Corpus of Electronic Texts Edition

Background details and bibliographic information

Togail Bruidne Da Derga

Author: Unknown

File Description

Eleanor Knott

Electronic edition compiled by Maxim Fomin , Beatrix Färber , Philip Irwin

Funded by University College, Cork and
Professor Marianne McDonald via the CELT Project; formerly CURIA

1. First draft, revised and corrected

Extent of text: 20 100 words

Publication

CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork
College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt

(2008)

Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland.
Text ID Number: G301017

Availability [RESTRICTED]

Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.


[RESTRICTED]

Hardcopy copyright lies with the School of Celtic Studies (Dublin Institute for Advanced Studies).

Sources

    Manuscript sources
  1. Dublin, Royal Irish Academy, Lebor na hUidre, p. 83a–99a.
  2. Dublin, Trinity College Library, Yellow Book of Lecan, col. 716–739 (facs. p. 91a–104).
  3. London, British Library, Egerton 1782, f. 108vb–123vb.
  4. London, British Library, Egerton 92, f. 18ra–23v (fragment, formerly belonging to the Book of Fermoy).
  5. Dublin, Royal Irish Academy, Book of Fermoy, p. 213a–216b (fragment).
  6. London, British Library, Additional 33993, f. 4r–5v (beginning only).
  7. Dublin, Trinity College Library, H 2 17, p. 477a–482b.
  8. Dublin, Trinity College Library, H 3 18, p. 528–533.
  9. Dublin, Royal Irish Academy, D IV 2, f. 79ra–86ra.
    Editions
  1. Whitley Stokes, The Destruction of Da Derga's Hostel, Paris 1902. [From LU. Reprinted from Revue Celtique 22 (1901) 9-61; 165-215; 282-329; 390-437; 23 (1902) 88]. With English translation.
  2. Best and Bergin, eds., Lebor na hUidre, Book of the Dun Cow, Dublin 1929.
  3. Thomas F. O'Rahilly, Toghail bruidne Da Derga, in: Early Irish History and Mythology, Dublin 1946 [repr. 1957 1964 1971 1976 1984] 117-130.
  4. Vernam Hull, ed., Togail bruidne Da Derga: the Cín Dromma Snechta recension, Zeitschrift für Celtische Philologie 24 (1954) 131-2.
    Translations
  1. Whitley Stokes, The Destruction of Da Derga's Hostel, Paris 1902, from LU [Reprinted from Revue Celtique 22 (1901) 9-61; 165-215; 282-329; 390-437; XXIII (1902) 88] (English).
  2. Jeffrey Gantz, The Destruction of Da Derga's Hostel, in: Early Irish Myths and Sagas, translated with an introduction and notes, Harmondsworth 1981 60-106 (English).
  3. Kim McCone and Pádraig Ó Fiannachta, Toghail Bhruíne Da Dearga, in: Scéalaíocht ár Sinsear, Maynooth 1992 71-90 (Modern Irish).
  4. Maartje Draak and F. de Jong, De verwoesting van Da Derga's Hal, in: Van helden, elfen en dichters. De oudste verhalen uit Ierland. Amsterdam 1979 148-201 (Dutch).
  5. S. V. Shkunayev, Razrusheniye doma Da Derga, in: Predaniya i mify srednevekovoy Irlandii, Moscow 1991 102-127 (Russian).
    Secondary literature and reviews
  1. Heinrich Zimmer, Keltische studien V. Über den compilatorischen charakter der irischen sagentexte im sogenannten Lebor na hUidre. 3. Orgain Brudne dá Dergae, Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung (Kuhn's Zeitschrift) 28 (1887) 554-585.
  2. Max Nettlau, On the Irish text Togail Bruidne dá Derga and connected stories, Revue Celtique 12 (1891) 229-253; 444-459; 13 (1892) 252-266; XIV (1893) 137-151.
  3. Eugene O'Curry, On the manners and Customs of the ancient Irish. Vol. 3, 1873 [137-151, extracts from Lebor na hUidre].
  4. Joseph H. Lloyd, Tracht Fuirbthen [A topographical note], Ériu 2 (1905) 69-76.
  5. Lucius Gwynn, De shíl Chonairi Míir [From H. 2.7 col. 90, with transl.], Ériu 6 (1912) 130-143.
  6. Richard I. Best, Analysis of hands in U, Ériu 6 (1912) 169.
  7. Lucius Gwynn, The recensions of the saga Togail Bruidne Dá Derga, Zeitschrift für Celtische Philologie 10 (1914) 209-22.
  8. J. Baudi[scaron], On the antiquity of the kingship of Tara, Ériu 8 (1916 [17]) 101-07.
  9. Kuno Meyer, Mitteilungen aus irischen Handschriften. Fén dar Crínach, Zeitschrift für Celtische Philologie 12 (1918) 375.
  10. Rudolf Thurneysen, Die irische Helden- und Königsage bis zum siebzehnten Jahrhundert, Halle an der Saale 1921.
  11. Proinsias Mac Cana, On Branwen, Bulletin of the Board of Celtic Studies 18 (1960) (pt. 2, 1959) 180-82.
  12. Máirín O'Daly, Togail bruidne Da Derga, 507 [Irish Sagas] no. 8 107-21. [Contains a summary of the story].
  13. Hadley P. Tremaine, The three Saxon princes at the Destruction of Da Derga's hostel, Éire-Ireland 4 (1969) uimhir 3, 50-54.
  14. Proinséas Ní Chatháin, Swineherds, Seers and Druids, Studia Celtica 14-15 (1979-1980) 200-211.
  15. Gearíid Mac Eoin, The dating of Middle-Irish texts, Proceedings of the British Academy 68 (1982) 109-137.
  16. P. L. Henry, Furor Heroicus, Zeitschrift für Celtische Philologie 39 (1982) 235-42.
  17. Tomás Ó Concheanainn, Notes on Togail Bruidne Da Derga, Celtica 17 (1985) 73-90.
  18. Tomás Ó Cathasaigh, On the Cín Dromma Snechta Version of Togail Brudne Uí Dergae, Ériu 41 (1990) 103-114.
  19. Máire West, Leabhar na hUidre's position in the manuscript history of Togail Bruidne Da Derga and Orgain Brudne Uí Dergae, Cambridge Medieval Celtic Studies 20 (1990) 61-98.
  20. P. K. Ford, A Highly Important Pig, A. T. E. Matonis and D. F. Melia (eds.), Celtic Language, Celtic Culture, a Festschrift for Eric P. Hamp. Van Nuys/California 1990 292-304.
  21. Tomás Ó Cathasaigh, Gat and Díberg in Togail Bruidne Da Derga, in: Commentationes Humanarum Litterarum CVII: Celtica Helsingiensia, Proceedings from a Symposium on Celtic Studies. Anders Ahlqvist, (ed.) with G. Weldon Banks, Riitta Latvio, H. Nyberg, and T. Sjöblom, Helsinki 1996 203-213.
  22. Tom Sjöblom, Advice from a Birdman: Ritual Injunctions and Royal Instructions in TBDD, in: Commentationes Humanarum Litterarum CVII: Celtica Helsingiensia, Proceedings from a Symposium on Celtic Studies. Anders Ahlqvist, (ed.) with G. Weldon Banks, Riitta Latvio, H. Nyberg, and T. Sjöblom, Helsinki 1996 233-251.
  23. Máire West, Aspects of díberg in the tale Togail Bruidne Da Derga, Zeitschrift für Celtische Philologie 49-50 (1997-98) 950-964.
  24. Máire West, The genesis of Togail Bruidne da Derga: a reappraisal of the two-source theory, Celtica 23 (1999) 413-435.
  25. T. M. Charles-Edwards, Geis, Prophecy, Omen, and Oath, Celtica 23 (1999) 38-59.
  26. Jacqueline Borsje, Approaching Danger: Togail Bruidne da Derga and the motif of being one-eyed. In: CSANA Yearbook 2: Identifying the Celtic, 75-99. Joseph Falaky Nagy (ed.). Dublin and Portland/Oregon 2002.
  27. Amy C. Eichorn-Mulligan, Togail Bruidne da Derga and the Anatomy of Politics, CMCS 49 (Summer 2005) 1-19.
    The edition used in the digital edition
  1. Togail Bruidne Da Derga. Eleanor Knott (ed), First edition [xxiv + 154 pp. vii Contents, ix-xv Preface, xvi-xxiv Grammatical Introduction, 1-46 Text, 47-69 Variants from RIA D IV 2, 69 Abbreviated Titles, 71-95 Notes, 97-149 Glossary, 150-154 Indexes.] Dublin Institute for Advanced StudiesDublin (1936) (reprinted 1963) (reprinted 1975) . Mediaeval and Modern Irish Series. , No. 8

Encoding

Project Description

CELT: Corpus of Electronic Texts

Sampling Declaration

The present text represents pp. 1-46 of the edited text, and has variants from pp. 49-69. The paragraph numbering follows Stokes's edition. Paragraphs 112-125, 149-153, 160-161, 163-4 have been incorporated from LU.

Editorial Declaration

Correction

Text has been checked and proofread four times. All corrections and supplied text are tagged.

Normalization

The electronic text represents the printed text, with accents added by Eleanor Knott, and contractions silently expanded. F/f and S/s with overdot indicating lenition have been rendered F/f, S/s. Instances of n and m with overdot representing nasalisation have been rendered n, m. H prefixed to nouns has been hyphenated off. Nasalising consonants prefixed to anlaut consonants have been hyphenated off. Italicised letters have been regarded as expansions and tagged ex. The abbreviation for 'immurgu' was expanded. First letters starting sentences in the paragraphs incorporated from LU have been capitalised. These paragraphs have been rendered add source="LU" n="".

Hyphenation

When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page break or line break, the break is marked after the completion of the hyphenated word.

Segmentation

div0=the saga; div1=the section (as in Stokes' edition). Page breaks are marked pb n=""; and line breaks lb n="". Poems are treated as embedded texts; line groups are numbered.

Interpretation

Names of persons (given names), places and group names are tagged. Quotes have been rendered Q. Poems and passages of rhetoric speech have been treated as embedded texts. Foliation has been marked up using mls unit="folio" n="".

Canonical References

This text uses the DIV1 element to represent the section.

Profile Description

Created: By one or more unknown author(s). The story belongs to the Old Irish period. Date range: c.600-900.

Use of language

Language: [GA] The text is in Old Irish
Language: [LA] One word is in Latin.
Language: [EN] The witness List is in English.

Revision History


Corpus of Electronic Texts Edition: G301017

Togail Bruidne Da Derga: Author: Unknown

List of witnesses


p.1

{YBL folio 91a 1}
1] Buí rí amra airegda for Érinn, Eochaid
2] Feidleach
a ainm. Do-luid feachtus n-ann dar aenach
3] m-Breg Léith, con-accai in mnaí for ur in tobair & cír
4] chuirrél argit co n-ecor de ír acthe oc folcud a l-luing
5] argit & ceithri h-eíin íir furri & gleorgemai beccai di
6] charrmogul chorcrai h-i forfleascuib na luingi . Brat
7] cas corcra fo loí chaín aicthe . Díalldai airgdidi
8] ecoirside de ír oibinniu isin bratt . Léne lebur-chulpatach
9] isí chotutlemon dei sítiu íainide fo
10] derginliud íir impi. Tíagmíla ingantai di ír & airget
11] fora bruindi & a formnaib & a gíallib isind léne di
12] cach leith. Taitned fria in grían co b-ba forderg dona
13] feraib tuídhleach ind íir frisin n- gréin asin títiu
14] uainidi. Dá trilis n- írbuidi fora cind . Fige ceithri
15] n-díal ceachtar n-dé , & mell for rind cach díail. Ba
16] cosmail leí dath ind foiltsin fri barr n-ailestair h-i
17] samrad ní fri dergír íar n- dénam a datha.


18] Is and buí oc taithbiuch a fuilt dia folcud
19] & a dá láim tria derc a sedlaig immach. Batar gilithir
20] sneachta n-oenaichde na dí díit & batar maethchíiri
21] & batar dergithir sían slébe na dá gríad n-glanáilli .
22] Badar duibithir druimne daeil na dá malaich . Batar
23] inand & frais do némannaib a déta ina cind. Batar
24] glasithir buga na síil. Batar dergithir partaing
25] na beíil. Batar forarda míne maethgela na dá
26] gíalaind. Batar gelglana sithfhota na méra. Batar
27] fota na láma. Ba gilithir ían tuindi in taeb seng
28] fota tláith mín maeth amal olaind. Batar teithbláithi
29] sleamongeala na dí slíasait. Batar cruindbega


p.2

{folio 91a 27}
30] caladgela na dí glín. Batar gerrgela indildírgi na
31] dé lurgain. Batar coirdírgi íaráildi na dá sáil. Cid
32] ríagail fo-certa forsna traigthib is ing má 'd-chotad égoir
33] n-indib acht ci tírmaisead feíil ná fortche
34] foraib. Solusruidiud inn éscae ina saeragaid. Urthícbáil
35] íailli ina mínmailgib. Ruithen suirghe ceachtar
36] a dá rígrosc. Tibri ániusa ceachtar a dá gríad,
37] co n-amlud indtibsen do ballaib bithchorcra co
38] n-deirgi fola laíg, & araill eile co solusgili sneachta.
39] Bocmaerdachd banamail ina glír. Cém fosud
40] n-inmálla acci. Tochim ríghnaidi lé. Ba sí trá as
41] caemeam & as áildeam & as círam ad-connarcadar
42] síili doíne de mnáib domain . Ba díig leí bed a
43] sídaib dí. Ba fria as-breth: cruth cách co h-Étaín.
44] Caem cách co h-Étaín.


45] Gabais saint in rí n-impe fo cétíir & da-raíde
46] fer dia muindtir ríam di astud fora cind. Im-chomarcair
47] in rí scéla dí & as-bert fria ina sloindiud :
48] ‘Inum-biasa íair coibligi lat?’ ol Eochaid. ‘Is ed
49] do-roachtmar fort foesam sunn ’, orsí.
50] ‘Cest: can deit & can do-luid?’ ol Eochaid. ‘Ní
51] anse’, olsi. ‘Étaín missi, ingen Étair Eochraidi a
52] sídaib. Atísa sund fichit m-blíadna í ro génair i síd .
53] Fir in t-síde eter rígu & chaemu ocum chuindchid &
54] ní étas form fo bithin rot-carusa seirc lelbhán íba
55] tíalaing labartha, ar th'airscélaib & t'ánius, & nít-acca
56] riam & atot-gén fo chétíir ar do thíarascbáil. Is tí
57] doroacht íarum’.
58] ‘Ní ba taig drochcarad h-i céin dait ém’, ol Eochaid.
59] ‘Rot-bia fáilte & léicfider cach bean do mnáib airiut
60] & is acut t'aenur bíasa céin bas míad lat’.
61] ‘Mo thinnscra choir dam’, orsí, ‘& mo ríar íar suidhiu’.
62] ‘Rot-bía’, ol Eochaid. Do-berthar .uii. cumala dí.


63] At-bail in rí íarum .i. Eochaid Feidlech.
64] Íar cind aimsire léicid Cormac .i. rí Ulad, fear na


p.3

{folio 91b 5}
65] trí m-bíad , ingin Echach , dáig ba h-aimrit acht ingen
66] rug do Chormac íar n-dénum in brothchán do-bert a
67] máthair dí .i. in bean a sídaib . Is and as-bertsi
68] fria a máthair: ‘is cuil a n-da-radais dam, bid ingen
69] nos-bér ’.
70] ‘Ní ba bá sín ’, ol a máthair. Biaid taigid ríg furri.


71] Do-ber Cormac íarum arísi an mnaí .i. Étaín,
72] & ba sí a ríarside ingen na mná ro léigead rempe do
73] marbad. Nís-léicide Cormac dia máthair di altromm.
74] Nos-berait íarum a dá mogaidseom dochum chuithi
75] & tibidsi gen gáire friu oca tabairt isin chuithi. Do-luid
76] a n-gus n-airriu íarum. Nos-berad i l-lías n-gamna
77] bíachaille n-Eterscéle meic .h. Iair, rígh Temrach, &
78] ros n-altarside co m-bo druinech maith, & ní buí i
79] nh-Érind ingen ríg bad chaímiu oldás.


