit uaine do rígri na Craíbi. Trí mná, trí matail, trí hinair do ríg Hua Meic Caírthaindcairthinn. Trí heich, trí scéithsceichsc with overstroke>sleaga, trí cuirn, trí claidmi do ríg Ciannachta Glenna Gemin. Sé mogaid, sé gabra, sé claidim[omitted]cl-cloigim, sé scéithsleagha do rígri Fearbhfer Lí. Trí mná, trí mogaid, trí heich do rígri Hua Turtre. Caeca mogaid &ersir; caeca errid &ersir; caeca brat[each deleted before] brat.l. long brat&ersir; caeca lúireach do rígri Thulcha Óg. Conad don &fdot;odail&fdot;ogailfog (with stroke over g) sin &ersir; don chomroind ro chachaincan Benénbeneinbenen indso:

A &fdot;ir dá ndeachaisndighis fo thuaid tarco Mag nÍtha n-imilchruaid, indis tuaristal cach aín ó ríg Ailig abrad-chaín. An tan nach ríY d'Érind áin rí Ailig co n-adbal-cháin, dligid leath-gualaindgualagualaind cen locht ó ríg Érenn na n-ard-phort. M omits this quatrain.Caeca claideam, caeca sciath, caeca mogad, is mór-&fdot;iach, caeca errid, caeca each, do ríg Ailig na n-ard-breathchrech. Dligiddlegait a rígradrigraidrighradrigradhrigraigh co rath ó ríg Ailig na n-arm-chath iar scís cruadastairaistirastair ro cluin tuarastail is tidnocail. Cúic scéith, cúic claidimclaidemcl-, cúic[omitted] cuirn, cúic eich, cóic mná, mór a muirnngu mormhuirn, do ríg Chairpri Droma Cliab ó ríg Ailig na n-óirairdardardrian-shrian. Dligid rí Ceneóil Aedacenel naeda cóic scéith, cóic claidmi caela, cóic mogaid tar moing mara, cóic mná finda fír-glana. Rírig Ceneóil Bógaine buain, dligid sécuic.ui..u..u. eich co n-arduail eochu marc-⋅luaig, sé scéith, sé claidim, sé cuirnd, sé bruit uaine, sé bruit guirm. Dligid rí Ceneóil Énnaceneil nenda cóic eich áilli im-thréna, cóic scéith, cóic cloidim chatha, cóic leannalongalenda, cóic lúireacha. Dligid rí Ceneóil Lugdachludach secht claidmi re cruad-urbachgu caemchumhdach, seachtseach mná, seacht mogaid co moch, seacht n-eich ána don ánrothconardroth. Dligid rí Indsi hEógain seachtse mogaid, ní mór-deólaiddeolaig seacht n-eich, seacht mná tar muir mórmoir secht cuirn chaemasama fri comól. Dligid rí Muigi Ítha sé.uii. heich chaema tar crícha, sé cuirn, sé claidim, sé coin, sé scéith &fdot;inda tar froigthib.ui. cuirn .ui. scéith .ui. claidim/ .ui. coin ailli fri hoighibh.ui. cuirn .ui. scéith .ui. claidim/ .ui. coin ailli ar ardoighibh. Dligid rí Hua Fiachrach findfein tríse.ui.tri heich áilli 'cá deiglinddia oigreir, trí scéith, trí cuirn, trí claidim ó ríg échtach Ard-Ailig. Dligid rírig Fear Luirg, indon laech, trí heich áilliualcha tar ard-&fdot;raech, trí scéith, trí cloidim chorracora &ersir; trí cuirn chom-donnacomola. Dligid rí na Craíbi crod, trí heich thenda a thuaristol, trí scéith, trí claidmi catha, trí bruit uaine aendatha. Dligid rí Hua Meic Caírthaind trí hinair co n-ór&fdot;áithim, trí matail chaema chána, trí mná daera dingbála. Dligid rí Glindigleanda Gemin trí heich donda co demin, trí scéith, trí cuirn, trí claidim cach bliadna ai lláim ríg Ailig. Dligid rí Fer Lí in lacha sé scéith, sé cloidmi catha, sé gabra senga⋅enga sotlasocrasotla is séise mogaid mór-obramhor⋅otlamorobra. Dligid rí Huana Tuirtre thuaidatuaidh trí gabra mera marc-⋅luaig, trí mná co cendaib caema is trí mogaid mór-daera. Dligid rí tendtreinri Tulcha Óg caeca mog rathmar ós ród, caeca claidem, caeca each, caeca leandlannland, caeca lúireach. Atá sund senchas Síl Néill fácbaim i lliburllebraiblibur co lér: lám Beneóinbenen cen dímeasdimusdimeas ndil is síasiisi scríbasdo scrib ann, a &fdot;ir.

Do ⋅eanchas Airgiall andso

Ní dlegatdligiddleghatdlegaitdleagaid trá Airgiallaoirgiallaig acht slóiged trí coícthigiscaeicthighiscaecaiscaicis cach treas bliadain la hairdríg Érind, &ersir; ní thiagaitthiagaidthiagatthiagaithiagaid and sin mad earrach &ersir;no mad fogmarfogmar aimsear in sluaghaidh &ersir; secht cumalacumalcumala cach &fdot;ir díb i ndon int ⋅lóigid sin, &ersir; seachtmad cachainnon intloigid sin, &ersir; seachtmad cachainon (noí ar son) ndon int sloghaid sin, &ersir; seachtmad cachaindon int ⋅lóigid sin, &ersir; seachtmad cacha[omitted] haithgena uaidib, &ersir; ní ícaticaitthegaidthabraid in gait dogniad acht lugalughu merlig &ersir; ní gabthar a n-eiteri i nglas nó i slabrad acht luga fo láim ríg &ersir; má théisna teisda neloaid ass íarum noco gaibnocon agaibnochu gabno go na gabni gabaid foirb thalman nó nime.

Dleaghait dano trian gach tabhuigh ó rígh Ailigh &ersir; trian in tríntriain sin la Síl Colla Mend &ersir; forudh rígh Airgiall fria forudh rígh Taillten &ersir; issed a thomus co ma-rua claidem rígh Airgiall co hind lámha in dáilimhdaileman, &ersir; is lais tidnocultindlucum gach treas cuirn daró gu rígh Temra. A ríghan in cumatfon cuma cédna. Conad dóib ro chéadcetcacaincan Benén and soin so sisin saethar sa sis: Text follows Li (and B, M) that below comes from L. Dleagaid dano trian cacha toraid o rig erind .i. trian na boroma .i. cuit rig ulad ar ndith ulad i cath achaid leith deirg lasna tri colla &ersir; forad rig oirgiall laim re forad rig erind i tailltin &ersir; a n-uisneach &ersir; ar fes na samna &ersir; is ed a thomas co ma-rua a claidem lam rig herind &ersir; is leis tidnocol cach threas cuirn doroa co rig temrach. Trian cach ndleagaid o rig erind dligid sil colla meand uaidib seom ara beith na trenfear. An cudruma bis rig airgiall o rig temrach is ed sin dligis a rigan o riagain rig herind.

Éistidesitig cáin cluinebair seanchas ad-féidimatfedeam, aenta ard Airgiallach fri rígraidraid fri rigfria rigraid airdraid fri riraidhidh fria righ Érind. Dleagar ó Airgiallaib iar reachtaib riagla slógad tri coícthigiscaeicthighiscaecais cinda cind teóra bliadna. ll1071-74 omitted in M Ní i n-earrach thiagaid-seom, iss ed rodo chuala, nachnass arfor chind &fdot;ogamair fri bruinnebruine buanabuada. Seachtse cét a tochamladdocumlad iar ndul ó thuathaib, seachtsé cét dóib atharrachahearrach do ⋅édaib sluagaidsluagaig slaug (with stroke over g). Sluagad dar Airgialluairgiallaib can iasacht n-árach, seacht cumala dóib-seom ind iarna bárachmarach. Dia marbad indili i laithib sluaigida laidib luaidid seachta.uii. a cach aithgena dobrontardabeantar uaidib. Mad liudluidi líthearliter-som in ngnímaib geimliggeimlibgeimhl-geimligh, nochoni dleagar díb-seom acht luigiluga merlig. Aiteri in Airgiallaigna nairgiallacho airgiall-ana oirgiallin oirgiallaigh cia théis as samlaidsamlaig, acht luigi an aiteri cen glas cen tslabraid. Dia n-élaeloda int aideri, feib eolas daerda, níní gheib talmantalmaintalmantalam togaidi, nína foirbní geib nimi naemda. Dligiddleghar do rí Airgiallaairgiallairg [with a long stroke over both rg]oirgiall fo Érind n-oraigoraid do rígaib reachtmaraibdo rígaib rachmado rígaib rechtmao airdrig teamra trian cacha tobaigtoraidtobhaig. A thrian in triaintrintriain-sin co fír nís fonnaco fir nis fandaas fir nus fonnais fir nis fondaco fear nos folla, la Colla Mórmendamormentanach cranna mennmenndatameanda mac&fdot;laith na Colla. Ó theclait Éireannaigtheglaid erindthecait eirennaigteaclaid ereannaig co forum n-anteamforud na temrachforud na temraco forum n-anteamforadh nairdtreab, forad ríg Airgiallaairgiallairg [with a long stroke over both rg]oirgiall. [And so at ll. 1113 and ll. 1119]. for deis ríg Tailltean. Tomas an &fdot;oraid-sin, co fír ní hainfishainmes, co ria a chruad-chlaideamchlaideam son inni dáileam daiglisdailisdailes. Dligid rírig Airgiallaairgiallairg [with a long stroke over rg]oirgiall seachria cach triath trebdach cach threas corn deigleandadaiglenna for deis ríg Temrach. Dligid a rígan-som cen bréicbed, cen baili in cumadcumacumatcomad cétna-sin ón rígain aili. Aitchem in Dúileamoinduileamonduil-duileamain na n-uili n-éscid, int airdríairdrig adamra, oirdnidioirnidi, éistid. Éistid.