80] Do-gníth teach fichi forche leísom dí cen
81] dorus n-ann etir acht seinistir & forléas namá.
82] Airighit didiu munter Eterscéle an teach h- ísin &
83] adar leí ba biad buí ann lasna bíachailli. Luid fear
84] díb co n-dercachai forsin forléss con-accai in n-ingin
85] rochaím roálaind isin tig. Ad-fíadar don ríg a nísin.
86] Tíagait a munter íadh fo chétíir dia breith cen
87] athchomarc & do shárugud in tigi, ar ba h-aimrit in rí, &
88] do-rairngiread dí no bérad bean mac dí nád festa a cenél .
89] As-bert in rí didiu : ‘Isí in bean sin do-rairngiread
90] damsa’.


91] In tan didiu buí ann dadaig con-acca in n-én
92] forsin forléss a d-dochum, & fácaib a énchendaich for
93] lár in tigi & luid chuice & arda-gaib co n-epertsom
94] fria: ‘Do-filter chucut ín ríg do choscrad do thige &
95] dot brith chucai ar éigin, & bia torrach íaimsea & béra
96] mac de & ní marba eínu in mac sin & bid Conaire a
97] ainm (ar ba Mes Bíachalla a h-ainmsi dano)’.


98] Ocus breathasi cosin rígh n-íarum & lotar
99] a h-oite lé & ara-naissi dond ríg, & do-bertside seacht


p.4

{folio 91b 34}
100] cumala disi & seacht cumala aile dia h-aitib & do- gníthea
101] airig doib íar sin comdar reachtaidi uile,
102] conid de ataat in dá Feidlimid Reachtaidi .
103] Ocus birtsi íarum mac dond ríg .i. Conaire mac
104] Mesi Bíachalla
, & batir h-é a trí drindrosci forsin ríg
105] .i. altrom a meic eter theora aicce .i. na h-aiti rosn-altadar
106] & na dá Maine Milscothacha , & ata-comnaicsi
107] fa-deisin, & ad-bertsi : ‘Int-í dídrastar ní don macso
108] di feraib h-Érind do-bera dinaib teoraib trebaibsea ar
109] chomét in meic ’.


110] Alta íarum samlaid & ro-feadadar fir h-Érenn
111] in mac so isin laithiu i r-rogénair fo chétíir, & ro alta
112] in meic aile lesin .i. Fer Lé & Fer Gar & Fer Rogein ,
113] trí meic h-ui Duind Désa ind féndeada .i. fear sochraidhi
114] do sochraidi a meic lesi.


115] Ro bátar didiu teora bíada for Conaire .i.
116] bíaid clíaisi & bíaid radairc & bíaid n-airdmesa,
117] & ro míin bíaid cach comalta dia trí comaltaib díbsin
118] & nach sére do-gníthea dosom do-téigtis dí a cethror .
119] Citis teora séire do-gníthi dosom no téigead cach
120] fear díb dia sére. Inand éitiud & gaiscead & dath each
121] doib a ceathrur .


122] Marb in rí íarum .i. Eterscéle. Con-grenar
123] tairbfeis la firu h-Érenn .i. no marbad tarb leí & no ithead
124] oenfear a sáith de & no ibead a enbruithi & no chanta ír
125] fírindi fair ina ligiu. Fer at-chichead ina chotlad is
126] é bad rí, & at-baildis a beíil in tan ad-beiread gaí.


127] Baei Conairi a ceithri cairpthig i l-Lifiu occa
128] cluichiu, a thrí comaltai & sé bad-deisin . Lotar didiu
129] a aite chuice1 co tuidchised don tairbfeis.
130] At-chonnairc fear na tairbfeisi in tan sin ina
131] chotlud fer lomnocht i n- diaid na h-aidche íar sligi na
132] Temrach & a chloch ina thailm.
133] ‘Ragatsa dadaig’, ol sé, ‘infar n-degaid’.


p.5


134] Fan-ácbat a chomaltai occa chluichiu &
135] ima-saí a charpat & a arai co m-baí oc Áth Clíath.
136] Con-acae eínu findbreca míra and, écomdige ar mét
137] & doath. Im-saí ina n-degaidh comdar scítha ind eich.
138] No téigtis fot n-ahurchara riam & ní théigtis ní bud
139] síre. Taurbling & gaibid a thailm doib asin charbad.
140] Im-suí co m-buí oc muir ina n-deadaich. Fos-raemet
141] ind eíin forsin tuind. Luidseom chucu co tubart a
142] láim tairrsiu. Fo-fácbad na h-eíin a n-énchendcha &
143] imda-suat fair co n-gaíb & claidbib. Aincithi fer díb h-é &
144] at-n-gládastar, co n-epert fris:
145] ‘Is mise Nemglan, rí énlaithi do athar & ar- garad
146] dít díbrugud én ar ní fuil sund neach napad dír dait
147] í a athair ní máthair’.
148] ‘Ní feadarsa’, ol seiseam, ‘cosanií sin’ . ‘Eirg do
149] Themraig innocht’, ol sé. ‘Is círu deit. Atá tairbfeis
150] ann & is tí bas rí de, .i. fer lomnacht i n- diaid na
151] h-aidche íar sligi di sligthib na Temrach, & cloch &
152] tailm lais, is é bas rí’.


153] Luidseom íarum in chruthsa & bádar trí
154] ríg cacha sráite dina ceithri sráitib día tíagad
155] do Themair oca urnaideseom , & étach acco dí, ar is
156] lomnacht da-rairngiread a thaideachd. Con-accesom
157] don rout for
[gap: erasure]
m-bátar
a aite & do-bertatar étach ríg
158] dí imbi & da-bertatar h-i carpat & for-nen
[gap: erasure]
aisc
a gíallu.


159] As-bertatar aes na Temrach fris:
160] ‘Atar lind is coll ro coillead ar tarbfeis & ar n- ír
161] fírindi inad gilla íc amulchach tarfás dínn and’.
162] ‘Ní méti an nísin’, ol seiseam. ‘Ní h-ainim rí
163] íc eslobar. Ní mise didiu eíside. Is cert n-athar &
164] seanathar damsa fonaidm n-gíall Temrach’.
165] ‘Amrae n-amrae’, ol in slíag . Saigid rígi n- Érenn
166] imbi. Ocus as-bertsom: ‘Im-caemrossa do gaethaib
167] corbom gaeth fo-deisin’.


p.6


168] As-bert in so h-uile amal rom-míin dí in fer
169] ocon tuind. As-ber fris:
170] ‘Biaid airmitniu fort flaith & bid saineamail ind
171] énflaith & bid sí do airmitiu .i.do grés ’:
172] ‘Ní thuidchis deaseal Temra & tíaithbiul m- Breg’.
173] ‘Nír taifnichter lat claenmíla Cernai’, &
174] ‘Nír echtra cach nímad n-aidche seach Theamair’, &
175] ‘Nír faei i tig as m-bi eggna suillsi tenead immach
176] íar fuineadh n-gréne & i m-bi ecnai dammuig’, &
177] ‘Ní tíassat riut tri Deirg do thig Deirg’, &
178] ‘Nír ragbaiter díberg id flaith’, &
179] ‘Ní tae dám aenmná ní énfir i tech fort íar fuinead
180] n-gréne’, &
181] ‘Ní ahurrais augra do dá moghud ’.


182] Ro bátar trá deílatchaire míra inna flaith
183] .i. .uii. m-bárca cach mís mithemon da gabáil oc
184] Inbiur Colbtha cacha blíadna, & mes co glíine cach
185] fogmair & imbas for Bíais & Boind i medín in mís
186] mithemon cacha blíadna &ampersir; imbet caínchomraic co nár rubi
187] neach in n-aile in n-Érinn fria flaith, & ba
188] bindithir la cach n-aen guth aroile in n-Érinn fria
189] flaith & betis téta mennchrot. Ní líaiscead gaeth
190] caircech m-bí í medín earraich co medín foghmair.
191] Nír bo thoirneach ainbtineach a flaith.


192] Fo-dordsat íarum a chomaltaiseom im gabáil
193] dána a n-athar & a seanathar díb .i. gat & brat & guin
194] daíne & díberg. Gatsatside na teora gata ar in
195] n-oenfer .i. mucc & ag & bí cacha blíadnae co n-accaitis
196] ca h-indeochad do-bérad in rí forru ind & cía domaín do-airgébad
197] don ríg in gat ina flaith.


198] Do-theced didiu cacha bliadna in fer trebar
199] día chaínead frisin ríg as-beread in rí fris: ‘Eirg
200] co n-árlaiter trí maccu .h. Duind Désa, it é rota-thuigsead ’.
201] Fo-laimtis a n-guin cacha fechtais no


p.7

{folio 92b 21}
202] théigead dia rád friu. Ní tindtádsom cosin ríg a
203] frísi ar nach-ruidead .


204] Ónní íarum ros-gab míad & imtholtu íad,
205] gabsat díberg co maccaib flaithi fer n-Érenn impu.
206] Trí .lll. fear doib in tan bádar oc faelad i Crích
207] Connacht
occa mínud, condad-acca muicid Maine Milscothaig íat,
208] & nín-acca riam a nísin. Luid for
209] teichead. Foro-chíalatarsom. Lotar ina deagaid.
210] Éighthi in muccaid co tánic tíath in dá Maine fae &
211] co n-argabait na trí choecait fer cona forbannaib &
212] bertair do Themair & fo-gellsat in ríg imbi co
213] n-epertside:
214] ‘Oircead cách a mac & ainciter mo daltaiseo ’.


215] ‘Cet, cet’, or cách. ‘Do-géntar airiut’.
216] ‘Náte, ém’, olseiseom. ‘Ní h-aurchor saegail damsa
217] in breath ron-ucus . Ní crochfaider ind fir acht eirced
218] seníire leísom co rolát a n- díbearg for firu Alban’.


219] Do-gníat a nísin. Tíagait ass forsin fairrgi
220] co comairneachtair fri mac ríg Breatan .i. Ingcél
221] Caech mac h-ui Conmaicni
, triar fer cona seníraib
222] leí co comarneachtair forsind fairrgi. Do- gníat
223] cairdeas & tíagad la h-Ingcél cor rolásat díbearg lais.


224] Isí orcain tuc Ingcél dí, adaig ro curetha
225] & a máthair & a athair & a seacht n- derbráithri do thig
226] ríg a thíaithi orta uile la h- Ingcél in n-oenaidche .
227] Do-lotar trá forsin fairrgi anall a tír n- Érenn do
228] chuindchid orcne fon orcain sin dligistair Ingcél díb.


229] Lánsíth i nh-Érinn i flaith Conaire, acht buí
230] imneissi chatha iter dá Chorpre i Tuadmumain. Dá
231] chomalta dosom. Ní buí a círugud co riacht Conaire.
232] Geis dosom teacht día n-eiteirgleíd ríasíu do-ríistis
233] chuice. Téit íarum, cíarbo geis dí, & do-gní síd eturru .
234] Anais .u. aidche la ceachtar n-ae díb . Geis dosom
235] didiu an nísin.


p.8


236] Íar n-gleíd ind augrai ro buí oc soigin co
237] Temraig. Is ed gabsait, seach h-Uisneach Mide
238] co n-acus íar sin a n-indread anair & aníar & andeas &
239] atíaid, & co n-accatar na buidne & na slíagu
240] mo seach & na firu lomnacht & rop nem thened tír h- Úa
241] Néill
immi .


242] ‘Cid an ní seo?’ ol Conaire.
243] ‘Ní anse’, ol a munter. ‘Ní duaichnid isí in cháin
244] ro mebaid and in tan ro gabad for loscad in tíre’.
245] ‘Cest, cid ghébmoe ?’ ol Conaire.
246] ‘Sairthíaid’, for a muinter.
247] Is ed ro gabsad íarum desel Temrach & tíaithbiul
248] Breg & to-ssesa lais cloenmíla Cernae & ní facai
249] coru scáig a tofonn.
250] Is é rí insin loingsige siabrai didiu fo bith


251] [gap: extent: lacuna]imus-rola in t-omon íar sin
252] co nach roba conar do-chístis acht Sligi Midlíachrai & for Sligi
253] Chíaland
. Is ed gabsad íarum la h-airer n- Érenn
254] atíaid.
255] Is and as-bert Conaire for Sligi Chíaland:
256] ‘Cid ragma innocht?’ ol sé.
257] ‘Domm-air a rád, a Chonaire’, for Mac Cécht mac
258] Snaide Teched
, caithmílid Conaire meic Eterscéle,
259] ‘batir menciu fir h-Érenn oc do chosnamso cach
260] n-aidchi indás beith duitsiu for merugud tigi aíged ’.


261] ‘To-tét meas fo aimseara ’, for Conaire. ‘Buí
262] cara damsa isin tírsea’, for Conaire, ‘acht ro feasmais
263] conair dá thig’.
264] ‘Cía h-ainm?’ for Mac Cécht.
265] ‘Dá Derga di Laignib’, ol Conaire. ‘Ránic chucamsa
266] ém’, ol Conaire, ‘do chuindchid aisceada & ní tudchaith co n-eru .
267] Ron-íurusa im chét m-bí bídána; ron-íurusa
268] im chét m-brat cungas clidetach; ron- íurussa
269] im chét muc muicci glasa; ran-íurussa im chét
270] n-gaiscead n-gormdatha n-gubae; ran-íurussa im .x. delgi


p.9

{folio 93a 26}
271] diortha; ran-íurussa im .x. n-dabcha deílcha; ran-íurussa
272] im deich donnae ; ran-íurussa im .x. mogu;
273] ran-íurussa im .x. meili; ran-íurussa im trí noí con
274] n-oengel ina slabradaib airgdigib ; ran-íurussa im
275] chét n-each m-bíada h-i sedgregaib oss n- écennsa .
276] Ní áirmithe ám dí . Cía ríasad beís, do-bérad naill.
277] Is ingnad mad brínach frimsa innocht oc ríachtain
278] a trebe chuici’.


279] ‘Am eílachsa ém día thig’, for Mac Cécht, ‘in
280] t-sligi forsa taí, téit co téit isa teach, ar is tresin teach
281] atá in t-sligi. Atáit .uii. n-doirsi isa teach & .uii.
282] n-imdada iter cech dá dorus, & ní fil acht oenchomlaid
283] n-airi & im-suíthear in chomlai fri cech n-dorus día
284] m-bí in gaeth. Lín ataí sund ragai it bríin dírmai
285] co tarblais for lár in tigi. Masu ead no téig , tíagsa
286] co n-ardu tenid and ar da chind’.


287] In tan ro buí Conaire íar suidiu oc ascnom
288] íar Slige Chíaland, rathaiges in triar marcach riam
289] dochum in tigi & teora léne derga impu & trí bruit
290] derga impu & trí scéith derga foraib & trí gaí derga
291] ina lámaib & trí h-eich derga foa suidib & tri fuilt
292] derga foraib. Derga uile cona fíaclaib & foltaib iter
293] each & duine.


294] ‘Cía rédes ruind’? for Conaire. ‘Ocus ba ges
295] damsa in triar ucut do dul rium’, for Conaire, ‘na
296] trí Deirg do thig Deirg. Cía ragas ina n-díaid co
297] taesead i l-lorg chugamsa?’ ‘Ragadsa ina n-díaidh’, for
298] Lé Fear Flaith, mac Conaire.


299] Téit ina n-díaid íarum for echlascad , & nísn-árraid .
300] Buí fot n-ahurchara etarru. Acht
301] níructaisseom aireseom ní rucadsom foraibsom .
302] As-bert friu ní remtíastais in rí. Nísn-árraid,
303] acht ro chachain in tres fear laíd dí tara ais:


p.10

{folio 93b 3}


304-307] Én, a meic, mír a scél.
scél í Bruidin.
bélot long.
líaichet fer n-gablach fíangalach n-doguir cned misad mír bét.
bé find fors n-destatar deirgindlid áir.

Én.


308] Tíagait íad íarum. Ata-roí a n-astod.


309] Anais in mac ar cind in t-slíaig. As-bert
310] fria a athair a n-as-breth fris. Ní bo ait lais. Ina
311] n-diaid deit, & toirg doib trí dumu & trí tinne & airet
312] m-bete im theglachsa ní bía nech eturru í thein co
313] fraig.


314] Téit íarum ina n-diaid in gilla & toirgden
315] doib a nísin, & nísn-árraid, acht ro chachain in tres
316] fear laíd dí tara ais:


317-319] Én, a meic.
mír a scél.
gerthiut gorthiut robruth rígh oes labra tria doilbthiu fear farsaig fordaim dám nínbair.