Tuarastol ríg Airgiall ó ríg Érind in soandso &ersir; tuaristol tuath Airgiallnoirgiall ó ríg Airgiall fodesin. Dligid didiu rírig Airgiall cédamus ó ríg Érind saergéillsine fora giallaib &ersir; a n-aithni i lláim ríg Temrach, &ersir; a

n-éited &ersir; a mbiathad[omitted] dóib, &ersir; a mbeith a rúinibi ruinib no incaib [written above]for uinibfor uaineamh ríg, &ersir; meath dóib- seom má fos-luísetfosluidsed asaa ngéillsine.

Dligid rí Hua Niallán chéadamuscetamus trí scéith &ersir; trí claidim &ersir; trí cuirnn &ersir; trí heich, ó ríg Éirindairgiallherennoirtear insinsin[omitted]indsinand sin. Cóic bruit chorcra &ersir; cóic claidim &ersir; cóic eich do ríg Hua mBreasail. Sé bruit &ersir; sé scéith &ersir; sé claidim &ersir; sé cuirn &ersir; sé heich do ríg Hua nEachach. Ceithri cuirnn &ersir; ceithri claidmi &ersir; ceithri scéith, ceithri bruit[omitted] do ríg Hua Méith. Trí bruit &ersir; trí scéith &ersir; trí claidmi &ersir; trí lúireacha do ríg Hua nDorthain. Sé heich, sé mogaid, sé mná do ríg Hua mBriúin ar Choill. Ocht mbruit &ersir; ocht n-eich &ersir; ocht scéith &ersir; ocht claidim &ersir; ocht cuirn &ersir; ocht mogaid do ríg Leamna &ersir; Hua Creamthaind &ersir; Síl nDuibthíri. Trí heich, trí scéith, tri claidim, trí bruit, trí lúireacha do ríg Léithreand. Ceithri heich, ceithri mogaid, ceithri cloidmi, ceithri scéith do ríg Dartraigedartraidi coin-dinsi. SéSe lúireacha se cuirn, sé scéith, sé claidmi, sé mná, sé fichthilla do ríg Fearnmuigi. Cóic bruit, cóic.ui. [passim] scéith, cóic claidmi, cóic longa, cóic lúirecha[omitted] do rígri Fer Manach. Sé mogaid, sé scéith, sé claidmi, sé cuirn, dá brat déc do ríg Mugdorn is Rosrois. Conid do choiméd na cána sin &ersir; int ⋅ochair sin ros fig Benén and sosochar sin ro chan benén na briathra sosocur sin ro &fdot;ig Benen in saithe so sisdo cuimniugud na socor sin da raid beinen seo sis:

In cheist sea for chloind Cholla for sluag luchair Liathdroma can fis a tuarastail tall ó ríg Fuaid na find-&fdot;earand. Atá sund, sloindfed-sa daíbsloindfider de senchos cloindi Cairpri chaímcæimcairpre: cluinidcluinig, a luchtslucht Fáil na fian, tuaristla áilli Airgialloirtear. Dligid rí Airgiall co n-aíb ódo ríg Hérind aiged-chaínabradchaein saer-géllsine, saer a chorsairgialla co sairi cor, tuaristol is tidnocoltidhnocol. Nae ngéill do rígrí Fótla ar feacht do deóina laima llaim ríg Airgiall aen&fdot;eacht: a n-aithni ac ríg Thlachtga thair cen charcra &ersir; cen cheangailcheangalcheangailcuibrigcuibrigib. Errad a ndingbála dóib, each, claideam co n-eltaib óir, cocor cubaidcumaigcumaidcumaigh, cumdaig niam d'aitirib áilli Airgiall. Meath dóib-seom dia n-éladelat as, mesameath don ríg gebeas glasnos geib i nglasgeib a nglasnos geib geas ; acht sin ní dlig neachdlegur ní de do rígrí Airgiall oirdnideoirnide. Trí scéith, trí claidmi, trí cuirn, trí heich, trí mná, mór a muirn, do rígri Hua Niallán, niam cloth ó rígdu ri[omitted] Érindoirgiallherenn na n-uar-loch. Tuaristol ríg Hua mBreasail cóictri.u. bruit chorcra is caemchasair, cóic scéith, cóic claidmi catha, cóic eich diana deag-datha. Dligid rí Hua nEachach æibairdæibnæbnaeid sécoic bruit chorcra chorrtharchæincheatharaid, sécoic scéith, sécoic cloidim, sécoic cuirn, sécoic eich glasa, gabal-guirmglesta co nglanmhuirn. Dligid rí Hua Méith in mál ó ríg Macha na mór-dál ceithri cloidim, ceithri cuirn, ceithri heichbruit, ceithri bruitheich guirm. Tuaristol ríg Huadligig arri o nDorthain trí bruit chorcra co corrthaircorrthorblaith, trí scéith, trí claidim chatha, trí lenda, trí lúireacha. Dligid rí Hua mBriúin ar Choill, sé heich bus triúin re togroim, sé mogaid nach caela a gcáin sé mná daera dá ndingbháil.tri hinair co nor&fdot;aithim / se hech, se mogaid malla / se mna daera dingbalatrena martarthaimat variance with the prose and with Li, B, M. Dligid rí trí tuath.h. tuirtre At variance with the prose and with Li, B, M. is tír tuaristol aili don ríg, Fir Leamna is Huí Chreamthaind chais, Síl Duibthíri triath-amnais. Ocht n-eich donna dleagardleadardleegurdligiddleadair dó, ocht mbruit chorcra bus caem-ló, ocht scéith, ocht claidim, ocht cuirn, ocht mogaid diana deag-duirn. Dligid rí Léithrindleithrennleithrind na laech trí heich áilli, ní hingaeth, trí scéith, trí claidmi cathachatha, trí leanna, trí lúireacha. Dligid rí Dartraigidartraididartraighe, in daig, ceithri mogaid mórastair, ceithri claidim chruaidicruaidcruadhi i cléith, ceithri heich, ceithri hór-scéith. Dligid rí Fearnmuigi findin find sé cuirn lánglanalosglana im lind, sé scéith, sé claidim chama, sé findmná, sé fichthilla. Dligid rí Fer Manach mór cóic.ui. bruit co corrtharaib d'ór cóic.ui. scéith, cóic.ui. claidmi catha, cóic.ui. longa, cóic.ui. lúirecha. Dligid rí Mugdorn is Rosrois sé mogaid co mórdóchosco mordathuisda mordais fois, sé claidim, sé scéith, sé cuirn, sé bruit chorcra, sé bruit guirm. Atá sund senchas na slóg dádia tuc grád co bráth Beneón ; acht int í bus treórach teisttest ar cach n-eólach is ard-cheistardcest. IN.

Do othraib et do thuaristalaib Ulad innand so

Dligid rírig Ulad chédamus in tan nach rí for Érind hé féin .i. leathlám ríg Hérind &ersir; corob hé bus túisci beas 'na chocar &ersir; chaeimtheachta in comaireadtuisci cogair &ersir; caeimhthechta centosach cogair &ersir; coimhidechta in eadhtosach cocair &ersir; comairli &ersir; coimidechta an gein rab a fail beas i fail ríg Erind. Acus in tan muscéradsceratmusgeradscaraid, caeca claideam &ersir; caeca each &ersir; caeca brat &ersir; caeca cocholl &ersir; caeca sgi&ndot;g &ersir; caeca lúireach &ersir; trícha falach &ersir; dech mílchoin &ersir; deich matail &ersir; deich cuirn &ersir; deich longa &ersir; fichi glac losa &ersir; fichi ug faílind do ríg Ulad, sin uililonga do-som uilelonga do sin uilelonga lais da thig o ri Herenn cach thres bliadan.