én.


320] Tintáid in mac a frithisi co rogaib in laíd do
321] Chonaire.


322] ‘Eirg ina n-diaid’, for Conaire, ‘& toirg doib sé
323] dumo & sé tindiu & mo fuidellsa & aiscidi ammárach
324] & airead beiti im theaglachsa ní bía neach etarru í
325] then co fraig’.
326] Luid in gilla ina n-diaid íarum, & nísn-árraid,
327] acht fris-gart in tres fear co n-epert:


328-332] Én, a meic, mír a scél.
scítha eich imda-rríadam.
im-ríadam eocho Duind Desscoraig a sídaib.
cíammin bí amin mairb.
míra aird airdbe as saegal.
sásad fiach.
fothath m-bran.
bresal airlig.
ar-liachtait faebair.
ferna tullochtaib tráthaib íar fuin.

én.


333] Tíagait íad íarum.


334] ‘At-chíu nírus-fastais na firu’, for Conaire.
335] ‘Ní mé rod-meirt ém’, or Lé Fear Flaith.
336] Ráidis a n-aitheasc n-déidinach as-bertadar fris.
337] Nirptar fáilti de & bádar íar sin na míthurassa imomna
338] foraib.


p.11

{folio 93b 30}


339] ‘Rom-gobsa mo gesa ule anocht’, ol Conaire,
340] ‘h-ua ro-essa indarboe in tríar sin’.


341] Do-chítar riam dochum in tigi corro gabaiset
342] a suide is in tig & coro áirgiset a n-eochu dergae do
343] dorus in tigi.


344] Is ed ro gob Conaire cona slíagaib da Áth
345] Clíath
. Is ann dosn-árraid in fear maeldub co
346] n-oensíil & oenláim & oenchois. Mael garb for suidiu.
347] Cía fo-certa míach di fíadublaib for a mullach ní
348] foíchred uball for lár, acht ro gíulad cach uball díb
349] for a findiu. Ó fo-certa a sríb ar géscoe ima-tairisfeadh
350] doib. Sithremir cuing n-imeachtair ceachtair
351] a dá lurgan. Mét mulaig for got cech meall do
352] mellaib a dromai. Gaballorg iairn ina láim. Muc
353] mael gearr dub díiti for a muin & sí oc síréighim, &
354] ben bélmar már dub duabais dochraid ina diaid.
355] Cía fo-certa didiu a s-sríb ar gésce fo-lilsad. Tacmaicead
356] a bél íchtarach co a glín.


357] Tathchuireathar bedg ara ceand & ferais
358] fáilti fris.
359] ‘Fo chen dait, a popa, a Chonaire. Cían ro-feas
360] do thíachtu sund.’
361] ‘Cía feras in fáilti?’ for Conaire.
362] ‘Fer Cailliu co muicc daitsiu dot ocumul, ar ná
363] rabais h-i toichnead innocht. Is tí rí as deach tánic
364] in domun’.
365] ‘Cía h-ainm dá mnaí’? ol Conaire.
366] ‘Cichuil’, ol sé.
367] ‘Nach n-aidchi n-aile díib’, ol Conaire.
368] ‘
[gap: lacuna]
ar roticfa co port i m- bía innocht, a phopáin
369] chain Conaire’.


370] Téit íarum dochum in taigi, & a bean bélmar
371] már ina diaid & a mucc moel dub díite oc sírégim
372] fora muin. Gess dosom didiu in nísin & ba ges didiu
373] dí díberg do gabáil i nh-Érinn ina flaith.


p.12


374] Gabtha trá díberg la maccu Duind Désa &
375] .u.c. fo churp a n-díbergi cenmo-thá foslíag leí. Ba
376] ges do Chonaire an nísin. Buí laech maith isin tír
377] thíaid. Fén tar crínach ba h-ead a ainm. Prímloech.
378] Is de ro buí Fén tar crínach dí, is cuma ro chinged
379] tar a chomland & no chesed fén tar crínach. Gabtha
380] díberg didiu la suide & .u.c. fo churp a díbergi a oenur
381] cenmo-thá fosluag.


382] Bátar and íar sin fíallach batar íallacha &
383] .uii. meic Aililla & Meadba & Maine for cech fir díb
384] & forainm for cech Maine .i. Maine Aithremail &
385] Maine Máthramail & Maine Mingor & Mane Mírgor
386] & Maine Annoe & Maine Milscothach & Maine cota-gaib
387] uile & Maine co sic os mí epirt. Gabtha díberg
388] lui sidib. Maine Máthramail & Maine Andoe ceithri
389] fichit déc fo churp a nn-díbergi. Maine Aithremail .l.
390] ar .cccc. fo churp a n-díbergi. Maine Mílscothach
391] .u.c. fo churo a n-díbergi. Maine cota-gaib uile .ui.c.
392] fo churp a n-díbergi. Maine as mí epirt .uii.c. fo
393] churp a n-díbergi. u.c. fo churp díbergi cach fir díb
394] ol-cheana.


395] Baí triar treblang di Uib Bríuin Chíaland
396] di Laignib .i. trí Ríadchoin di feraib Cíaland. Gabtha
397] díberg didiu la suidi & dá fichit déc fo churp a n-díbergi
398] & dám dásachtach leí. Batir díbergaig trá trian
399] fer n-Érenn h-i flaith Conaire. Ro-m- boísom do nirt
400] & cumachta a n-indarba a tír h-Érenn do athchor a
401] n-díbergi allanall & tuidheacht doib dochum a tíre
402] íar n-athchur a n-díbergi.


403] In tan ron-áncatar formna na fairrgi cotrecat
404] fri h-Ingcél Caech & Éiccel, fri dá mac h-ui
405] Conmaicne
di Breatnaib, for druimne na fairrgi.
406] Fear ainmín h-íathmar. Oensíil asa étan, leithigthir
407] damsechi, duibithir , & tri meic imlesan inti.


p.13

{folio 94a 35}
408] .xiii.c. fo churp a n-díbergi. Batar lía díberg fer
409] n-Érenn.


410] Bátar do muirchomruc forsin fairrgi.
411] ‘Ná bad ead do-gneth’, ol Ingcél.‘Ná brisid fír
412] fear formsa. Itib lía andí’.
413] ‘ raga acht comlond fortso’, fortat díbergaig
414] h-Érenn.
415] ‘Atá ní as fearr díib’, ol Ingcél. ‘Dénam círai,
416] ol atdob-rarbadse a tír h-Érenn, & atan-rarbadne a
417] tír Alban & Breatan. Dénam oentaig etronn. Taítsi
418] co n-atralaid far n-díberg im thírsea, & tíagsa libsi
419] conid-athralor mo díberg i far tír’.


420] Do-gníth in chomairle h-ísin, & do-bertatar
421] glindi ind di síu & anall. Ité aitire dono do-breatha
422] do Ingcél í feraib h-Érenn .i. Gér & Gabur & Fer
423] Rogain
, im orgain fa togaidhi do Ingcél i nh- Érinn &
424] orgain ba togaidi do maccaib Duind Désa i n-Alpain.


425] Fo-creasa crandchor forru dís cía díb lasa
426] ragtha i tosach. Do-tuit dul la h-Ingcél dochum a
427] thíri. Lotar íarum dochum n-Alban, & ortadar a
428] n-orcain and, & ath-ralsat íar suidhi dochum n- Érenn.


429] Is ann sin trá, do-luid Conaire íar Slighi
430] Chíalann
dochum na Bruidhne.
431] Is and tángadar na díbergaig co m- bátar i n-airear
432] Breag comardu Étair forsind fairrgi.
433] Is and as-bertadar na díberga:
434] ‘Telcid sís na seílo & dénaid oenbuidin díb forsind
435] airrgi arnachab-accastar as tír & eththar nach traig-éscaid
436] h-íaib isan tír dís in fagbaimis tesorcain ar
437] n-ainech fri h-Ingcél, orcain fon orgain do-rad dínn’.


438] ‘Cest, cía raghas dond éitseacht isa tír?’
439] Rachta neach lasa m-bet na trí bíada .i. bíaid clíaise
440] & bíaid rodairc & bíaid n-airdmesa.
441] ‘Atá limsa’, for Maine Milscothach, ‘bíaid clíaisi’.


p.14

{folio 94b 11}


442] ‘Atá limsa didiu’, for Maine Annoe, ‘bíaid radeirc
443] & airdmeasa’.
444] ‘Is maith a dul díib’, for na díbergaig, ‘fín indussin’.


445] Do-tíagat nínbur íarum co m- bátar for
446] Beind Étair, dís cid ro-clítis & ad-
chetis.
447] ‘Tá chéin’, for Maine Milscothach.
448] ‘Cid sin?’ for Maine Andoe.
449] ‘Fíaim n-eachraide fo rígh ro-cluiniursa’.
450] ‘Ata-chíusa tria bíaid rodeirc’, for a chéle.
451] ‘Cest, cid at-chísiu h-i suidiu?’
452] ‘At-cíusa’, orsé, ‘echrada ána aurardai áilde ágmara
453] allmara foseanga scítha sceinmnecha féigi faebardhai
454] femendae fo réim fo-crotha mírcealtar talman.
455] Dor-riagat ilardae uisscib indberaib ingantaib.’


456] ‘Cit n-é uisce & ardae & indbera do-riadhad?’
457] ‘Ní anse: Indein, Cult, Cuilten, Mafat, Amatt,
458] Iarmafat, Findi, Goisce, Guistine.’
459] ‘Gaí glas h-ías chairpthib; calca détt for sliastaib;
460] scéith airgdidi h-ís uillib; leth ruith & leth gabra.
461] Étaigi cach n-oendatha umpu.’
462] ‘At-chíusa íar sin sainslabra sainigthi remib .i.
463] trí .lll. n-gabar n-dubglas it é cendbega corrderca
464] biruích baisleathain bolcsríin bruindideirg béolaide
465] saitside sogabáltaige crechfoibdidi féighi faebardae
466] femendae cona trí coectaib srían críanmaithne friu’.


467] ‘Tongusa a toinges mo thíath’, for fer ind
468] rodeirc, ‘is slabra nach suithchernai in sin. Is h-í mo
469] airdmes de, is é Conaire mac Etirscél co formnaib
470] fear n-Érenn imme do-rét in t-sligi’.
471] Tíagait for cílu íarum co n- décdatar dona díbergachaib:
472]
473] ‘Ised ann so ro-chíalamar & adus-connarcmar’.


474] Batar sochaidi trá iter da síu & anall in
475] t-sluagse .i. trí .lll. curach & cíic míli indib & .x. cét


p.15

{folio 94b 40}
476] in cach míli. Arro-tígaibseat íarum na seíla for na
477] crundu & dos-cuirethar dochum thíre coro gaibseat
478] h-i Trácht Fuirbthi.


479] In tan ro n-gabsat na curaig tír, is and robuí
480] Mac Cécht oc béim tened i m-Bruidin Dá Derga. La
481] fíaim na sbréde fo-cesa na trí choectu curach co
482] m-bátar for formnu na fairrge.
483] ‘Tá chéin, for Ingcél. Samailte latsu, a Fir Rogain’.
484] ‘Ní fetursa’, ol Fer Rogain, manid Luchton Cáinti[lt ]
485] fail indi i nn-Emain Machae do-gní in bosorcuine seo
486] oc gait a bíd aire ar éigin, ní gréch ind Luchduind
487] h-i Temair Líachrae ní béim spréde Meic Cécht oc
488] atíd tened ría ríg h-Érenn airm h-i foí .
489] Cach fras trá, do-léicead in spréd for lár fo-nuinfidi
490] cét laeg & delethorc friae.
491] ‘Ní tuca Día and in fer sin innocht ’, fordat meic
492] Duind Désa, ‘is líach’.
493-5] ‘Ní bud líacha suidiu limsa’, for Ingcél, ‘indás inn orcuin do-ratsa díibse. Ba h-é mo líthsa bid é do-chorad and’.


496-8] Tos-cuirithir dochum thíri. A n-gloim ro lásat na trí .lll. curach oc tuidecht i tír for-rochrad Bruidean Dá Dergae coná roibe gaí for ailching inte
499] acht ro láiseat grith co m-bátar for lár in tigi uili .


500] ‘Samailte lat, a Chonaire, cía fíaim so?’
501-502] ‘Ním-thása a samuil, manid talam imid-rae ní manid in Leuidan timchela in domuin [sic] ad-comaicc
503] a erball do thochur in beatha tar a cheann ní bárc
504] mac Duind Désa ro gab tír.’ ‘Dirson nábdar h-é
505] bátar and. Batar comalta carthacha dín. Ba
506] h-inmain in fíanlag. Nísn-áigfimis anocht ’.
507] Is and ránic Conaire co m-buí h-i faichchi na
508] Bruidne.


509] In tan ron-chíala Mac Cécht in fothronn
510] ata lais roptar íic táncatar co a muntir. La sodain


p.16

{folio 95a 17}
511] for-ling a gaiscead dia chobair. Aidblithir leí bid
512] torandchleas trí cét a chuicligi oc forlaimm a gaiscid .


513] Bárc a m-bátar meic Duind Désa ba h- indae
514] buí in cur márthrelmach andiaraid i m- braine na
515] báirci, in leí h-íathmar ansae, Ingcél Caech mac
516] h-ui Conmaicni
. Leithir damseithi ind oensíil buí
517] asa étun. Seacht meic imblesan inti. Batar dubithir
518] dethaig . Méit chairi colbthaigi cechtar a dá glíine.
519] Méit clíab bíana cechtar a dá dornn. Méit mulaig
520] for gut mella a droma. Sithir cuing n- íarmedíin
521] cechtar a dá lurcain.
522] Gabsat trá na cíic míle .c. & .x. .c. in cach míli
523] h-i Trácht Fuirbten.


524] Luid Conaire íarum isin m-Bruidin & gabais
525] cách a suidi is tig iter ges & nemgeis, & gabsat na
526] trí Deirg a suidiu & gabais Fer Cailli cona muicc a Fer Cailli cona muicc a
527] suidiu.


528-9] Tos-tánic Dá Dergae íar sin trí caectaib íclach & a fotalbearrad co clais a dá chíladh for cach
530] fear díb, & gerrchochaill co mell a dá lárcc. Berrbrícca
531] breccglasa impu. Trí caecait maglorg n- draighin co
532] feithnib iairn ina lámaib.
533] ‘Pho chen, a phopa Conaire’, ol sé. ‘Cid formna
534] fear n-Érind do-thaístis lat ros-m- biadfaindsea ’.


535] In tan trá bátar and con-accatar a n-oen- bandscáil do dorus
536] na Bruidhne iar fuinead n-gréne,
537] oc cuindchid a l- léicthi isa thech. Sithir cloideb
538] n-garmnai ceachtar a dá lurcan. Batir dubithir
539] dethaich . Brat ríabach rolímar impi. Tacmaicead
540] a fés in t-íchtarach co r-rici a glíin. A beíil for
541] leith a cind.


542] To-téit co tard a leathgíalainn fria h- ursaind
543-544] in tigi oc admilliud ind ríg & na maccoem ro bátar immi sin tig. h-Éseom feisin ata-raglastar as tig:
545] ‘Maith sin, a banscál , cid at-chi dínd, inda fisid?’


p.17

{folio 95a 47}


546-8] ‘At-chíusa duidseo immurgu’, ol sise, ‘nocon érnaba cerr ná chárnai dít asin taig h-i taudchud acht a m-bértae eíin ina crobaib’. .
549] ‘Ní bo dochél célsamar , a bean’, ol seisem. ‘Ní tí
550] chélas díind do grés. Cá do chomainmseo , a
551] banscál ?’ ol Conaire.
552] ‘Cailb’, ol sí.
553] ‘Ní forcrad n-anma sín ém’, ol Conaire.
554] ‘Éce it ile imda mo anmandasa cheana’, ol sí.
555] ‘Citn-éisidi?’ ol Conaire.
556] ‘Ní anse’, ol sisi:


557-561] Samain, Sinand, Seiscleand, Sodb, Saiglend , Samlocht,
Caill, Coll,
Díchoem, Díchuil, Díchim, Díchuimne, Díchuinne,
Dairne,Dáirine, Der íaine,
Égem, Agam, Ethamne,
Gním, Cluichi, Cethardam,
Nith, Nemain, Noenden,
Badb, Blosc, Bloar,
h-Uaet,
Mede, Mod.