Fodlaid didiu rí Ulad tuaristol dá rígaib[omitted] .i. fichi corn &ersir; fichi claideam &ersir; fichi mílchon &ersir; fichi mogaidmog (with stroke over g) &ersir; fichi each &ersir; fichi brat &ersir; fichi matal &ersir; fichi cumal ó ríg Ulad do ríg Dál nAraidi. Trí heich, trí mogaid, trí mná, trí longa do ríg Dáldaildala Riata. Ceithri longa, ceithri mogaid, ceithri heich do ríg inind Airrthir. Sé mogaidmogaigmog (with stroke over g), sé heich, sé cuirn, sé claidim[omitted] do ríg Hua nEarca Chéinoendarc do cheinaendarc di cheinhua nerca cein &ersir; .ui. cl- do fos. Ocht cuirncumla oocht nairdeocha, ocht n-eichn-eich ocht sceith, ocht mogaid do ríg Dáil BuinneDáil Buinnedal mbuindi. Ocht mogaid, ocht n-eich co n-allaibadallaiballuibhall-allaib argaid do rígri Hua mBlaithmeic. Dá &fdot;alaig &ersir; deich longa &ersir; deich n-eich &ersir; deich srén &ersir; deich scingi do ríg Duibthrínin duib trin. Ocht longa &ersir; ocht mogaid &ersir; ocht n-eich &ersir; ocht cuirn &ersir; ocht mbruit do ríg na Harda. Ocht mogaid &ersir; ocht mná &ersir; ocht n-eich &ersir; ocht longa do ríg Leithi Cathail. Trí heich &ersir; trí matail &ersir; trí cuirn &ersir; trí coin do

rígri Boirchi. Deich cuirn &ersir; deich claidim &ersir; deich longa &ersir; deich mbruit do ríg Coba. Sé cuirn &ersir; deich longa &ersir; deich n-eich[omitted] &ersir; deich n-inair do ríg Murthemne. Conid do thaiscid na sochar sin fognídognidorigni Benén ann soin suite so:

Atá sund sochor Ulad cen dochor, cen drochbunad, mar ícthairictharas coir tuaristailtuaristlu thair ó rígri Boirchi bennachtaigbeandactainbennachtaighbennachtain. Tráthtan nach rí d'Érind uili rí Ulad na hurlaidihirghuilihurghaile, dligid i Temraigtemraid na treb lám ríg Banba na mbuaileadmbailedmbuain&fdot;leadhmbuigean. Caeca claideam, caeca sciath, caeca brat, caeca ech liath, caeca cochall, caeca scing is caeca lúireach lángrind..l. cl. l. ech ndonn / .l. brat .l. cocholl / .l. scing is duinech ndatha / .l. luirech lanchatha.l. cl. l. ech ndonn / .l. brat .l. cocholl / .l. scing is nduilleach ndatha / .l. luirech lanchatha [and so B, M, agreeing with the prose.] Trícha falach, is fír sin, deich mílchoin is deich matail, deich cuirn drolmacha deasa, is[omitted] deich longa lándeasafria luaithleasafri(a) lantreasa. Fichi ug faílind fearrda, fichi glac losa learrda, fichi srian sreathach sotal do chruan is do charrmogal.[Li, B, M, omit this quatrain.] Is hé sin tuaristal tair dliges rírig Cuailnge chétaig cach threas bliadan, ní báigbaidbaidh baeth, ó ríg Fódla na fiad&fdot;raechfiadbraechfindlaech. Fichi cornn, fichi claideam, fichi mílchon is murer, fichi mogaid, muirn n-uabair, fichi gabar gnáth-⋅luagaidgnathsluagaiggnathshluag-glanshluagaidglansluagaig. Fichi brat breac, ní bec níni suaill in nini beag ini, fichi matal, maeth a llí, fichi corn, fichi caili do rígri échtach Araidi. Tuaristal ríg Dáildal Riata trí heich duba daigriata, trí mná, trí mogaid móra is trí longa lánchróda.tri mogaid tri mna dæra / is tri longa lachæmha Tuaristal ríg an Airthir ceithri mogaid nach mairbfitmuirfidmairbhfitmairfidmilltir, ceithri heich donda deasa, ceithri longa lándeasalanmeasalaintreasa. Dligid rí Hua nEarca Chéinndearca cheinnerca ceinndearc du cheinnearca cein sécoic gabra glana regeala mar gréingren, sé claidim chocaid, sé cuirn is sé mogaid re mórmuirnd.sé cuirn se claidim cocaid / se mogaid re morobair[and similarly.] Dligid rí Dáil Buindi báindal mbuindi mbandail mbuinne baindail buindi bain ocht cuirn &ersir; ocht copáincopancop (with stroke over p), ocht mogaid, ocht mná mesadeasamesamasa, is ocht ngabra glantreasa. Tuaristal ríg Hua mBlaithmic ocht mogaid chaema chaithmidcaithmitcaithmetcaithmid, ocht n-eich a sliabaib, ní slatslaid, co srianaib do ⋅ean-arcadcona srianaib senargait. Tuaristol ríg Duibthrín déin dá &fdot;alaig, deich n-eich, deich sréinsceith, deich scingi nach scaitheannscithennscaiteanncaithend sluag is deich longamogaid for Loch Cuanloch chuan. Tuaristol ríg na hArda ocht ngaill, ocht ngabra garga, ocht cuirn, ocht mbruit co mbennaibmbuindibmbeannuibh, ocht longa do laidengaiblánchuilligdo laidengaiblancennaigh. Dligid rí Leithi Cathail ocht mogaid can mór&fdot;achaidcach mórachaidgach morachaidgan morfachaid, ocht mná,ocht n-eich dondaocht n-eich d'eachaib donda ac dún, ocht cuirn chroma fri caemchlúdclaemhchudh. Dligid rí Boirchi in bili tríse gabra móra ar miri, trí matail, trí cuirn cheanaclaena, trí coin áilli æingeala&fdot;irchæma. Tuaristol ríg Coba chuibcaeimclaena deich cuirn, deich claidim othaironchaeirocaircon-aib, deich longa dá leanann slóg, deich mbruit cona mbordaibnimlibmbordaib d'ór. Dligid rí Murthemne in mind sé cuirn asa n-eabarleabra lan doasaneabharleabra lan amleabra lan da lind, deich longa do laech elga, deich n-eich, deich n-inair dearga. Seanchas ríg Cuailnge is Boirche cuimnig cach lá is cach n-oidche ; Benénbeneinbeneoinbenen ro leasaig riareriarea lá in sochar sin mar atá. Atá sund sochar.

Biata ocus císa tuath nUlad and so

.i. i rRáithar cricha raithi rraith Móir Muigi Line chéadamus[omitted] a chédceitcetbiathad. Trí chét mart &ersir; trí chéd brat a lLine ind sin. Trí chaeca dam a Dáldail Riata, &ersir; trí chaeca torc &ersir; trí chaeca bó &ersir; trí chaeca brat a Semne. Trí .... Trí ... se ... se LLi; tri B,M.Dá chét torc &ersir; dá chét bó a Lathairniblathairnelathairnaiblatharnaibllatharnaib. Céd bó &ersir; cét brat &ersir; cét molt a Crotraigecortraidicortraige. Céd bóCéd bó &ersir; ced brat cét molt &ersir; cét torc asin Brétaig. Céd mart &ersir; céd molt &ersir; cét torc ó &Fdot;orthuathaib ind sin[omitted]. Trí chaeca mart &ersir; trí chaeca torc ónao Monchaibmanchaib. Trí chét dam &ersir; trí chét bó asin DuibthriunduibhtrianduibtriunDuibthriun Tri ced bo. Trí chét torc &ersir; trí chét brat a Leith Chathail. It é sin a biatabiata &ersir; a &fdot;esa ó

⋅aerthuathaib cenmothátcenmotáitgenmothatgemotadgein mo ta a daerthuatha. Is lais-sidelaisideleosaidheleosighein immorro turgnom loma &ersir; leanda &ersir; uamaiuamnaiumai can tacha uaidibgach datha &ersir; oeini &ersir; esradagach datha. Conad dóib sin ro chachain in suí Benén and so:

Dligid rígairdrigairdri Eamna acusis UladUltach, ard in scél, iar Muig Macha foraforsnaforadh chatha nocho chél. Sé chaecaid mart a Muig Line, ní luad mir, sé chaeca bó, breath cean binemine, bearar lib. Trí chaeca dam a Dáldail Riata nos dlig díb, &ersir; trí chaeca muc mbiata can breith síl. Trí chaeca sárbrat a Semne, sloindsundsonnsloind do chách, is trí chaeca sárbó selbe rodath ráthredathrathrodat rathro dath rathro dhath rathrobhadh rath. Dligid a Lathairnib loma, ní luad ngó, dá chéd torc co fiaclaib cromaata ula, dá chéd bó. Dleagar a Crotraigicrotraidicrotraidhicrotraige in choblaig, cumnig lat, céd molt, céd bó[omitted], nárbo dograigdoghraidh, is cét bratmbrat. Céd molt, cét bó asin Brédaig, borb in scél, &ersir; cét torc ina trédaibona treabthaib mar adbér. Céd molt ao Forthuathaib arda is cét martmbrat &ersir; cét torc dianoscianusrodus tardatarga la cét mbrat. Trí chaeca mart óna Monchaibmanchaib, nírbo mall, trí chaeca caemthorc cona corrthair nocho cham. This quatrain fols. ll. 1371 in B, M. Trí chéd degdamdam asin Duibthriundiubtriuin dleagar díb, is trí chét bó cona nuithbriugnuithbrignuibrignuibtriadhnuitbriugh cosin ríg. Trí chét torc a tuathaibh[omitted] Cathail, nocha cruaidh, trí chét degbrat cona ndathaib dlegar thuaidh. Ac sin a chísa dia chobair, cluinid lib, cenmothátcenmotha daerchlanda an domain ina ndlig. Dligid.