562] For énchois & oenanáil ro chachain doib in sin uile
563] í dorus in tigi.


564] ‘Cid as áil dait?’ ol Conaire.
565] ‘A n-as áil daitsiu didiu’, ol sisi.
566] ‘Is ges damsa’, ol Conaire, ‘dám oenmná da airitin
567] íar fuin n-gréne ’.
568] ‘Cid geis’, ol sisi, ‘ní ragsa co n-decha m' aídidecht
569] di ráith isind aidchise inocht’.
570] ‘Abraid fria’, ol Conaire, ‘bérthair dam & tindi dí
571] ammach & mo fuidelsa, & anad i maigin aile inocht’.
572-575] ‘Má dod-ánic ém dond ríg’, oll sisi, ‘co praind & lepaid n-oenmná ina thig, ad-étar na aill í nach ailiu oca m-biad ainech, mad ro scáich coiblide na flatha fil isin Bruidin’.
576] ‘Is fechuir a frecra ’, ol Conaire. ‘Dos-léic ind,
577] cid geis damsa’.
578-579] Buí gráin már foraib íar sin dia accallaim na mná & míthaurassa acht nád feadatar can boí doib.


p.18


580] Gabsait íar sin na díbergaig tír & dol-lotar
581] co m-bátar oc Lecaib Cind Slébe.
582] Bithíbéla trá in Bruidin. Is aire at-berar bruidin
583] , ar is cosmail fri beílu fir oc cor bruidne .


584] Ba mír in tene ad-suíthi oc Conaire cach
585] n-aidhchi .i. torc cailli. Seacht n-dorais as. In tan
586] don-iscide crand assa thaíb ba méit daig n-dairt(h)aigi
587] cach tob no théiged for cach n-dorus . Ro bátar .uii.
588] carbait dég de chairpthib Conaire fri cach n-dorus
589] don tig & ba h-airecna don aes na deiccsin in t-suillse
590] mír sin tria asna drochu na carbut.


591] ‘Samailti lat’, a Fir Rogain, for Ingcél. ‘Císí
592] suillse mír sucut?’
593] ‘Nochom-thása a samail, mani daig do rígh’.
594] ‘Ní thuctha Día and inocht in fer h- ísin. Is líach.’
595] ‘Cid ahé libse a flaithius ind fir sin i tír n-Érenn?’
596] or Ingcél.
597] ‘Is maith a flaith ’, ol Fer Rogain. ‘Ní taudchaid
598] nél tar gréin í gabais flaith í medín erraich co
599] medín fogmair, & ní taudchaid banna dríchtae di
600] feír co medín laí, & ní fascnan gaemgaeth cairchech
601] cethrae co nínae, & ní foruích mac tibhri ina flaith
602] tar ag fireand cacha indise ín chind m- blíadnae co
603] araill. & ataat .uii. meic thíri i n-giallnai fri raigid
604] ina thigseom fri coimét in rechtai sin & atá cílaitiri
605] íarna cíl .i. Macc Locc & is é taccair tar a cend h-i
606] tig Conaire. Is ina flaith is combind la cach fer
607] guth araili & betis téta mendchrot ar febus na cána
608] & in tsída & in chaínchomraic fil sethnu na h-Érind.
609] Is ina flaith ataat na trí bairr for Érind .i. barr dés
610] & barr scoth & barr measa. Ní thuca Día and anocht
611] in fearsin. Is líach. Is muc reme-tuit mes. Is
612] noídhiu ar aís. Is líach garsécle dí.’
613] ‘Ba h-é mo líthsa’, for Ingcél, ‘bid h-é do-chorad
614] and. Ba h-é orgain fín aile. Ní bu ansu limsa indás


p.19

{folio 95b 51}
615] mo máthir & ma athir & mo secht n- derbráithir & rí
616] mo thíaithi do-ratusa díibsi ría tuidecht ina athchor
617] n-díbeirgi’.
618] ‘Is fír, is fír’, or in t-aes uilc robátar immailli
619] frisna díbergachu .


620] Toschuirther beadc na díbergaig a Trácht
621] Fuirbthin
& do-beraid cloich cach fir leí do chur
622] chairn, ar ba sí deochuir lasna fíanna i tosuch iter
623] orcuin & maidm n-imairic, coirthi no clandaitis in tan
624] ba maidm n-imairic. Carn immurgu fo-cerdaitis in
625] tan ba n-orgun. Carn ro lásat íarum in tan sin
626] h-íaire ba n-orgun. h-I cíanfoccus ín tig ín, ar ná
627] forclostais & ná aiccitis ín tigh.
628] Do-génsat íarum a comairli bali i r-rolsat a carnd.


629] ‘Maith trá’, or Ingcél frisna h-eílchu, ‘cid as
630] neasom dín sund?’
631] ‘Ní anse. Bruiden h-Ui Dá Dergae, rígbrugaid
632] h-Érenn’.
633] ‘Batar díichi ém fir maithi do saigid a chéle don
634] bruidin sin innocht’.
635] ‘Ba sí comairli na n-díbergach íarum nech íaidib
636] do déicsin dís cindus ro-m-both and ’.
637] ‘Cía ragas do déicsin in tigi?’
638] ‘Cía no ragad ’, or Ingcél, ‘acht mad meisi? h-Úairi
639] is mé dliges fíachu’.


640] To-théit Ingcél do thoiscélad forsin m-Bruidin
641] cosin tres mac imlesan na h-oensíla robuí asa étan
642] do chommus a ruissc isa teach do aidmillead ind ríg
643] & na maccaem ro bátar immi isin tig conda-dercacha
644] tria drochu na carbat. Ro ráthaiged íarum asin tig
645] anall Ingcél. Ta-cuirethar beadg ín tig íarna
646] ráthugud.


647] Téit co ránic na díberga baili i rabatar.
648] Fo-creas cach cíaird im alaile din díbeirg fri h-éistecht


p.20

{folio 96a 26}
649] in scéoil. Airig na díbearga2[gap: erasure/extent: two (?) letters] i fírmeadín na cíarta.
650] Batar h-éiside Fear Gel & Fear Gair & Fer Rogel &
651] Fer Rogain & Lomnae Dríth & Ingcél Caech. Seisiur
652] doib i meadhín na cíarta, & luid Fear Rogain dia
653] rithchomarc.


654] ‘Cindus sin, a Ingcél?’ for Fer Rogain
655] ‘Cip indus’, for Ingcél, ‘is ríghda in costud, is
656] slíagda a seiseilbe, is flaitheamda a fíaim. Bé fo
657] ná bé rí and, gébassa a tech isinní no dligim . Do-thét
658] cor mo díbergi de.’
659] ‘Fa-rácbaisemne fri láim deitsiu, a Ingcél, fordat
660] comaltai Conaire, nád n-íurmais orguin co feasmais
661] cía no beth indti’.
662] ‘Cest, in dercachasu a tech co maith, a Ingcél?’
663] for Fer Rogain.
664] ‘Ro lá mo síilse líathchíaird and & gébait im
665] fíachu amal itá.’


666] ‘Is deithber dait, a Ingcél, cía no gabtha’,
667] ol Fer Rogain. ‘Ar n-aitine fil ann .i. ardrí h- Érenn,
668] Conaire mac Etirsceíil’. ‘Cest, cid at-chonnarcaissiu
669] isin fochlu féindida in tigi fri enech ríg isind leith anall?’


670] ‘At-chonnarc and’, ol sé,‘ fear gormaineach
671] már. Rosc n-glan n-gleorda lais. Déitgen coir . Aiged
672] fochael forleathan. Línfolt find forírdae fair.
673] Fortí choir immi. Míleach argit ina brut & cloideb
674] írduirn ina láim. Scíath co cíicroth íir fair. Sleag
675] chíicrind ina láim. Caínsi chaín corcarda lais, os h-é
676] amulchach. Ailmenmnach in fear sin ’.


677] ‘At-chonnarc and triar fris aníar & anoir &
678] triar ara bélaib ind fir chétnae. Ata lat is aenmáthair
679] & oenathair doib, it é comaesa comchíire comáilli
680] cosmaili h-uili. Cílmongae foraib. Bruitt íainide
681] immpu uile. Tanaslaidi íir ina m-brataib. Cíarscéith


p.21

{folio 96b 3}
682] crédumae foraib. Slega druimnecha h- íastu. Calc
683] dét i l-láim cach fir díb. Oenreb leí uile .i. gebid
684] cach fear díb rind a cloidib iter a dá mér & imda-cuiread
685] ima mér & nado-sínead na cloidib a n-oenur
686] íar suidiu. Samailte lat in sin, a Fir Rogain’, or
687] Ingcél.


688] ‘Ní anse damsa a samail’, for Fear Rogain.
689] ‘Cormac Cond Loinges mac Concobair in sin, laech
690] as deach fil íar cíl scéith i tír h-Érend. Is ailmenmnach
691] in fer sin. Is fail ní ad-ágetharfail ní ad-ágethar innocht. Is
692] láth gaile ar gaiscead. Is brigu ar trebthochus.
693] Is é in nínbur fil immiseom na trí Díngusa & na
694] trí Daelgusa & na trí Dángusa, .ix. céli Cormaic
695] Cond Loinges meic Concobair
. Ní rubatar riam
696] firu ara n-dochur & ní ros-anachtatar riam ara sochur.
697] Is maith in laech fil eturru .i. Cormac Cond Loinges.
698] Tongu a toingend ma thíatha, do-thaethsat .ix. n-deichenbair
699] la Cormac ina chétchuimscliu & do-thaethsad
700] .ix. n-deichenbair la muintir cenmo-thá fer cach airm
701] doib & fer cach fir díb & raindfid Cormac comgním
702] fri cach n-oenfer ar dorus na Bruidne & maídfid
703] bíaid ríg ní rígdamnae ní airig díberge & im-airigfa
704] élíd dí cid créchtaig a muindter uile’.


705] ‘Mairg íuras in n-orguin’, for Lomnae Dríth,
706] ‘cid dáig ind oenfir sin Cormaic Cond Loinges meic
707] Concobair
. Tongusa a toingthe mo thíatha’, for
708] Lomna mac Duind Désa, mad meise con-ísed mo
709] chomairle ní aidlébthai innd orguin, cid dáig ind
710] oenfir sin namá & ara léichet & a febas ind laích.


711] ‘Ní cumci’, for Ingcél. ‘Néla feimmid dot-h-ecat .
712] Fír n-gér n-gíaisfeas dá n-gríad n-gabair
713] gébthair fris la luighi Fir Rogain ruidhfeas. Rogob
714] do guth maidm fortsu, a Lomnae’, ol Ingcél. ‘At
715] drochlaechsu rot-etatar. Néla feimmid rl.’


p.22

{folio 96b 33}


716] ‘At-m-bia basa lecht bas brisceam lurcu manaís
717] for tráig maitne do thig Duind matin moch a m- bárach ’.
718] ‘Assu éc ernbáis ar tromslíagthig cottet co teinnet
719] co dered m-betha.’
720] ‘Ní aisnébet sin ná seanchaid dul damsa índ
721] orguin, corrom mé nosn-orr’.


722] ‘Ná aidbir ar n-ainech, a Ingcél’, for Gér &
723] Gabar & Fer Rogoin. ‘Íurthar ind orcun maní má
724] in talam fue conon-rommarbtharni occi ’.
725] ‘Angí didiu, is deithbir deitsiu, a Ingcél’, for
726] Lomnae Dríth mac Duind Désa. ‘Ní duidsiu a
727] domaíne na h-oircne. Béra cend ríg alathíaithi lat ;
728] airtbi alaili & ta-érna as do thriur derbráthar as ind
729] orguin .i. Ingcél & Écell & Dartaid na díbeirgi ’.


730] ‘Is annsu damsa immurgu’, for Lomna Dríth.
731] ‘Mairc damsa ría cách, mairg íar cách. Is mo chendsa
732] ceta-imchoichertthar and íarsind íair iter feirtsib
733] carpat, áit i comraicfead díabolnámaid .i. fo-cicherthar
734] isin m-Bruidin co ba trí & do-foícherthar
735] esti co ba trí. Mairg no théit, mairg lasa tíagthar ,
736] mairg cusa tíagar. It troich téit, it troig cusa tíagar .’
737] ‘Ní fil nád rí damsa’, ol Ingcél, ‘inid mo athair
738] & mo máthair & mo secht n-derbráithir & rí mo thíaithi
739] ortabairsi limsa, ní fil ní nád faelasa í sin innonn’.
740] ‘Cid fín bárc do-téised treut ’, ol Gér & Gabar &
741] Fer Rogain, ‘íurthar lat ind orgun innocht’.
742] ‘Mairc dos-béra fo lámaib námat’, for Lomnae
743] Dríth mac Duind Désa
. ‘Ocus íar sin, cia occa [sic]
744] and?’


745] ‘At-chonnarc and imdae & triar indi, trí
746] dondfir míra, trí cruindberrtha foraib it é comlebra
747] for cíl & étan. Trí gerrchochaill dubae impu co
748] ulnib & cendidi fota forna cochlaib. Trí cloidib dubae
749] dímíra leí & teora dubboccíti íasaib & teora dubslega


p.23

{folio 97a 11}
750] lethanglasa íasaib. Remithir indber cairi crand
751] cach ae díb. Samailte lat sin, a Fir Rogain.’


752] ‘Is andsa damsa a samail. Ní fetursa i
753] nh-Érinn in triarsin manid h-é in triar ucut di
754] Chruithentíaith de-deochatar for loinges asa tír conda-fil
755] h-i teglach Conaire. It é a n-anmand: Dub Loinges
756] mac Trebuait
& Trebuait mac h-ui Lonsce & Curnach
757] mac h-ui Fíaich
. Trí laích ata dech gaibthi gaisced
758] la Chruithentíaith in triar sin. Do-foethsad .ix.
759] n-deithenbor leí ina cét-cumscle & da-thaed fer cach
760] airm doib cenmo-thá a fer feisin & con-roindfeat
761] comgním fri cach triar isin Bruidin & maídhfit bíaid
762] ríg &rl. & ima-ricfa élíd doib íar sin cidat créchtnaig .
763] Mairg íuras in n-orguin cid dáig in trír sin namá.’
764] ‘Toingu do dea toinges mo thíath mad mo
765] chomairle do-gnethi and ni h-íurtha inn orgun’, for
766] Lomna Dríth.
767] ‘Ní cumgai ’, ol Ingcél. ‘Néla femid dot-h-ecat .
768] Fír n-gér n-gíaisfeas &rl . Ocus íar sin cia acca and?’


769] ‘At-chonnarc and imdae & nínbor inti.
770] Mongae findbuide foraib até comáilli uile. Bruit
771] breiclíga impu & nae tinne cetharchoire cumtachtai
772] h-íasaib. Ba lír suilse isind rígthaigh a cumtach
773] fil forna tinnib cetharchorib h-ísin. Samail lat
774] sin, a Fir Rogain.’
775] ‘Ní anse damsa ’, for Fer Rogain. ‘Nínbor cuisleannach
776] inn sin do-ríchtatar co Conaire ara airsceláib
777] a Síd Breg. It é a n-anmand: Bind. Robind.
778] Rianbind. Nibe. Dibe. Deichrind. h-Umal. Cumal.
779] Cíalgrinn . It é cuisleandaich ata dech fil isin domun.
780] Do-thaedsad .ix. n-deichenbor & rl. & maídfid cach
781] fear díb bíaid ríg &rl. . & ima-ricfa élíd doib íarum,
782] ar bid imguin fri scáth imguin friu. Génait & ní
783] génaither, íair is a síd doib. Mairg íurass in n-orguin
784] cid dáig in nínbuir sin .’


p.24

{folio 97a 43}


785] ‘Ní cumgid’, for Ingcél. ‘Néla &rl .’
786] ‘Ocus ar sin, cía acca ann?’


787] ‘At-chonnarc imdae ann & oenfer inti. Mael
788] garb for suidiu. Ó fo-certa míach fíaduball fora muíl
789] ni foíchread uball díb for lár acht ro giílad cach
790] uball fora finda . A brat rolímar tharis isin tig.
791] Cach n-imresain bís isin tig im sudi ní ligi is inna
792] réir tíagait uili. Día faetsath snáthat isin tig
793] ro-cechlastai a toitim in tan labras beíus. Dubchrand
794] már h-íasae. Cosmail fri mol muilind cona scíathaib
795] & a chendraig & a irmtiud . Samailte lat sin, a Fir
796] Rogain
.’


797] ‘Ní anse’ &rl. ‘Taidhle Ulad in sin, rechtaire
798] teghlaig Conaire. Is éigen aurthíasacht a brethi
799] ind fir sin. Fear con-icc suidi & ligi & biad do chách.
800] Isí a lorc teglaig fail íasa. faeth libsi in fear sin.
801] Tongu a toinges mo thíath, bid lia a mairb lais na
802] h-oirgne andáta a m-bí. Do-thoetsad a trí chomlond
803] lais & do-thaeth and fo-deisin. Mairc íuras in orcuin
804] &rl. Oircid &rl.’
805] ‘Ocus ar sin cí aca and?’


806] ‘At-chonnarc and imdae & triar indi. Trí
807] muíl mirdeacht . Moam díb in mael medínach.
808] Míadblosc braenach bairindchorp. Bairnech
809] béimnech balcbuilleach benas ar noe cétaib h-i
810] cathchomlond. Crandscíath odor iarnae fair co m-bil
811] chotut chondíala forsna talla ceartchosair ceithri
812] n-drong n-deichenbair n-dedbol for a tharsciu tharlethair.
813] Taul fair fortrén fodomain choiri choir chutrumae
814] ceithri n-dam tollchruís tolberbudh im cetheora
815] mucca midaísi ina midchroes mírthaltu. Ataat
816] fri a dí n-airchind n-airidi dí noe cícsescurach.
817] Cutrumae dingbála trí n-drong n-deichenbair cechtar
818] a dá trénchoblach. Gaei lais gormríadh glacthoimsidi
819] fora chrund chomacmaicc ro-saig íar fraig forcleithi


p.25

{folio 97b 23}
820] conid fri talmain tarisidhar. Fail iarn fair dubderg
821] dríchtach. Ceithri traighidh tretoimsidi iter a dá na og
822] imfaebuir. Trícha traiged tromtoimside ina
823] claideb glondbémnech í duibdéss co íarndorn. Tadbat
824] tuídle teintithi for-osnae tech midchíarta í cléithib
825] co talmandae . Trén écosc at-chíu. Becc náchim-rala
826] h-íathbás oc imchaisin in trír sin. Ní fil ní bas
827] decmacciu . Dias mael and sin im fer co fult, dá
828] loch im slíab do drumchla tuindi tulguirmi,
829] dé seichi im rolaig, dá noeíne lána de delgib scíach for
830] rothchomlai occaib, & is cosmail limsa fri caelglais
831] n-uiscidi forsa taitne grían, & a trebán íadi sís, & sechi i
832] n-echrus íarna chíl & tauri rígthaigi condeilb lagin míir
833] h-íasae. Dagere cuinge sesrighi a crand fil indi.’
834] ‘Samailte lat’ rl. .


835] ‘Ní anse lim a samail , Mac Cécht mac Snaidi
836] Theiched
in sin, caithmílid Conaire meic Eterscél.
837] Is maith in laech Mac Cécht. Ina thotham chotaltai
838] robuí faen ina imdae in tan at-chonnarcasiu. In
839] dias mael im an fer co folt at-chondarcasiu, it é a dá
840] glín ima chend. In dá loch im slíab ad-chondarcaisi,
841] it é a dí síil ima sríin. In dí seichi im rolaig at-chondarcais,
842] it é a dá n-áo ima cheand. In dá
843] chíicsescurach for rothchomlae at-chonnarcais and
844] a dí bríig fora scíath. In chaelglais uiscidi fora
845] taitne grían at-chondarcais ann, & a trebán íadi sís,
846] is é brechtrad a cloidib in sin. In t-seichi i n-echruis
847] fil íarna chíl, isí tríaill a 3cloidhibseom sin . Ind
848] tuiri rígthaigi at-chondarcais and, isí a lainginseom ín
849] didiu & cresaigthiseom in gaí sin co comraiged a dá
850] n-ind i n-do-léici aurchor a riara dí in tan as n-áil
851] dí. Is maith in laech Mac Cécht. In dá drumcla
852] thuindi tulguirmi at-chondaircsiu and it íat a dá


p.26

{folio 98a 4}
853] malaig chíiri chutrumae tarrsnu a gníisi deirgi
854] datháilli.’


855] To-thoetsat sé chét la Mac Cécht ina
856] cétcumscliu & fer cach airm dí cenmo- thá a fer
857] fo-desin & con-raindfi comgním fri cach n- oenfer isin
858] Bruidhin & maídfid bíaid rríg &rl. ar dorus na Brudne
859] & imma-ricfa élíd dí cidat créchtnaigthe & in
860] tan ima-ricfa dí tuidecht foraib isin tig bit lir bomand
861] ega & fér for faithchi & renda nime far leithchind & far
862] lethchloigind & caíp far n-inchindi & far cnáimrethach
863] & daise do far n-apaigib combríthaib lais íarna
864] scaíliud dí fona fuithribi .


865] Teigsit íarum tar teíra foithribi la crith &
866] omun Meic Cécht. Gabsait na aittiri eturru a fritisi
867] .i. Gér & Gabar & Fear Rogain.
868] ‘Mairg íurus ind orguin cid dáig ind oenfir sin’,
869] for Lomna Dríth 4. ‘Fris-cithsead far cenna díb’ .
870] ‘Ní cumcid’, for Ingcél. ‘Néla’ &rl. 5
871] ‘Angí didiu, a Ingcél’, for Lomna mac Duind Désa,
872] ‘ní deit a domaín na h-oirgne , mairg &rl. Is annsu
873] damsa is mo’ &rl. 6
874] ‘Angí didiu’, for Ingcél, ‘bas briscem lurcu manaís’ &rl.
875] ‘Ocus ar sin cía acca ann?’


876] ‘At-chonnarc and imdae & trí maethíclaích
877] inti & trí bruit sirecdai impu. Teíra bretnasa írdai
878] ina m-brataib. Teíra monga írbuidi foraib. In tan
879] fo-longat abairbthiu tacmainc in mong írbuidi doib
880] co braine a n-imdae. Inbuid con-ícbat a rosc con- ícaib
881] in rofolt co nach ísliu rind a n-íae. Casithir
882] rethe copad. Cíicroth íir & caindel rígthaighi ías
883] cach ae. Nach duine isin tig arta-ceisi guth & gním
884] & bréithir. Samailte lat sin, a Fir Rogain.’


885] Ro chí
[gap: erasure/extent: two letters]
Fer Rogain co m-ba fliuch a brat


p.27

{folio 98a 32}
886] far a bélaib & ní fétas guth asa chind co trian na
887] h-aidchi.
888] ‘A becco’, ol Fer Rogain, ‘is deithbeir dam a n-do- gníu.
889] Oball & Obléni & Corpre Mísc, trí meic ríg
890] h-Érenn.’
891] ‘Ro mairg más ar scél’, ordat meic Duind Désa,
892] ‘is maith in triar fil isinn imdae. Gnása ingen
893] macdacht leí & cridi bráthar & gala mathgamna &
894] brotha leímain. Cach oen bís ina n- gnáis & ina
895] lebaid ní chotlai & ní loingi h-i sámhae co cenn nímaidi
896] íar scarad friu ara n-ingnais. It maithi inn íicc ina
897] n-aes. Do-thaetsad trí deichenbair la cach n-oe
898] díb ina cét-cumscli &rl., & do-thoet dias díb and.
899] Mairg íuras in n-orcuin cid fo bith na deisi sin.’
900] ‘Ní cumcid’, or Ingcél. ‘Néla &rl.’
901] ‘Ocus íar sin cía acca and?’


902] ‘At-chonnarc and imdae & triar indi .i. triar
903] íathmar anetargnaid trecheann.’

    1. 904] ‘Tri fothucht fomírach’
      905] ‘nád n-delb duine n-duinigen’
      906] ‘fora n-dreich duaithni diulathar’
      907] ‘rodo-ler lond-láthrustar’
      908] ‘lánchenn trí lorg lín- fíaclach’
      909] ‘o ur bél co uoe .’
      910] ‘rechtairi míaid’
      911] ‘muinter cech cétglondaig.’
      912] ‘claidib tri slíag selgatar’
      913] ‘ar borg m-bíireadach’
      914] ‘Bruidne Dá Dergae taurchomruc.’


915] ‘Samailte lat sin’ &rl .


916] ‘Is andsae damsa &rl. Ní featarsa dí feraib h-Érenn
917] nach di feraib betha, minid h-é in triar tuc Mac
918] Cécht
a tírib na Fomíire ar galaib énfir. Ní fríth
919] la Fomíiri fear do chomruc fris co tuc in triar sin
920] h-íadib conda-fil i tig Conaire i n- gíallnae nár choillet


p.28

{folio 98b 6}
921] ith ná blicht i nh-Érind tara cháin téchtae céin beas
922] Conaire hi flaith . Is deithbeir cid gráin a n- imchaiseo ,
923] trí luirg fíaclai ín h-uí diaraile ina cind . Dam co
924] tindiu is ed mír cach fir díb & is ecnae in mír sin co
925] téit seach a n-imlind sís. Cuim chnáma uili in triar
926] sin. Toingu a toingthe mo thíath, bit lía a mairb
927] leí ín orguin atát
[gap: erasure]
a m-bí. Do-thoetsad sé cét laech
928] leí ina cétcumscliu &rl , & ní ba mí mír na dorn ní
929] lau mairfes cach fear leí, dáig ní léicther airm leí isin
930] tig h-íaire is i n-gíallu fri fraighidh ataat, arnádernat mídénam
931] isin tig. Toingu do dia a toingthe mo thíatha,
932] día m-beith gaisced foraib arnon-sligfidis co trian. Mairg
933] íuras in n-orguin fo bith ní comruc fri séganna .’
934] ‘Ní cumcid &rl. Ocus íar sin cía acca and?’


935] ‘At-chonnarc and imdae & triar indi, trí
936] donnfir míra. Trí dondbertae foraib. Buind cholbtha
937] remra leí. Remithir medín fir cach ball doib.
938] Trí dondfuilt chasa foraib co r-remur cind .
939-940] teíra lenna brecderga impu. Trí dubscéith co stíagmílaib íir. Teíra slega cíicrindi íasaib & cloidib 7
941] dét i l-láim cach fir díb. Is í reb do-gníat día claidbib,
942] fos-certat i n-ardae & fo-certat na tríailli ina n-diaid
943] & nada-samaiget isna tríaillib riasíu táirset talam.
944] Fo-cerdad didiu na tríailli & na claidbiu ina n- díaid &
945] at-ethat na tríailli conida-samaiget impu a n-aenur
946] riasíu táirset talam. Samailte lat & rl.’


947] ‘Ní anse &rl. Mál mac Telbaind & Munremar
948] mac Geirrgind
& Birrderg mac Ríaid, trí rígdamnae,
949] trí láith gaile, trí laeich ada dech íar cíl gaiscid i
950] nh-Érinn. To-thoeth cét laech leí ina cétcumscliu &
951] cona-raindfet comgním fria cach n-oenfer isin Brudin.
952] & maídfid bíaid & rl. & ima-ricfa élíd doib íarum.
953] Níb íurtha inn orgun cid dáigh in trír sin. Mairg
954] íuras in n-orguin’, for Lomna. ‘Ba ferr bíaid a


p.29

{folio 98b 39}
955] n-anocail oldás bíaid a n-gona. Cén-mair noda-ainsed.
956] Mairg noda-géna. Ní cumci

sic

&rl.

957] ‘Ocus íar sin cid 8 acca and?’


958] ‘At-chonnarc fer n-and i n-imdae cumdachdae
959] as caíme di laechaib h-Érenn. Brat cas corcra immi.
960] Gilithir snechta indala gríadh dí, breicdeirgithir
961] sían a n-gríad n-aile. Is glaisidir buga indala síil
962] 9, duibithir druimne duíl in t-síil aile. Méit clíab
963] bíana a n-dosbili find forírda fil fair. Benaid braine
964] a dá imdae. Is caisithir reithi copad. Cía do-fortae
965] míach do chnoib dergfuíscib for a mullach ní foíchred
966] cnoí díb for lár. Claideb írduirn ina láim. Scíath
967] críderg ro brecad do semandaib findruine iter eclanda
968] íir. Sleg fota thredruimneach, reimithir cuing
969] n-imechtair a crand fil 10indti . Samailte & rl.’


970] ‘Ní anse, ar-ro-featatar fir h-Érenn a n-gein sin.
971] Conall Cernach mac Amairgin in sin. Da-recmaing
972] immalle fri Conaire ind inbuidse. Is é charas Conaire
973] sech cách fo bith a chosmailisa fris a chrotha & a delbae .
974] Is maith in laech fil and, Conall Cernach.
975] In scíath críderg sin fil ar a druim ro brecad do
976] semannaib findruine conid brec, ro noíseghedh ainm dí
977] la h-Ultu, in Briccriu Conaill Chernaig.
978] Toingu a toingthe mo thíatha & rl., bid imda broen derg tarse
979] innocht ar dorus na Bruidne. Ind t-sleg druimnech
980] sin fil h-íasa, bid sochaidi forsa n-dáilfea deoga tondaig
981] innocht ar dorus na Bruidne. Ataat .uii. n-dorus
982] isin tig & ar-ricfa Conall Cernach bith for cach n-dorus
983] díb, & ní bad tesbaid as cach n-dorus. Do- thoetsad
984-9] .ccc. la Conall ina cétchunnscleo cenmo-thá & rl. & con-raindfe & rl. & in tan im-airiccfa tuidecht dí foraib asin tig bit lir bomanna & rl. & imma-riccfa élíd dí cid créchtnaigthe. Mairc íuras & rl.’


p.30

{folio 99a 19}

‘Ní cumcid’, ol Ingcél. ‘Néla & rl.’

‘Ocus íar sin cía aca and?’ cétchumschliu cenmotha fer cach airm & a fear fadesin & comrainnfe comgnim fri cech noenfer isin bruigin & maidfid buaid rig no rigdamna no airig diberge & immaricfa élud dí cid crechtach & in tan immaricfa do élud foraib asin tig bit lir bommann ega & fér for faichthi & renna nime far lethchinn & far lethcloicind & caíp far ninchindi & far cnaimrethach taisi do far napaigib combruithib lais iarna scailiud do fona fuithribi mairg iuras ind orguin cidég ind oenfir sin for lomna druth friscichfet far ceda dib ni cumcid for ingcel nela feimmid dotecta &rl ango didiu a ingcel for lomna druth mac duind desa ni deit a domain na oirgne &rl is annsa damsa is mo chennsa &rl & iarsin cia acca and§


990] ‘At-chonnarc and imdae & ba caíniu a
991] cumtach oldáta imdadae in tigi ol chena. Seíl
992] n-airgdidi impe & cumtaigi isinn imdae. At-chondarc
993] triar n-inni. In dias imechtrach finna dib línaib cona
994] foltaib & a m-brataib & it gilithir snechta. Ruidhiudh
995] roalaind fo gríad cechtar n-oí. Maethíclach eturru
996] i medín. Bruth & gním ruireach lais & comairle
997] senchad. Brat at-chondarc immi, is coibés & ceí
998] cétamain. Is sain dath & écosc cacha h- íaire tadbat
999] fair. Áilliu cah dath alailiu. At-connarc roth n- íir
1000] isin brut ara bélaib ad-comaicc h-ía smech co a
1001] imlind. Is cosmail fri tuídlig n-íir forloiscti dath a
1002] fuilt. Do neoch at-connarc di delbaib betha isí delb
1003] is áilldem díb. At-chondarc a cloideb n- írduirn
1004] occo thís. Ro buí airther láime din claideb fria
1005] tríaill anechtair. In t-arther láimi sin, fer no
1006] biad in n-airther in tigi tisgébad in frighit fria foscad
1007] in claideb11. Is bindiu 12bindfodhrugud in claidib
1008] sin oldás bindfogur na cuisleann n-írdae fo-chanait
1009] ceíl isin rígthaig.’