Do dligead ríg Theamrach and so

InAn tan nach ríríg for Érind rírígherigh Temrach, is ed dligesdliges do righ erenn céd claideam &ersir; céd sciath &ersir; céd n-ech &ersir; céd n-édach ndatha &ersir; céd lúireach. Ó ríg Érind do ríg Themrach ind sin[omitted]. Ó ríg Themrach dano dá rígaib &ersir; do thuathaib na Midido ríghaibh thuath midhedu righ tuath midhi: fichi corn, fichi claideam, fichi mogad, fichi mílchon do ríg Breag. Cóic scéith, cóic claidim, &ersir; cóic bruit &ersir; cóic

eich &ersir; cóic coin do ríg Muigi Lacha. Deich n-eich, deich mogaid, deich mná[omitted], deich cuirn do ríg Laegairi. Seacht scéith &ersir; seacht n-eich &ersir; seacht mogaid &ersir; seacht mná &ersir; seacht coin do ríg Ardgail. Seacht n-eich, seacht claidmi, seacht cuirn, seacht mbruit do ríg Fear Cellbhfer gceall. Sé heich, sé claidim, sé scéith, sé mogaid do ríg Fear Tulach. Ocht scéith, ocht claidim, ocht cuirn, ocht n-eich do ríg Fer Teathfa. Sé scéith, sé gabra, sé bruit, sé mogaid, sé cuirn do ríg Cuircne. Cóic eich, cóic claidmi, cóic bruit do ríg Hua mBeccon. Cóic mná, cóic eich, cóic cuirn, cóic scéith do ríg Chailli &Fdot;allamaincaill follamaincailli oill-. Ocht mogaid &ersir; ocht mná &ersir; ocht n-eich &ersir; ocht scéith &ersir; ocht clai- dim do ríg Dealbna Móiri[omitted]. Conid dóib sin ro chachain Benén:

DligidDligeadDligheadh ríg Teamra tuirim, ro indis Benén builidbuilig ; ina ndligend i Temraigtemraidteamhraigh saí laidneleighind ro lán-meabraigmeamraidmheabhr-. Céd claideab &ersir; céd sciath dliges rí Temra na triath, céd n-errad &ersir; cét n-each, céd leandlann &ersir; céd lúireach. Dligid find-ríg flatha Breag fichi corn, fichi claideam, fichi mílchon, fichi mog ó ríg Themra i tuaristol. Dligid rí Muigi Lacha cóic scéith, cóic claidmi catha, cóic bruit chasa &ersir; cóic eich, cóic coin gela 'na nglan-sreith. Dligid rí Laegairi luaith deich n-eich theanda dó 'na thuaith, dech mogaid, deich mná móra, deich coineichech geala ech .u. coincoin, deich cuirn chomóla. Tuaristal ríg áintrenri Ardgail secht scéith, secht n-eich a hAlbain, sechtse.uii. mná móra, sechtse.uii. mogaid &ersir; sechtsese coin do chonaibnaib. Dligid rí Cailli Eachachechtacheachdacheathach secht n-eichse coin.uii. sceith.uii. neich tréna don trebthach secht claidim re corcoir catha, seacht cuirn, secht mbruit dergdathadegdathadergdhatha. Dligid tend-rígtenrigtreinri Fear Tulach sé heich a craesaibcreasaibgrasaib curach, sé claidim, sé scéith derga, is[omitted] sé gaillgoill cen gaeidealga. Tuaristol ríg[omitted] Fear Teathfa ocht scéith, ocht claidmi deabthadethfa, ocht cuirn, ocht leanna 'na láim, ocht mná daera dá dingbáil. Dligid ríg Curcne in chalaid sé scéith &ersir; sé gabair, sé bruit &ersir; sé bachlaigbachlaidbachl- with a dot over the overstroke, sé cuirn dála dian-athlaim. Tuaristol ríg Hua mBeccon cóic eich luatha re leconliconleconleacon, cóic bruit breaca, buan a ndathas buaine dath, &ersir; cóic claidim i cathgu cruadhchatha cruachath.B omits this and the preceding quatrain Dligid rí Caillichailli Ininn Ollaim cóic scéith, cóic cuirn nos congaib, cúic eich a longaib lána, cóic mná daera dingbála. Dligid ríg Dealbna na ndám ocht claidim, ocht scéith tar sál, ocht n-eich gucoic eich cosaib caela, ocht mogaid, ocht mnámbann daera. Hé sin senchasAc sin tuirthiudhAc soin tuarastlaAc seo tuarastla ríg Temrach ní fidir cach bard belgach ; ní dír baird acht dír filead fis cach ríg is aimais a dliged. Dligid.

TuarastlaTuarostol ríg tuaththuath Midi ro ráidseamamal ro raidsemarro raidhsiumro raidseamda raidseamair. Císa didiu &ersir; bésa &ersir; biata ríg Temrach ó thuathaib andso feib ro herniternethernidherniteirnit &ersir; ro hícaiticaidhicait fri Cond &ersir; fri Cormac &ersir; fri Cairpri conid díb gabsad rígi iar suidiu. Coimmescomes cána &ersir; coimíca cen tórmach ar dáig saidbri cen easnam ar daidbridaibridaidbre acht mina theagaim díth for finibfine nó pláig nó núnauna nó duinebath. A thobach iar coimméitcoimed &ersir; iar comlagatcomlaiged in cach bliadain. Trian tobaigtobaidtabhuigh na cána sin do &fdot;oirb&fdot;inib na Temrach i llón &ersir; i llongad dóib &ersir; ar taiscid co huain, a thairictairec iar n-uainmbuain. Conid dóib atbert Benéndo sin ro raidh Beneoin:

Cís tuath Midi, mór in scél, ro indis fili fír-thrénfiren mar &fdot;ognaidfhoghnuit do Themair thair ó aimseir Chuind Chétchathaig. Dligid rí Temrach na tuath, saí no sealbano sealb fairo sealbhtharosealfach co sár⋅luagsarluathsarsl-sar⋅luaghsaersluag, caeca dam ónY dáim Dési, caeca crán, caeca céisi. Trícha dam a Dáil Mátharniathar, trícha cráin, níis cís brátharbriathar, trícha molt, maith an áirimmonur, doo rígri Midi mór&fdot;áilidin mormonad. Trí chéd dam óna Dealbnaib do thorachtain co Temraigtemraid, trí chét torc, trí chéd tindi, trí chét molt óna mór-&fdot;ine. Trí chaecaid leand a Luignib, trí chaecaid torc nosis tuirmid, trí chaeca mart cen mebail do thobairt co trom-Themair. Céd mart ó &Fdot;earaib Arda, céd findmolt minas farcbafargafarcbhafargbhafarcba, cét torc, is trom in cumne, ó bráithrib na mborb-Luignecet brat rib na morluigne. Cét sárbratsarmart ónaisna Saithnibsaidnib, céd cránacrancraincrana, is crod fírthaicidfri taicidfir thaigidfir thaicidhfirtbaicaid&fdot;ir taibhghid &ersir; céd martbrat ar moigibbraighibmuigibaramuigh isla cét molt dia móroigidmoraighibmorshaighidhmorfinib. Céd torc a Cuircne in chocaid, céd mart, is mór an obair, &ersir; cét lulgach lomalana do rígri láidirlaidech Liattromaliathtrágaliathdromaliatroma. Trí chéd torc a tír Gaileang, trí céd molt, trí chét ralenn, trí chéd dam, dian in chobair, don Chlaenráith doro chualabair. Céd molt ao Fearaib Tulach, céd torc don dún nach dubach, céd lulgach cona laegaib, céd dam, nocho beart baegailona deaghcraebaibnochos dubhdhaeraidh. Trícha molt a Muig Lacha do ríg Claenrátha in chatha, trícha lulgach buidi bláith, trícha dam isa deag-ráith.xxx. degdam is daeire / .xxx. lulgach landbaeidi. Seasca brat a Huíb Beccon, seasca mart, mór int egoreacor, la sescaidsescad.lx. cranad as cubaid cránad cubaid, seasca molt donbrat samart don mórthulaig. Is ead sin dliges do chrua rí Midi cen mór-&fdot;ordulordul&fdot;ordal ; i Temraigtemraidtemair buidi mar bís is eade sin uili aan ardchís. Cís tuath.

Here is interpolated in L and B the Testament of Catháir Mór, as preface to the section on the Laigin.