1010] ‘Is and as-biurtsa’, for Ingcél, oca déicsi:
1011] ‘At-chíu flaith n-ard n-aireagdai. as bith builech
1012] bíiredach. bríchtas roimse robartai. rechtbruth cain
1013] cruth ciallathar. Ad-chíu clothrí costadach. cotn-gaib
1014] ina certraind choir chomchétbuid. í crunn co
1015] fraig fo suidhiu. At-chíu a mind findflatha. conid
1016] fri recht ruireach rathordan. ruithen a gníisi coimdetae.
1017] At-chíu a dá n-gríad n- gormgela. conid fri
1018] fuamun find fuinecthae. fordath soerdath snechtaidi .
1019] di díb síilib sellglasaib. gloiniu a rosc robuidi.
1020] tenniu a chuindsciu chaintaocud. iter clethchor n-dub


p.31

{folio 99a 50}
1021] n-daelabrat. At-chíu ardroth n-imnaisi ima chend
1022] cocoirse, conid fultu frithechrus. fordath n-írda
1023] n-ollmaise. fail h-íasa berrad buidechas. At- chíu
1024] a brat n-derg n-ildathach níthech siric srethchise.
1025] sluind ar delbthar n-dennmaisi . di annor aurrdreic
1026] ailbeand alathíaith n-dronaicdi. At-chíu delg n-and
1027] olladbul. de ír uili indtlaisi. lasaid ar líth lánésci.
1028] lainne a chíairt chorcairgemach . caera creithir
1029] comraicthi. con-gaib ar dreich n-dennmaisi. iter a dá
1030] gelgíalaind choir. At-chíu a léne lígdae línidi. conid
1031] fri sreband sirechtach. scáthderc sceo deilb illdathaig.
1032] ingelt síili sochaidi. cot-gaib ar méit muinenchor.
1033] saerthus ar neim imdénum íir fri siric srethchisi.
1034] í adbrond co urgíalaind ní co aurglíne. At-chíu
1035] a chlaideb n-írduirn n-indtlaise. ina intiuch findargid.
1036] aisndeith ar cheirrn cíicroith. conid fri críaid
1037] n-aurrdric n-aister. At-chíu a scíath n- étrocht
1038] n-aílenda fail h-íasa drongaib dímes. trethur13 di ír
1039] aíblech ara ur sceo bil banbruth. for-osnai líth
1040] líaichet. tuiri di ír indtlaise. lám rígh fris des
1041] dingabar. fri triath tailc taurgaib. conid fri cronu
1042] críadchassa. trí cét coirae comlána. h-íasin rurig
1043] rathrínigh. fri boidb h-i m-broí bertas. isin bruidin
1044] bríntig. at-chíu flaith n-ard &rl.’


1045] Ro buí íarum ina chodlud in maethíclach,
1046] a chosa i n-ucht indala fir & a chend in n-ucht aroile.
1047] Do-ríussaig íarum asa chotlud & at-raracht & ro
1048] chachain in laíd seo:


1049-1051] Gáir Osair.
Osar cumall .
goin gáir ooc immuallach tuili Goissi .
gaeth íar tar faebur eslind.
adaig do thogail ríg ind adaig se.


1051] Co clos ní a rithise:


1052-1053] Gáir Osair.
Osar cumoll .
cath ro n-dlom.
deírad tíathi.
tail bruidne.
bríncha fíanna.
fir guíti.


p.32

{folio 99b 30}
1054-8] goíth immomuin.
imorchor sleg.
saeth écomlonn.
ascur tigi.
Temair fás .
forba n-aníuil.
comgne cuíniud Conaire.
coll atha n-galand.
gáir.
égem.
orgain ríg h-Érenn.
carbuid h-i cuicligi.
dochraidi ríg Temrach.

1059] As-bert in tres fecht:


1060-1063] 14Gáir Osair.
Osair cumoll.
Combáig ánrad.
Óic in n-orcain.
Orcuin íurthar.
Orta curaid.
Claentar fir.
Fadbaidther láith gaili.
Bíiread tromthresa.
Tíigébthar gáiri.


1064-6]

Dom-ársad imned.
imed síabra.
slíag faen.
fálghud námad.
comroc fer for Dothra.
dochraidi ríg Temrach.
i n-oítid ortae.

1067] ‘Samailte lat, a Fir Rogain; cía ro chachain in
1068] laídse?’


1069] ‘Ní anse damsa a samail. Ní ésce cen ríga immurgu.
1070] Is é rí as ánem & as ordnidhem & as
1071] chaínem & as cumachtachom tánic in domun uile.
1072] Is é rígh as bláthem & as mínem & as becdae dod-ánic.
1073] Conaire Mír mac Eterscél, is é fil ann. Ardríg h-Érenn
1074] uili. Nícon fil locht and isind fir sin eter cruth &
1075] deilb & decelt. Iter méit & chíre & chutrumae. Iter
1076] rosc & folt & gili. Iter gaís & álaig & errlabrae. Iter
1077] arm & erriud & écosc. Iter áni & imud &
1078] ordan. Iter gnáis & gaisciud & ceníul. 15
1079] ‘Már a oítiu ind fir cáldae forbaeth conid-rala ar
1080] n-gním n-gaiscid. Mad día n-dersaigter a bruth & a gal
1081] í beit fíanna fer n-Érenn & Alban dí ar tig ní íurthar
1082] ind orgun céin m-bes inti. Do-thoetsat sé chét la
1083] Conaire riasíu ro-soa a arm & do-thoetsad sé chét
1084] lais íar saigid a airm ina chétchumscliu. Tungu do
1085] dia a toingthe mo thíatha mani gabthar deog de
1086] ceni beth nach aili isin tig cenae acht h-é a oenur
1087] tan-áirsed in fer í Thuind Clidnai & í Thuind Essa
1088] Ríaid
. Atá .ix. n-dorus asin tig & do- thoeth cét


p.33

{folio 100a 6}
1089] loech lais cach doruis & in tan ro scáig do cách
1090] airbert a gaiscid is and fod-chicherseom ar gním
1091] n-aithergaib & dia 'mari dí tuidecht foraib asin tig
1092] bid lir bomand ega & fér for faithchi for leithchind
1093] &rl. Is dícho ín ní 'maricfa tuidecht dí isin tig.
1094] Is inmain laiseom in dias fil immi isin n-imdae .i. a
1095] dá aiti, Dris & Sníthi. Do-thoetsad trí .lll. laech
1096] la cechtar de i n-dorus na Brudne & ba síri
1097] traigidh16 h-íad ille & h-innonn airm h-i toethsad17.
1098] Mairg íuras in orguin cid dáig na deisi sin & na flatha
1099] fil eturru, ardrí h-Érenn, Conaire Mír mac Eterscél.
1100] Ba líach díbdud na flatha sin’, for Lomnae Dríth
1101] mac Duind Désa
.
1102] ‘Ní cumcid &rl.’
1103] ‘Is deithbir daitsiu, a Ingcél’, for Lomnae Dríth.
1104-1106] ‘Ní deit a domaín na h-oircne’. ‘Muíthfi &rl. Is ansu & rl. Angí didiu’, for Ingcél, ‘ad-fia basa lecht bas briscium lurga manaís & rl. Ocus íar sin cía acca ann?’


1107] ‘At-chonnarc and dá fer déc for clíathaib
1108] airgdidib imon imdai sin ima cíaird. Monga
1109] findbuidi foraib. Léna glas

sic

impu, ité comáildi
1110] chomcrotha chomdelbae. Claideb co n-dét i l- láim cach
1111] fir díb & nís-teilcet sís itir acht is ed echlasca fil ina
1112] lámaib immon imdae sin ima cíairt. Samailte & rl.’


1113] ‘Ní anse’ & rl. ‘Cométaide ríg Temrach in sin.
1114] It é a n-anmann, trí Luind Life & trí h-Airt Átha
1115] Clíath
& trí Buidir Bíaidneidhi & trí Trénfir Chuilne.’
1116] ‘Tongu’ & rl. ‘bit lía a mairb’ & rl. & ‘imma-ricfa élíd’ & rl.
1117] ‘Mairg íuras in orguin’ &rl. ‘Ocus íar sin cía acca ann?’


1118] ‘At-chonnarc and mac breccderg i m-brut
1119] chorcra. Atá oc sírchíu isin tig. Baili i fil in trícha
1120] cét gaibthi cach fear a ucht i n-ucht . Atá íarum &
1121] cathaír glas argidi fo a suidhiu for lár in tigi oc


p.34

{folio 100a 34}
1122] sírchíu . Ingí dano, it brínaich a teglach oca
1123] chlíais. Trí fuilt forsin mac sin. It é trí fuilt ín
1124] .i. folt íainidi & folt buidicorcrai & folt forírda.
1125] Nocon fetarsa indat ilgnae do-chuirither in folt fair
1126] fo indat trí fuilt failet fair. Forros-fetar is fil ni
1127] 18adagen
[gap: erasure/extent: four or five letters]
innocht. At-chondarc .lll. mac fo chathaírib
1128] airgdidib immi & ro bátar .xu. bonsibne i l- láim in
1129] meic brecderg sin & delg scíach a cind cach simni
1130] díb & ro bámarni .xu. feraib & ar cíic síili déc desa
1131] do chaechad dí & in seachtmad mac imblesin ro buí
1132] im chindsa do choechad dí’, ol Ingcél. Samailte lat
1133] &rl.


1134] ‘Ní anse lim’ & rl. Ro chích Fer Rogain co
1135] tarlaic a déra fola. ‘Dirsan dí’, ol sé. ‘Is ed gen
1136] n-imarbága fil la firu h-Érind fri firu Alban ar gart &
1137] cruth & deilb & marcachas. Is líach. Is mucc
1138] reme-tuit mes. Damnae flatha is dech tánic tír n-Érind
1139] sin. Nuídiu Conairi meic Eterscél, Lé Fer Flaith
1140] a ainm. Secht m-bliadnai fil inna aes. Ní indíig
1141] lim cid trí di ág na n-ilgnae do- chuirethar in folt
1142] fair. Is é a sainteglachsom sin na trí .lll. maccaem
1143] fil immi.’
1144] ‘Mairg íuras in orguin’, for Lomnae, ‘cid fo bithin
1145] in meic sin. Ní cumcid ’ &rl.
1146] ‘Ocus íar sin cía acca and?’


1147] ‘At-chonnarc and seissiur ar bélaib na
1148] h-imdad cétna. Monga findbuidi foraib. Bruit
1149] h-íainidi impu. Delgi créda ina n-urslocud a m-brat.
1150] It é lethgabra amal Conall Cernach. Fo-cheirt cech
1151] fer a brat im aroili & is líathidir rothán m-buaileth.
1152] Is ing indo-árthet do síil. Samailte lat’ &rl.


1153] ‘Ní anse’ &rl. ‘Sé dáilemain ríg Temrach
1154] in sin .i. h-Úan & Broen & Banna, Delt & Drícht &
1155] Dathen. Nís derban día n-dáil ind reb sin & ní cluí


p.35

{folio 100b 11}
1156] a n-indtlicht oca n-dáil. It maithi ind íig fil and.
1157] To-toethsat an trí cumlund leí & con-rainfet comgním
1158] fri cach sesiur isin Bruidin & as-luífet airib h-íaire
1159] is a sídaib doib. It é dáilemain adad dech fil i
1160] nh-Érinn in sin. Mairg íuras’ &rl. ‘Ní cumcid’ & rl.
1161] ‘Ocus íar sin cía acca and?’


1162] At-chonnarc and borríclach ar bélaib na
1163] h-imdad cétna for lár in tige. Athais maíli fair.
1164] Findithir canach slébe cach finda ásas triana chend.
1165] Únasca íir imma h-uae. Brat breclígda immi. .ix.
1166] claidib ina lámaib & .ix. scéith airgdidi & .ix. n-ubla
1167] íir. Fo-cherd cach h-ae díb in n-ardae & ní thuit ní díb
1168] for lár & ní bí acht oen díb for a bais & is cumma &
1169] timthirecht bech i l-lau ánli cach h-ae sech alaile sías.
1170] In tan ba n-ánem dí at-chonnarcsa ocon chlius & amal
1171] do-rrécochasa, fo-cartatar grith immi co m- bátar for
1172] lár in tigi h-uili. Is and as-bert in flaith fil isin tig
1173] frisin clesamnach: ‘Cot-ráncamar í bim mac & ní rala
1174] do chles n-airit cosin-nocht’.
1175] ‘Uch, uch, a phopa chaín Conaire, is deithbeir
1176] dam, dom-récache síil féig andíaraid. Fer co triun
1177] meic imblesan for-aicce dul noí n-drong ní méiti
1178] dísom a n-déicsin. Andíaraid sin. Fichither catha
1179] de’, orsé, ‘ro-feasar co dé brátha , bas n-olc ar dorus
1180] na Bruidne’.


1181] Gabais iarum na claidbiu ina láim & na
1182] scéith airgdidi & na h-ublai íir & fo- cartatar grith immi
1183] a rithise co m-bádar for lár tigi uili. Do- rad i m-mothar
1184] an ní sin & ro léic a chles n-uad & as- bert: ‘A Fir
1185] Chailli
, comérig, ná laig asleig sligairdbi do muicc.
1186] Fintai cía fuil ar dorus tigi do amlius fer m- Bruidne’.
1187] ‘Atá and’, or sé, ‘Fer Cíailge, Fer Lé, Fer Gar,
1188] Fer Rogel, Fer Rogain. Dlomsaid gním nád lobor,


p.36

{folio 100b 40}
1189] logud Conaire í chíic maccuib Duind Désa, í chíic
1190] comaltaib carthachaib.’
1191] ‘Samailte lat, a Fhir Rogain. Cía ro chachain in
1192] láidhseo?’


1193] ‘Ní anse limsa ’, or Fer Rogain, ‘Taulchaine
1194] rígdríith ríg Temra, clesamnach Conaire in sin. Fer
1195] comuicc míir in fer sin. To-toethsat tri nínbor lais
1196] ina chétchumscliu & conraindi

sic

comgním fri cech
1197] n-oen isin Bruidin, & imma-raicfa’ &rl. ‘Ní bo ortae
1198] inn orgun cid fo bithin ind fir sin. Cén mair nod
1199] n-ansed’, for Lomnae.
1200] ‘Ní cumcid’, or Ingcél. ‘Néla’ &rl.
1201] ‘Ocus íar sin cía acca and ?’ [gap: extent: paragraph 112-125 in Y]


7583] {folio 93.5}Imda na muccidi
7584] ‘At-connarc triar i n-airthiur in tige tri dubberrthae foraib. Tri forti
7585] íanidi impu. tri dublenna tairsiu. Tri gabulgici íasaib h-i toíb
7586] fraiged. Se dubassi díib ar crund. Cia sít a Fir Rogain’. ‘Ni h-andsa
7587] ol Fer Rogain ‘tri muccaidi ind ríg sin Dub & Dond & Dorcha. Tri
7588] brathir tri meic Maphir Themrach. Céin mair nud n-ainsed mairg nod
7589] n-géna ar bá mí bíaid a n-anacail oldas a n-gona. Ni cumcid’ for Ingcel.
7590] Imda na n-arad n-airegda
7591] ‘At-connarc triar n-aili ara m-belaib. Téora lanna íir for airthiur a
7592] cind. Teora berrbroacute;ca impu de lín glas imdentai di ír. Tri cochlini
7593] corcrai impu. Tri broit chrédumi ina láim.
7594] Samail let sin a Fir Rogain’. ‘Ros-fetar’ ol se. ‘Cul & Frecul &
7595] Forcul , tri prímaraid ind ríg sin, tri comais. Tri meic Sídbi & Cuinge.
7596] At-béla fer cech airm leo & conraiacute;nfet bíid n-echta’.
7597] Imda Chuscraid meic Concobair
7598] ‘At-connarc imduiacute; n-aili. Ochtur claidbech inti & máethícláech
7599] eturro. Máel dub fair & belra formend leiss. Con-tíaset áes na Brudni
7600] uli a condelg. Aidem di daínib h-é. Caímsi imbi & brat gelderg. Eo
7601] áirgit ina brot’. ‘Ro-fetursa sin’ ol Fer Rogain ‘.i. Cuscraid Mend
7602] Macha mac Conchobair
fil h-i n-gialnai lasin rig. A chometaidi immurgu in
7603] t-ochtur fil immi .i. da Fland da Chummain da Áed da Chrimthan.
7604] Con-roínfet comgním fri cech n-ín isin brudin & imma-ricfa élod díib
7605] ass fría n-daltai’.
7606] Imda na foarad
7607] ‘At-chonnarc nonbur for craund siuacute;il díib. Noí cochleni impu co
7608] lubun chorcrai & land íir for cind cach ae. Noí m-bruit inna lámaib.’
7609] ‘Ro-fetursa sin’ ol Fer RogainRiado. Ríamcobur. Ríade. Buadon.
7610] Bíadchar. Bíadgnad. Eirr. Iner. Argatlam. Noí n-araid foglomma
7611] la tri primaradu ind rig. At-bela fer cech ai dib’ & rl.
7612] Imda na Saxanach
7613] ‘At-connarc isind leith atíaid din tig. Nonbur. Noí monga forbaidi
7614] foraib. Noí camsi fogarti impu. Noí lennae corcrai tairsiu cen
7615] delgae indib. Noí manaise .ix. cromsceith déirg íasaib’. ‘Rusfetamar’
7616] ol se. ‘.i. Ósalt & a da chomalta. Osbrit Lamfota a da chomalta.
7617] Lindas & a da chomalta. Tri rigdomna do Saxanaib sin filet ocond
7618] ríg. Conrainfet in lucht sin bíaid n-gníma’ & rl.
7619] Imda na ritired
7620] ‘At-connarc triar n-aili. Téora máela foraib. Tri lenti impu & tri
7621] broit h-i forcepul. Sraigell i l-laim cach ae’. ‘Rusfetursa sin’ ol se ‘.i.
7622] Echdruim{folio 94} Echriud Echríathar trí marcaig ind rig sin .i. a thrí
7623] ritiri. Tri brathir iat. Tri meic Argatroin. Mairg iuras in n-orcain
7624] cid fo dáig in trir sin.’
7625] Imda na m-breteman
7626] ‘At-connarc triar n-aili isind imdai ocaib. Fer caín ro gab a máelad
7627] h-i cetud. Di oclaíg leis co mongaib foraib. Teíra lenda cummascdai
7628] impu. Eoacute; argit i m-brot caech n-ai díb. Tri gascid íasaib h-i fraig.
7629] Samail let sin a Fir Rogain’. ‘Rus-fetar son’ ol se. ‘Fergus Ferde
7630] Fer Fordae. & Domaíne Mossud tri brithemain ind rig sin. Mairg
7631] iuras in n-orcain cid fo deig in trír sin. At-béla fer cach ae díb’.
7632] Imdaí na crutiri
7633] ‘At-connarc nínbur n-aile friu anair. Noí monga cráebacha cassa
7634] foraib. ix. m-broit glassa luascaig impu .ix. n-delce íir ina m-brataib
7635] .ix. failge glano immá láma ordnasc íir im ordain cach ae.
7636] Auchuimriuch n-íir mo chach fir. Muince aircit im brágit cach ae
7637] .ix. m-builc co n-inchaib írdaib uasib h-i fraig .ix. flesca findarcit
7638] inna lamaib.’ ‘Rofetursa sin’ ol se. ‘Noí crutiri ind rig insin. Side.
7639] & Dide. Dulothe & Deichrinni. Caumul & Cellgen. Ól & Ólene &
7640] Olchoí. At-bela fer cach ae leo’.
7641] Imdai na clessamnach
7642] ‘At-connarc triar n-aile sind airidi. Teora caimsi h-i foditib impu.
7643] Scíatha cethrocairi in ina lámaib co telaib íir foraib & ubla airgit &
7644] gai bic intlassi leu.’ ‘Rosfetursa’ ol se. ‘Cless & Clissíne & Clessamun
7645] Tri clessamnaig ind ríg sin. Tri comais. Tri derbráthir. Tri meic
7646] Naffir Rochlis. At-béba fer cach ae léo.’
7647] Imdai tri n-anmed ind rig
7648] ‘At-connarc triar n-aili h-i comfocraíb imdai ind ríg fessin. Tri
7649] broit gorma impu & teíra caimsi co n-dergintlaid tairsiu. Arrocabtha
7650] a n-gascid íasaib h-i fraigid.’ ‘Rus-fetursa sin’ ol se ‘.i. Dris & Draigen &
7651] Aititt. Trí anmned ind ríg tri meic Scéith Foilt. At-bela fer cach
7652] airm leí’.
7653] Imdai na m-Badb
7654] ‘At-connarc triar n-ocht h-i cléthi in tigi a tíesca fola trethu. &
7655] síanemain a n-airlig ara m-braigti.’ ‘Rus-fetursa sin’ ol se ‘ tri ernbaid
7656] íagboid triar orgar la cach n-áim insin’.
7657] Imda na fulachtori
7658] ‘At-connarc triar oc dénam fuloctha i m-berrbrícaib intlassib. Fer
7659] findlíath & di oclaig na farrad.’ ‘Rus-fetursa sin’ ol Fer Rogain ‘tri
7660] primfulachtore ind ríg sin .i. in Dagdae & a da daltae .i. Séig &
7661] Segdae da mac Rofir Oenbero. At-béla fer la cach n-ae díb’ & rl.
7662] Imda na filed
7663] ‘At-connarc triar n-aili and.Teíra landa íir tara cend. Tri broit
7664] bric impu. Teora camsi co n-dergintlaid. Teora bretnassa íir ina
7665] m-brattaib. Teora bunsacha uasaib h-i fraig.’ ‘Ro-fetursa sin’ or Fer
7666] Rogin
‘tri filid in rig sin .i. Sui & Rodui & Fordui. Tri comais, tri
7667] brathir, tri meic Maphir Rochétail At-bela fer cech fir dib. & Con-geba
7668] cach dias bíid n-oenfir etorro. Mairga iuras ind orcain
’ & rl.{folio 95}
7669] Imda na foschometaidi
7670] ‘At-connarc and dá oclaech ina sessom os cind ind ríg. Dá
7671] cromsciath & da bendchlaidiub mara occo. Lena derca impu. Delci
7672] findairgit isna brataib. Bun & Meccun sin’ ol se‘ da chométaid ind ríg
7673] insin da mac Maffir Thuill.’


1202] ‘At-chonnarc nínbor in n-imdae and ar
1203] bélaib na h-imdae cétna. Mongai findbuidi foraib.
1204] Bernbríga impu & cochléne breccai & scéith bémnecha
1205] foraib. Claidbi dét i l-láim cach fir díb & cach fear
1206] do-thoet isa tech fo-loimetar a béim cosna claidb.
1207] Ní lomethar nech dul don imdae cen airíasacht doib.
1208] Samailte’ &rl. ‘Ní anse’ &rl. ‘Trí Mochmaitnig Midi,
1209] trí Bíaideltaig Breg, trí Sostaig Slébe Fíait’.
1210] ‘To-toethsad .ix. n-deichenbor leí’ &rl. ‘& imma- ricfa
1211] élíd’ &rl.. ‘Mairg íuras’ &rl. ‘Ní cumcid’ &rl.
1212] ‘Ocus íar sin cía acca and?’


1213] ‘At-chonnarc imdae n-aili n-and & dias inni
1214] it é damdabcha balcremrai. Berrbríga impu, ité
1215] gormdonda ind fir. Cílmonga cumri foraib ité
1216] aurardae for étun. It líaithidir roth m- bíaile cechtar
1217] de sech aroili, indalaili 19 don imdae, alaili don
1218] tenid. Samailte’ &rl.
1219] ‘Ní anse’ &rl. ‘Nía & Bruithne, dá foss méssi Conaire
1220] in sin. Is í dias as dech fil i n-Érinn im les a tigerna.


p.37

{folio 100b 26}
1221] Is ed fo-dera duindi doib & aurarda dia fult, athigid
1222] na tened co menic. Nís-fil isin bith dís bas ferr ina
1223] n-dán andáte. To-toethsat trí nínbor leí ina
1224] cétcumscliu &rl., & maídfet &rl. & imma-ricfa élíd’
1225] &rl. ‘Íar sin cía acca and?’


1226] ‘At-connarc and imdae as neasam do Chonaire .
1227] Trí prímlaích indi, ité cétlíatha. Teíra lenna dubglasa
1228] impu. Remithir meodín fir cach ball díb. Trí claidib
1229] duba dímíra leí, sithigtir claideb garmnai cach ae.
1230] No dedhlaistis finda for usciu. Lagen mír i l- láim
1231] ind fir medínaig; .l. semand trea. Daigere cuingi
1232] seisrigi a crann fil indti. Cresaigthi in fer medínach
1233] in lagin míir sin, inge ná tíagad a h-uirc eicgi essi, &
1234] benaid a h-urlond fria a bais co ba trí. Línchore
1235] mír ar a m-bélaib. Méit core cholbthaigi. Dublind
1236] íathmar and. Mescthus beous isin duiblind sin.
1237] Mad cían co tari a fobdhub, lasaid for a crunn.
1238] Inda lat is drecc tened bís a n-íchtar in tigi.
1239] Samailte’ &rl.


1240] ‘Ní anse’ &rl. ‘Trí laích ada dech gabthae
1241] gaisced i nh-Érinn .i. Sencha mac Ailella & Dubthach
1242] Dael Ulad
& Goibnenn mac Luirgnig, & ind Líin íd
1243] ba Celtchair meic Uitheochair , for-richt i cath Maigi
1244] Tuired
, isí fil i l-láim Dubthaich Duíl Ulad. Is
1245] bés dí inn reb sin in tan as n-apaid fuil námad do
1246] testin dí. Is écen cori co neim día fábdud in tan
1247] fris-áilter gním gona duine di. Manis-tare sin, lasaid
1248] ara durn & ragaid tria fer a h-imochair ní tria choimtig
1249] inn rígthaigi. Mad fíasma do-berthar dí, mairfid
1250] fer cach fíasma í bethir ocon reb sin di ín tráth co
1251] 'roili & nís n-aidliba, & mad urchur legther , mairfid
1252] nínbor cach urchara & bid rí ní rígdamnae ní airig
1253] díbergi ind nímad fear. Tongu a tongthe mo thíatha ,
1254] bid sochaidi forsa n-dáilfe deoga tonnaig innocht ar


p.38

{folio 101a 46}
1255] dorus na Bruidne ind Líin Celtchair meic Uithechair .
1256] Do-toethsat trí chét lasin triarsin ina cétchumscliu
1257] & con-rainfed comgním fri cach triar isin Bruidin &
1258] maídhith 20 bíaid’ &rl. ‘& imma-ricfa élíd’ & rl.
1259] ‘Mairg íuras in n-orguin’, for Lomnae Dríth, ‘cid
1260] fo bithin in trír sin. Ní cumcid’ &rl.
1261] ‘Íar sin cía acca?’


1262] ‘At-connarc and imdae & triar indi. Triar
1263] fer fortrén fortamail, nacha-sella duine- tairesseathar
1264] fri an theora drecha éitchi anrachta ara n-imomon
1265] imchissin h-íath. Imda-gní gethar

sic

gelt clithar-garb gelt clithar-garb
1266] finna connach a chuirp im chanag rind a ruisc
1267] roamnais tria froech finnu ferb. Cen étaigi imthaigi
1268] co certsála sís. La teora monga echdai h- íathmara
1269] segtha co slissiu. Laích luind líath ar claidbiu,
1270] bailcbémnechu fri bibdatu. Béim bíirid fri teora
1271] sísta iarnae cona secht slabradaib tredíalchaib
1272] trechisi cona secht cendphartaib iarnaib i cind cecha
1273] slabraidi
[gap: extent: half line]
m-bruit damnae

1274-6] cach n-ae. Trí donnfir míra. Cílmonga tiuga ba h-echda foraib ro-segat a n-druib damda damseithi i meadín cach ae & it remir sliastai cach n- dubdrolam
1277] cethorchuir foa-dína. Is ed étach fil impu celt
1278] ásas treo. Ro chessa trilse dia chílmongaib isead ro goet
1279] iarn sithremir cuing n-imechtair i l- láim
1280] cach h-ae .ix. slabrad iairn a cind cacha luirgi & pistul
1281] iaraind sithremithir cuing n-íarmedíin a cind cacha
1282] slabraid & ataat inna m-brucc isin tig & is lír gráin a
1283] n-imchesin. Ní fil isan tig nád beth inna foimtin.
1284] Samailte’ &rl.


1285] Sochtais Fer Rogain. ‘As annsa damsa a
1286] samail. Ní fetarsa do feraib h-Érenn nach di feraib


p.39

{folio 101b 21}
1287] betha minad h-é in triar aithech ucut ro anacht
1288] Chulainn
h-i Forbais Fear Fálgai & ro marbsad
1289] .l. laech oca n-anocol & ní ro lic Cí Chulainn a marbad
1290] ara n-ingnathaigi. It é a n-anmann in trír sin .i.
1291] Sríb Dairi mac Duirn Buidi & Conchend Cind Maigi
1292] & Fíad Sceme mac Scippe. Do-toethsad trí chét léo
1293] ina cétchuindscleo & con-raindfet comgním fri cach
1294] triar & día tuidchisead foraib imach bid indtechta
1295] tria críathar n-átha bar m- bríar la indas do-fíurad
1296] cosnaib sístaib iairn. Mairg íuras in n- orguin fo
1297] bithin in trír sin, ar ní h-ilach im soegond & is cendarraic
1298] comruc friu’.
1299] ‘Ní cumcid’, for Ingcél, &rl. ‘Íar sin cía occa and?’


1300] ‘At-chonnarc imdae n-aili n-ann & oenfer
1301] indti & dá gilla ara beílaib & dí moing foraib, indala
1302] h-aí is dub alaile is find. Folt derg forsin loech &
1303] a bra
[gap: erasure]
t derg lais. Dá n-gríad corcorda lais. Rossc
1304] roglas rochaín occa & brat h-íainidi immi. Léne gel-chulpatach
1305] co n-dergindled immi & claideb co n-imdurn
1306] dét ina láim & ar-icc arechtain cacha h- imdae isin tich
1307] di lind & bíud ossé cosalach oc timthirecht in t-slíig
1308] uili. Samailte lat.’


1309] ‘Ní anse’ &rl. ‘Ro-fetarsa in fer. Dá Dergae
1310] in sin. Is lais do-rínad in Bruiden & í gabais trebud
1311] ní ro dínit a doirse riam í da- rignead in Bruiden ,
1312] acht leth dia m-bí in gaeth is fris bís in chomla & í
1313] gabais trebad ní tudchaid a chairi di theni ach no
1314] bíd oc bruith bíd di feraib h-Érenn, & in dias fil ara
1315] bélaib dá dalta dosom in dá mac sin .i. dá mac ríg
1316] Laigin, Muiredach & Cairpre & do-thoethsat trí
1317] deichenbor lasin triar sin ar dorus an tigi & maídfid
1318] bíaid ríg ní rígdamna ní airig díbergi & ima-ricfa
1319] élíd doib ass íar suidiu’.
1320] ‘Cén mair noda-ainsed’, for Lomnae. ‘Bo ferr


p.40

{folio 101b 49}
1321] bíaid a n-anocuil oldás bíaid a n- gona. Batar
1322] anachtae cid fo bithin ind fir sin. Ba tíalaing
1323] ar cumairce in fer sin’, for Lomnai Dríth.
1324] ‘Ní cumcid’, ol Ingcél. ‘Néla femid’ &rl.
1325] ‘Íar sin cía acca ann?’


1326] ‘At-chonnarc and imdae & triar innti. Trí
1327] bruit derga impu & teora léne derga impu & trí fuilt
1328] derga foraib. Derga uili cona fiaclaib. Trí scéith
1329] derga íasaib. Trí gae derga leí. Trí h-eich derga
1330] ina sríanaib leí ar dorus in tigi. Samailte lat’ &rl.
1331] ‘Ní anse’ &rl. ‘Tri nid do-rínsad goí i s-sídib.
1332] Is í dígal do-radad foraib la rígh sídhi a n-orgain
1333] co ba trí la rí Temrach. Is é rí dégenach lasa
1334] n-orgiter, la Conaire mac Eterscéle. As- luífet airib
1335] ind fir sin. Do chomallad a n-orgne do-dechatar.
1336] Sech ní génaiter ní génat nech’.
1337] ‘Ocus íar sin cía acca and?’