Ceart ríg Laigean ro luaid Benén a mbreith ugdair uarustarudair uaristair ; ina ndligend rírig cach thuaithi tria thuaichlethuaithli 'na thuaristoltuarastail. An tráth nach rí d'Éirinderenn uili airdríairdrig Laigen lind-uaine, leis tosach in cach thír thréin-engeing órele ríg Éirind ind-uaire. Deich mogaid do laechríglaechri Laigen, deich coin t⋅olma ⋅úileacha, deich scingi forscibset tondadonna, deich longa, deich lúireacha. Trícha falach, coíca claideam, cét n-each ndond codeich.x.deith ndínbrataib, caeca cochall, nírbat ath&fdot;uidbrath buidbathfhuidhbhathuidhbhdathdhuibh, deich rachuirnrathchuirn, deich rígmatail. Sé cuirn, sé failgi d'Íb Faeláin sé leanna arin láthair-sisin, sé heichheith luatha cona láithrib, giadiada báigthir nínir bráthairsi. Céd n-each uad-som do thurc Thomair céd mbó ar tuilleam tuaristail, trícha ban, re méd is muirear, céd claideam, is cruad-ascaid. Ocht longa ón laech do &fdot;laith Chualand co seólaib co srólbrataibseolbrataib, ocht cuirn, ocht claidim co cinaid, ocht n-inair, ocht n-órmatail. Seacht scéith, seacht n-eich do ríg Forthuath iar n-ól &fdot;ína[omitted]Z an airidigairidian airighidhin airidhenairigin, seacht cuirn cona mid don mairigmairidhmoirear, seacht claidim ná cairigidna cairidibnac airigidna cairighedhnis cairighidh. Sé hinair do ríg an Indbirindber, sé doim luatha léimnechaleitmecha, sé lúireacha &ersir; sé longa, sé heich donna déinmecha. Seacht n-eich d'Uíb Feilmeadafelmedhaib finda, fir diana co ndemnaigineamnagindemnaige, cóic cuirn chama la cóic brataib, cóic matail cia mebraigimebraidimeabhraigi. This and the next quartrain are in reverse order in B, M. Céd mbó d'Íb Cendselaig calma céd n-each ar tuaith tromaigthear, deich longa, deich srén, deich saidlesailgi, deich failgi nach folaigthearna follaighternac folaicear. SéDeich failgi a rraindarrindiairnaraindarind do rígri Raírennraileand is séise ríg-eich rímid-sirimigsirimidsirimimsi, sé matail ar cae don churaid, sé mugaidmogaid don mílid-similigsin. Ocht claidim, ocht cuirn fri comól ó ríg Carman cosnamaigcosdagaigcosnamaig, ocht n-eich cen each díb arcon droch&fdot;olt do ríg &Fdot;othart osnadaigosnaigfosdadaigosnadaig. Ocht n-eich d'Íb Drona ac Dind Gabraacindgabraac din gabraag dind gabra a glaiclaim ríg co rath-⋅oladrasoladrasol-rathsholadh, ocht coin re cor áir ar aigibmoigib ocht claidim re cathugudcathoghodh. Ocht n-eich d'Íb Bairrchi ara mbeódacht — bec d'&fdot;eraib a n-engnamaba beg d'&fdot;ir a eangnumabec d'feraibh a nengnamaba beag d'&fdot;ir a n-eangnoma — ocht cuirn, ocht mná nírusnirod mudaig is ocht mugaid meanmaramennmorameanmarda. Ocht n-eich d'Uíb Buidi na mbriathar borba, bláithi, bircheanda, dligid a ríarinda rirainda rig ó ríg Gaibli trí failgi, trí fidcheallafichthilla. Ocht n-eich dliges laech-rí Laígsilaisilaighsi, ocht coin solma súileacha, ocht scéith ima scaílidscaileand renna, ocht leanda, ocht lúireacha. Sé heich d'Íb Crimthandáncremthainn in chinn- cindid, sé doim ina ndeag⋅omalndeaghamol, sé cuirn is beitibetibithi 'naina nglacaib, sé matail cen mearugud. Deich scéithneich, deich cuirn is deich claidim, deich failgi cen merugud, do rígri Hua Failgi meic Cathaír cenni tathaír, isacht deag⋅olad. Iat sin tuaristla laechrig Laigen a láimna glaic gloin mar geltoradglantoradghealtoradgheltoradh ó airdríg Gaibli &ersir; Gabrán, is comlán in certugud. Ceart. ll1610-1612 The text follows B (so also M). Seacht .c. brat o gallaib annso cheadus do thus na cana sin &ersir; seacht cet tindi &ersir; seacht [sic] torc &ersir; seacht cet molt &ersir; seacht cet dam o gallaib and sin, L . o gallaib cetamus tus na cana so .i. .cc. tinne .cc. torc .cc. molt .cc. dam .cc. bo .cc. brat o gallaib ind sin, Li.

Do chísaib ocus do biataib Laigen andso

For Gallaib céatamus tús na cána sa .i. seacht cét tinne, seacht cét torc, seacht cét molt, seacht cét dam, seacht cét bó, seacht cét brat, ó Gallaib inn sin. Dá chéd lulgach &ersir; cét torc &ersir; cét brat ó &Fdot;orthuathaib Laigen. Ní ícadicaidicad Síl Fiachachfiach-[with baiceda added above] ná Síl Rosa Failgi acht biathad aidchi do ríg Laigen má théis a ndáil fri Gallugallaibgallu sair nó fri Huí.h.huihuib Néill fo thuaid nó fri Mumain fo deas. Cét mart immorro &ersir;

céd bó &ersir; céd torc &ersir; céd tindi ó daer&fdot;inib a ferannferaind. Dá chéd bóDá chéd bó &ersir; seacht .c. molt &ersir; seacht ced mart &ersir; dá chéd bratmart &ersir; dá chéd dam óna secht Fothartaib. Seacht cét bó &ersir; seacht céd torc[omitted].cc. céd torc.dcc. céd torc &ersir; seacht céd.cc..dcc. molt &ersir; seacht céd.cc..dcc. céd mart, óna seacht céd.cc..dcc. Laígsib Laigin ind sin. Dá chéd mart &ersir; dá chét bó.cc. bo &ersir; dá chét brat ódo Osraigibosarghibh. Ó ⋅oerthuathaib Laigen[omitted]o &fdot;earaib laigheano saeraib laigean ind sin.

Néimid &ersir; úrad &ersir; únach &ersir; folcad immorro ó chocartaib na ngrád Féini ata hísleam leó[omitted]Néimid &ersir; úrad &ersir; únach &ersir; folcad immorro ó cocairtib na ngrád Féini ata hísleam leóNéimid &ersir; úrad &ersir; únach &ersir; folcad immorro ó cogarthib na ngrád Féini ata hísleam leó. Corcair &ersir; ruuruadh &ersir; snáth dearg &ersir; glas &ersir; oland &fdot;ind &ersir; blaán &ersir; bindén ón lucht ata fearr do chocartaibcoicertaibhcogartuibhfhothortaib. Má &fdot;repait nó má theichit ind sin dá chuibeis forroMa &fdot;repait Caega ma tecid indsin da coibes forro Variant readings difficult to integrate as no source given for following reading; [mad preabad no mad theichead do coibeis]. In addition variant readings are given as follows [theichit M; theachtaid L; theithit Li; tecid B]. See printed edition

Cachcechgacgacha treas bliadanbl-bliadna didiu íctharicairicthair na císa sin anuas cenmothá mórchís ríg Érenn ut supra diximus. Conid dóib sin ro chan in suí .i. Benén:

Coistidcoistigcoistid, a Laigniu na laech, risin seanchas nach sírbaeth ara ndliga ndligend do chís chalma rí Cualann is congablacomlabracongabhlacongbala. Seacht cét tindi, secht cét torc, secht cét dam, seacht céd ndeagmolt, seacht cét brat is secht céd bó ó thuathaib Gall a n-aenló. Dligid cét brat, nocha brécDa ched do brataib ni breg, céd do thorcaib, trom in trédis cet torc is trom in tret, &ersir; dá chét lulgach luath ó &fdot;oirb&fdot;inibfor&fdot;inibh na Forthuath. Ní dleagar cís, comoll ngloinndilnail ó Uíb cródacoemhacaemha Cendsealaig ; acht ófora &fdot;oirb&fdot;inibfor&fdot;inibh nach fand chaithideathaid a fér 's ain ferand. Cumal &ersir; cís is cáin ní ícat Uí &Fdot;ailgi in áigni icat failghidh anair / cis na canaid na cumail do ríg Laigen ma laí arhuarlai ar feacht acht cuid aidchi ar aigideachtaidigeachtaidhigheachtaidechaig decht. Céd mart ó cach thuaith nach díb la céd mbó berar don ríg, céd torc &ersir; cét tindi ó dámaib na daer&fdot;inedairbini. Óna Fothartaib uili dleagar dá chéd bó buidi &ersir; dá chéd brat cánacanacána (nó bana add. supra)bana, dá chéd ngargngarbhdam ngabála. Dá chéd mart, is mór in slichttichtslicht, dá chét bratbrat is, dá chét bó blicht, dá chéd molt, maith in chabair, óna Laignib Desgabair. Seacht cét bó a lLaígsib luatha, seacht céd torc tarna tuatha, seacht céd mart coacogu mag Laigen, seacht cét molt tar mórgaineam. Ac sin císa tuath na treabna threibna treabhna ceil ó Laignib do ríg Laigendo rig Laigen o laigin [sic] o laignibda rig laigin o laigneim: níba saí nach sloindfeana slonnfa in cert, is cóir do chách a choistechtchloistechtchoisdeachd. C. Na saerchísana cisa sa, slicht adcuas, it é ro ráidsem anuas ; ó ⋅aerchlandaib dlegardligitdlegar sin bídbis for fearandferunn anechtair. Na daerchlanda, díth nach ceas, bíd fora fearann díleas, daerchís uaidib is é a &fdot;ír do breith co dúinib airdríg. IsIt hé cis dleagar díb sin cís duchunn is duibnéimiddo chondad is do nemeadcis duchunn is duibneimidhcis duchunnu is nemincis dunaid is demnig úrad a brat, buan inan mod, cís d'únaigdúnaddúnaiddunaigh &ersir; d'&fdot;olcad&fdot;dolcaddfolcadhdfolcaddeadfolcadh. Dleagar don lucht is fearr díb ruu is corcair co caínbríg, snáth dearg, oland &fdot;ind, ní chél, blaan buidi &ersir; bindén. Na daerchlanda cen deilmdeilbdeilmdelm n-oll teichid re cís a ferondo ferand, a dá chuibéis dlegardleagair díb na tucsadnac tisad ón atharthír. Nocho dligeand cuaird co tendda chinnged cindced cind ó ríg chóicid na Héirindind eirinn fili nach fiasara sinna fiasa fir soinna fiastar fir sin[illegible]Y a chísa 's a thuaristailcísa teasda is tuarastail. Dleagaid cátta is cuairt is crod ó gach ríg cusaaracusaara riacht-somraicht sonriacht samhricton filifiligfilefili nos findfa co feib tuaristol is cístuarastla is cisa, coistidcoistigcoist-. Coistig a Laig.

Benén rodo chachain insoannso do ⋅enchus Gall Átha Cliath:

A longer recension of this poem is preserved in the Book of Hy Many 125 d 53. Variants in this text are marked M2Atá sund seanchas suairc seangGaill Átha clítha in aimsire Pháttraic madh fíor [in margin] is maith le fearaibgallaib Érind, sochar Átha Cliath, ní chél, amal for&fdot;ácaibro &fdot;acaibfor facoibforfagaib Benén. Dia táinic thuaid a Temraigtemraid Hua deochain in deigtheaglaig, d'apsdal Breatan &ersir; Breag nír chreit Laegairi lánmear. Luid deisil Banba buidi Hua deochain, in deagduine, co torachttorach dún na nGall ngealnglan do chobair Chland Mac Mílead. Is hé bafa rí a nÁth Chliath chruaid dia táinic Pádraic atuaid Ailpín mac Aeoileoil Ádaigathaigadhuigh&fdot;athaig Variant reading difficult to integrate; [Ailpín mac Aoil &fdot;athaigh Rígh gall Atha cliath et miorbhail Patraic for a mhac. B in marg] do chloind Domnaill Dubdámaig. InAn lá táinic co hÁth Cliath Pádraic Macha na mór&fdot;iachmoriachmoir&fdot;iachmortriath is and ros fuc bás bágach aenmac Ailpín imnárach. Adagaradnadaraddagharadagaradadar co Ua ndeochain aenmac ríg Gall gairg-Eochaidgargfeocair, dia chrád &ersir; dia chelgad ; don apsdal rob imdeargad. Dia tucaDa tuctha anmainanum andsin, a chléirig cháid chumachtaig, sléchtfad duitduid 'con choill cheanaind, sléchtfaidslechtfait Gaill in glais&fdot;eraind. Luid ina deisiuldeisil fo thrí int apsdal is int airdríatairdrig cora érig 'na beathaid féinnidfeindigmac rig gall co nglan cleathaib álaind aird-Eachaid. Ar sin adnagatadnagatatnagatadnaghad dó in slóg, screpall cachdor gach &fdot;ir, unga d'ór, unga cacha sróna ar[omitted] sin, is screball óirunga dór cach én&fdot;ir. Trí huingihunga forácbadrus facbadforfacbadforfaccad thall don cháin a ngarrdaib na nGall ; aircther fo thrí indannindand Áth Cliath óagle Gaeidelaib na nglainsciathngallsciath. 'Dianam tora m cach bliadain in cháin sea lib ógu Liamain nochon &fdot;étfadfhetfatedfad fir thalman bar ndún-si do díth&fdot;agladdithfdot;ogladdianalmhad. In dún i táid co dreamanAn dun atait co dreamain nos scér-sano scerano scerfaro scera frirefriafri duibdeman ; bid hé in treas teinetineteinedteine nach tim bias fa deiread i nÉrind. Fácbaim forsanforan Áth uili buaid mban ar a mbanchuri, buaid ara nGallaib gealaglana, buaid n-áilli ara n-ingena. Buaid snáma ar macaib a mban, buaid cocaid is buaid comrom, buaid dia ndaltaibnaltaibdaltaibW co nóna, imacimum luad chorn is chom-óla. Buaid ríg chaidchi i nÁth Cliath chruaid buaid n-amais, buaid n-óclaigóclaid uaiguaiduaim, buaid cádusa 'na chellaib, buaid n-árais is naímchendaignimcenn-. ll1753-1756 omitted M Inan dún asa tánac tuaidas tanic atuaidas tanac a.t.asa tanag tuaid, ná roib ara ríg robuaida ri gu rob fa dimbuaidni raba a ri robuaid; is mór gallachtgallolc a gaili, mo mallacht ar Laegairi.' Is de nach bia síth na nGall re ríg Midi na mórlandclann itir Theamair is Liamain cen debaid cach énbliadain. HéAcag sin senchas Átha Cliath indisim daíb tar ceand &fdot;iachna clandaib tar ceand a &fdot;iachinnseam daib ar ceand a fiach ; biaid i llebraib co bráth mbras mar atá sund sainia seanchas. Atá sund.

Patricius benedictionem pro habitatoribus hibernie insule dedit,Patricius benedconnem pro habitatoribus hibernia insola deiditPatricius benedictionem pro habitatoribus ybernia insole deditPatricius hanc benedcom pro habitatoribus hibernie insule deditM omits the Latin sentence. conid adbeart Pátric and so:

Beandacht Dé foraib uili fearaib Érenn[add] laechaibh cleirech maccaib, mnáib sceo ingeanaib, flaithbeandacht, balbeandacht, buanbeandacht, slán- beannacht sárbeandachtsairbeandacht sírbeannacht.

Beannacht nime nélbendacht, beandacht mara mescbeandacht, beandacht thíri toradbennacht, beandacht drúchta, beannacht daitheaichi, beandacht gaili, beandacht gaiscid, beandacht gotha, beandacht gníma, beandacht ordan, bennacht áine foraib uili laechaib cléirchib céin forcongraid beannacht fear nime is mó ebexirext.b-. [b has a line through]beannacht ós bithbeannacht. Bendacht.

Ní dlig cuaird a cúicedcuigiud i nÉrinn fili nachná fiasara císacis &ersir; tuarastla in chóicid sin, amal asbertatbert Dubthach mac Huí Lugair so:

This poem occurs separately in B. M Eg. 1782 62a, ed. Meyer, ZCP 4 237Ní dlig cuairt ná ceandaigeacht ar ní filifilig fíreólach i feidm eólais ilchrothaig menib co féig feasara císa tenda is tuaristla corbad uili eirneideeirnidhes iar n-urd eólais ilchlandaig ó thosach co déiddeig. Ní dlig cuairt a caínchóiced do chóiceadaib cloth-olBanba inasnach imchuairt éntuaithi mad dia fégtharfechtar fírindi filifilig nach dron deachraigfeasderrscaighfes sochar dochar dílmaine drécht cach thíri thica tic. Is and is saí senchada in tan légas lérgníma indsi Ébiremireimhirebir[illegible]Heibir uais. Is and is ail ollaman amail oil cen indscuchad in tan tuiceas tuaristla la císa cen chunntobairt conus uili indisfea in cach aireacht ard. Nárabnarbat soitheach seanáruiscseanaruscc ar chrod ná ar chairdinechaird &fdot;ine air ní sluindfea senbretha fear co córus coindircle ; nírab nárach noísedach ar miad nánach ar móraicme ; menip samlaid sainiges a shocharsochra ní dlig. Ní dlig.

Conidh arna tuarastlaibh sin anuas agus arna císaibh ro cachain Benén hoc carmen ut Psalterium Caisil dixit [add B. as title, and sim. M.]