1338] ‘At-chonnarc and triar for lár in tigi occon
1339] dorus. Teora lorga bréfnecha ina l-lámaib. Is
1340] líaithigthir fíamuin cach ae díb timchell aroili dochum
1341] in doruis. Berrbríga impu ité breca, & bruit lachtnae
1342] impa’.
1343] ‘Samailte’ & rl.
1344] ‘Ní anse. Trí dorrsaigi ríg Temrach in sin. Echuir
1345] & Tochur & Teagmong, trí meic Ersand & Chomlod.
1346] Do-thoethsat a trí chomlonn leí & con- raindfet bíaid
1347] fir eturru & ima-ricfa élíd doib cidat créchtnaig ’.
1348] ‘Mairg íuras’, &rl. ‘Ní cumcid’ &rl.
1349] ‘Íar sin cía acca and?’


1350] ‘At-chonnarc ann icon tenei airtheraig fer
1351] maeldub co n-oensíil lais & oenchos & oenlám & mucc
1352] maeldub díthe lais for teni osí oc síréigem, & ben
1353] bélmar már ina farrad. Samailte’ &rl.


p.41

{folio 102a 21}


1354] ‘Ní anse’ &rl. ‘Fer Cailli cona muicc & a ben
1355] Cichiul. Ataat a aidmi téchte lasin n-aidchi
1356] fair raidse inocht Conaire. Dirsan dond aigid ruidfes
1357] etarru. Is di gesaib ém do Chonaire Fer Caille
1358] cona muicc’.
1359] ‘Mairg íuras’ &rl.
1360] ‘Íar sin cía occa and?’


1361] ‘At-chonnarc and imdae & trí nínbor inti.
1362] Monga findbuidi foraib, ité comáilli. Cochléne dub
1363] im cach n-oenfer díb & ceinniud find for cach cocholl
1364] & cuirce derg for cech cenniud díb & delg
1365] n-iarind i n-auroslucud cacha cochaill & claidib duba dímíra 21
1366] fo brut cech fir díb, no dedlaistis finna for uisciu,
1367] & scéith co faebar condíala foraib. Samailte’ & rl.
1368] ‘Ní anse’ &rl. Díberg trí mac m- Baithse di Bretnaib.
1369] Do-thoethsat trí nínbor leí ina cétchumscliu & con-raindfet
1370] bíaid fir etarru. ‘Íar sin cía facca and?’


1371] ‘At-chonnarc and triar fer cuitbidi i cind
1372] in tened. Trí bruit odra impu. Ó no beitis fir
1373] h-Érenn i n-oenmaigin & cé no beth colaind a máthar
1374] ní a n-athar ar bélaib cach fir díb, ní faelsad nech
1375] díb cen gáiri impu. Coí h-i fil in tríchoit cét isin tig,
1376] ní ermadair nech díb a suidi nach a ligi lasin triar .
1377] Nach tan tosn-aidle síil ind ríg tibid la cach n-aiscin .
1378] Samailte’ & rl.
1379] ‘Ní anse’ &rl. ‘& Mlithi & Mael & Admlithi , trí
1380] cuidbigi ríg h-Érenn in sin. Ad-béla fer la cach n-ae
1381] & con-raindfet bíaid fir etarru’ &rl. ‘Íar sin cía acca
1382] ann?’


1383] ‘At-chonnarc imdae & triar indi. Trí bruit
1384] glaslíascacha impu. Cíach usci ar bélaib cach fir
1385] díb & popp di birur for cach cíach. Samailte’ &rl.
1386] ‘Ní anse’ &rl. ‘Dub & Dond & Dobar, trí deogbaire


p.42

{folio 102a 48}
1387] ríg Temrach in sin. Trí meic Laí & Aidchi.’ ‘Íar sin
1388] cía acca and?’


1389] ‘At-chonnarc fer and, tíathchoech co síil
1390] milledaig . Cend muicci lais for tenid ossí oc sír-éigem.
1391] Samailte’ &rl.
1392] ‘Ní anse’ &rl. ‘Nár Thíathchaech sain. Muccaid
1393] Boidb a Síd ar Femin. Nach fled oca roibi dod-rortad
1394] fuil oce’.


1395-1402]

‘Comérget sías trá, a fíannu’, for Ingcél, ‘dochum in tigi’. Cota-érgat íarum la sodain na díbergaig dochum na Bruidne & fo-carthar a n-dord n-impiu. ‘Tá chéin’, for Conairi, ‘cid so?’ ‘Fíanna ar thig’, or Conall Cernach. ‘Óig doib sund’, ol Conaire.‘Ricfaiter a les innocht’, for Conall Cernach.


1403-1406] Is íar sin do-luid Lomna Dríth riasin slíg isin m-Bruidin. Bensait na doirrsidi a chend de. Fo-cres íarum isin m-Bruidin co ba trí & do-ralad eisti co fo trí, feb co n-drarngertsom feissin.


1407-1410] 22Do-fuitet sé cét la Conaire ríasíu ro-sísed a arm. Ad-andaiter íarum in Bruiden co ba trí & dor-robdad anall co fa trí & ro dét ní íurastha inn orgun mani gabtha n-aitherg- . 23
1411-1413] Gabais Conaire íar suidiu gléss n-imberthae airm forru. Do-thuit sé chét lais íar saighidh a airm ina chétchumscliu .


1414-1418] Ro gob ruíniud forsna díbergachu íar suidiu. ‘As-rubartsa fribse’, for Fer Rogain mac Duind Désa, ‘í beit fíanna fer n-Érenn & Alban do Chonaire ar thig ní íurthar inn orgun mani millter a bruth & a gal Conaire .
1419-1421] ‘Bid gair uair dossum’, or na druid ro bátar immalli frisna díbergachaib. Ba h-é milliud sín do-bertadar conid-rogaib roluigi dighi .


p.43


1422] Do-luid Conaire isa tech & con-aitecht dig .
1423] ‘Deog, a phopa Meic Cécht’, for Conaire .
1424-1429] ‘Ní h-é ord ron-gabus h-íait co se ém’, or Mac Cécht, ‘tabairt digi deit. Atát dáleamain & deogbairi lat, tuiccet dig deit. In t-ord ro gabusa h-íait co se do imdídiu í beit fíana fer n- Érenn & Alban deit immon m-Bruidin. Raga slán íadib & ní raga gaí it chorp. Cuindig dig cod dáilemnaib & cod deogbairib’.


1430-1431] Is ann sin con-aitchecht Conaire dig co a dáilemnaib & co deogbairib ro bátar isin tig.
1432-1433] ‘Nís-fil and chétamus’, olseat, ‘dor- rírtad forsna teintiu na lendann ro bátar isin tig’.
1434-1435] Ní fíaradur a deogbuiri dig do asin Dhothra, ar robaí triasa tech.


1436] Is and con-aitechd Conaire dig a rithise.
1437-1438] ‘Deog dam, a dalta, a Meic Cécht. Is cumma damsa cía bad é écc tíasa ol at-béla chenaeo’.
1439] Is and sin con-aitechd Conaire dig a rithise.
1440-1443] Is and sin Mac Cécht con-aitechd dig a rithiisi co maithib fer n-Érenn & con-aitechdd rogai di láthaib gaili fer n-Érenn ro bátar isin tig dís an bad coméd ind ríg doib ní ba cuindchid digi dond t- í Conaire .
1444] Is h-é fris-rogart asin tig, Conall Cernach :
1445-1446] ‘Coméddd ind ríg díindi’, ol suidiu, ‘& aircsi do chuindchid na dige, h-íairi is chuccad chuindegair’ .


1447-1451] Luide íarum Mac Cécht do chuindchid na digi & gabaid Lee fria Flaith mac Conaire foo ochsail & in cíach n-írdai Conaire fo ochsail, & no-m-berbthide dam co tinde and, & birt a scíath & a dá gaí & a cloidem & birt inber n-iaraind ro baí fínd rígcori.
1452-1455] For-ruma chuca amach & do-bert .ix. m-builli dond inbiur iaraind ar doruss m-Bruidhe & do-thuit nínbur cacha builli. Do-gní íarum foebarchles don chloidem immo chend curro slechd conar ríam ín tig.

{folio 97b 22}
7898] Imthíssa lochta na Brudne iss ed chestnigther colléic.
7899] At-raig Conall Cernach & gebid a gaiscd & im-soí dar dorus na
7900] Brudne & timchellaid a tech & dofuitet .ccc. lais & díchuirid na
7901] diberga dar teíra fuithairbi í Brudin sechtair. & Maídid bíaid
7902] ríg & tintaíd i m-Brudin & sé créchtach.
7903] Tic Cormac Cond Longas & a noí céli malle fris. & do-berat
7904] a cumscliu forsna diberga & dothuitet .ix. n-deichenbor la Cormac
7905] & noí n-deichenbor la muintir & fer cech airm 7ampersir; fer cech fir
7906] & maídid Cormac lecht airig díberga. & imma[acute ]ric elud díib
7907] cérbot crechtaig.
7908] Tecait in tríar Cruithnech a Brudin sechtair & gabait gles
7909] immerta a n-arm forsna díberga & dofuitet .ix. n-deichenbor leo
7910] & immaríc elud díib.
7911] Tecait in nonbor cuslennach immach & imrubat a n-gnim
7912] forsna diberga & immáric elud díib.
7913] Cid fil and trá acht is fota fri h-aisnis is tophlííin menman
7914] is bíadred do chétfaidib is emiltius fri h-estidib is imarcraid
7915] n-innisen tíachtain darna nechib inundaib fo dí. Acht tancatár
7916] iar n-urd lucht na Brudne immach & ro-fersatár a comlonna
7917] forsna diberga & do-tuitset leí amal ro radi Fer Rogain &
7918] Lomna Druth fri Ingcel {folio 98a 1} .i. no theiged lucht cech imdae
7919] béus co fertaís a comlond & imrulaítís ass iar sin. Connach
7920] farcaib i m-Brudin i farrad Conaire acht Conall & Sencha &
7921] Dubtach.
7922] Frisin mírbruth iarom & fri mét in chomlaind ro fer Conaire
7923] dofic a mírthart ítad & aplis do thám arnach fíair a dig.
7924] Ó 'tbath iarom in rí dotháegat in triar ít a Brudin immach
7925] & nos gabat sáebglés n-díberge forsna díbergaib & imthíagat
7926] o Brudin co créchtach aithbriste & athgoite.


p.44


1456-1462] Luid íarum cu r-ránicc Tiprait Chuirp baí i comfocus dí i Crích Chíaland ina farrad & in cíach (.i. Conairi) írdai (Conari) foa choimb & ní fíair lán a chíaich inde. Do-rimchell rígusci Érenn ria matain .i. Bías, Boand, Bandai, Berbai, Nem, Laí, Laígdai, Sinand, Síuir, Slicech, Samaír, Find, Ruirthech, & ní fíair lán a chíaich de usciu indeb. 24


1463-1469] Luaide co r-ránicc h-Úarán n-Garaid h-i Moig Aí íar tarmchell usced Érenn ria matain & a prímloch .i. Dergderc, Luimnech, Loch Ríb, Loch Febail, Loch Mesca, Loch n-Orbsen, Loch Laíg, Loch Cían, Loch n-Echach, Márloch, & ní fíair lán a chíaich de usci indeb. At-roaside díchleith n-aire & do-beir lán a chíaich de usci as & do-cher an mac foa choimb .
1470-1471] Do-deochaid íar suide cu r-ránicc Bruidin .h. Derge ria matain .


1472-1476] In tan didiu do-deachaid Mac Cécht darsan tres fuithirbi dochum in tige is and ro baí dias oc bém a chind do Chonaire. Benaid íarum Mac Cécht a chend dondala fir ad-comaicc a chend do Chonaire. Ro baí an fer aili ac élíd as cusan cend lais 25.
1477] Ad-chomnaccair a chend do Chonaire.
1478-1488] Ad-comnaiccc corthi cloiche foa chosaib Meic Céchd ar dorus ní lár na Bruidne. Dol-léci dond fir aili oco m-baí in cenn dara choeldruimb cu r- roímid a druimb n-ann. Benaid Mac Cécht a chend de íar suidiu. Dortais Mac Cécht in chíach n-usce ina arsci & ina méde Conaire. As-bert a chend Conaire íarum íar tabairt ind usci isin méde:

  1. Maith fer Mac Cécht,
    fí fer Mac Cécht,
    do-beir digh do rígh.
    & do-ní échd.


p.45

{folio 103.15}


1489] Luid Mac Cécht a n-degaid in madmai .


1490-1492] Ní torchar trá acht h-íathad m-beg im Chonari .i. nínbur, & ní mír má 'd-ríinne sceíla indisen scél dona díbergachaib ro bátar ar tig doib .


1493-1495] Baili i r-rabatar cíicc míli .c. & .x. .c. in cach míli, ní thérna díb acht oenchíicer namá .i. Ingcél & a dá bráthir .i. Éccell ín & Dartaid na díberga .

{folio 98a 39}
7958] Luid iarom Ingcél i n-Albain iar tain {folio 98b 1} & gabais rigi
7959] dar esi a athar í ruc buaid ríg alathíathi leis dia thig.
7960] Iss ed immurgu is slicht i l-lebraib ailib and & is dochu combad
7961] fíriu. Cethracha uel coíca do thutim do lucht na Brudne. & teíra
7962] cetraimthe do thutim dona díbergaib. & A n-áentrían nammá
7963] do élíd índ orgain.


1496-1498] In tand íarum robaí Mac Cécht fora áltaib isind ármaig i cind in tres laithe co n-faca in mnaí sechai .
1499] ‘Tadall lat, a banscál’, for Mac Cécht .
1500] ‘Ní lamaim a dola’, ol in banscál, ‘lad gráin & t' oman’ .
1501-1502] ‘Ro baí íar damsai disuidiu, a banscál’, for Mac Cécht. ‘Nodn-gabaim for fír mo oinich & mo foesma’ .
1503] Ad-ella in ben íarum a dochomb .
1504-1505] ‘Nochon fetarsa in ba cuil ní corrmíl ní ba sengán nom-gaib asin créchd’ .
1506] ‘Is sengán sentalman ém’, ol in ben, ‘ind ní sea’ .
1507-1508] ‘Tonga do dia a toingti mo thíath’, for Mac Cécht, ‘ní ba mí lemsa oldás cuil ní corrmil’ .
1509] At-bail íarum Mac Cécht isind ármaig acht becc .

{folio 98b 17}
7975] At-bath dano Lé fri Flaith mac Conaire fí oxail
7976] Meic Cecht. & ro leg bruth & allus in miled h-7eacute;.
7977] Dolluid Mac Cecht iar sin iar n-glanad ind áir cind in tres laí &
7978] dosrenga Conaire lais fora muin co ro adnacht h-i Temraig h-é ut
7979] alii dicunt. Doslui Mac Cecht iar sin h-i Conachta co n-dernad
7980] a leges i m-Maig Bréngair. Conid de ro len in t-ainm a m-mag do ingor Meic Cecht .i. Mag m-Brénguir.
7981]
1510-1514] & as-laí Conall Cernach & do-chítar .lll. n-gaí triasand láim a m-baí an scíath & luidi íarum co r-ránaicc tech a athar & bríirech a dá gaí & a scíath ina letaib fair & a chloidem. For-ránaicc íarum an t-athir a n-dorus a lis a Taltin .


1515-1516] ‘Líatha coin dod-repnadar, a maccáin’, for a athir .
1517-1518] ‘Is h-ed ro boí do chomracc fria h-ícca ín, a senlaích’, for Conall Cernach .
1519-1520] ‘Scéla lat na Bruigne Dá Derge? An beí do thigerna?’


p.46

{folio 104.10}


1521] ‘Nochon beí imorro’, for Conall .
1522-1524] ‘Tonga do dia tongthi mo thíath, is midlachdo dond fir do-deachaid a m-beathaid as íar fácbáil a thigernai lia a námtiu i m-bás’ .
1525-1526] ‘Nídat bána mo chréchda ém, a senlaích’, for Conall .


1527-1534] Tadbaid a láim scéith. Trí .l. créchta imorro is ed ad-comaicc furri. In scíath imorro imarro-dídnestair ind lám sin is ed rus- anacht. Ind lám des imorro imo-robrad for suidiu co r-rice a dí chutramai. Ro cirrad imorro & ro h- athchumad & ro créchdnaiged & ro chríathrad acht congaibset na féthe frisin corp cen a etarscarad innát raba in scíath oca h-imdedail .
1535-1536] ‘Ro fích ind lám sin indnocht for cách, a maccáin, & ro fiched furri’, ol Amairgin .
1537-1539] ‘Fír sín, a senlaích’, ol Conall Cernach. Is sochuide día tarad deoga tondaig anocht ar dorus m-Bruidni .
1540] Finit .