Temair teach a mbuímbimbuimbidhmbid mac Cuind foradfearund na laech a Liathdruimliattruim ; atá limsa do mebair a dírendire dádo deig&fdot;earaibndegferaib. Cach rí gébus Teamair theandteamraig tinn &ersir; techtfasteachtbustechtfaigeas iathfir[omitted] nÉrenn, is é asa saíre díb uili do ⋅luag Banba barrbuidibraenuighe. Mad rírig díleas do Theamair bus deach dona deig&fdot;eraib, gialladgiallaidh cách co ruicinuige a theach don rígmad ri &fdot;írén &fdot;írbrethachfoirglighthech. Dleagar de-som réir na slóg acht co tísad 'na thinól: dlegar díb-seom giallgeill cach &fdot;ir do breith dó-somacht co tisad co Temair T. Temair nocho dír do-son minba senchaid sár-&fdot;osudsar-&fdot;osaidsarshossadsaer-&fdot;osud co n-innisea dia ruirico n-indised da ruirino go fira da cuire tuaristal cach aenduine. Ná tardadtarda tar cert co neachcert fer cert nechcert for cert neich conách rucabera féin gúbreath ; ná déntar debaid 'na thaigthigthoigh dáig is geis mór dá geasaibeigsib . Conáchguna dearna cocad caincoin rear slóg chóicid Choncobair ; ná falmaigthear Temair thedede fergna érgi do chocad cland Rudraigerudraidi. Dligid beith i Temraig thréin &ersir; cáchis cach uile ica óigréir: mene fergnaérgieirghefergna féin re goil ad riaraigriaraidriaraidhriaruid it riairaig [in marg] dó a chúicedaig. Dligid ríríg Ulad amraeamna flead dó cach sheachtmad Samna is a cur dó cen gaindi ósco brú Lindi Luathgainniluaithrindiluaithrindeluathgainni. Méd na fleidi dlegaradeararaderurdlegar and do ríg Themra na trén-landnach taebhfannna trenband dá dabaigdabaid.xl. dabhuch leanna déc cach leanda cona fuireacfurighfurig fír-grema. Dul co Temraigtemraidtemraig 'na deagaid anacua thinól do deig&fdot;earaib, indmos dóib ara n-astaraister co findtaisis e sin a tuaristal. Dligid rí Eamna Macha — dóig nocho mac min&fdot;lathamidlachamidhlachdaminflathamindfhlata gach flaith gébus gartgort [for the rhyme with olc, which is, however, not required] ngaíne — nába holc dó a shomaínenoch fa holc dó a shomaínenabad olc do shomaine. DligidDlegurDeagar l seems to have been added above in M. leath in tigi te[omitted]dhete indontdunt slóg sin Eamna Maichimachaemaiche &ersir; gabaid, ní claen lind, ceirt-leathan leatha leath araen refri Héirind. Fín do dáil forroorro i Teamraiga teamraid co médaiged a menmainno médaiged a menmaindo medughudh a menmaindo medughudh a menman, cuirn breca cona mbeandaibbuan a mbenna foirni cona fichthillaiboir is fidhcheallafinna a fidhcellaib. Coimlethid a haigthihaidchi d'ór don rígri díreagra dímór, dá chét bó &ersir; dá chéd ech, dá chéd carbad, ní claen-breth. Dá luing déc ar choblach caincoin ó rígri Themra co treasaib, a cur do macaib flatha dóig is congaib indlathaindlacha. Dá ⋅leig déc ara mbiambimbia nem, dá chlaideam dég mar ealtainaltainco n-altaib, dá édach déc cach datha fa chomair macmeich n-ard&fdot;latha. Roga tochmairc a Temraigtemraid do rígnaibdun rígh sin co ro-menmain a tobairt dó 'sas (with stroke) cos (with stroke) cusa toga madma dá roibrab a n-aentuma. Comairci gaei deirg dámaigdamaid do ríg Ulad ilbágaig, dá roib a Temraigtemraid na tor, ná lam neach a shárugud.this quatrain is omitted from Li, B, M. Gaileanga fo chís a eachfa caemcis ech Fir Breag fa &fdot;oirnib 'ma seachoirnib aechfhoirnib fa seachfoirnibh masech, dácu [but dá gives a better sense. Cf. ll. 1888.] roib a Temraig thuathaigtemraid thuathaid, roda feas is dá &fdot;írthuathaibfortuathaib. A chuibrind a tig Themratemhrach, córaidi dódoibh mórmenmabeith menmnach, trí fichit mart, fichi muc, fichi tindi co trén-luchtchucht. Fichi glac losa dar lim, fichi ug faílind for&fdot;indfoirind, fichi cliab i mbítisina mbiad beich, is a tobairt dó ar én-leith. Ní dligend acht mad sinesaine ó ríg Themra toinngileglaine &ersir; aderim fo dí ní hinand sin is nemthníneifni. Iarar sin téid roime dia thoigda thig rírig Cuailgni cosnacona cathaib, iar n-airisim dia astara aisterda fostud, docogu &fdot;odailfogailfodail a thuarastal. Do rígri Rátha Móir Muigi dligiddlig (with stroke over g) ro-chrud rígraidiradhruirerighaide dáigdoigh is é is uaisle astaraister is as túsca tuaristol. Dligiddlig (with stroke over g), ce iarfaigidiarfaididfiarfruighthiiarfaigtheriarfaigh- sin, minba hé bus rí ar Ultaib ocht mbruit datha &ersir; dá luing co sciath ngel ar gach ngualaind. FidchellFichthill &ersir; brandub bán, ocht cuirn &ersir; ocht copáncopaincopan, ocht mílchoin &ersir; ocht n-eich &ersir; ocht sleaga ar éinleithfor leith. Dligid rí Muigi Coba na n-arm n-édrom n-imthana sechtocht mílchoin &ersir; sechtocht n-eich &ersir; secht slega for aeinleith&ersir; ocht ngabra ar glanreithleith. Dligid Eógan sluaiged leis, dligid&ersir; Conall cen éisleisaeingheisco coimdeis ; fair nochon &fdot;ellaid a ndáilair noco gabann a mbaid, is ed dleagaid beith d'aenláim. Dligid rí Airgiall a each tar cend a giall, ní gú-breath, &ersir; dligid Conallri conaill cain suidi cachingach dú ara bélaib. Dligid rí Hua mBriúin miadach a each frangcach fírmiadachformiadach: dligid rí Conmaicne coin, each &ersir; rogatoga n-édaig. Quatrain omitted from Li Is airi do-beir sin dóib rí Ulad an airm thrénmóirri ulad co n-imad a sloigh co mbetmbeid a tresi 'na thoigthigthoigh co tecattegaid leis co Temairtemraig. T. Geasa ríg Uladaluinn Eamna &ersir; a land lánmeabrachalma dula dó a cend doiri thuircdula dosun i cenn tuirc aen&fdot;eachteinech d'aicsindecsain dá &fdot;uabairt: Éitseacht re hénlaith nglindi Lacha Saileach saerlinnesaerbindisaerlinne, fothrucad belltaine thair ar &fdot;indloch álaindloch finnalaind &Fdot;ebail. Ac sin a gesa cruaidi airdríg cóicid Chraebruaidi;[omitted] mádámuna ndearna co gnáth sin ní géba co bráth Temair. T. B and M omit the quatrain Do buadaiba buada ríg Ulad uill coindmead a chásccoinmhedh i cáisca coinmeadh casca coimnneadh casc a Caendruim, a maír i Tailltin tredoigtregailtredhoigh, Eamain immaacaimma [with t over a] ingenaibingenraig. Coblach aici for Loch Cuan cleamnas refria ríg Gall glanuarglanbuannglasfuar, Eanachairechairear Caín do beith fa blaid &ersir; a maírshaeireshair a TemairTemair, tech a mbui mac Cuinn [add]teamraig.The text ends here in Lismore and in H. T. Dligid rí Náis anosa flead adbal nach urusauruosa, fichi dabach do cach lind cona fuireac ósa cind. Tuaristal ríg Laigen Luirc ó ríg Themrach in trénphuirttuirc, a dream sa atáid in bar taigmar ata istig, atá leam-sais leamsa ata do meabair: Céd mac uirríg is buan bladrorigh co rath rath lesiunleis co tua natuatha Temrach, ingen aentuma cach &fdot;ir édach taebthana i Temair. T. Seacht carbaid araima mbia ór neach beireas leis co comól, seacht fichit édach ndathadatha fo chomair mac n-ard&fdot;latha. Ariar sin téid roimeremi dá thigthaigh rírig Laigen cusna laechaibleargaib(aliter cus na laechaib [sup.]), co roich dún Náis iar n-astar co roith dún Náis iar n-aisteriar n-airiseam da fastud (co roith dun nais [in marg]) co fodail a thuarastalthuaristail. Mad aca Ceindsealaibcennselachaibh cróda besbias in flaithis fírmóraa &fdot;lathus lanmora, is leó fodailflaithes a cruid chain dá macaibdo mac ríg 's dá rígaib. Dligid rí Hua Faelán find seachtocht mbruit datha imin cach deiglind &ersir; ceithri longa ar loch coa mbed a corra ia coblach Dligid rí Húa.h.h Failgi fuaruarfuar&fdot;uar ceithri scéith datha, is deagluagteagluagdegnuall, ceithri cuirn cacha dathacama gan cleith, ceithri claidim chruad-chathaocus .iiii. cruadcloidemh. Dligid rí Osraigiosraidiosr- ánain dá mílchoin déc co ndegálndegdailndeagail [corr. to] ndeaghail. Dá each déc dó cen aifed'echaib maithe co carbadaib deagmaithecomdaithe. Rírig Hua Cendsealaig na creachnech is é seosin a &fdot;ír in cach than uair is é teach ríg Laigen. Dligid rí Hua nGabla ngér fáindi óir im cach n-én-mér, &ersir; fail óir ón geal gual dligid rírig find na Forthuath. Geasabuada ríg Laigen adchím, cath do uagrad&fdot;uagra fair 'na thírthréntír, &ersir; Goill d'aimréirdo rerda rer im rindlind &ersir; a géillgell coin Duiblind. Rírig ar aídeaidi cen &fdot;égadaeraderadh, Caeimgincaemgen cana choimégad, cen teacht co Násteach i nais re lind láin do gesaib in ríg ro-náir. Brigid do réir ima rath do buadaib na ríg Laigneachdlegar du ri na laighneach ; beth dóa beth fo chís ina thaigthigtaig dola cachdul gacha mís co Temairtemraig. T. Dligid rí Caisil na creach dula co tua Temrachdul do thuathaib na temrach da fichit cairptheachcairpeach 'ma lelle do thaisbénadchomaidheamh a &fdot;lede. Dligid rí Temrach na tor dul a choimlín sin leiseondul a choimlín sin leisintecht i comlin &ersir; cen mac athaig and do chaitheam &fdot;leidi Érann. Dligid a Temair Luachra rírig Muman 's ana mórthuatha deich ndabcha fichead ro feas cona furecfurig, is fír-leasfirdeas. Dligid sechtmain tiar istaigistigna thig i Temair Luachra Deagaidd&fdot;eghain, &ersir;s can dula ar astaras ar aistear noco fodlafogla&fdot;aghadh a thuaristal. Is hé seo in tuaristol tend dleagardlighes ó airdríg Éreand, ocht n-eichech, ocht carbaid fo chuingar tuinn, ocht failgi &ersir; ocht caemchuirn. Ocht fichid brat do brataib, ocht scéith gela ós glan-glacaibo ri asail, seacht sesrecha 'na sreith sláinocht sesrecha threbas tir is seachtiseacht&ersir; ocht fichit bó bennáinailbhín. Coiri uad do ríg Caisil ó ríg Themra in trén-taisicCoiri uad do ríg Caisil ó ríg Themra in trén-taisicha cairi uadh do chaisel / o ri temra taebtaisean, a tabairtata beart mar dlegur thrá 's a breithco mbed i Temair Luachra. Ar sin fodlaid rírig Muman na cath is na cét curad do lucht a gníma co ngailgnim tendaid gailignima co ngail itir ríg &ersir; rígainda macaib righ 's da righaib. Ocht n-eich maithi ara mbia grád dligid rí na nDési nár,ll2050-2051 These two lines are reversed in B,M. is[omitted] ocht mbruit uaine 'ma lesund co se co n-ocht ndeilgib findroine. Dligid ríg Hua Liathán lir ocht cuirn &ersir; ocht claidim &ersir; ocht n-eich maithi dó ó ríg Caisil can chlaechlói n-aenlo; Dligid rí Hua nEachach n-oll lúireach &ersir; gaa luirech sa ga i comlonn, &ersir; dá &fdot;alaig d'ór dearg &ersir;[omitted] dá each nach droch-beadcmaithi ni drochbedhg. Dligid rí Dáirinedegri daire duind ó rígri Caisil in chomlaind ocht claidim chorra chatha, ocht longa is ocht lúireacha. Do rígri Lacha Léin lebair dligid cumaín chairdeamailcomramaig, fichi bó &ersir; fichi each, fichi long dó, ní droch-breath. Dligid rí Ciarraigiciarraidi m chnuic fichi each, ní fáth ard-uilc, &ersir; trí fichid bó bán &ersir; trí fichit copántri cuirn &ersir; tri copan. Dligid rí Hua Conaill chain errid cásc ó ríg Caisil, a llann lígda co lí ngloinrinn nglan &ersir; a gaí 'na deagaiddeagaigfarradh. Dligid rí Éile mar tá a thír saer co Sliab Bladma achtis mina theachta cath caincoincain gan eachtra fair seach rígraideachtra fair seach cach rigraiggan echtra air seach rígaib. Is aire dobeir sinsin dobeir dóib rí Muman an[omitted]aignidaignig móirardmoir ; is de bus buideach na fir can a fuireach i Temairtemraig. T. Trí buada ríg Caisil cain rígan aici i Condachtaib, loingeas aici ar Sinaind sláin &ersir; Caisill do chongbáil. A thrí dimbuada iarar sin cath d'&fdot;uagra uad ar Laignib, a choinmed a Caisil chain &ersir; gan dul co Temairtemair .t.. Dligid ó &fdot;laith Luimnig lir flead aireagda &fdot;orbaílig, deich ndabcha fiched ro feas, cona fuireac re fír-leas. B and M omit this quatrain Rí Tuadmuman in toraid dligid cumaín chairdeamail, trí deich.xx. mbó &ersir; dá chét each, trí failgi d'óroir, ní droch-breath. Ceithri longa re laíding, gidgegidh ead ní hord anaíbinn, dá sciath im cach luing díb sin, dá laind &ersir; dá lúirig. Ní dligend acht mad sainesine flaith Luimnig a Liathmune, is é seo a &fdot;ír imachis egosc a rig amach, &ersir; ingen ríg Temrach. T. Dligid rí Chorco Baiscind ó ríg Thuadmumantuagmuman taistill corn &ersir; dá &fdot;ichit each, édach in rígda cet, ní gú-breath. Dligid uirrí Chorca MruadDligid uirrig Chorca Mruadmor a ndlig ri corcomruad ó ríg Thuadmuman na tuath a[omitted] roga luingi ar ló ar feachtro fecht, dá chét bó &ersir; a beandacht. Ingen ríg Tuadmuman tinntend do ríg Chorco Mruad beirim comagurab hí a bean ar cach leathre gach fleigh ar tocht a tig ríg Temrach. t.&ersir; a feri i temraig Geasa ríg Luimnig leathain amimair ósamair osa airdeachaib beith triur ina chocar chain &ersir; a rúnruin re rígain. As iad a buada in ríg raith nónbar 'na chocar chomaithcomdaith, raga ndelbadealba air iar tainre gail &ersir; a menmarun a Temair. t. Dligid flaith Cruachancruachna, ná ceilni chelni cel [corr to.] na ceil, dá fichid dabach acna fleid &ersir; can dul uathaduaithib ann óim ríg uasal na Hérind. Dligid rí Gaela in gosa a chomaín uaduada anosa, trídada (aliter tri) fichid bó, dá chéd each, ceithri failgi, ní droch-breath. Ceithri cuirn ima mbímbia ór neach beireas leis co comól, is a fágbáil tiar 'naga thig do &fdot;laith Chruachancruachna in chinidcurig. Ceithri scéith dearga datha, ceithri cathbairr chomdatha, ceithri lúireacha 'na ndiaid, ceithri sleaga rico sár-gliaid. Geis dó Cruachuchruacha d'&fdot;ás fo thrí buaid dó loingeas forar Loch Rí mad dia ndearna seach cáchgo gnath sin gébaid sé co gnáth Temair. T.ni ghebha gu brath temair Dligid rí Hua Maine mórin mal ceithri cuirn díb re comólceithri sceith datha is degdal, fichi bóbó do &ersir; fichi each, édach dá chét, ní gú-breath. Dligid rírig Hua Fiachrach find ceithri longa re laíding, deich mná fichet, aidbli duir, &ersir; trí cuirn do chornaib. Dligid rí na Tuath Teórach gen gu fetir aneólachll2156-2159 these four lines were dropped by the scribe of L. fichi mart is fichi muc fichi tindi co trén-luchttrenult. Dligid rí Luigniluighni in lagaid ceithri scéith co comramaibcomragaib, ceithri hinair co n-ór dergnderg, ceithri longa, ní droch-beadg. Ní dligend acht mad sine ó &fdot;laithri Chruachna cnesgilein cathaide dleagaid dó cach dáil mar sin &ersir; a ndáil co Temair. T.dlegait uili a ndul mar sain / &ersir; a ndail do themairdlegait ceana a ndul mar sain / &ersir; a ndail do themairB ends here with the colophon: Finit. Amen. Solam ó Droma nomine sgribsid. M ends here also, and the Testament of Catháir Már follows, with a marginal note: Hic est quod ante deficit. But the remainder to the end of L has been added in the upper right-hand margins (f. 80r). M has thus been correctd by p as at 1979, 2130. Ll. 2170-2182 have been cut away by the binder. Dligid rí Midi in marcaid ó ríg Érind co n-ardblaid seacht seisreacha threbus tír &ersir; seacht fichit ailbín. Dligid rírig Breag in muirir fichi each, ní hardpudair, &ersir; ní cóir a ⋅éna, co n-édaigib n-imthréna. Dligid rírig na Saidne só each &ersir; dá &fdot;ichit bó, uair ní lugu a ngoiri amach, a choiri &ersir; a dabach. Dligid rí na nDési anocht fichi mart is fichi moltmucc, is dligid rí Luigni ar sin fichi each co sadallaib. Dligid rí Gaileanga gaí cona hindsma d'órcheardai &ersir; fichi srian sotal do chruan is do charrmogal. Is amlaid sin dleagar de tuaristol maithi Mide, &ersir; gan a cleith re gail &ersir; a mbreith co Temair. T. Geasa ríg Eógain 'na thig rígan aici a Condachtaib, a síth re hAraidi anall &ersir; cacad re Conall. 'Na aenar théid soir ó thig rírig Laisilaige cusna laechaib ; fichi ech dó ara astur, is é sin a thuaristol. Rí nime &ersir; talman tréintrentrein, co ndearnom uili a óigréir, co robam co trén uili'na thig dáigh is aíbhni ná Temair. Teamair. Finit.